SVEUČILIŠTE U SPLITU

GRAĐEVINSKO-ARHITEKTONSKI FAKULTET

Jure Radnić
Alen Harapin

OSNOVE BETONSKIH
KONSTRUKCIJA
INTERNA SKRIPTA

Split, 2007.

Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka

2

SADRŽAJ:
1

Osnove pojmovi o Armiranom betonu...................................................................................... 4
1.1 Općenito ................................................................................................................................ 4

2

Osnove proračuna AB konstrukcija.......................................................................................... 5
2.1 Općenito ................................................................................................................................ 5
2.2 Osnovne pretpostavke........................................................................................................... 7
2.3 Radni dijagram betona........................................................................................................... 8
2.4 Radni dijagram čelika ............................................................................................................ 9
2.5 Koeficijenti sigurnosti ........................................................................................................... 10
2.6 Klase okoliša........................................................................................................................ 11

3

Dimenzioniranje AB konstrukcija prema Graničnim stanjima nosivosti ................................. 13
3.1 Minimalna i maksimalna armatura u presjeku ..................................................................... 13
3.2 Jednostruko armirani pravokutni presjek opterećen momentom savijanja .......................... 13
3.2.1

Teoretske postavke ...................................................................................................... 13

3.2.2

Slučaj 1 ......................................................................................................................... 16

3.2.3

Slučaj 2 ......................................................................................................................... 17

3.2.4

Slučaj 3 ......................................................................................................................... 19

3.2.5

Slučaj 4 ......................................................................................................................... 21

3.3 Dvostruko armirani pravokutni presjek opterećen momentom savijanja ............................. 22
3.4 Dimenzioniranje T i Γ presjeka ............................................................................................ 26
3.5 Kratki elementi opterećeni centričnom tlačnom silom.......................................................... 31
3.6 Kratki elementi opterećeni centričnom vlačnom silom......................................................... 31
3.7 Dimenzioniranje pravokutnog presjeka na moment savijanja i uzdužnu silu....................... 32
3.7.1

Uzdužna vlačna sila – postupak Wuczkowskog ........................................................... 32

3.7.2

Uzdužna tlačna sila – postupak Wuczkowskog ............................................................ 33

3.7.3

Uzdužna tlačna/vlačna sila – dimenzioniranje pomoću dijagrama interakcije .............. 38

3.8 Dimenzioniranje okruglog presjeka naprezanih momentom savijanja i uzdužnom silom .... 41
3.9 Dimenzioniranje presjeka na Poprečnu silu......................................................................... 43
3.9.1

Općenito ....................................................................................................................... 43

3.9.2

Postupak....................................................................................................................... 43

3.9.3

Standardna metoda ...................................................................................................... 44

3.9.4

Metoda slobodnog odabira nagiba tlačnih štapova ...................................................... 45

3.9.5

Minimalna (konstruktivna) armatura ............................................................................. 46

3.10 Dimenzioniranje presjeka na Moment torzije....................................................................... 50
3.10.1 Općenito ....................................................................................................................... 50
3.10.2 Postupak....................................................................................................................... 51
3.10.3 Zajedničko djelovanje Momenta torzije i Poprečne sile ................................................ 52

Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka

3

3.10.4 Proračun ploča na proboj.............................................................................................. 57
3.10.5 Koso savijanje............................................................................................................... 57
3.10.6 Vitki elementi naprezani ekscentričnom tlačnom silom ................................................ 57
4

Dimenzioniranje presjeka prema Graničnim stanjima uporabe ............................................. 58
4.1 Općenito .............................................................................................................................. 58
4.2 Granično stanje naprezanja................................................................................................. 58
4.3 Granično stanje pukotina ..................................................................................................... 59
4.3.1

Općenito ....................................................................................................................... 59

4.3.2

Minimalna armatura ...................................................................................................... 59

4.3.3

Dokazni postupak bez kontrole širine pukotina ............................................................ 60

4.3.4

Proračun širine pukotina ............................................................................................... 60

4.4 Granično stanje progiba....................................................................................................... 64

5

4.4.1

Općenito ....................................................................................................................... 64

4.4.2

Dokaz graničnog stanja progibanja .............................................................................. 65

PRILOZI ................................................................................................................................. 72
Prilog 1: Tablice za dimenzioniranje pravokutnih presjeka prema graničnim stanjima sloma ..... 73
Prilog 2: Tablice za dimenzioniranje T i Γ presjeka...................................................................... 74
Prilog 3: Tablice za proračun pravokutnih križno armiranih ploča opterećenih jednolikim
kontinuiranim opterećenjem.......................................................................................... 75
Prilog 4: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka...................... 76
Prilog 5: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka...................... 77
Prilog 6: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka...................... 78
Prilog 7: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka............................. 79
Prilog 8: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka............................. 80
Prilog 9: Armaturne tablice........................................................................................................... 81

Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka

1

OSNOVE POJMOVI O ARMIRANOM BETONU

1.1

Općenito

4

Beton je umjetni kamen, dakle materijal koji, kao i svaki kamen ima veliku tlačnu ali malu vlačnu
čvrstoću. U kombinaciji s armaturom dobiva se novi materijal – armirani beton, koji objedinjuje sve
dobre karakteristike oba osnovna materijala. Efikasno djelovanje tih dvaju, po mehaničkim
karakteristikama različitih materijala, omogućeno je sljedećim:

Beton tokom svog stvrdnjavanja čvrsto prianja uz čelik (armaturu), tako da pri djelovanju
vanjskih sila oni zajedno sudjeluju u nošenju. Prianjanje čelika i betona glavni je faktor
njihovog zajedničkog sudjelovanja u nošenju.

Beton i čelik imaju približno jednake temperaturne koeficijente. Betonu, ovisno o agregata
temperaturni koeficijent je: α c = 1.4 ⋅ 10 −5 − 0.7 ⋅ 10 −5 1 o C , a čeliku: α c = 1.2 ⋅ 10 −5 1 o C ,
zbog čega u kombinaciji ova dva materijala dolazi do neznatnog unutrašnjeg naprezanja pri
temperaturnim promjenama.

Beton štiti čelik od korozije, ako je dovoljno kompaktan, zbog bazičnog karaktera kemijskih
reakcija i obilnog lučenja Ca(OH)2.

Kombinacijom betona i čelika u obliku armiranog betona postiže se dobro iskorištenje obaju
materijala, pri čemu beton u prvom redu prima tlačna, a čelik vlačna naprezanja.

proračun pukotina. Idući od ležajeva prema sredini raspona vide se tri različita stanja naprezanja. Dakle. plastičnih zglobova. − izvijanjem u elastičnom ili plastičnom području. − zamorom materijala (npr. Općenito. II i III (crtež 1). − dovođenjem konstrukcije ili elementa konstrukcije koje promatramo kao kruta tijela u stanje gubitka ravnoteže. Da bi se mogla odrediti nosivost presjeka neposredno pred slom.1 Općenito 5 Pod pojmom graničnog stanja presjeka odnosno konstrukcije. linije loma).proračun deformacija. a postiže se: − lomom materijala u kritičnom presjeku ili dosezanjem znatnijih deformacija. podrazumijeva se ono stanje pri kojem presjek odnosno konstrukcija gubi sposobnost da se odupre vanjskim utjecajima ili pak dobiva nedopušteno velike deformacije ili lokalna oštećenja. Greda od armiranog betona opterećena koncentriranom silom u sredini raspona ima različite stupnjeve iskorištenosti u raznim presjecima zavisno od momentnog dijagrama. Takva se stanja obično nazivaju graničnim stanjima pri kojima konstrukcija zadovoljava uvjete za koje je projektirana. − graničnim stanjem pukotina . − graničnim stanjem naprezanja – kontrola naprezanja. valja poznavati i stanja naprezanja koja prethode graničnome. a postižu se: − graničnim stanjem deformacija vezano za upotrebljivost i izgled elementa i konstrukcije u cjelini . poznata u armiranom betonu kao stanja naprezanja I. očiti je nesklad takvog postupka jer. konstrukcija (ili jedan njen dio) smatrat će se nepodobnom za predviđenu uporabu ako je prekoračeno bar jedno od graničnih stanja. . − nestabilnošću uslijed velikih pomaka i deformacija. nedjeljiva je nelinearna ovisnost naprezanje-deformacija za armirano betonski presjek od preraspodjele unutarnjih sila u statički neodređenoj konstrukciji ("plastifikacija" presjeka i "plastifikacija" sistema). zahtijeva da se odabere ograničeni skup stanja za opisivanje ponašanja konstrukcije. Metoda graničnih stanja promatra stanje deformacija i naprezanja neposredno pred slom presjeka. b) granična stanja upotrebljivosti. − otkazivanjem nosivosti konstrukcije praćeno pojavom tzv. Ovakav pristup. trajnosti i funkcionalnosti. uobičajeno je da se granična stanja dijele u dvije velike grupe: a) granično stanje koje odgovara maksimalnoj nosivosti. dok se dimenzioniranje vrši po metodi graničnih stanja. čime prestaje ispunjavati postavljene kriterije u pogledu nosivosti.Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2 OSNOVE PRORAČUNA AB KONSTRUKCIJA 2. Prema tome. Bitno je napomenuti da se još uvijek često proračun konstrukcija vrši po teoriji elastičnosti (linearna teorija). za mostove i nosače kranskih staza). gdje se formira mehanizam loma kod statički neodređenih nosača (kod ploča se formiraju tzv. zasnovan na teoriji pouzdanosti konstrukcija. naime.

SREDINA PRESJEKA R II d Bez pukotina Sitne pukotine Pukotine pred slom 1/2 l MI M Ia M II M III Crtež 1 . Kraj stanja I (Ia) označava da je vlačna čvrstoća betona pred iscrpljenjem. naprezanja tlaka i vlaka su mala. Slom nastaje trenutno. 2. n. uslijed popuštanja betona nastaje neduktilan slom. pa raspodjela naprezanja u vlačnoj zoni ide po krivulji dok je raspodjela tlačnih naprezanja još uvijek linearna. plastifikacije armature. Općenito slom presjeka može nastati: 1. Stanje naprezanja II karakteristično je po tome što u vlačnoj zoni nastaju pukotine i vlačna se zona isključuje iz nosivosti. o djelovanju unutrašnjih sila i o mehaničkim karakteristikama betona i armature. Slom nastaje iznenadno bez naglašenih pukotina i većih deformacija.o. pa je opravdano pretpostaviti da je raspodjela naprezanja linearna. kod čega se slom presjeka ne događa odmah poslije pojave pukotina.o. već mu prethode sve veće pukotine i naglašene deformacije armature u vlačnoj zoni (duktilan slom). . 3. Takav slom nastaje kod jako armiranih presjeka. − iscrpljenošću armature. balansirani slom.Stanja naprezanja AB grede Za stanje I.o. uslijed popuštanja armature i to na 2 načina: − nedovoljnim armiranjem (ρ < ρmin) tako da prilikom prijelaza iz faze I u fazu II dolazi do naglog povećanja naprezanja u armaturi. osobito za betone visokih kvaliteta. Način sloma armirano betonskih elemenata ovisi o postotku armiranja. preporučuje se dimenzioniranje uz pretpostavku istodobne iscrpljenosti armature i betona. Stanje naprezanja III (stanje neposredno pred slom) karakteristično je po tome što raspodjela tlačnih naprezanja ima oblik krivulje. koji je karakteriziran prethodnom pojavom naglašenih deformacija i pukotina. tj uz potpuno iskorištenje obaju materijala ili samo čelika. uslijed istodobnog popuštanja betona i armature nastaje tkz. nastaju pukotine koje su još veće i dosežu neutralnu os.6 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka F Ia I III n. n. Ako postoji mogućnost slobodnog izbora presjeka. Da se takav slom ne dogodi. a raspodjela tlačnih naprezanja ima oblik krivulje. potrebno je presjek armirati minimalnom armaturom. kao i u zoni II. Tlačna zona se smanjuje i neutralna os putuje prema gore. pri čemu naprezanje u čeliku ne doseže granicu popuštanja. formiranja većih pukotina i loma armature. a u vlačnoj zoni.

momenata torzije. − nosivost betona u vlačnoj zoni se ne uzima u obzir. izolacijama. u jako agresivnim sredinama.Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2. U velikom broju slučajeva. U proračunu se po pravilu izračuna jedno granično stanje. zatim izbjegavanja nepovoljnih psiholoških efekata. . okolne sredine. lokalnih naprezanja. ne izazovu nepovoljne utjecaje na konstrukciju u eksploataciji (uvjet uporabljivosti). Kod vitkih AB konstrukcija velikih raspona može pak biti mjerodavno granično stanje deformacija. poprečnih sila. − poznata je veza naprezanje-deformacija za armaturu i beton. posebno radi osiguranja kompatibilnosti deformacija (progiba) konstrukcije sa opremom. skupljanja i temperature. b) granično stanje u eksploataciji: − dokaz razmaka i otvora pukotina u vlačnoj zoni betona.. a zatim se. primijenjenog sistema konstrukcije i sl. najkritičnije je stanje granične nosivosti . zavisno od namjene objekta. prevrtanje. odizanje oslonaca. isplivavanje. Međutim. Proračun po graničnoj nosivosti lomu vrši se na osnovu sljedećih pretpostavki: − presjeci i nakon deformiranja ostaju ravni (vrijedi hipoteza Bernoulli-a). − da ukupne deformacije. pregradnim zidovima. koje se kod savijenih elemenata svodi na granično stanje progiba. oblogama. itd. Tako. koje se smatra mjerodavnim.dimenzioniranje karakterističnih poprečnih presjeka nosača sprovodi prema teoriji granične nosivosti. u inženjerskoj praksi. − proračun graničnog stanja loma uslijed zamora materijala (za posebne elemente konstrukcija). Proračun prema graničnim stanjima dakle obuhvaća proračune i kontrole ponašanja konstrukcija i to: a) granično stanje loma: − proračun statičke ravnoteže konstrukcije (gdje se konstrukcija promatrana kao kruto tijelo provjerava na klizanje. gdje se u toku eksploatacije dopuštaju vrlo male širine pukotina u betonu.. može se dogoditi da ne bude (uvijek) mjerodavno stanje loma. pa kao takvo i mjerodavno za proračun. za usvojenu geometriju poprečnih presjeka i kvaliteta materijala. Dakle deformacije betona i armature su iste za istu udaljenost od neutralne osi presjeka. Vlačnu silu prima armatura.). probijanja. iz čega proističe da je raspored deformacija po visini presjeka pravolinijski. adhezije i sl. čime je određena veličina i raspored tlačnih naprezanja po visini tlačnog dijela presjeka.2 7 Osnovne pretpostavke Elementi konstrukcija kod dimenzioniranja trebaju zadovoljiti uvjete: − da postoji dovoljna sigurnost na lom. − prianjanje betona i čelika nije narušeno sve do samog loma konstrukcije.. − da je zadovoljen uvjet ograničenja pukotina za radna opterećenja (uvjet trajnosti). s utjecajem puzanja. dokazuje da su i ostala granična stanja zadovoljena. Stoga se detaljan proračun .loma. izvijanje. − proračun granične nosivosti kritičnih presjeka za djelovanje momenata savijanja i uzdužnih sila.. a zatim se daje dokaz odnosno provjera ispunjenosti uvjeta koje traže granična stanja upotrebljivosti. može biti najkritičnije granično stanje pukotina. Uvjeti koje ovo granično stanje traži moraju se poštivati radi osiguranja funkcionalnosti konstrukcije. na primjer. već jedno od dva granična stanja upotrebljivosti. − dokaz maksimalnih deformacija i progiba za upotrebljivost konstrukcije. − proračun unutarnjih sila koje vladaju u konstrukciji bilo linearnom teorijom (teorijom elastičnosti) ili transformacijom konstrukcije u mehanizme loma (proračun teorije plastičnosti).

0 30.30 0. U našoj zemlji.0 30500.5‰ Crtež 2 – Radni dijagram betona Računski radni dijagram betona je dakle parabola: σc = α fcd (4 − εc ) εc 4 pri 0 ≤ ε c ≤ 2 .0 50.34 0. 0 < ε c ≤ 3 .44 0. dvoosno ili višeosno).0 55.0‰ 3. usvojen je radni dijagram betona oblika parabola+pravokutnik (crtež 2). koja se u literaturi naziva radni dijagram betona (RDB).0 27500.9 3. Za potrebe proračuna-dimenzioniranja betonskih i armirano betonskih presjeka potrebno je iznaći analitičku vezu između naprezanja σc i deformacija εc betona.26 0. obliku poprečnog presjeka nosača. fck [MPa] 23 [MPa] [MPa] () .0 45.6 1.3 Radni dijagram betona Eksperimentalna istraživanja su pokazala da stvarni oblik veze između naprezanja σc i deformacije εc za beton ovisi o nizu faktora: vrsti opterećenja.2 2.8 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2. gustoći vilica itd.5 ‰ () gdje je: − fcd .0 25.2 3.računska tlačna čvrstoća betona.0 16. izračunate po izrazima Ecm = 9500 ⋅ 3 fck + 8 .37 0.0 32000.5 3.0 29000. brzini nanošenja opterećenja. a prema prijedlogu EC 2.0 Čvrstoća na kocki 15. fck [MPa] fct.0 36000.0 40. koja će s jedne strane biti vrlo jednostavna i primjenjiva u praksi. koja se dobiva iz karakteristične tlačne čvrstoće Karakteristika betona fck (MPa) fc.0 30. dužine trajanja opterećenja.cub (MPa) fct.1 0.6 2.0 1.m (MPa) τRd (MPa) Ecm (MPa) C 12/15 C 16/20 C 20/25 C 25/30 C 30/37 C 35/45 C 40/50 C 45/55 C 50/60 Čvrstoća na valjku 12.0 ‰ () tj pravac σc = α fcd pri 2 .0 37000. u pravilnicima raznih zemalja poprima čitav niz oblika: parabole drugog ili trećeg stupnja. Ova analitička veza.0 35.m ≈ 0.0 60.0 Srednja vlačna čvrstoća Posmična čvrstoća Početni modul elastičnosti U tabeli su također dane i vrijednosti početnog modula elastičnosti te vlačne čvrstoće za pojedine klase betona.0 20.22 0.18 0. pravokutnika.9 2.0 20. stanju naprezanja u elementu (jednoosno. količine armature u tlačnoj zoni presjeka. a s druge što vjernije opisivati stvarnu vezu.0 25.0 50.0 35000.41 0. σc fck σc = ck (4−εc)εc f 4 αfcd εc [‰] 2. parabole+pravokutnika i sl.3 ⋅ (fck ) .8 4. kvaliteti betona.0 37.48 26000.0 45.0 33500.

Naziv i oznaka (broj) čelika Šipkasta armatura (nHRN EN 10080-2.04…) Namot: 4-16 Šipke: 6-40 Namot: 6-16 Šipke: 6-40 Namot: 6-16 5-16 6-16 6-16 Granica razvlačenja fyk (MPa) ≥ 500 ≥ 500 ≥ 450 ≥ 500 ≥ 500 ≥ 450 Omjer vlačne čvrstoće i granice razvlačenja ≥ 1. ±σs fyk fyd εs [‰] 20.08 ≥ 1.0438) (1.0439) B 450C (1. To je iz razloga što već pri deformacijama od 5 ‰ do 20 ‰ armirano betonski nosači se toliko deformiraju da se praktički iscrpljuje nosivost presjeka deformacije rastu iako se vanjska sila ne mijenja (armatura "teče"). koja se u literaturi naziva radni dijagram čelika (RDČ). uzima se u obliku bilinearnog dijagrama (crtež 3).05 ≥ 1. kao računski model za proračundimenzioniranje armirano betonskih presjeka.15 ≤ 1. Pri prekoračenju deformacija od 20 ‰ dolazi do značajnih rotacija presjeka i do znatne redukcije tlačne zone što ima za posljedicu drobljenje i lom betona u tlaku.0439) (1. nHRN EN 10080-3 i nHRN EN 10080-4) B 500A B 500B B 450C (1.4 Radni dijagram čelika Idealna veza između naprezanja i deformacija za čelik.35 ≥ 1. U tablici su date mehaničke karakteristike i uvjeti za pojedina svojstva čelika za armiranje.0‰ Crtež 3 – Radni dijagram čelika Dakle smatra se da je dostignuta granična nosivost presjeka po vlačnoj uzdužnoj armaturi znatno prije no što čelik uđe u zonu očvršćivanja.35 Nazivni promjer.9 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2. d (mm) . Maksimalno (granično) naprezanje čelika fyk jednako je granici tečenja (razvlačenja). Dakle usvaja se da je granična nosivost armature po naprezanjima dostignuta kada naprezanje u armaturi bude jednako granici razvlačenja.04…) Mrežasta armatura (nHRN EN 10080-5) B 500A (1.08 ≥ 1.05 ≥ 1.15 ≤ 1.0438) B 500B (1. koji u stvari predstavljaju tražene kvalitete za pojedina svojstva.

− Odstupanje računskih radnih dijagrama σ−ε od stvarnih za pojedine materijale. − Greške određivanja kritičnih presjeka kod dimenzioniranja konstrukcije. pa se dobivaju računske vrijednosti. Koeficijenti sigurnosti variraju prema tome da li se radi o stalnom (vlastita težina.5 Koeficijenti sigurnosti Metoda graničnih stanja je semiprobabilistička metoda u kojoj se na principu vjerojatnoće intenziteta opterećenja definiraju reprezentativne vrijednosti. dolaze slučajevi čistog savijanja i savijanja sa uzdužnom silom (±N). Koeficijent sigurnosti..5‰ B d2 Vlak As2 a 1 b c C d 2 4 d e 3 d1 As1 g h 5 A 20. − Tolerantne greške proračuna. Neutralna os uvijek se nalazi u presjeku. − Zanemarivanje prostornog djelovanja konstrukcije i zanemarivanje prostornog stanja naprezanja na čvrstoće. Cijeli betonski presjek je vlačno opterećen. koja utječe na smanjenje nosivosti. kao i utjecaj nejednolike temperature. Tlak 2.0‰ Crtež 4 – Dijagram deformacija AB presjeka 1. Točka A je točka rotacije presjeka.). − Moguću koroziju čelika. Mogući položaji linija deformacije b i c imaju rotaciju u točki A. . prema crtežu 4. puzanja i skupljanja betona.). vjetar. Zavisno o kakvom se opterećenju radi imamo i različite koeficijente sigurnosti. Samo u slučaju linije c beton je potpuno iskorišten..10 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2. − Utjecaj puzanja i skupljanja betona na konačnu čvrstoću. seizmički udari. Između linija deformacija b i c..0‰ 3. − Neke netočnosti kod izvođenja (tolerantna odstupanja vertikalnosti elemenata. − Netočnost u položaju armature. 2.. snijeg. u području 2.. itd. Tim se vrijednostima pridružuju koeficijenti sigurnosti. − Netočnost određivanja čvrstoća i deformacija materijala. odnosno jedinstvenog koeficijenta sigurnosti. kao što su: − Netočnost procjene stalnog i pokretnog opterećenja. Željeni stupanj sigurnosti postiže se dakle preko koeficijenata sigurnosti. u biti. − Netočnost usvojenog statičkog sistema u odnosu na stvarnu konstrukciju. služi nam da "pokrijemo" neke netočne pretpostavke koje smo uveli u račun. Zavisno od deformacije betona i čelika definiraju se područja za određivanje stanja naprezanja. netočnost dimenzija presjeka. Centrični i ekscentrični vlak u fazi malog ekscentriciteta u području 1 omeđeni su linijama a i b.0‰ f 3. naročito odstupanje u veličini zaštitnog sloja u odnosu na projektiranu statičku visinu presjeka. a po položaju ide i do tlačnog ruba. težina stalne opreme.). promjenjivom (korisno opterećenje..) ili specijalnom opterećenjenju (utjecaji temeperature. Ukupnu vlačnu silu prima armatura.

Mogući položaji linije deformacija imaju za rotaciju točku B. Zgrade otvorenih oblika).55 300 C 30/37 55 0. rijetko suho XD3 Cikličko vlažno i suho Područja prskanja vode s prometnih površina. minimalnog zaštitnog sloja. Klase okoliša Beton u eksploataciji može biti izložen različitim djelovanjima.… 3. U području iznad ove linije (prema liniji d) presjeci se računaju na složeno savijanje po velikom ekscentricitetu.65 260 - C 30/37 35 0. elementi izloženi industrijskim vodama koji sadrže kloride Elementi izloženi prskanju vode s prometnih površina na koja se nanose sredstva za odleđivanje. praonice.50 300 - C 30/37 55 0. Lom uvijek nastaje po betonu. spadaju svi slučajevi složenog savijanja sa ekscentričnom tlačnom silom. parkirališne ploče bez zaštitnog sloja . vodocementni omjer i sl. Naprezanja u čeliku nisu iskorištena između linija e i f. dok su naprezanja u armaturi na suprotnom rubu od σs= 0 do σs= fyd. prije nego što čelik dostigne granicu razvlačenja fyd. prema kojima treba odabirati i projektirati klasu betona. Razredi izloženosti i minimalne vrijednosti dane su u tablici. naprezanja su praktično na granici gnječenja. Vlačna armatura.0‰. nearmirani unutarnji elementi) 2.…) Vanjski betonski elementi izravno izloženi kiši. kupališta. prostorije s atmosferom visoke vlažnosti (npr. Između linija d i f u području 4. Maksimalna deformacija tlačne armature iznosi 2. u pravilu nije uvijek iskorištena kod loma zbog malih deformacija čelika. Razred Opis okoliša Informativni primjer moguće pojave razreda izloženosti Najmanji razred tlačne čvrstoće betona Minim. Slučajevi čistog savijanja i savijanja sa uzdužnom silom mogu biti omeđeni i linijama c i d. Točka rotacije linija deformacije je točka B. elementi u području vlaženja vodom (slatkovodna jezera i/ili rijeke. Za krajnje tlačno vlakno betona εc= 2. Nearmirani temelji koji nisu izloženi smrzavanju i odmrzavanju. Javne kuhinje. karakteristične tlačne čvrstoće. rijetko suho XC3 Umjerena vlažnost XC4 Cikličko vlažno i suho Elementi u prostorijama obične vlažnosti zraka (uključujući kuhinje. u području 3. v/c omjer Min.5‰ i εc=0‰. praonice rublja u stambenim zgradama). Zaštitni sloj cmin (mm) Maksim.55 280 - C 30/37 40 0. privatne garaže Bazeni za plivanje i kupališta sa slanom vodom. elementi stalno uronjeni u vodu Dijelovi spremnika za vodu. Moguća točka rotacije linija deformacije je točka C. Beton je u ovom području uvijek iskorišten do čvrstoće (fcd). 4.5‰. Prema uvjetima u kojima se beton nalazi propisani su minimalni tehnološki zahtjevi u vezi sastava betona.55 320 C 35/45 55 0. 5. Korozija armature uzrokovana kloridima koji nisu iz mora XD1 Suho ili trajno vlažno XD2 Vlažno. Nema rizika od oštećenja X0 Bez rizika djelovanja Elementi bez armature u neagresivnom okolišu (npr. Za deformacije armature: ε s1 < ε v = fyd Es lom nastaje po betonu. 2. Presjeci su jače armirani za liniju deformacije d. Neutralna linija nalazi se uvijek izvan presjeka.60 280 - C 30/37 35 0. a odnosi se na slučajeve ekscentrične tlačne sile u fazi malog ekscentriciteta. dijelovi temelja Dijelovi do kojih vanjski zrak ima stalni ili povremeni pristup (npr. dok su iskorištena između linija d i e. vlažni prostori zatvorenih bazena za kupanje.6 Područje 5 određeno je linijama g i h. As1.0-3. U presjeku se javljaju samo tlačna naprezanja. kupaonice. količina cementa Ostali zahtjevi C 20/25 15 - - - C 20/25 20 0.45 320 1. Linija f predstavlja granicu kod koje je εc=3. Korozija armature uzrokovana karbonitizacijom XC1 Suho ili trajno vlažno XC2 Vlažno.11 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.

Minimalna količina zraka 4. sa sredstvom za odleđivanje (ali drukčije od onog kod XF4).55 300 XA2 Umjereno kem.55 300 C 25/30 - 0.45 340 6. Beton izložen kemijskom djelovanju XA1 Slabo kemijski agresivan okoliš Spremnici u postrojenjima za tretiranje voda iz kanalizacije. agresivan okoliš.45 340 - C 30/37 - 0.45 320 - Zidovi lukobrana i molova C 35/45 55 0. Beton izložen habanju XM1 Umjereno habanje XM2 Znatno habanje XM3 Ekstremno habanje Elementi industrijskih konstrukcija izloženi prometu vozila s pneumatskim gumama na kotačima Elementi industrijskih konstrukcija izloženi prometu viljuškara s pneumatskim ili tvrdim gumama na kotačima Elementi industrijskih konstrukcija izloženi prometu viljuškara s pneumatskim gumama ili čeličnim kotačima.55 300 C 30/37 - 0.50 300 - Stalno uronjeni elementi u lukama C 35/45 55 0. mjesta na kojima može doći do struganja u postrojenjima za tretiranje voda iz kanalizacije Agregat prema HRN EN 12620 s dovoljnom otpornošću na smrzavanje. pretežno vodoravni elementi izloženi prskanju vode s prometnih površina na koja se nanose sredstva za odleđivanje. područje prskanja morskom vodom Otvoreni spremnici za vodu.45 360 C 30/37 25 - - C 30/37 45 - - - Sulfatno otporni cement 7. Korozija armature uzrokovana kloridima iz mora XS1 XS2 XS3 Izloženi soli iz zraka. hidrauličke konstrukcije u vrtložnim (uzburkanim) vodama (npr. rashladni tornjevi s dimnjacima za odvođenje dimnih plinova XA3 C 35/45 - 0. konstrukcije u marinama Betonski elementi u dodiru s morskom vodom. spremnici tekućih umjetnih gnojiva C 30/37 - 0.0% C 30/37 - 0. Bazeni za destilaciju). spremnici za silažu i korita (žlijebovi) za hranjenje životinja. zrno agregata C 35/45 50 - - .50 320 Jako kemijski agresivan okoliš Kemijski agresivne vode u postrojenjima za tretiranje otpadnih voda. elementi u agresivnom tlu C 35/45 - 0. elementi u području morske plime. elementi u području kvašenja vodom (slatkovodna jezera i/ili rijeke) Prometne površine tretirane sredstvima za odleđivanje.12 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4.50 320 5. Djelovanje smrzavanja i odmrzavanja. površine izložene prometu gusjeničara Manje maks. parkirališne ploče bez zaštitnog sloja). ali ne u direktnom dodiru s morskom vodom Uronjeno U zonama plime i prskanja vode Vanjski elementi u blizini obale C 30/37 55 0. sa li bez sredstava za odleđivanje XF1 XF2 XF3 XF4 Umjereno zasićeno vodom bez sredstava za odleđivanje Umjereno zasićeno vodom sa sredstvom za odleđivanje ili morska voda Jako zasićeno vodom bez sredstava za odleđivanje Jako zasićeno vodom sa sredstvom za odleđivanje ili morska voda Vanjski elementi Područja prskanja vode s prometnih površina.

2.računska vrijednost utjecaja (računski moment).2 Jednostruko armirani pravokutni presjek opterećen momentom savijanja 3. nastaje trenutno. Za dimenzioniranje presjeka koristi se uvjetom ravnoteže koji se za ovaj slučaj može iskazati ∑M = 0 ∑H = 0 gdje su: − Msd = ∑γ M i i ⇒ Msd = Fc ⋅ z = Fs1 ⋅ z ⇒ Fc = Fs1 . a naprezanje u armaturi po radnom dijagramu čelika – crtež 3. (3.1 Teoretske postavke U presjeku opterećenom momentom savijanja javlja se stanje deformacije-naprezanja kakvo je prikazano na crtežu 5. EC-2 utvrđuje jedinstveni maximalni postotak armiranja za presjeke opterećenje dominantno na savijanje: ρl. kao što je prije istaknuto. Osim toga ova armatura smanjuje širinu pukotina kod loma betona. Plastifikacija armature se mora izvršiti prije iscrpljenja nosivosti betona da do sloma ne bi došlo drobljenjem betona u tlaku.1) .0% 3. iz uvjeta da ukupnu vlačnu silu u betonu kod pojave pukotina preuzme vlačna armatura. EC-2 utvrđuje jedinstveni minimalni postotak armiranja za presjeke opterećenje dominantno na savijanje: ρl.1% Maksimalna vlačna armatura u presjeku određuje se iz uvjeta da kapacitet rotacije pri lomu bude dovoljan da bi se mogla izvršiti redistribucija momenata duž nosača.Naprezanja i deformacije jednostruko armiranog pravokutnog AB presjeka Linija deformacije je pravac jer vrijedi Bernoullieva hipoteza ravnih presjeka.crtež 2.1 Minimalna i maksimalna armatura u presjeku Slom slabo armiranih presjeka.max = 4. tj. Da bi spriječili takav slom potrebno je presjek armirati minimalnom armaturom.min = 0.85 fcd x=ξ*d 2 A Fs1 1 b Crtež 5 . εc2 d-d2 z=ζ*d d-x h d εs1 As1 Fc B Neutralna os Msd d1 0.13 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3 DIMENZIONIRANJE AB KONSTRUKCIJA PREMA GRANIČNIM STANJIMA NOSIVOSTI 3. Minimalna vlačna armatura određuje se iz uvjeta sprečavanja krtog loma. Naprezanje u betonu je određeno radnim dijagramom betona (parabola+pravokutnik) .

statička visina presjeka.koeficijent položaja tlačne sile betona.6) ξ . d1 . − ζ . − ka . Krak unutrašnjih sila (z) također se može lako izračunati: z = d − k a ⋅ x = d − k a ⋅ ξ ⋅ d = (1 − k a ⋅ ξ ) ⋅ d = ζ ⋅ d (3. (3.9) .14 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka − − − − − − − Fc .udaljenost neutralne osi od tlačnog ruba presjeka.2 se transformira u: x ∫ Fc = b σc dx = α v x b α fcd (3.3) 0 gdje je αv koeficijent punoće RDB-a.4) Vlačna sila u armaturi dobiva se umnoškom površine armature sa naprezanjem u čeliku sa: Fs1 = A s1 fyd (3. ovisan o stupnju iskorištenosti betona. εc 2 (6 − εc 2 ) 0 ‰ < εc 2 ≤ 2 ‰ 12 3 εc2 − 2 αv = 2 ‰ < ε c 2 ≤ 3 .krak unutrašnjih sila. x .udaljenost težišta vlačne armature od tlačnog ruba presjeka.krak unutrašnjih sila.udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka.5 ‰ 2εc 2 (3εc 2 − 2) ka = (3.koeficijent položaja neutralne osi.8) Unutrašnji reaktivni moment (računska nosivost presjeka) može se izraziti kao umnožak unutrašnje sile i kraka: Msd = Fc ⋅ z = 0.5) Položaj neutralne osi x može se lako izračunati iz geometrijskih odnosa (crtež 5): x d = εc 2 ε s1 + εc 2 gdje je: − ⇒ x= εc 2 d= ξd ε s1 + εc 2 (3.7) gdje su: − z .2) A Za pravokutni poprečni presjek kod kojeg je širina (b) konstantna izraz 3. 8 − εc 2 0 ‰ < εc 2 ≤ 2 ‰ 4(6 − εc 2 ) ε (3ε − 4 ) + 2 ka = c2 c2 2 ‰ < ε c 2 ≤ 3 .računska sila u armaturi (vlačna sila). b. h .dimenzije presjeka (širina i visina).računska sila u betonu (tlačna sila). z . Tlačna sila u betonu za opći poprečni presjek može se izraziti kao integral naprezanja po površini poprečnog presjeka: ∫ Fb = σc dA (3. Fs1 .koeficijent kraka unutrašnjih sila.85 ⋅ α v ⋅ ξ ⋅ d ⋅ b ⋅ fcd ⋅ ζ ⋅ d tj.5 ‰ 3 εc2 αv = (3. a predstavlja odnos površine RDB-a i površine pravokutnika ( fcd ⋅ x ). d .

stvarni koeficijent armiranja. Kod praktičnog rješavanja pojedinih zadataka dimenzioniranja armirano betonskih presjeka.85 ⋅ α v ⋅ ξ ⋅ d ⋅ b ⋅ fcd = A s1 ⋅ fyd ω = 0. − fcd . A s1 = Msd ζ ⋅ d ⋅ fyd (3.mehanički koeficijent armiranja. − ρ .11) Na isti način može se postaviti jednadžba preko sume horizontalnih sila: ∑N = 0 ⇒ Fc = Fs1 0.širina pravokutnog presjeka. Jedne takve tablice dane su u prilogu 1. a njihovo a njihovo praktično korištenje biti će prikazano na konkretnim primjerima koji se javljaju u praksi.10) gdje su: − b .statička visina presjeka. .12) fyd A s1 fyd ⋅ = ρ⋅ d ⋅ b fcd fcd gdje su: − ω . − d . − µ sd .bezdimenzionalna vrijednost momenta savijanja.85 ⋅ α v ⋅ ξ = (3.15 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka µ sd = 0.računska čvrstoća betona. Potrebna površina armature dobit će se iz: Msd = A s1 ⋅ fyd ⋅ ζ ⋅ d .85 ⋅ α v ⋅ ξ ⋅ ζ = Msd b ⋅ d2 ⋅ fcd (3. niz uvedenih koeficijenata se očitava iz tablica.

2. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=260 kNm.925. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).0 MPa fcd = fck γ c = 30.67 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm.0 MPa Msd B 500B . kvaliteta materijala i računsko opterećenje.0 iz tablica ⇒ εs1 = 10. odredi se bezdimenzionalna vrijednost momenta savijanja: µ sd = Msd bd2 fcd te se iz tablica (prilog 1) za odabranu deformaciju armature εs1 očitaju vrijednosti εc2.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.15 = 434.0 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm µ sd = Msd 260 ⋅ 100 = = 0.5 = 20.4 ‰.67 cm A s1 = Msd 260 ⋅ 100 = = 11. εc2 = 2. armiran s B 500B. A s1 = Msd ζ d fyd Numerički primjer h = 60 d = 55 x = 10. ξ i ζ.0 ‰. materijal: C 30/37 .10).0 1.925 ⋅ 55 ⋅ 43.11). ξ = 0.2 Slučaj 1 Postupak Poznate su dimenzije betonskog presjeka.06 cm2) . Iz izraza (3. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.107 2 bd fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.16 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. fyk = 500.8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 260.75 cm2 ζ d fyd 0.194 ⋅ 55 = 10. Potrebna površina armature dobiva se prema izrazu (3.0 1. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature. ζ = 0.194 x = ξ ⋅ d = 0.0 kNm b = 40 geometrija b = 40 cm h = 60 cm d1 = 5. fck = 30.48 ⇒ odabrano 6∅16 (As=12.

8 3 40 3.56 1. materijal: B 500B fck = 30.6 4. Izborom εs1=3 ‰ dobiva se veliki moment nosivosti i više armature. MRd.3 Slučaj 2 Postupak Poznate su dimenzije betonskog presjeka b/d i kvaliteta materijala.5 = 20.6 0. fcd = fck γ c = 30.8 1. Potrebno je odrediti moment nosivosti i potrebnu površinu armature. a izborom εs1=20 ‰ mali moment nosivosti i malo armature Za pretpostavljene deformacije iz tablica se očitaju koeficijenti µ sd i ζ.5 ‰ a εs1=3-20 ‰.0 1.8 MPa A s1 d1 = 5 . Moment nosivosti presjeka je onaj moment za kojega su oba materijala (beton i čelik) u potpunosti iskorišteni.6 0.17 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.10) i (3. armiran s B 500B. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm.56 1.0 MPa .5 0.lim ζ d fyd Numerički primjer Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm. (Nepoznato nam je As1. fyk = 500.11) dobivamo tražene veličine.6 4.56 4.6 4.lim = µ sd.6 5.6 4.56 1. Potrebno je odrediti moment nosivosti i potrebnu površinu armature. εs1. Dakle εc2 =3.56 1. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).0 MPa f yd = f yk γ s = 500.0 1.2.lim bd2 fcd A s1 = MRd.0 MPa Msd b = 40 c h = 60 d = 55 C 30/37 .15 = 434. Izrazima (3.1 A s1 3 1.8 1. εc2 i moment nosivosti).

67 10.16 18.lim = 0.59 cm A s1 = MRd.412 0.65 568.32 ⋅ 100 = 10.096.19 3.0 ‰ i εc2 = 3.0 3.120 10.48 Pretpostavimo: εs1 = 3.159 14.149 MRd.096 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.60 22.65 14.lim ζ lim d fyd = 232.288 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.32 kNm x = ξlim ⋅ d = 0.24 13.56 5.26 385.lim x MRd.lim As1 3.189 0.938 ⋅ 55 ⋅ 43.5 ‰ ⇒ iz tablica µsd.776 0.288 29.lim = µ sd bd2 fcd = 0.23 28.lim = 0.938. ζlim = 0.288.96 kNm x = ξlim ⋅ d = 0.96 37.0 ‰ i εc2 = 3.56 cm2 0. ξ lim = 0.5 ‰ ⇒ iz tablica µsd.05 15.0 = 232.538 ⋅ 55 = 29.149 0.892 0.19 cm A s1 = MRd.18 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka geometrija b = 40 cm h = 60 cm d1 = 5.938 0.921 0.259 0.149 ⋅ 55 = 8.235 22.41 290.19 232.0 3.lim = µ sd bd2 fcd = 0.5 0.776 ⋅ 55 ⋅ 43.36 εc2=3.26 8.96 ⋅ 100 = 37.5 0.0 10.776.36 cm2 0. ξ lim = 0.5 0.538 MRd.lim ζ lim d fyd = 696.59 696. ζlim = 0.48 U tablici su dani odnosi momenta nosivosti i uzdužne armature za još neke deformacije čelika: εc2 ξlim ζlim µRd.17 20.5‰ d = 55 A s1 εs1 20 ‰ d1 = 5 h = 60 29.0 = 696.0 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Pretpostavimo: εs1 = 20.5 0.829 0.0 3.0 3.538 0.096 8.41 εs1 b = 40 15 ‰ 10 ‰ 5 ‰ 3 ‰ .32 10.5 0.

0 70.0 20.lim b fcd te se za odabrano d.0 b 0.11) A s1 = Msd ζ d f yd Numerički primjer Potrebno je odrediti optimalni betonski presjek. εc2).19 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.lim = 0. ξ lim = 0.1 40..0 36. armiran s B 500B. h.0 40.0 40. (Nepoznato nam je: b. potrebna površina armature dobiva prema izrazu (3.159.0 39.7 h (cm) 60.1 100.0 30. Potrebno je odrediti dimenzije betonskog presjeka i potrebnu površinu armature.0 1.0 60. εs1.0 30. dpot ≥ Msd µ sd.0 ‰ i εc2 = 3. fcd = fck γ c = 30.0 48. f yd = f yk γ s = 500. Unaprijed se odabere širina presjeka b.259 Msd µ sd.7 70. As1.4 60.0 68.0 43.5 ‰ iz tablica dpot ≥ ⇒ µsd.7 80.10) po d odredi potrebna visina presjeka.8 MPa d1 = 5 A s1 c h = 60 d = 55 C 30/37 b = 40 Pretpostavimo: εs1 = 10. te se izračunavanjem izraza (3. ζlim = 0.5 = 20. materijal: fck = 30.0 20.lim = Msd bd2 fcd .0 MPa .6 50.0 0.lim b fcd b (cm) d (cm) 120.892.0 MPa Msd B 500B fyk = 500.0 MPa .0 .4 Slučaj 3 Postupak Poznati su kvaliteta materijala i računsko opterećenje.0 10.0 80.0 97.15 = 434.0 50.2. za računski moment Msd=300 kNm.0 10.0 1.0 56. µ sd.0 20. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2). Potrebno je odrediti moment nosivosti i potrebnu površinu armature.

8 3.8 0.0 µ sd = ⇒ iz tablica εs1 = 10.5 1.6 2.53 2.53 1.12 1.1 A s1 3.88 cm2 ζ d fyd 0.0 ‰.8 0.904.8 3.48 ⇒ 7∅16 (As=14.12 1.142 2 bd fcd 35 ⋅ 55 2 ⋅ 2.6 2.07 cm2) Armatura nije dobro odabrana jer je mali razmak između šipki. εc2 = 3.53 1.04 cm A s1 = Msd 300 ⋅ 100 = = 13.1 ‰. 3.0 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Msd 300 ⋅ 100 = = 0.20 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Za presjeke koji su opterećeni momentom savijanja povoljan odnos dimenzija je d/b = 1.53 1.12 1.8 3.8 1.6 0.6 2.8 5.8 1.8 3.8 3.2 A s1 3.8 1.237 x = ξ ⋅ d = 0.8 3.0.6 2. ζ = 0.6 5. 3.5 0.5 .53 1.12 35 1.5 35 A s1 = 13.6 0.904 ⋅ 55 ⋅ 43.237 ⋅ 55 = 13.5-2.8 1.5 1.53 1.27 cm2) Ova armatura je bolje odabrana.5 0. bod = 35 cm hod = 60 cm d1 = 5.6 2.88 cm2 ⇒ 6∅18 (As=15.12 3. ξ = 0.

0 ‰ i εc2 = 3.lim b fcd 300 ⋅ 100 = 39. Potrebno je odrediti moment nosivosti.lim b d2 fcd ili MRd. materijal: h = 60 d = 55 C 30/37 .. Uz pretpostavku deformacija armature εs1 = 20.lim = 0. površina armature i kvaliteta materijala. ξ lim = 0.15 = 434.0 1. fyk = 500.259 Msd = µ sd. fck = 30.159.0 MPa f yd = f yk γ s = 500. (Nepoznato nam je: Msd).5 Slučaj 4 Postupak Poznate su dimenzije betonskog presjeka (b/h).21 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.8 MPa d1 = 5 c A s1 b = 40 Pretpostavimo: εs1 = 10.0 MPa fcd = fck γ c = 30.65 cm 0. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).2.0 MPa Msd B 500B .lim = A s1 ζ lim d fyd Važno je napomenuti da se na ovaj način dobiva najmanji moment nosivosti.lim = µ sd.159 ⋅ 60 ⋅ 2. armiran s B 500B.0 1. nađe se mehanički koeficijent armiranja (izraz 3. za računski moment Msd=300 kNm.12): ω= A s1 fyd ⋅ d ⋅ b fcd te nakon što se iz tablica (prilog 1) očitaju koeficijenti µ sd. Odabirom manjih deformacija Numerički primjer Potrebno je odrediti optimalni betonski presjek.5 = 20. i b=60 cm iz tablica dpot ≥ ⇒ µsd. ζlim = 0.0 .5 ‰.lim ili ζ lim moment nosivosti se odredi prema jednom od sljedećih izraza MRd.0 ‰. Potrebno je odrediti moment nosivosti i potrebnu površinu armature.892.

S tim u vezi mogu se izračunati i ostali parametri: ε c2 = 3.5 ‰ ζ lim = 0.45.14) Za betone razreda ≥C 40/50 prema normi HRN EN 1992-1-1 najveća dopuštena granična vrijednost koeficijenta položaja neutralne osi iznosi ξlim=0.tlačna armatura (d − d2 )σs2 (3. ε s1 = 6.35.85 fcd Fs1 1 b Crtež 6 .promjer šipke tlačne armature) i ako je zadovoljen uvjet x ≥ 2d2 (x .lim = µ sd.5 ‰ ξlim = 0.17) Msd − MRd.252 ⋅ bd2 fcd ) (3. Dvostruko armirani presjeci upotrebljavaju se kada je računski moment Msd veći od momenta nosivosti MRd.udaljenost neutralne osi od tlačnog ruba presjeka . . d2 -udaljenost težišta tlačne armature od ruba presjeka). Time se tlačna armatura osigurava od izvijanja! Za betone razreda ≤C 35/45 prema normi HRN EN 1992-1-1 najveća dopuštena granična vrijednost koeficijenta položaja neutralne osi iznosi ξlim=0.16) Limitirajući moment preuzimaju beton i vlačna armatura.45 .lim bd2 fcd = 0. dok razliku do stvarnog momenta preuzimaju dodatna vlačna i tlačna armatura. S tim u vezi mogu se izračunati i ostali parametri: ε c2 = 3.206 ⋅ bd2 fcd ) (3.813 .lim + sd .lim bd2 fcd = 0.Naprezanja i deformacije dvostruko armiranog pravokutnog AB presjeka U dvostruko armiranom presjeku utjecaj tlačne armature na njegovu nosivost može se uzeti u obzir ako je ona povezana sponama na razmaku: sw ≤ 15∅ (∅ .206 (3.lim M − MRd.15) Prema tome najveći moment savijanja koji jednostruko armirani presjek može preuzeti je: ( MRd.35 . ε s1 = 4.ukupna vlačna armatura (d − d2 ) fyd ζ lim d fyd (3.854 .lim = µ sd.252 (3.278 ‰ ζ lim = 0. Prema tome potrebna armatura će se izračunati prema izrazima: A s1 = MRd.lim kojeg presjek može preuzeti bez tlačne armature.lim .18) A s2 = .lim = 0.5 ‰ ξlim = 0. µ sd. .22 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.3 Dvostruko armirani pravokutni presjek opterećen momentom savijanja d2 2 As2 x=ξ*d Dvostruko armirani presjeci su oni presjeci koji posjeduju vlačnu i tlačnu armaturu (crtež 6). µ sd.lim = 0. εs2 εc2 h d d-x Nsd εs1 d1 As1 Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d Neutralna os Msd 0.13) Prema tome najveći moment savijanja koji jednostruko armirani presjek može preuzeti je: ( MRd.

Granična deformacija pri kojoj dolazi do tečenja armature (= fyd E s ). . Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=760 kNm.23 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Gdje je σs2 tlačno naprezanje u armaturi.813 . µ sd. Numerički primjer 1 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.252 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2). materijal: c C 30/37 .252 ⋅ bd2 fcd = 0.5 = 20. Pri deformaciji ε s2 ≤ ε v uzima se da je ε s2 = fyd a za ε s2 > ε v .0 MPa f yd = f yk γ s = 500.15 = 434.8 kNm .modul elastičnosti čelika ( Es = 200 GPa ).0 Vidljivo je da izračunati µ sd veći od maksimalnog kojeg možemo očitati iz tablica. − εv .lim bd2 fcd = 0.0 MPa fcd = fck γ c = 30.278 ‰ ζ lim = 0.0 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm µ sd = Msd 760 ⋅ 100 = = 0. ε s1 = 4.vlačna deformacija čelika promatrana kao apsolutna vrijednost.252 MRd.19) gdje je: − ε s 2 .8 MPa d1 = 5 A s1 opterećenje c d = 55 d2 = 5 A s2 Msd = 760.314 2 bd fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2. udaljenost težišta vlačne i tlačne armature od ruba presjeka d1=d2=5 cm. Presjek je potrebno dvostruko armirati.5 ‰ ξlim = 0.lim = µ sd. − Es . armiran s B 500B. fck = 30. sa se izračunava iz izraza: σs2 = Es ε s2 d2 d 1− ξ ξ− (3.45 . Računamo moment nosivosti: ε c2 = 3. fyk = 500.0 MPa b = 40 geometrija b = 40 cm h = 60 cm d1 = d2 = 5.0 = 609.0 1.0 MPa Msd B 500B .0 1.lim = 0.

8 ⋅ 1000 (‰) = 2.8 3.lim M − MRd.0 − 609.48 ζ lim d fyd = 31.91 cm2 (d − d2 )fyd (55 − 5) ⋅ 43.lim (760.lim (760.9 A s1 3.lim = µ sd.9 ⋅ 100 + sd = + (d − d2 ) fyd 0.85 3.lim (760.9 ) ⋅ 100 = = 8.5) ⋅ 43.36 + 6.8 ⋅ 100 = + + sd (d − d2 ) fyd 0.252 ⋅ bd2 fcd = 0.5 40 MRd.2 3.0 − 609.24 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Vlačna armatura: A s1 = MRd.0 − 587.2 3.42 cm2) 2 0.8 3.16 = 38. b = 40 cm h = 60 cm d1 = 6.lim (760.2 3.0 = s2 ⇒ ε s2 = εc 2 = ⋅ 3.48 (55 − 5) ⋅ 43.33 A s2 = 6.lim bd2 fcd = 0.48 ζ lim d fyd = 30.27 cm2 A s2 d2 = 5 x = 24.0 = 587.813 ⋅ 54 ⋅ 43.0 − 587.85 3.5 5.8 3.48 (54 − 5.2 3.8 3.5 cm d = h − d1 = 60 − 6 = 54 cm 3.91 cm2 Msd − MRd.813 ⋅ 55 ⋅ 43.75 cm εc 2 ε x − d2 24.21 cm2) A s1 = 38.9) ⋅ 100 = 587.75 − 5.5 0.9 kNm Vlačna armatura: A s1 = MRd.48 Vidljivo je da se armatura nije značajno promijenila. . Vrijede odabrane šipke.lim M − MRd.0 cm d2 = 5.2 3.45 ⋅ 55 = 24.91 = 38. pa ponavljamo proračun.16 cm2 (d − d2 ) fyd (54 − 5.5 0.5) ⋅ 43.27 cm2 ⇒ odabrano 3∅20 (As=9.252 ⋅ 40 ⋅ 54 2 ⋅ 2.80 + 8.2 5.75 εc2 = 3.85 3.96 cm2 Tlačna armatura A s2 = Msd − MRd.5 = 2.48 A s2 Krivo su pretpostavljene veličine d1 i d2.85 0.8) ⋅ 100 = 609.5 ‰ x = ξlim ⋅ d = 0.75 ε s2 = 2.79 ‰ ε v (B 500 ) = fyd Es = 434.8 ) ⋅ 100 = = 6.79 ‰ x x − d2 x 24.17 ‰ 200000 ε s2 > ε v ⇒ σs2 = fyd A s1 A s2 = ⇒ odabrano 5∅32 (As=40.

fck = 30.75 − 12.75 cm εc 2 ε x − d2 24.22 cm2 A s2 d 2 = 12 x = 24. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).25 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 2 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.36 cm2 (55 − 12) ⋅ 36.0 MPa b = 40 geometrija b = 40 cm h = 60 cm d1 = 6. a udaljenost težišta tlačne armature od ruba presjeka d2=12 cm.9 kNm Vlačna armatura: A s1 = MRd.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 760.15 = 434.5 = 1.lim M − MRd. fyk = 500.06 (d − d2 )σs2 .0 MRd. d 2 = 12 materijal: d = 55 c C 30/37 A s2 .0 1.17 ‰ 200000 ε s2 > ε v ⇒ σs2 = Es ⋅ ε s2 = 200000 ⋅ 0.0 − 587.0 1.0018 = 360.80 + 9.lim = µ sd.80 ‰ x = ξlim ⋅ d = 0.8 ⋅ 1000 (‰) = 2. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=760 kNm.45 ⋅ 55 = 24.0 MPa Msd B 500B . Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.lim (760.75 εc2 = 3.5 = 20.0 − 587. armiran s B 500B.0 cm d = h − d1 = 60 − 6 = 54 cm µ sd = Msd 760 ⋅ 100 = = 0.48 ζ lim d fyd = 30.6 MPa A s1 A s2 = Msd − MRd.9) ⋅ 100 = 587.75 ε v (B 500 ) = fyd Es = 434.0 = s2 ⇒ ε s2 = εc 2 = ⋅ 3.9 ⋅ 100 + sd = + (d − d2 ) fyd 0.lim (760.80 ‰ x x − d2 x 24.252 ⋅ 40 ⋅ 54 2 ⋅ 2.813 ⋅ 54 ⋅ 43.9 ) ⋅ 100 = = 11.0 cm d2 = 12.lim bd2 fcd = 0.314 2 bd fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.42 = 40.252 ⋅ bd2 fcd = 0.0 MPa fcd = fck γ c = 30.48 (54 − 12) ⋅ 43.5 ‰ ε s2 = 1.0 = 587. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=6 cm.

3.85 0.85 3.4 Dimenzioniranje T i Γ presjeka T presjecima nazivamo one presjeke čija tlačna zona ima oblik slova "T".5 0. ovaj postotak armature je praktično prevelik za dani presjek.22 cm2 A s2 3.2 5.2 3.85 3.85 3. da bi presjek bio T presjek mora biti ispunjen i uvjet da je x>hf .26 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka ⇒ odabrano 5∅32 (As=40. Osim toga nosač oblika T presjeka može se u statičkom smislu tretirati kao T nosač samo ako rebro i .57 cm2) 2 0. beff A s2 εs2 x hf d2 2 Neutralna os εc2 0. te je potrebno povećati presjek i/ili smanjiti opterećenje.9 A s1 3.5 5. pa se presjek i proračunava kao pravokutni dimenzija beff/d.max=4%.21 cm2) A s2 = 11.presjek Dakle.33 A s1 = 40.2 3.8 3.8 3.5 0.36 cm2 ⇒ odabrano 4∅20 (As=12.2 3.57 = = = 2 .85 f cd ε*c Fs2 Fc d1 A s1 1 εs1 z d-x h d d-d2 Msd Fs1 bw Crtež 7 – T . osim oblika. No.2 3. te zaključujemo da je presjek ispravno dimenzioniran.8 3.5 40 Napomena: Ovim postupkom se praktički može odrediti armatura za bilo koji zadani moment Msd. Međutim. što je više od dobivene vrijednosti. potrebno je uvijek imati na umu da ukupni postotak armature u presjeku ne prijeđe maksimalnu dopuštenu vrijednost. Ako je x<hf tlačna zona betona ima pravokutni oblik. ρl = A sl A s1 + A s2 40.8 3.2 3. crtež 7.2 % Ac 60 ⋅ 40 60 ⋅ 40 Maksimalna vrijednost količine armature za presjeke naprezanje savijanjem je (prema EC2) ρl.21 + 12.

u proračunu T presjeka primjenjuju se dva postupka u zavisnosti od odnosa beff/bw. jer bi to dalo neracionalne.20) U praksi se najčešće pretpostave-usvoje dimenzije presjeka. sposobna primiti posmičnu silu. tj ako je u presjecima 1-1 i 2-2 osigurana čvrsta veza između rebra i ploče. da je krak unutrašnjih sila z=(d-hf/2). tj.85 f x hf εc2 Neutralna os d-x h d Msd εs1 d1 A s1 1 ε*c cd Fc z = d . To će se dogoditi kod presjeka opterećenih na savijanje s velikom tlačnom silom. tlačna računska armatura je u pravilu nepotrebna i ekonomski neopravdana. − neutralna os siječe rebro.11). pri jednakim položajima neutralne osi. Dakle granična nosivost ovakvih presjeka dostiže se po armaturi (10-20 ‰). može se javiti potreba i za tlačnom računskom armaturom. obično se ne zadovoljavamo prethodnim. Tada primjenjujemo točniji postupak u kojem ne zanemarujemo doprinos tlačnog dijela rebra. određujemo položaj neutralne osi (3. Polazišna osnova nam je pravokutni presjek širine jednake širini ploče. Načelno. Takav presjek proračunavamo kao pravokutni dimenzija beff/d. dobiju jednake tlačne sile u zadanom i zamjenjujućem presjeku. koji je za praksu dovoljno točan. ne ide na potpuno iskorištavanje betona. S obzirom na veliku nosivost ploče. a T presjek izložen savijanju s velikom tlačnom silom.27 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka ploča rade zajednički. pri čemu se mogu pojaviti dvije mogućnosti: − neutralna os prolazi kroz ploču ili njenim donjim rubom. Pri tom se. . posebno ako je nosač T presjeka većeg raspona i opterećenja. A s1 = Msd (d − hf / 2) fyd (3. U praksi se dimenzioniranje T presjeka svodi na dimenzioniranje zamjenjujućeg presjeka širine bi. i da ova sila djeluje u srednjoj ravnini ploče. dobiva se izraz za potrebnu površinu presjeka vlačne armature.h f /2 εs2 d2 2 Fs1 bw Crtež 8 – "T" presjek s odnosom beff/bw>5 Koristeći uvjete ravnoteže. Nakon izračunavanja koeficijenta µsd i očitavanja koeficijenta ξ. zanemaruje se tlačna sila koju prima dio rebra između neutralne osi i donje ivice ploče b eff 0. previše armirane presjeke.6). Točniji postupak primjenjujemo i onda kada je beff>5bw ako je x >>hf. Ako je beff≤5bw. Pri tome se pretpostavlja da ukupnu tlačnu silu prima samo ploča. a zatim se određuje armatura. a nalazi se na strani sigurnosti. Širina bi određuje se iz uvjeta da se. dakle za očitani ζ određujemo armaturu prema (3. Dakle. Općenito. pojednostavljenim postupkom proračuna T presjeka. u pravilu. Izuzetno kada aktivna širina ploče beff nije mnogo veća od širine rebra bw. Tada se doprinos nosivosti presjeka velike tlačne zone rebra ne smije zanemariti. ako je beff>5bw primjenjuje se pojednostavljeni proračun.

0 MPa fcd = fck γ c = 25.22) pri čemu su: − α v .22) ili dovoljno točno očitati iz tablica danih u prilogu 2. armiran s B 500B. što u praksi predstavlja uobičajeni postupak.0 MPa . Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature. postupak se ponavlja. fck = 25. − Nakon pronalaženja aktivne širine bi zamjenjujućeg T presjeka provodi se dimenzioniranje kao za pravokutni presjek poznatih dimenzija bi/d. α∗v . fyk = 500.15 = 434. Dobivene nova vrijednost ξ uspoređuje se sa starom.koeficijent punoće radnog dijagrama betona za deformaciju ε c 2 . Na ovaj način T presjek je zamijenjen s pravokutnim presjekom pa se mogu koristiti sva pomoćna sredstva za proračun pravokutnih presjeka (tablice.85 f cd d-d2 Neutralna os εc2 Fs2 Fc z b eff bi Fs1 bw Crtež 9 – Zamjenjujući "T" presjek Širinu fiktivnog T presjeka bi možemo odrediti iz izraza: bi = λ b ⋅ beff (3.21) pri čemu se koeficijent λb može izračunati iz formule (3.8 MPa d1 = 5 h = 100 h f = 15 materijal: opterećenje Msd = 700.) Numerički primjer 1 Zadan je betonski presjek dimenzija prema slici. pa nastane li razlika.28 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka εs2 hf d2 2 x A s2 ε*c d-x h d Msd N sd εs1 d1 A s1 1 0.5 = 16.0 MPa A s1 b w = 40 c f yd = f yk γ s = 500.0 1.koeficijent punoće radnog dijagrama betona za deformaciju ε∗c . λb = 1 − αv α∗v ⎛ h ⎞⎛ b ⎜⎜1 − f ⎟⎟⎜⎜1 − eff bw ⎝ ξ d ⎠⎝ ⎞ ⎟⎟ ⎠ (3.0 1. dijagrami i sl. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=700 kNm. b eff = 150 d = 95 Msd C 25/30 . Element je izrađen iz betona klase C 25/30 (klasa okoliša XC2).7 MPa B 500B .

444 0.350 0.53 0.47 0.510 0.070 0.90 0.67 iz tablica εs1 = 10.90 0.67 0.97 0.136 0.275 b eff b 0.0 0.091 0.285 0.101 0.80 0.379 0.347 0.437 0.512 0.88 0.208 0.150 0. ξ = 0.62 0.081 0.74 0.38 0.249 0.97 0.550 0.127 0.383 0.0 cm − neutralna os siječe ploču! x = ξ ⋅ d = 0.968.032 0.86 0.063 0.223 0.360 0.33 0.499 0.305 0.042 0.381 0.34 0.93 0.485 0.139 0.344 0.133 2 b eff d fcd 150 ⋅ 95 2 ⋅ 1.259 0. ali opterećen računskim opterećenjem Msd=3000 kNm.479 0.75 0.345 0.43 0.244 0.00 1.99 0.316 0.89 0.432 0.050 0.53 0.512 0.72 0.509 0.357 0.513 0.550 0.81 0.98 0.435 0.425 0.64 0.57 0.550 Te iz tablice očitamo λb: λ b = 0.78 0. εc2 = 1.910. ζ = 0.550 0.93 0.350 0.0 2.457 0.295 0.513 0.41 0.42 0.460 0.82 0. εc2 = 2.76 0.98 0.87 0.119 0.323 0.487 0.459 0.225 0.64 0.240 0.75 bw 40 hf 15 = = 0.299 0.391 0.207 0.92 0.075 0.250 0.41 0.52 0.00 0.00 1.98 0.91 0.67 0.87 0.150 0.49 0.487 0.550 0.505 0.457 0.401 0.175 0.295 0.00 1.175 0.418 0.99 0.166 0.550 0.155 0.192 0.065 0.266 0.164 0.450 0.112 0.80 0.207 0.400 0.025 1.5 2.394 0.076 0.550 0.071 0.0 ‰.448 0.550 0.483 0.368 0.550 0.37 0.362 0.74 0.96 0.467 0.464 0.94 0.00 1.198 0.507 0. početni presjek: µ sd = beff/d = 150/95: Msd 3000 ⋅ 100 = = 0.45 0.90 0.78 0.00 1.237 0.5 5.87 0.79 0.184 0.84 0.232 0.99 0.243 0.513 0. ξ = 0.114 0.268 0.00 1.206 0.00 1.550 0.224 0.225 ⋅ 95 = 21.64 0.415 0.88 0.73 0.67 iz tablica ⇒ εs1 = 10.550 0.026 1.68 0.100 0.091 ⋅ 95 = 8.160 0.70 0.93 0.481 0.85 cm2) Numerički primjer 2 Zadan je isti betonski presjek kao u prethodnom primjeru.154 0.221 0.91 ⋅ 150 = 136 .388 0.00 1.325 0.218 0.400 0.056 0.96 0.412 0.056 0.351 0.86 0.27 0.5 4.56 0.95 0.550 0.59 0.5 cm 0.475 0.420 0.051 0.475 0.91 0.060 0.254 0.47 0.192 0.98 0.80 0.550 0.225 0.200 0.374 0.489 0.151 0.181 0.180 0.420 0.65 cm Msd 700 ⋅ 100 = = 17.436 0.96 0.149 0.85 0.502 0.300 0.451 0.425 0.439 0.31 0.99 0. Aktivnu širinu očitavamo iz Tablice u Prilogu 2.525 0.425 0.96 0.140 0.98 0.51 cm2 ζ d fyd 0.550 0.70 0.61 0.43 0.428 0.200 0.241 0.130 0.477 0.335 0.550 0.36 0.98 0.56 0.54 0.84 0.550 0.0 ‰.252 0.88 0.372 0.129 0.55 0.500 0.508 0.16 d 95 .326 0.0 4.031 2 beff d fcd 150 ⋅ 95 2 ⋅ 1.71 0.091 ⇒ < hf = 15.96 0.105 0.075 0.70 0.494 0.090 0. ξ = 0.0 ‰.397 0.97 0.61 0.260 0.91 0.79 0.79 0.083 0.57 0.208 0.99 0.90 0.0 cm ⇒ Potrebno je odrediti aktivnu širinu fiktivnog T presjeka.375 0.98 0.093 0.360 0.550 0. ζ = 0.72 0.58 0.423 0.289 0.158 0.99 0.078 0.511 0.98 0.181 0.76 0.325 0.275 3.92 0.461 0.473 0.48 0.34 0.375 0.50 0.038 0.295 0.288 0.76 0.250 0.00 0.124 0.351 0.178 0.72 0.550 0.173 0.84 0.409 0.330 0.362 0.9 ‰.94 0.450 0.303 0.5 3.342 0.298 0.525 0.64 0.403 0.96 0.479 0.103 0. prethodno izračunavši parametre: b eff 150 = = 3.38 cm − neutralna os siječe rebro! > hf = 15.94 0.485 0.00 1.68 0.378 0.550 0.464 0.399 0.00 1.449 0.550 0.49 0.166 0.78 0.407 0.469 0.29 0.488 0.29 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka početni presjek: µ sd = beff/d = 150/95: Msd 700 ⋅ 100 = = 0.71 0.309 0.194 0.331 0.025 1.046 0.00 1.00 1.94 0.335 0.49 0.0 λb ξ=x d 0.37 0.45 0.45 0.413 0.225 .150 0.030 0.40 0.354 0.968 ⋅ 95 ⋅ 43.25 .300 0.345 0.035 0.329 0.097 0.53 0.84 0.51 0.74 0.83 0.431 0.99 0.69 0.028 0.188 0.052 0.315 0.100 0.268 0.434 0.82 0.550 0.318 0.87 0.108 0.95 0.386 0.76 0.454 0.273 0.223 0.97 0.58 0.281 0.262 0.374 0.29 0.60 0.225 x = ξ ⋅ d = 0.53 0.99 0.125 0.083 0.99 0.448 0.265 0. hf d 0.71 0.62 0.276 0.00 1.500 0.38 0.84 0.75 0.232 0.139 0.91 0.284 0.409 0.550 0.68 0.83 0.94 0.48 A s1 = ⇒ odabrano 6∅20 (As=18.243 0.81 0.050 0.125 0.65 0.91 Fiktivna širina je: bi = λ b ⋅ b eff = 0.111 0.204 0.00 1.66 0.550 0.337 0.60 0.306 0.59 0.125 0.392 0.

38 0.87 0.99 0.99 0.90 0.337 0.485 0.166 0.84 0.457 0. A s1 = Msd 3000 ⋅ 100 = = 80.091 0.69 0.550 0.513 0.3 ‰.85 0.83 0.149 0.268 0.192 0.36 0.184 0.178 0.550 0.076 0.58 0.502 0.035 0.82 0.409 0.450 0.428 0.901.93 0.298 0.88 Fiktivna širina je: bi = λ b ⋅ b eff = 0.409 0.439 0.127 0.070 0.91 0.460 0.53 0.92 0.413 0.063 0.206 0.513 0.96 0.47 0.57 0.65 0.052 0.550 0.483 0.67 µ sd = iz tablica εs1 = 10.898 ⋅ 95 ⋅ 43.48 ⇒ odabrano 6∅20 (As=18.88 0.550 0.509 0.78 0.62 0.00 1. εc2 = 3.50 0.97 0.76 0.5 4.56 0.276 0.434 0.48 Napomena uz primjer 2: Potrebna površina armature je korektno izračunata danim formulama.71 0.362 0.151 2 bi d fcd 132 ⋅ 95 2 ⋅ 1.224 0.0 2.160 0.378 0.0 ‰.090 0.329 0.62 0.90 0.204 0.86 0.90 0.64 0.375 0.347 0.379 0.00 1.244 0.98 0.550 0.84 0.164 0.345 0.350 0.392 0.397 0.130 0.140 0.0 ‰.43 0.99 0.083 0.33 0.53 0.95 0.87 = = 0 .72 0.477 0.550 0.284 0.73 0.2 ‰.418 0.362 0.52 0.260 0.241 0.415 0.80 0.99 0.325 0.467 0.0 3.00 1.550 0.72 0.325 0.500 0.232 0.94 0.79 0.84 0.139 0.68 0.67 0.252 0.114 0.57 0.207 0.461 0.056 0.425 0.88 0.028 0.550 0.420 0.103 0.401 0.74 0.5 2.74 0.488 0.61 0.100 0.243 0.194 0.98 0.510 0.407 0.525 0.351 0.345 0.420 0.550 0.381 0.96 0. εc2 = 3.96 0.303 0.025 1.38 0.111 0.423 0.512 0.90 0.49 0.223 0.70 0.0/100 Msd 3000 ⋅ 100 = = 0.469 0.464 0.150 0.550 0.262 0.97 0.00 1.00 0.30 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka ⇒ Analiziramo novi presjek: bi/d = 136.94 0.58 0.042 0.00 1.155 0.70 0. ρs = A s1 80.99 0.125 0.00 1.550 0.124 0.432 0.00 0.550 0.87 cm2 ζ d fyd 0.350 0.050 0.335 0.76 0.00 1.281 0.026 1.37 0.98 0.49 0.050 0.5 ⋅ 95 2 ⋅ 1.96 0.40 0.91 0.083 0.88 ⋅ 150 = 132 .250 0.5/100 Msd 3000 ⋅ 100 = = 0.223 0.91 0.181 0.383 0.99 0.436 0.351 0.181 0.60 0.240 0.76 0.259 0.180 0.53 0.487 0.72 0.82 0.400 0.166 0.00 1.386 0.315 0.249 0.93 0.87 0.550 0.89 0.74 0.34 0.150 0. ξ = 0.200 0.342 0.289 0.45 0.84 0.98 0.125 0.5 3.038 0.75 0.00 1.288 0.208 0.221 0.27 0.275 0.64 0.450 0.98 0.208 0.97 0.457 0.318 0.487 0.403 0.54 0.354 0.399 0.081 0.056 0.449 0.96 0.175 0.508 0.481 0.300 0.065 0.81 0.374 0.55 0.37 0.175 0.29 0.232 0.513 0.448 0.97 0.5 5. ζ = 0.0 0.254 0.79 0.94 0.550 0.242 ⇒ ⇒ Ponovno je potrebno odrediti aktivnu širinu fiktivnog T presjeka (ξ = 0.330 0.95 0.105 0.273 0.309 0.550 0.357 0.51 0.316 0.305 0.68 0. ξ = 0.550 0.31 0.188 0.112 0.00 1.76 0.550 0.475 0.173 0.64 0.075 0.56 0.512 0.479 0.473 0.61 0.47 0.71 0.125 0.075 0.67 iz tablica ⇒ εs1 = 10.285 0.48 0.96 0.45 0.00 1.505 0.499 0.448 0.335 0.53 0.248 pošto je promjena ξ mala.388 0.151 0.299 0.129 0.88 0.94 0.237 0.00 1.93 0.0 4.459 0.454 0.368 0.119 0.275 b eff b 0.200 0.344 0.87 0.400 0.071 0.437 0.375 0.372 0.025 1. međutim postava ove armature u presjek bi bila prilično nezgodna.85 cm2) Da smo prihvatili da je zadani presjek vitak (beff>5bw): A s1 = Msd 3000 ⋅ 100 = = 78.360 0.242): hf d 0.030 0.84 0. zadovoljavamo se dobivenim rezultatom.051 0.331 0.146 2 bi d fcd 136.464 0.66 0.250 0.550 0.81 0.60 0.266 0.326 0.032 0.295 0.207 0.225 0.98 0.479 0.511 0.431 0.500 0.550 0.101 0.5 % Ac 150 ⋅ 100 .64 0.046 0.83 λb ξ=x d 0.444 0.154 0.80 0.394 0.71 0.59 0.45 0.85 cm2 (d − hf 2) fyd (95 − 15 2) ⋅ 43.550 0. ζ = 0.391 0.78 0.225 0.093 0.494 0.485 0.425 0.360 0.306 0.060 0.898.475 0.70 0.86 0.192 0.68 0.94 0.99 1.87 0.374 0.100 0.489 0.158 0.550 0.25 Te iz tablice očitamo λb: λb = 0.412 0.59 0.435 0.98 0.265 0.41 0.34 0.49 0.300 0.00 0.41 0.218 0.75 0.078 0.0 cm ⇒ Analiziramo novi presjek: µ sd = b/d = 132.00 1.67 0.198 0.550 0.79 0.507 0.80 0.108 0.92 0.136 0.43 0.91 0.99 0.150 0.99 0.451 0.425 0.268 0.295 0.139 0.097 0.29 0.78 0.550 0.323 0.98 0.295 0.42 0.525 0.243 0.

sve sile vlaka preuzima armatura A s.6 3.8 3. posebno veće količine.5 0. Pojava armature. tada: Nsd ≤ NRd = pri čemu su: − Nsd = − − ∑γ N i i A c ⋅ fct. Kratkim elementima smatramo one elemente kod kojih nema pojave izvijanja.req = Nsd fyd (3. Potrebna armatura u presjeku.23) Ako je vrijednost A s. 3.6 3.6 Kratki elementi opterećeni centričnom vlačnom silom Elementi naprezani na centrični vlak mogu se proračunavati na dva načina: 1.ukupna površina betonskog presjeka.5 0.6 5. Važno je napomenuti da bi presjeci opterećeni na centrični tlak u svakom slučaju trebali biti minimalno armirani. A c . Ako treba paziti na trajnu monolitnost betona. (3. Ako monolitnost betona nije važna i u njemu mogu nastati pukotine.0 cm.25) . u takvim presjecima ukazuje na iscrpljenost betona i nedostatne dimenzije presjeka. armatura nije potrebna i tada se postavlja minimalna armatura.req = Nsd − A c ⋅ 0.6 5.67 0.6 Moguća armatura bila bi 8∅36 (As1=81. uz poznate dimenzije. što znači da beton konstrukcije ne smije imati pukotina.m + A s ⋅ fs γ1 . pa skica armature jasno pokazuje da je potrebno ponoviti proračun s novom vrijednosti d1≈10.43 cm2).računska vrijednost utjecaja (računska uzdužna sila). proračunava se po izrazu: A s. NRd .5 Kratki elementi opterećeni centričnom tlačnom silom Pošto je beton materijal koji posjeduje veliku tlačnu čvrstoću.67 3.67 5.31 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 9.7 Težište armature 3.8 3. 3.85 ⋅ fcd (3.6 3.8 3. često nema potrebe za armiranjem kratkih elemenata opterećenih centričnom tlačnom silom.req negativna.85 ⋅ fcd fyd − 0.računska nosivost.5 40 3.24) 2.6 3.

5 i ovisi o važnosti konstrukcije. karbonska vlakna i sl. fs = Es ⋅ ε s Prema pokusima opasnost od pojave pukotina u betonu nastaje kada relativna deformacija betona dosegne vrijednost εc = 0.1‰. crtež 11..85 fcd Fs1 1 b Crtež 10 – Pravokutni presjek opterećen momentom savijanja i tlačnom silom As2 Msds d-x d-h/2 h d Neutralna os d1 As1 Nsd εs2 εc2 0.25) može se odrediti potrebna količina armature za zadani betonski presjek odnosno potrebna površina betonskog presjeka za zadani koeficijent armiranja. As2 εs2 x=ξ*d d2 2 εc2 d-x h d Nsd εs1 d1 As1 Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d Neutralna os Msd 0.4).32 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka − fct.1 Uzdužna vlačna sila – postupak Wuczkowskog Kada na pravokutni presjek osim momenta savijanja Msd djeluje i uzdužna vlačna sila Nsd govorimo o ekscentričnom vlaku ili savijanju s uzdužnom vlačnom silom. γ1 . Primjer takvog slučaja prikazan je na crtežu 10.). εs1 1 b Crtež 11 – Prebacivanje sile u težište vlačne armature Fs1 . − − fs .m . Iz izraza (3.85 fcd Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d d2 2 x=ξ*d Dimenzioniranju presjeka pristupa se tako da se sila prebaci u težište vlačne armature.srednja vlačna čvrstoća betona (tablica u poglavlju 2.koeficijent sigurnosti od pojave pukotina: 1. Ovdje je također važno napomenuti da je generalno potrebno izbjegavati armiranog betonske elemente opterećene na centrični vlak.stvarna čvrstoća čelika. Takve elemente je znatno ekonomičnije izvesti iz čelika ili nekog drugog materijala (npr. Stvarno naprezanje u armaturi nalazi se iz uvjeta da su relativne deformacije betona εc i čelika εs u trenutku nastanka pukotina jednake (uvjet monolitnosti): εs = εc = fct.7 Dimenzioniranje pravokutnog presjeka na moment savijanja i uzdužnu silu 3.m Ecm . 3.2-1.7.

lim Nsd + sd + (d − d2 ) fyd fyd ζ lim d fyd A s2 = Msd − MRd.lim = µ sd.31) 3.lim M − MRd.2 Uzdužna tlačna sila – postupak Wuczkowskog As2 εs2 Neutralna os d-x h d Msd Nsd d1 As1 εs1 εc2 0.tlačna armatura (3.29) gdje je − σs2 tlačno naprezanje u armaturi (izraz 3.tlačna armatura (3.33 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Računski moment savijanja s obzirom na vlačnu armaturu bit će: h⎞ ⎛ Msds = Msd − Nsd ⋅ ⎜ d − ⎟ 2⎠ ⎝ (3.7.28) (3. crtež 13. Primjer takvog slučaja prikazan je na crtežu 12. .85 fcd Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d d2 2 x=ξ*d U slučaju kada na pravokutni presjek osim momenta savijanja Msd djeluje i uzdužna tlačna sila Nsd govorimo o ekscentričnom tlaku ili savijanju s uzdužnom tlačnom silom.ukupna vlačna armatura (3.ukupna vlačna armatura . prethodni izrazi za potrebnu količinu armature se reduciraju: A s1 = Msd N + sd fyd ζ d fyd A s2 = 0 . Fs1 1 b Crtež 12 – Pravokutni presjek opterećen momentom savijanja i tlačnom silom Dimenzioniranju presjeka također se pristupa tako da se sila prebaci u težište vlačne armature.19) Kada je računski moment Msd nije veći od momenta nosivosti MRd.lim bd2 fcd (3.lim (d − d2 )σs2 .26) Moment nosivosti (najveći moment savijanja koji jednostruko armirani presjek može preuzeti) je: MRd.27) Pa se potrebna armatura može dobiti po slijedećim izrazima: A s1 = MRd.lim.30) .

34 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Msds d-x d-h/2 h d Neutralna os d1 0.32) Moment nosivosti (najveći moment savijanja koji jednostruko armirani presjek može preuzeti) je: MRd.tlačna armatura (3.lim M − MRd.37) .34) (3.19) Kada je računski moment Msd nije veći od momenta nosivosti MRd.ukupna vlačna armatura . prethodni izrazi za potrebnu količinu armature se reduciraju: A s1 = Msd N − sd ζ d fyd fyd A s2 = 0 .lim Nsd + sd − (d − d2 ) fyd fyd ζ lim d fyd A s2 = Msd − MRd.lim bd2 fcd (3.lim = µ sd.ukupna vlačna armatura .33) Pa se potrebna armatura može dobiti po slijedećim izrazima: A s1 = MRd.tlačna armatura (3.lim (d − d2 )σs2 .35) gdje je − σs2 tlačno naprezanje u armaturi (izraz 3.lim.36) (3.85 fcd εs1 As1 Nsd εc2 Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d As2 εs2 x=ξ*d d2 2 Fs1 1 b Crtež 13 – Prebacivanje sile u težište vlačne armature Računski moment savijanja s obzirom na vlačnu armaturu bit će: h⎞ ⎛ Msds = Msd + Nsd ⋅ ⎜ d − ⎟ 2⎠ ⎝ (3.

2.0 = 384.15 = 434.6 ‰.0 − sd = − = 13. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=260 kNm i Nsd=-120 kN (tlačna sila).120 = bd2 fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.206 ⋅ 55 = 11.lim bd2 fcd = 0.919 ⋅ 55 ⋅ 43.44 cm2 .lim = µ sd. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2). εc2 = 2.0 A s1 = 10.0 + 120.0 ⋅ ⎜ 0.67 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.0 1.33 cm A s1 = Msd N 290 ⋅ 100 120.exc.60 ⎞ ⎛ ⎛ Msds = Msd + Nsd ⎜ d − ⎟ = 260.55 − ⎟ = 290.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.lim = 0.159 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.206 x = ξ ⋅ d = 0. ζ = 0.5 = 20.75 cm2 > A s1.919. armiran s B 500B.06 cm2) Kao usporedba mogu se navesti rezultati za čisto savijanje (djelovanje samog momenta) iz točke 3.44 cm2 ζ d fyd fyd 0.tl = 10.tl = 11.76 = 10.159 ⋅ bd2 fcd = 0. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm.0 kN (tlačna sila) b = 40 geometrija d1 = 5.sav = 11.8 kNm > Msds µ sd = iz tablica Msds 290 ⋅ 100 = 0.0 1.0 ⇒ εs1 = 10.20 − 2. fck = 30. materijal: C 30/37 .67 cm < x exc.33 cm Potrebna armatura: A s1.0 MPa fcd = fck γ c = 30.0 cm b = 40 cm h = 60 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Moment s obzirom na težište vlačne armature h⎞ 0.0 MPa B 500B Nsd .0 kNm 2⎠ 2 ⎠ ⎝ ⎝ Moment nosivosti za εs1 = 10. Položaj neutralne osi: x sav = 10.33 x = 10.44 cm2 ⇒ odabrano 6∅16 (As=12. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.0 ‰ ( µ sd.35 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 1 h = 60 d = 55 Msd x = 11. fyk = 500. ξ = 0.48 43.8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 260.0 ‰.159 ) MRd.0 kNm Nsd = −120.48 A s 2 = 0 .2.

lim bd2 fcd = 0.174 x = ξ ⋅ d = 0.0 kNm Nsd = 120.0 ⋅ ⎜ 0.095 = bd2 fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.sav = 11. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm.15 = 434. armiran s B 500B.8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 260.36 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 2 h = 60 d = 55 Msd x = 11.44 cm2 .2.30 + 2. fyk = 500.0 1.174 ⋅ 55 = 9. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.0 ‰ ( µ sd.06 cm2 ⇒ odabrano 7∅16 (As=14. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=260 kNm i Nsd=120 kN (vlačna sila).48 43.1 ‰. ξ = 0.159 ⋅ bd2 fcd = 0.33 cm Potrebna armatura: A s1.57 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.0 MPa fcd = fck γ c = 30.vl = 13.vl = 9.55 − ⎟ = 230.159 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.67 cm < x exc.60 ⎞ ⎛ ⎛ Msds = Msd − Nsd ⎜ d − ⎟ = 260. materijal: C 30/37 .0 − 120.0 kN b = 40 (vlačna sila) geometrija d1 = 5. ζ = 0.76 = 13.934.06 cm2 > A s1. fck = 30.0 A s1 = 13.0 MPa B 500B Nsd .159 ) MRd.tl = 10. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).0 kNm 2⎠ 2 ⎠ ⎝ ⎝ Moment nosivosti za εs1 = 10. εc2 = 2.8 kNm > Msds µ sd = iz tablica Msds 230 ⋅ 100 = 0.07 cm2) Kao usporedba mogu se navesti rezultati za čisto savijanje (djelovanje samog momenta) iz točke 3.57 cm A s1 = Msd N 230 ⋅ 100 120.5 = 20.0 ‰.0 − sd = + = 10.0 = 384.tl = 11.57 cm < x sav = 10.0 1.0 ⇒ εs1 = 10.75 cm2 > A s1.33 x = 9. i rezultati iz prethodnog primjera: Položaj neutralne osi: x exc.exc.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.06 cm2 ζ d fyd fyd 0.48 A s 2 = 0 .2.exc.lim = 0.0 cm b = 40 cm h = 60 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Moment s obzirom na težište vlačne armature h⎞ 0.934 ⋅ 55 ⋅ 43.lim = µ sd.

lim M − MRd.892.lim bd2 fcd = 0.0 kNm 2⎠ 2 ⎠ ⎝ ⎝ Moment nosivosti za εs1 = 10.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.60 ⎞ ⎛ ⎛ Msds = Msd + Nsd ⎜ d − ⎟ = 360.0 ⋅ ⎜ 0. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).37 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 3 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.14 cm2 ε s2 = 2.892 ⋅ 55 ⋅ 43.25 cm εc 2 ε x − d2 14.5 ‰ d2 = 5 A s2 x = 14.0 MPa Msd B 500B Nsd . ξ = 0.159 ) MRd.25 A s1 = 18.48 εc2 = 3.0 = s2 ⇒ ε s2 = εc 2 = ⋅ 3.8 ) ⋅ 100 = = 1.lim (420.25 ε v (B 500 ) = fyd Es = 434. fck = 30. armiran s B 500B.25 − 5.0 + 240.27 ‰ ⇒ odabrano 5∅20 (As=15.159 ⋅ bd2 fcd = 0.71 cm2) x = ξlim ⋅ d = 0.8 kNm < Msds presjek je dvostruko armiran iz tablica A s1 = ⇒ εs1 = 10.27 ‰ x x − d2 x 14.lim Nsd (420.48 ⇒ odabrano 2∅12 (As=2.52 = 14.55 − ⎟ = 420.0 kN (tlačna sila) b = 40 geometrija d1 = 5. εc2 = 3.5 ‰.0 cm b = 40 cm h = 60 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Moment s obzirom na težište vlačne armature h⎞ 0.259 ⋅ 55 = 14.8) ⋅ 100 − 240. ζ = 0.8 ⋅ 100 + sds − = + (d − d2 ) fyd fyd 0. materijal: A s2 C 30/37 .lim = 0.04 + 1.8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 360.0 = 384.17 ‰ 200000 ε s2 > ε v ⇒ σ s2 = fyd A s1 A s2 = Msds − MRd.48 (55 − 5)⋅ 43.0 − 384.0 − 384.0 MPa h = 60 d = 55 fcd = fck γ c = 30.0 384.259 MRd. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=360 kNm i Nsd=-240 kN (tlačna sila).26 cm2) .48 ζ lim d fyd 43.159 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.0 ‰.5 = 2.62 − 5.0 kNm Nsd = −240. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm.0 1.8 ⋅ 1000 (‰) = 2.62 cm2 (d − d2 ) fyd (55 − 5)⋅ 43.lim = µ sd.0 ‰ ( µ sd.15 = 434. fyk = 500.0 1.5 = 20.

0 MPa fcd = fck γ c = 30.15 = 434. te se proračuna potrebna armatura prema izrazima A s1 = ω ⋅ A c ⋅ fcd f = ω ⋅ b ⋅ h ⋅ cd fyd fyd (3.0 MPa Msd B 500B Nsd . Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=260 kNm i Nsd=-120 kN (tlačna sila). simetričnu armaturu (As2=As1) i tri odnosa d1/h (d2/h) prikazani su u prilozima 4. Za proračunate bezdimenzionalne vrijednosti: µ sd = ν sd Msd b ⋅ h2 ⋅ fcd (3. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.38 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. materijal: d2 = 5 h = 60 d = 55 C 30/37 A s2 fck = 30. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2). simetrično armiran s B 500B.0 . 5 i 6.3 Uzdužna tlačna/vlačna sila – dimenzioniranje pomoću dijagrama interakcije Pravokutni presjeci pri djelovanju momenta savijanja i uzdužne tlačne ili vlačne sile mogu se također proračunati pomoću dijagrama interakcije.0 1.0 1.5 = 20.0 kN (tlačna sila) b = 40 geometrija b = 40 cm h = 60 cm Msd = 260. Nsd = −120.38) Nsd = b ⋅ h ⋅ fcd u dijagramima interakcije se očita mehanički koeficijent armiranja ω.083 Koristimo dijagram: α=0. udaljenost težišta armatura od ruba presjeka d1=d2=5 cm.0 cm α = d1 h = 5 60 = 0.075 (prilog 5) ν sd = Nsd 120 = = 0.0 kNm d1 = d2 = 5.025 bh fcd 40 ⋅ 60 ⋅ 2. Dijagrami su napravljeni za različite vrste armature i za različite omjere d1/h (d2/h) i za različite omjere As2/As1.8 MPa opterećenje c A s1 d1 = 5 . fyk = 500.39) A s2 = A s1 Numerički primjer 1 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm. Dijagrami za armaturu B500.7.090 2 bh fcd 40 ⋅ 60 2 ⋅ 2. Postupak je vrlo jednostavan.0 µ sd = Msd 260 ⋅ 100 = = 0.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.

95 0.09 ⋅ 40 ⋅ 60 ⋅ A s2 Vidljivo je da je armatura izračunata na ovakav način znatno veća nego armatura izračunata postupkom Wuczkowskog.0 = 9.39 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 30 25 0. ω= 0. 0 00 0 . 15 10 0.75 0 0. 65 6 0 0 .90 85 0 0 . Wuc = A s1 + A s2 = 10.44 cm2 U slučaju da je moment alternirajući (mijenja smjer). ω = 0.88 cm2 A sl.090 µ Armatura 2 .5 5 0. .075 ν 0. 0 3 25 20 1. ω= B 500 α = A s2 A s1 = 1.94 cm2 A s1 = 0. 5 0 0. . 15 0. Očitano 0.45 0 40 0. Nsd b h fcd As1 M µsd = 2sd b h fcd A s1 = A s2 = ω b h Msd fcd fyd d h νsd = d2 β = d1 h = d2 h = 0. 0.94 cm2 43.8 0 .94 + 9.5 0 0 . 20 0.tot. iako je sama vlačna armatura (As1) nešto manja: A sl.0 Nsd d1 As1 b 35 0. .70 0. .0 = 10.44 + 0.48 = A s1 = 9. 10 05 0.94 = 19.tot.dij = A s1 + A s2 = 9. vidljivo je da bi ukupna armatura tada bila manja.

075 ν sd = Nsd 420 = = 0. 5 0 0. 15 0. 20 0. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=860 kNm i Nsd=-420 kN (tlačna sila). materijal: d2 = 5 h = 60 d = 55 C 30/37 A s2 fcd = fck γ c = 30.8 MPa opterećenje c A s1 d1 = 5 fck = 30.5 = 20.0 MPa .31 µ Armatura 2 .15 = 434. 25 0.9 5 0 .0 MPa Msd B 500B Nsd . Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2). .50 0.0 0 0 0.45 0 40 ω = 0.0 B 500 α = A s2 A s1 = 1.70 0 . .40 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 2 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.65 0 . fyk = 500.0 kN (tlačna sila) b = 40 geometrija d1 = d2 = 5. µsd = As1 Msd fcd fyd Nsd 0.22 cm2 A s1 = 0.0 = 34. 20 0. 30 0. 1.90 0. udaljenost težišta armatura od ruba presjeka d1=d2=5 cm.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.85 0 8 0 .0 cm b = 40 cm h = 60 cm α = d1 h = 5 60 = 0.6 0 5 0 0 .22 cm2 43.0 kNm Nsd = −420.088 bh fcd 40 ⋅ 60 ⋅ 2.5 5 0. 0 3 0. Nsd b h fcd ω= νsd = d h ν d1 As1 b 0. .31 ⋅ 40 ⋅ 60 ⋅ A s2 .0 1. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.0 µ sd = Msd 860 ⋅ 100 = = 0. 25 0.0 1. 45 40 β = d1 h = d2 h = 0. .083 Koristimo dijagram: α=0.75 0 0 . Msd = 860. Očitano 15 10 0. simetrično armiran s B 500B.48 = A s1 = 34. 10 05 0.075 A s1 = A s2 = ω b h d2 Msd b h2 fcd 35 0.300 2 bh fcd 40 ⋅ 60 2 ⋅ 2. ω= 35 0. 0 00 0 .

priloženi su u prilozima 7 i 8. Numerički primjer Okrugli betonski stup dimenzija d=50 cm (udaljenost težišta armatura od ruba presjeka d1 =4 cm).5 = 26. Na sličan način kao za pravokutne presjeke izrađeni su dijagrami za dimenzioniranje kružnih presjeka.15 = 434.7 MPa B 500B .0 1.0 kNm 4 42 50 4 Nsd = −320.41) Proračunatu armaturu je potrebno jednoliko raspodijeliti po opsegu. materijal: C 40/50 . Dakle.41 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. simetrično armiran s B 500B. fyk = 500. proračunaju se bezdimenzionalne vrijednosti: µ sd = Msd r ⋅ A c ⋅ fcd ν sd = . Dijagrami.0 1.8 Dimenzioniranje okruglog presjeka naprezanih momentom savijanja i uzdužnom silom Određivanje potrebne armature za elemente okruglog presjeka najlakše je sprovesti pomoću dijagrama interakcije.0 MPa f yd = f yk γ s = 500. fck = 40.max Crtež 14 – Kružni presjek opterećen momentom savijanja i tlačnom silom Dijagram se koristi na sličan način kao i dijagram za pravokutne presjeke. izrađeni za armaturu B500 simetrično raspoređenu po opsegu. te za odnose ϕ = rs r = 0. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature. Stup je opterećen računskim opterećenjem Msd=160 kNm i Nsd=-320 kN (tlačna sila). za proračunati odnos: ϕ = rs r . Nsd A c ⋅ fcd (3. d=2r εc2 Msd Nsd Neutralna os rs r As d1 εs. izrađen je iz betona klase C 40/50 (klasa okoliša XC2).8 MPa Nsd opterećenje Msd = 160.0 kN (tlačna sila) .85 i ϕ = rs r = 0.0 MPa As Msd fcd = fck γ c = 40.40) te se iz dijagrama interakcije očita mehanički koeficijent armiranja ω i proračuna ukupna potrebna armatura prema izrazu: As = ω ⋅ Ac ⋅ fcd fyd (3.90 .

10 0 .57 cm2 ρ= Msd rs Nsd As 13.0 0.5 5 0 .5 0 0.0 5 νsd = Nsd A c fcd µsd = Msd A c r fcd ω= Ac = r 2 π A s1 = A s2 = ω A c 5 0.6 5 0.0 .8 5 0.7 0 0.2 0 0 .15 0 fcd fyd Očitano ω = 0.1 0 ω= 0.67 µ sd = Msd 160 ⋅ 100 = = 0.6 0 0.8 0 0.5 ⋅ 2.85 (prilog 7) A c = r 2 π = 25 2 ⋅ π = 1963.85 1.3 0 0.42 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka geometrija r = 25 cm rs = r − d1 = 21 cm d1 = 4.122 A c r fcd 1963.4 0 0.2 5 0.5 cm2 ν ν sd = Nsd − 320 = = 0.9 5 0.3 5 0.48 Odabrana simetrična armatura: 12∅12 As=13.100 ⋅ 1963.7 % A c 1963.0 cm ϕ = rs r = 21 25 = 0.67 = 12.57 = = 0 .5 ⋅ 2.4 5 0.9 0 0.010 Armatura µ As = ω ⋅ Ac ⋅ fcd = fyd = 0.5 ⋅ 25 ⋅ 2.1 cm2 43.7 5 0.84 Koristimo dijagram: ϕ = 0.105 0.5 r As A s =12Ø12 4 42 50 4 .061 A c fcd 1963.67 B 500 ϕ = rs r = 0.

43.42) gdje je: − Vsd – računska poprečna sila − VRd – računska nosivost na poprečne sile Računska armatura za prihvaćanje poprečnih sila (tj.0%) − bw – najmanja širina presjeka u vlačnoj zoni − d – statička visina presjeka − σcp = Nsd/Ac – središnje naprezanje (+ za tlak.43) gdje je: − τRd – računska čvrstoća na djelovanje glavnih kosih naprezanja − k = 1. glavnih kosih vlačnih naprezanja) neće biti potrebna ako je zadovoljen uvjet: [ ] Vsd ≤ VRd1 = τRd ⋅ k ⋅ (1.43 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. izravno ili preko pomaka dijagrama vlačnih sila prilikom raspodijele armature. ali je uvijek potrebno postaviti minimalnu (konstruktivnu) poprečnu armaturu. ali se povećava uzdužna armatura.za vlak) − Nsd – računska uzdužna sila u presjeku − Ac – površina betonskog presjeka Za presjek u kojem je zadovoljen izraz 3.6 − d ≤ 1 .9. nosivost betona se ne uzima u obzir. računska poprečna armatura nije potrebna. F F z d h Vwd sw sw sw VRd1 l Vwd Crtež 15 – Model Mörsch-Ritterove rešetke 3. a ostatak poprečne sile se prihvaća vertikalnim sponama (stremenovima) i/ili kosom armaturom (Standardna metoda).korekcijski faktor (d u metrima) − ρl – koeficijent armiranja uzdužnom armaturom (As/Ac) < 0.9 Dimenzioniranje presjeka na Poprečnu silu 3.2 + 40 ⋅ ρl ) + 0.15 ⋅ σcp ⋅ b w ⋅ d (3. . .02 (2.1 Općenito Poprečne sile se proračunavaju prema poboljšanoj Mörsch-Ritterovoj analogiji rešetke. već se uzima blaži kut nagiba tlačnih dijagonala od 45°. koja se kao alternativa predlaže s EC2. Po drugoj metodi – Metodi slobodnog odabira nagiba tlačnih štapova. čime se postižu uštede na poprečnoj armaturi.9. Po toj metodi pretpostavlja se da jedan dio poprečne sile prihvaća beton i uzdužna armatura nakon razvoja dijagonalnih pukotina u betonu.2 Postupak Uvjet nosivosti na poprečne sile: Vsd ≤ VRd (3.

i cjelokupnu poprečnu silu preuzima armatura.9 ⋅ d (3. potrebno je reducirati nosivost tlačnih štapova: σ ⎛ VRd2. tada se uzima VRd1 = 0.red = 1.67 ⋅ VRd2 ⋅ ⎜⎜ 1 − cp.7 − fck ≥ 0.5 ⋅ ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ z ≈ 0.3 Standardna metoda Standardna metoda proračuna presjeka na djelovanje poprečnih sila pretpostavlja nagib tlačnih štapova u betonu od 45°.44 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Ako na presjek istovremeno s poprečnim silama djeluje i moment torzije.26 0.cub Čvrstoća na (MPa) kocki Posmična τRd čvrstoća (MPa) C12/15 C16/20 C20/25 C25/30 C30/37 C35/45 C40/50 C45/55 C50/60 12 16 20 25 30 35 40 45 50 15 20 25 30 37 45 50 55 60 0.41 0. Konstrukcijska poprecna armatura 0 Proracun poprecne armature Nedopušteno podrucje VRd1 Vsd Vwd VRd2 Vsd Crtež 16 – Područja poprečnih sila 3.tlačno naprezanje u betonu γs ⎠ ⎝ Ako nije zadovoljen uvjet Vsd ≤ VRd1 potrebno je proračunati računsku armaturu za prijem poprečnih sila.d ⋅ m ⋅ z sw (3. Nosivost tlačnih štapova biti će zadovoljena ako je: Vsd ≤ VRd2 = 0.44) pri čemu je: − ν = 0 .18 0.37 0.48 Ako u elementu djeluje uzdužna tlačna sila.30 0. Poprečna armatura (stremenovi.34 0.45) pri čemu je: − ⎛ A ⎞ σcp.9.5 ⋅ ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ 0.22 0.eff fcd ⎝ ⎞ ⎟⎟ ≤ VRd2 ⎠ (3.44 0.0 .46) . spone) se proračunava iz uvjeta: Vsd ≤ VRd3 = VRd1 + Vwd Vwd = gdje je: − Asw – površina jedne grane spone − m – reznost spona A sw ⋅ fyw.eff = ⎜⎜ Nsd − fyk s2 ⎟⎟ A c . vilice.5 – redukcijski faktor (fck u N/mm2) 200 Tablica Karakteristika betona: Karakteristika betona fck Čvrstoća na (MPa) valjku fc.

9.d ⋅ z ⋅ m ⋅ ctg Θ VSd (3. Nagib tlačnih štapova prema uzdužnoj osi (Θ) bira se u granicama: 21. što dovodi do racionalnijeg razmještaja poprečne armature.Kada se glavna uzdužna armatura postupno prekida u polju Kod elemenata s vertikalnom poprečnom armaturom (sponama).4o ⇒ 0.4 Metoda slobodnog odabira nagiba tlačnih štapova Ovaj postupak dopušta veću slobodu rasporeda armature od normalnog postupka.47) gdje je: − s – razmak kose armature mjeren uzduž osi elementa − α – kut nagiba kosih šipki prema osi nosača (crtež 17) Θ s α s s Crtež 17 – Kutovi kod proračuna poprečnih sila 3.4 ≤ tg Θ ≤ 2.d – računska granica popuštanja poprečne armature Nosivost kose armature može se izračunati po izrazu: Vwd = A sw ⋅ fyw.8o ≤ Θ ≤ 68.Kada se glavna uzdužna armatura vodi do ležaja 26.2o ⇒ 0.48) .d 1 ⎞ ≤ ⋅ ν ⋅ fcd ⎟⎟ ⋅ ctg Θ .d ⋅ z ⋅ m sw sw = A sw ⎛ A sw ⋅ m ⋅ fyw.5 ≤ tg Θ ≤ 2.0 .5 .45 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka − z – krak unutrašnjih sila (z ≈ 0. Ovaj se postupak preporuča kad je element istodobno napregnut poprečnim silama i torzijom. uz uvjet : ⎜⎜ 2 ⎝ bw ⋅ sw ⎠ ⋅ fyw.d ⋅ z s ⋅ (1 + ctg α ) ⋅ sin α (3.9 d) − sw – razmak spona − fyw. ali može dovesti do povećanja uzdužne vlačne armature. nosivost na poprečne sile dobiva se iz izraza: VRd2 = ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ VRd3 = Vwd = z ctg Θ + tg Θ A sw ⋅ fyw.6o ≤ Θ ≤ 63.

2 . bit će u običnom slučaju mjerodavne za dimenzioniranje.50) te je za drugi član potrebno povećati uzdužnu armaturu u polju.max spona u poprečnom smjeru sp.0011 C35/45 C40/50 C45/55 C50/60 0.67 VRd2 0.8 d.d ⋅ z ⋅ (ctg Θ + ctg α ) ⋅ sin α s (3. sila u donjem pojasu bit će: Fs = MSd 1 + ⋅ VSd ⋅ (ctg Θ − ctg α ) z 2 (3. 30 cm 1.0 d. nosivost na poprečne sile: VRd2 = ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ z ⋅ VRd3 = Vwd = ctg Θ + ctg α 1 + ctg2 Θ A sw ⋅ fyw.2 VRd2 ≤ Vsd ≤ 0.5 Minimalna (konstruktivna) armatura Ukupna poprečna armatura (spone) ne smije biti manja od minimalne: A sw. 20 cm 0. 30 cm 3 Vsd > 0.67 VRd2 0. 30 cm 0.0013 Tablica 4.1 .min = ρmin ⋅ s w ⋅ b w m (3.46 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Proracun poprecne armature Nedopušteno podrucje 0 Vsd VRd2 Vwd Vsd Kod elemenata s kosom poprečnom armaturom. Nakon raspucavanja nosača. Za veća posmična naprezanja najveću vrijednost za ctg Θ (što odgovara najmanjoj količini poprečne armature) može se naći izjednačavanjem vrijednosti proračunskih poprečnih sila VSd i VRd2.51) Tablica 4.max Broj Računska poprečna sila Vsd 1 Vsd ≤ 0.Minimalni postoci armiranja Klasa betona ρmin C12/15 C16/20 C20/25 0.3 d.Maksimalni razmaci spona Maksimalni razmak spona u smjeru Maksimalni razmak vertikalnih krakova glavne vlačne armature sw.49) ⎛ A sw ⋅ fyw. 3. gornje granice za ctg Θ. 80 cm 2 0.3 d.6 d.d 1 ν ⋅ fcd ⋅ sin α ⎞ ⎟ ≤ ⋅ uz uvjet : ⎜⎜ 2 1 − cos α ⎟⎠ ⎝ bw ⋅ sw Da bi se ustanovila najmanja količina poprečne armature za mala i srednja posmična naprezanja.6 d. 20 cm gdje je: − d – statička visina presjeka .2 VRd2 0.9.0007 C25/30 C30/37 0.

0 kN q = 11.5 = 20. G = 40. G.max s w.0 MPa fyd = fyk γ s = 500.max s p.0 + 1.0 7.3 kN m' S = γ g ⋅ G + γ q ⋅ Q = 1.5 ⋅ 67. l=8.0 + 1.35 ⋅ 8.0 30 beton: armatura: C 30/37 fck = 30. Q 73 80 g.0 1.0 MPa fcd = fck γ c = 30.47 h d Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka s w. dimenzija 30×80 cm. Q = 67.max d1 s w.0 m.0 = 27.0 = 154.15 = 434.0 A s1 7 8.0 kN s = γ g ⋅ g + γ q ⋅ q = 1. Greda je izrađena iz betona klase C 30/37 i armirana s B 500B. q 1.max s w.0 1.8 MPa Opterećenje: g = 8. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.5 ⋅ 11.5 kN .max s p.max s w.max b Numerički primjer Potrebno je dimenzionirati ab gredu.0 kN m' .35 ⋅ 40.0 MPa τRd = 0. Greda je opterećena opterećenjem prema skici.34 MPa B 500B fyk = 500. udaljenost težišta armatura od ruba presjeka d1 =7 cm.max s p.0 kN m' .

08 = 16. ∑ A = 10.08 cm2) 7 5Ø16 (As1=10.08 cm2) 2Ø14 (As =3.1 62.934 Msd 30240 = = 10.21 = 0.5 kN 30 217.40 ⋅ 100 = = 0.21 cm ∑ A = 16.4 kN R b =128. µ sd = Msd 302.0 8.5 + 2 ⋅ 3. Q g.0 244. ζ = 0.48 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka G.20 cm2 ζ d fyd 0.5 3.8 302.4 Nosač je prvo potrebno dimenzionirati na moment savijanja.0 iz tablica A s1 = ⇒ εs1 = 10.0 7.00675 ρ = s s l Ac 30 ⋅ 80 2 .095 2 b d fcd 30 ⋅ 73 2 ⋅ 2.05 cm2) 30 Za proračun nosača na poprečne sile koristi se standardna metoda proračuna.0 ‰.4 Vsd (kN) 7 A s1 R a =244.1 ‰. εc2 = 2. q a b d 73 80 c 1.3 M sd (kNm) 230.48 Odabrana armatura prikazana je na skici: 73 2Ø14 (As2=3.6 128.934 ⋅ 73 ⋅ 43.

9 ⋅ 73 ) = 109.0] ⋅ 30 ⋅ 73 VRd1 = 109.6 − 0.2 + 40 ⋅ 0. q a 1.max VRd2 = 244.5 ⋅ 0.5 kN Dio poprečne sile koju mogu preuzeti tlačne dijagonale: VRd2 = 0.55 2 ⋅ 0.5 + 108. B 500B fyw.max = 30.8 MPa = 43.3 ∅10 0. 30.15 ⋅ 0.1 ≈ 0.49 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Dio poprečne sile koju preuzima beton i uzdužna armatura: [ ] VRd1 = τRd ⋅ k ⋅ (1.38 ⋅ 43.6 sw ≤ 3.1 Maksimalni razmak spona: 62.max = Vsd.0 Vsd.6 ⋅ d.0011 ⋅ 30 Profil Površina (Asw) (cm2) Razmak (sw) (cm) ∅6 0.55 ⋅ 2.4 1084 .0011 R a =244.1 kN ν = 0 .15 m ⋅ A sw ⋅ fyw.1 kN 20 > VRd 109.max = min {0.0 ∅7 0.d = VRd s w.48 kN cm2 1.0 c d 7. .0 ⋅ (1.d = fyk γs .48 ⋅ (0.0 ⇒ k = 1 .4 kN 244.6 − d = 1.00675 ) + 0.7 − = 0.5 + Vsd.5 ⇒ 200 200 = 0.0 σ cp = Nsd A c = 0.87 < 1.d ⋅ z = VRd1 + Vwd = VRd1 + sw fyw.6 ⋅ 73 = 43.4 ν = 0.9 ⋅ 73 ) = 1084. B 500B ⇒ 500 = 434.7 − VRd2 Vsd.79 47.a Odabrane spone zadovoljavaju na cijelom nosaču osim kod ležaja a.73 = 0. 30.2 + 40 ⋅ ρl ) + 0.55 > 0.0 VRd1 = [0.9 Odabrane spone ∅7/20.4 m ⋅ A sw 2 ⋅ A sw = ρmin ⋅ b w 0.6 = 218.0 cm ρmin = 0.3 M sd (kNm) 230.0} ⇒ 8.a = 244.50 30.8.5 ⋅ ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ z fck 30 = 0 .0 Vsd (kN) 217.23 VRd2 s w.0 cm} = min {0.0 ∅8 0.8 302. Q g.4 kN G.0 ⋅ 30 ⋅ (0.38 23.23 ⇒ Vsd = 0.15 ⋅ σ cp ⋅ b w ⋅ d k = 1.034 ⋅ 1.28 17.

1 kN 217.38 ⋅ 43.4 − 109. Zanemarivanjem primarne torzije dolazi do sloma konstrukcije.9 ⋅ 73 ) = 16. Naime. Može se reći da konstrukcija koja je ispravno dimenzionirana na momente savijanja.1 m ⋅ A sw ⋅ fyw. B 500B 62.0 3. a potom i daljnje tretiranje.0 Ø7/15 30 7. Nasuprot tome primarna torzija nastaje kao posljedica zadovoljavanja uvjeta ravnoteže.5 Odabrane spone ∅7/15.09 cm 244.0 Ø7/20 8.d ⋅ z Vsd − VRd1 = 2 ⋅ 0. Dva karakteristična primjera za primarnu i sekundarnu torziju prikazani su na crtežu 18. nije nužno bitna za ravnotežu.4 s w. te stoga ona ne smije biti zanemarena. Primarna torzija Sekundarna torzija Crtež 18 – Primjer primarne (ravnotežne) i sekundarne (kompatibilne) torzije . konstrukcija u graničnom stanju doživljava velike deformacije i pukotine što znano smanjuje torzijsku krutost.pot ≤ VRd =218.6 73 80 Prikaz armature nosača: 7 A s1 1. pa se za granično stanje nosivosti može zanemariti. s obzirom na značenje.48 ⋅ (0.10 Dimenzioniranje presjeka na Moment torzije 3.1 Općenito Kod betonskih konstrukcija. te kompatibilna torzija iščezava.10. razlikujemo kompatibilnu (sekundarnu) i ravnotežnu (primarnu) torziju.50 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 244. Kompatibilna torzija je ona koja nastaje kod monolitnih spojeva elemenata. poprečne sile i ostale utjecaje je sigurna i na djelovanje kompatibilne torzija.

7 − ck ⎟ ≥ 0. Kontura u Kontura uk t /2 t Ak c Crtež 19 – Presjek opterećen momentom torzije Uvjet nosivosti na moment torzije: Tsd ≤ TRd (3. Nagib tlačnih štapova slobodno se odabire u granicama navedenim pri proračunu na poprečne sile.53) gdje je: − f ⎞ ⎛ ν′ = 0.35 – .redukcijski faktor (fck u N/mm2) 200 ⎠ ⎝ − t=A/u – debljina stjenke zamjenjujućeg šupljeg presjeka − Ak – površina unutar srednje konture šupljeg presjeka − u – opseg vanjske konture − A – ukupna površina presjeka Proracun poprecne armature 0 Nedopušteno podrucje Tsd TRd2 TRd3 TRd1 TSd Crtež 20 – Područja momenata torzije .52) gdje je: − Tsd – računski moment torzije − TRd – računska nosivost na torziju Nosivost tlačnih štapova biti će zadovoljena ako je: Tsd ≤ TRd1 = 2 ⋅ ν′ ⋅ fcd ⋅ A k ⋅ t ctg Θ + tg Θ (3.7 ⋅ ⎜ 0.51 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.2 Postupak Proračun elemenata naprezanih torzijom provodi se uporabom modela oblika prostorne rešetke.10. Puni presjeci zamjenjuju se šupljim presjecima debljine t.

56) A A sw ⋅ fyw.57) Poprečna armatura se posebno određuje za svako djelovanje te superponira.d uk TRd2 = 2 ⋅ A k ⋅ (3. Kada su poznate armature Asw i Asl. U svakom kutu treba postaviti jednu šipku.5 ⋅ ν′ ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ z ⎝ TRd1 ⎠ ⎝ VRd2 ⎠ (3. a u tlačnoj redovito nije potrebno dodavati onu zbog naprezanja torzijom.54) Površina uzdužne armature za prihvaćanje momenta torzije određuje se iz uvjeta: TSd ≤ TRd3 = 2 ⋅ A sl ⋅ A k ⋅ fyl. te kut Θ i nosivost TRd2. uz : VRd2 = 0. jer je ona često manja od konstruktivne.d A sw ⋅ s w A sl ⋅ fyl. Kad istodobno djeluju moment torzije i veliki moment savijanja (sandučasti presjeci). a ostale jednoliko raspodijeliti po opsegu. Pri simultanom djelovanju momenta savijanja i momenta torzije valja posebno za svako naprezanje izračunati uzdužnu armaturu. pa valja zadovoljiti uvjet: 2 σ ⎛σ ⎞ 2 σ 2 = Sd − ⎜ Sd ⎟ + τSd ≤ 0. moraju biti zadovoljene i sljedeće jednadžbe: tg2 Θ = fyw.d – računske granice popuštanja poprečne i uzdužne armature Uzdužne šipke treba raspodijeliti po opsegu.55) gdje je: − Asw – presjek spone koja obuhvaća presjek na razmaku sw − Asl – površina svih uzdužnih šipki − fyw.d ⋅ tg Θ uk (3.d. s tim da razmak između njih ne bude veći od 35.3 Zajedničko djelovanje Momenta torzije i Poprečne sile Pri istodobnom djelovanju poprečne sile i momenta torzije valja zadovoljiti uvjet: 2 2 ⎛ TSd ⎞ ⎛ VSd ⎞ ⎜⎜ ⎟⎟ + ⎜⎜ ⎟⎟ ≤ 1 .10.0 cm.d ⋅ sl ⋅ fyl. fyl.85 ⋅ fcd 2 ⎝ 2 ⎠ (3.58) gdje je: − σ Sd = MSd – Računsko normalno tlačno naprezanje koje se uvrštava s predznakom + z ⋅b⋅ t − τSd = TSd – Računsko posmično naprezanje uzrokovano torzijom 2 ⋅ Ak ⋅ t . samo što se one u vlačnoj zoni od savijanja zbrajaju.52 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Površina poprečne armature za prihvaćanje momenta torzije određuje se iz uvjeta: TSd ≤ TRd2 = 2 ⋅ A sw ⋅ A k ⋅ fyw.d uk sw 3.d ⋅ ctg Θ sw (3. može biti kritično glavno naprezanje u tlačnoj zoni od savijanja.

91 cm t= = 220 u A k = (b − t ) ⋅ (h − t ) = (30 − 10.15 = 434.91) = 1319 cm 2 Θ = 45 o 2 ⋅ ν′ ⋅ fcd ⋅ A k ⋅ t 2 ⋅ 0.34 MPa armatura: 7 7 5Ø16 (As1=10. Numerički primjer 1 2Ø14 (A s2=3.91 TRd1 = = = ctg Θ + tg Θ ctg 45 o + tg 45 o TRd1 = 11080 .7 ⋅ ⎜ 0.385 200 200 ⎝ ⎠ ⎝ ⎠ A = b ⋅ h = 30 ⋅ 80 = 2400 cm 2 u = 2 ⋅ (b + h) = 2 ⋅ (30 + 80 ) = 220 cm A 2400 = 10.0 MPa fcd = fck γ c = 30.91) ⋅ (80 − 10.08 cm2 ) beton: C 30/37 fck = 30.7 − ck ⎟ = 0.53 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Spone za prihvaćanje torzije moraju biti zatvorene i preklopljene po kraćoj stranici.0 MPa τRd = 0.5 = 20. opterećen momentom torzije Tsd=20.7 ⋅ ⎜ 0.0 kNm 2Ø14 (A s =3.0 MPa fyd = fyk γ s = 500.5 kNcm = 110. Uvjeti za minimalnu armaturu i maksimalne razmake spona su isti kao i kod proračuna na poprečne sile.8 MPa Nosivost tlačnih štapova: TRd1 = 2 ⋅ ν′ ⋅ fcd ⋅ A k ⋅ t ctg Θ + tg Θ f ⎞ 30 ⎞ ⎛ ⎛ ν′ = 0.8 kNcm .08 cm2 ) 68 73 80 5 Isti presjek kao kod proračuna na poprečne sile.7 − ⎟ = 0.0 1.05 cm2 ) 4 22 30 4 B 500B fyk = 500.0 1.385 ⋅ 2.0 ⋅ 1319 ⋅ 10.

91) + (80 − 10.55 > 0.50 200 200 z 0.pot ≤ ctg Θ sw 2 ⋅ A sw ⋅ A k ⋅ fyw. Odaberimo Θ=45°.08 cm2 2 ⋅ A k ⋅ fyl.191 ≤ 0. djeluje i moment torzije.d ⋅ tg Θ 2 ⋅ 1319 ⋅ 43.d ⋅ s w.0 fck 30 = 0 .48 1 ≤ ⋅ 0.48 ⋅ 0.36 = = 3.87 ⋅ 1 = 21. Koristimo metodu slobodnog odabira nagiba tlačnih štapova. Presjek uz ležaj a: VRd3 = Vwd = sw = A sw ⋅ fyw. Numerički primjer 2 Pretpostavimo da na gredu zadanu kod numeričkog primjera za poprečne sile.79 ⋅ 2 ⋅ 43.55 ⋅ 2.74 cm 2000 Odabrana poprečna armatura: ∅10/20.36 cm A sl = TSd ⋅ uk 2000 ⋅ 176.79 ⋅ 43.28 cm2).7 − VRd2 Ukupnu poprečnu silu. Kontroliramo zadani uvjet: 0.54 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Odabrane spone ∅10 (Asw=0.1 kN ctg Θ + tg Θ 1+ 1 ν = 0 .47 cm 244.0 ⋅ 30 ⋅ = 1084.55 Ostali presjeci duž nosača: Vwd = A sw ⋅ fyw.48 ⋅ 0.5 kN sw Odabrane spone na ostalom dijelu nosača: ∅10/25 . u ovom slučaju potrebno je preuzeti armaturom.4 Odabrane spone uz ležaj a: ∅10/18.9 ⋅ 73 = ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ = 0.0 = 180.55 ⋅ 2.79 cm2): TSd ≤ TRd2 = 2 ⋅ A sw ⋅ A k ⋅ fyw.9 ⋅ 73 ⋅ 1. Odabrani profil spona: ∅10.91)) = 176.79 ⋅ 1319 ⋅ 20.7 − = 0.0 30 ⋅ 18 2 0.d ⋅ ctg Θ TSd = 2 ⋅ 0. VRd1 = 0.d ⋅ tg Θ uk uk = 2 ⋅ ((b − t ) + (h − t )) = 2 ⋅ ((30 − 10.9 ⋅ 73 ⋅ 1 = 18.d ⋅ z ⋅ m sw ⋅ ctg Θ = 2 ⋅ 0.79 ⋅ 43. Uzdužna armatura: TSd ≤ TRd2 = 2 ⋅ A sl ⋅ A k ⋅ fyl.d ⋅ z ⋅ m sw ⋅ ctg Θ 2 ⋅ 0.48 ⋅ 1 Odabrana uzdužna armatura: 8∅10 (Asl=6.

U slučaju da sva tri djelovanja su istovremena armaturu je potrebno sumirati. Uzdužna armatura: Msd Tsd 2Ø14 2Ø10 2Ø10 2Ø10 2Ø10 2Ø14 "+" 5Ø16 Ukupno "=" 2Ø10 2Ø10 2Ø10 6Ø16 − U gornjoj zoni i sredini presjeka armatura od savijanja je konstruktivna.0 Ø10/18 Spone na ostalom dijelu grede: 7.0 Ø10/11.T = s w . V ⋅ s w . Usvaja se armatura od torzije.5 Ukupno 7. V + s w .06 cm2) > 5∅16+2∅10 Poprečna armatura: Spone na prvih 1 m grede: Vsd s wt ≤ s w . poprečnu silu i torziju.05 cm2).T = s w .1 18 ⋅ 20 = 9.55 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Presjek (element) smo dosad dimenzionirali odvojeno na moment savijanja. Potrebno ih je zbrojiti.0 Ø10/25 "+" Tsd s wt ≤ s w . a armatura od torzije je računska. 5∅16 (As=10.57 cm2) 6∅16 (As=12.5 cm 18 + 20 25 ⋅ 20 = 11.1 cm 25 + 20 . − U donjoj zoni obje armature (i od savijanja i od torzije su računske. 2∅10 (As=1.0 Ø10/20 "=" 1. V ⋅ s w .0 Ø10/9. V + s w .T = 8.T = 1.

7 ⋅ VRd2 = 758.8 kNm VSd = 244.129 ≤ 1 ⎟ +⎜ ⎜ ⎝ 110.0 ⎞ ⎛ 244.8 ⎠ 56 .1 kN ′ 2 = 0.Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Kontrola zajedničkog djelovanja poprečne sile i momenta torzije 2 2 ⎛ TSd ⎞ ⎛ VSd ⎞ ⎟ ≤1 ⎟⎟ + ⎜⎜ ⎜⎜ ′ 2 ⎟⎠ ⎝ TRd1 ⎠ ⎝ VRd TSd = 20. VRd2 = 1084.0 kNm .4 kN .8 kN VRd 2 2 ⎛ 20. TRd1 = 110.8 ⎠ ⎝ 758.4 ⎞ ⎟ = 0.

10.6 Vitki elementi naprezani ekscentričnom tlačnom silom 57 .Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.4 Proračun ploča na proboj 3.10.5 Koso savijanje 3.10.

prema EC-2 ograničavaju se naprezanja.5) Ograničenjem naprezanja sprječava se slabljenje tlačne zone otvaranjem poprečnih mikropukotina nastalih poprečnim vlačnim naprezanjima (sile cijepanja) i plastifikacija betona. Za određivanje naprezanja koristi se linearna raspodjela naprezanja u betonu i čeliku (linearna teorija). te je bitno smanjena njena vrijednost. i to: U Betonu: − Pod rijetkom kombinacijom opterećenja σ c ≤ 0. ili poduzeti druge mjere.6 fck − (4. potrebno je pojačati presjek i/ili armaturu. Izrazima (5.2) U Čeliku: − Pod rijetkom kombinacijom opterećenja σs ≤ 0.2 − Granično stanje naprezanja − Granično stanje pukotina − Granično stanje progiba Granično stanje naprezanja Prekomjerno naprezanje betona i/ili čelika pod opterećenjem u eksploataciji utječe preko raspucavanja i plastičnog deformiranja na trajnost i uporabljivost armiranobetonskih i prednapetih konstrukcija. Da bi se izbjegle negativne posljedice.45 fck (4. korištenje takve konstrukcije neće biti ugodno.75 fpk (4.4) U čeliku za prednaprezanje nakon svih gubitaka pod rijetkom kombinacijom djelovanja σp ≤ 0.0 fyk − (4. Primjerice.5) želi se spriječiti prekomjerno istezanje čelika.1) Pod kvazistalnom kombinacijom opterećenja σ c ≤ 0. graničnim stanjima uporabe osiguravamo da ta konstrukcija bude i upotrebljiva.3) (4. pri čemu uzimamo u obzir uvjete okoliša i vrstu i karakter opterećenja. .3) i (5. U nastavku će biti obrađena tri granična stanja uporabe koja obrađuje i EC-2. to su: 4. ako konstrukcija ima preveliki progib i/ili značajne pukotine. Kada uvjeti ograničenja naprezanja nisu ispunjeni. bez obzira na što sigurnost konstrukcije nije ugrožena. te konstantan odnos modula elastičnosti (Es/Ec=15).1 Općenito Ako graničnim stanjima nosivosti osiguravamo da konstrukcija i njeni elementi u graničnom stanju imaju dovoljnu nosivost.8 fyk − Pod naprezanjem izazvanim samo indirektnim djelovanjem (prinudne deformacije) σs ≤ 1.58 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4 DIMENZIONIRANJE PRESJEKA PREMA GRANIČNIM STANJIMA UPORABE 4. a time i široke pukotine.

Za elemente armirane minimalnom armaturom. k=1. Pukotine nastaju kada vlačna naprezanja izazvana savijanjem. pojedinačno ili zajednički.8 kod spriječenih deformacija. valja razlikovati: − Promjenjivu raspodjelu izazvanu momentom savijanja (postoji vlačna i tlačna zona). osobito ako se očekuje indirektno djelovanje izazvano spriječenošću slobodnog skupljanja ili prinudnim deformacijama (popuštanje ležaja).min = k c ⋅ k ⋅ fct.1 Općenito Raspucavanje armiranobetonskih konstrukcija ograničava se kako bi se spriječile šetne posljedice za trajnost građevine. prijeđu vlačnu čvrstoću betona. ako debljina ploče ne prelazi 200 mm. može se uzeti za normalne klase onečišćenja.2 mm. Kada nema posebnih zahtjeva na raspucavanje (npr.59 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4. dobivenom po prethodno prikazanom izrazu.3.eff ⋅ A ct σs (4. Kako raspodjela vlačnih naprezanja po visini presjeka utječe na raspucavanje elementa.3 mm. Naprezanja u čeliku (σs) odgovara onom pri određivanju minimalne armature. a proračunava se za kvazistalnu kombinaciju opterećenja. 4.eff – vlačna čvrstoća betona pri pojavi prve pukotine − Act – vlačna površina neposredno prije pojave pukotine − σs – naprezanje u armaturi neposredno nakon pojave pukotine Granično stanje pukotina nije potrebno kontrolirati kod ploča. te kada je ploča armirana u skladu s preporukama u vezi površine i rasporeda armature potrebnom za nosivost.3 Granično stanje pukotina 4. vodonepropusnost) armiranobetonskih sustava. a za prednapete konstrukcije wg=0.0 za prinudne deformacije) − fct. za armirano betonske konstrukcije wg=0. .4 za savijanje) − k – korekcijski koeficijent (k=0.0 za centrični vlak. Minimalna armatura može se izračunati po izrazu: A s. granično stanje pukotina biti će zadovoljeno ako promjeri šipaka i razmaci šipki budu manji od graničnih. poprečnim silama i uzdužnom vlačnom silom.3.2 Minimalna armatura Armiranobetonske i prednapete elemente valja uvijek armirati u području vlačnih naprezanja barem minimalnom armaturom za ograničenje širina pukotina. torzijom. − Jednoliku raspodjelu izazvanu vlačnom silom ( cijeli presjek naprezan na vlak). Za proračun graničnih stanja pukotina primjenjuju se kvazistalna i/ili česta kombinacija opterećenja.6) gdje je: − kc – koeficijent kojim se uzima u obzir raspodjela naprezanja po visini presjeka pri pojavi prve pukotine (kc=1. kc=0.

3. proračunava se računska (karakteristična) vrijednost širine pukotina i uspoređuje s graničnom vrijednošću. Osnovni odnos raspona i efektivna debljina presjeka (l/h). Krajnji raspon kontinuiranog nosača ili ploče koja nosi u dva smjera a nastavlja se preko jedne stranice 23 32 3.6) granično stanje širina pukotina biti će zadovoljeno ako promjeri šipki i razmaci među njima odgovaraju onima danim u tablicama priloženim u nastavku. wk ≤ w g (4. Ploče oslonjene na stupove bez greda (bazirano na duljem rasponu) 21 30 5. Promjeri i razmaci šipki se odabiru prema priloženim tablicama.60 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4.6). prema EC-2. Površinu ove armature se može izračunati po izrazu (4. te kada je korektno proračunata i armirana prema graničnim stanjima nosivosti. sortirani su u tablici: Naprezanje u armaturi (MPa) Maksimalni promjer šipke φ (mm) 160 200 240 280 320 360 32 25 20 16 12 10 Maksimalni razmak šipki (mm) Savijanje Vlak 300 250 200 150 100 50 200 150 125 75 - Visoke grede (grede visine 60 cm i više). može se prognozirati pomoću izraza: w k = β ⋅ srm ⋅ ε sm gdje je: − β – odnos računske i srednje širine pukotina (β=1. s tim da se uzme k=0.3 za neizravno opterećenje) − σrm – srednji razmak pukotina − εsm – srednja deformacija armature (4. Konzole 7 10 Konstrukcijski sustav Maksimalni promjeri šipki i njihovi maksimalni razmaci za različite nivoe naprezanja u čeliku. izračunatom prema izrazu (4. β=1. Prosta greda. a σs=fyk. Samostojeće ploče koje nose u jednom ili dva smjera (ploče koje se nastavljaju) 18 25 2.3 Dokazni postupak bez kontrole širine pukotina Armirano betonske i prednapete ploče naprezane savijanjem nije potrebno kontrolirati na granično stanje širina pukotina ako ukupna debljina ploče ne prelazi 20 cm.5. kod kojih je glavna armatura skoncentrirana u donjem dijelu vlačne zone valja armirati po visini hrpta kako bi se ograničile širine pukotina i po visini grede.4 Proračun širine pukotina Kada nisu zadovoljeni uvjeti iz tablica ili kada se želi točniji dokaz graničnog stanja pukotina. Ovu armaturu je potrebno dobro povezati sponama. 4. sortirani su u tablici: Jače napregnut beton Slabije napregnut beton 1. Unutarnji raspon kontinuiranog nosača ili ploče koja nosi u 1 smjeru ili 2 smjera i koja se nastavlja 25 35 4.7) Računska širina pukotine.3. Za elemente armirane minimalnom armaturom.7 za vanjsko opterećenje.8) .

eff d1 Težište armature c d1 2.rebrasta armatura.5 (c+φ/2) ili (h-x)/3 b Crtež 21 – Primjeri za određivanje sudjelujuće vlačne zone presjeka (4.0 .5 – dugotrajno opterećenje ili promjenjivo s čestim udjelom) Srednji razmak pukotina određuje se po izrazu: srm = 50 + 0.rebrasta armatura.0 – vlak) − Ac.10) σsr – naprezanje u vlačnoj armaturi na mjestu pojave prve pukotine σ sr = Mcr z ⋅ As .9) gdje je: − ζ – koeficijent raspodjele − σs – naprezanje u vlačnoj armaturi na mjestu pukotine σs = − Msd Msd ≈ x⎞ z ⋅ As ⎛ ⎜d − ⎟ ⋅ As 3 ⎝ ⎠ (4.12) .eff – sudjelujuća vlačna zona presjeka Grede Ploce h d h d Ac.5 – savijanje.8 .25 ⋅ k 1 ⋅ k 2 ⋅ φ ρr [mm] gdje je: − φ – promjer šipke u mm − ρr – djelotvorni koeficijent armiranja glavnom vlačnom armaturom − k1 – koeficijent kojim se uzima u obzir prionjivost čelika i betona (k1=0. β2=0.0 – kratkotrajno opterećenje.eff Manja vrijednost od 2. k2=1.61 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Srednja deformacija armature određuje se po izrazu: ε sm = ⎛σ σs σ ⎡ ⋅ ζ = s ⋅ ⎢1 − β1 ⋅ β 2 ⋅ ⎜⎜ sr Es Es ⎢ ⎝ σs ⎣ ⎞ ⎟⎟ ⎠ 2 ⎤ ⎥ ⎥ ⎦ (4. Mcr = fctm ⋅ b ⋅ h2 6 (4.6 . β1=0.5 d1 Ac.5 .glatka armatura) − β2 – koeficijent kojim se uzima u obzir trajanje opterećenja (β2=1. k1=1.glatka armatura − k2 – koeficijent kojim se uzima u obzir utjecaj raspodjele deformacija (k2=0.11) − β1 – koeficijent kojim se uzima u obzir vrsta armature (β1=1.

9 ⎠ ⎥⎦ ⎦ . Mcr = fct.71 ⋅ 6.5 = 26.5 ⎞ z ⋅ As ⎛ 0.71 ⋅ 6.0 ) 23 fct.5 ⎞ z ⋅ As ⎛ ⎛ cm 2 ⎟ ⋅ 6.9 MPa x⎞ 8 .62 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer d2 =4 Potrebno je odrediti granično stanje pukotina za gredu prikazanu na crtežu.688 ⋅ 10 ⎥ 200000 .5 .90 kNm M sd=43.5 ⋅ ⎜ ⎟ ⎥ = 0.12 = 151.m = 0.2 ⎞ ⎤ −3 ⎥= ⋅ ⎢1 − 1.0 kPa .0 1.m ≈ 0. materijal: C 40/50 .0 ⎢⎣ ⎝ 195.m ⋅ fct.03 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s ⎜ 40 − 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ Mcr = 0. Beton C40/50.0 cm h = 44.3 ⋅ (40.0 cm Prognozna širina pukotine: w k = β ⋅ srm ⋅ ε sm β=1.03 ⎛ cm2 ⎟ ⋅ 6.03 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s ⎜ 40 − 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ Mcr z ⋅ As .0 MPa = 3.5 MPa 30 ⋅ 44 2 = 3388.0 1.03 ⎛⎜ 2 ⋅ 30 ⋅ 40 ⎞⎟ ⋅ − 1+ 1+ = ⋅ − 1+ 1+ = 8.odnos računske i srednje širine pukotina Proračun srednje deformacije armature: ε sm ⎛σ σ σ ⎡ = s ⋅ ζ = s ⋅ ⎢1 − β1 ⋅ β 2 ⋅ ⎜⎜ sr Es Es ⎢ ⎝ σs ⎣ x= n ⋅ A S1 ⎛⎜ 2 ⋅ b ⋅ d ⎞⎟ 5.0 kNcm = 33.3 ⋅ (fck ) 23 . fck = 40.9 ⎛ 151.90 kNm geometrija: b = 30. fyk = 500.35 ⋅ E s = 200 .0 MPa f yd = f yk γ s = 500.9 ⋅ 40 ⋅ 6.15 = 434.7 .0 cm .0 .3 ⋅ (fck ) 23 b ⋅ h2 6 .50 cm ⎜ ⎟ ⎜ b n ⋅ A S1 ⎠ 30 5.modul elastičnosti armature β1 = 1.0 GPa = 200000000 .59 = 195.03 ⎟⎠ ⎝ ⎝ σs = σsr = ⎞ ⎟⎟ ⎠ 2 ⎤ ⎥ ⎥ ⎦ Msd Msd 4390 kN ≈ = = 19.88 kNm 6 Mcr Mcr 3388 3388 kN = = 15. fck = 40.7 MPa A =3Ø12 x s2 h=44 cm d=40 cm B 500B .0 MPa fcd = fck γ c = 40. = 0.8 MPa opterećenje: Msd = 43.Rebrasta armatura β2 = 0. d1 =4 A s1 =3Ø16 b=30 cm d1 = 4 cm d = h − d1 = 40.0 ⋅ 0.2 MPa = σsr = ≈ x⎞ 8 .Dugotrajno opterećenje ε sm σ = s Es ⎡ ⎛σ ⋅ ⎢1 − β1 ⋅ β2 ⋅ ⎜⎜ sr ⎢ ⎝ σs ⎣ ⎞ ⎟⎟ ⎠ 2 2 ⎤ ⎡ 195.

5 .63 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Proračun srednjeg razmaka pukotina: srm = 50 + 0.688 ⋅ 10 −3 ⋅ 129.03 = = 0.eff 30 ⋅ 10 d1 4 ρr = b=30 srm = 50 + 0.8 ⋅ 0.6 mm ρr 0.Promjer najdeblje šipke k1 = 0.6 = 0.7 ⋅ 0.0201 Prognozna širina pukotine: w k = β ⋅ srm ⋅ ε sm = 1.3 mm .151 mm < w g = 0.25 ⋅ k 1 ⋅ k 2 ⋅ φ ρr [mm] φ = 16 mm .0201 .Djelotvorni koeficijent armiranja glavnom vlačnom armaturom A c.25 ⋅ k 1 ⋅ k 2 ⋅ φ 16 = 50 + 0.Rebrasta armatura k 2 = 0.Savijanje =2.25 ⋅ 0.5 ⋅ = 129.5*d1 =10 cm As 6.8 .

Najčešća analiza je analiza progiba. Također. − Za sve elemente.5/leff. Pod pojmom deformiranje (izobličenje) podrazumijeva se deformacija. vrijednosti u tablici treba korigirati s nepovoljnijim od dva faktora: f3 = 250 σs . s faktorom: 8. Preporučene vrijednosti maksimalnih vertikalnih progiba prikazane su u tablici: δmax δ2 krovovi L/200 L/300 pristupačni krovovi za drugu namjenu osim održavanja L/250 L/300 stropovi L/250 L/300 stropovi/krovovi sa žbukom ili drugim krhkim završnim slojevima ili nesavitljivim pregradama L/250 L/250 stropovi koje podupiru stupovi (osim ako je progib uzet u obzir u sklopu proračuna za granično stanje nosivosti) L/400 L/500 kada δmax može narušiti izgled zgrade L/250 − Konstrukcija δ0= nadvišenje δ1= progib od kratkotrajnog opterećenja δ2= progib od vremenskih efekata δmax= maksimalni (ukupni) progib Kontrolu progiba nije potrebno provoditi uvijek.req A s. . s faktorom: 7/leff.64 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4. f3 = 400 A fyk ⋅ s.0 MN/m2. a As.4 Granično stanje progiba 4. koji nose pregradno ziđe. EC2 propisuje da kontrolu graničnog stanja uporabe nije potrebno provoditi kada vitkost elementa na savijanje (leff/d) ne prelazi vrijednosti naznačene u tablici. raspona preko 7 m.5 m. progib. uvrtanje i promjena nagiba. pomak. raspona preko 8. Upotreba ove tablice je na strani sigurnosti. − Za ravne ploče. zakrivljenost.req potrebna površina armature.prov postojeća. Kod većih vitkosti i kada se ne može zadovoljiti uvjet za primjenu tablice potrebno je provesti dokaz graničnog stanja deformiranja.13) gdje je As.prov (4.1 Općenito Deformiranje elemenata i konstrukcija dozvoljava se u određenim granicama i pod uvjetom da ne izazove oštećenja u samom sustavu i drugim nosivim elementima.8. Vrijednosti naznačene u tablici valja umanjiti: − Za grede T presjeka kojima je beff/bw>3 s faktorom: 0.4. kada je stvarno naprezanje u čeliku manje od 250. osim ravnih ploča.

2 Dokaz graničnog stanja progibanja Potrebno je dokazati da je progib izazvan opterećenjem manji od graničnog: νk ≤ ν g (4. za neraspucali element z=0.14) Za elemente pretežno naprezane na savijanje vrijedi sljedeći izraz: ν = ζ ⋅ νII + (1 − ζ ) ⋅ νI (4.65 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4.0 2 ⎡ ⎛ σ sr ⎞ ⎤ ⎢ ⎥ ⎟ ⎜ ζ = 1 − β1 ⋅ β 2 ⋅ ⎜ ⎟ ⎥ σ ⎢ s ⎠ ⎦ ⎝ ⎣ − νI. νII – odgovarajuće vrijednosti progiba za neraspucali (homogeni) i potpuno raspucali element .4.15) gdje je: − ν – ukupni progib − ζ – koeficijent raspodjele (već primjenjivan kod proračuna pukotina).

66 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Za elemente konstantne visine koristi se pojednostavljena metoda prema kojoj se izračuna zakrivljenost na mjestu maksimalnog momenta. a progib se tada izračuna prema izrazu: ν tot = k ⋅ L2 ⋅ 1 rtot (4. prema izrazu 1 rtot = 1 1 + rm rcsm − rm – zakrivljenost zbog opterećenja i puzanja − rcsm – zakrivljenost zbog skupljanja Tablica koeficijenata k za pojednostavljeni proračun progiba: (4.16) gdje je: − k – koeficijent ovisan o statičkom sustavu i opterećenju (vidi tablicu) − L – raspon elementa − rtot – ukupna zakrivljenost elementa.17) .

t ∞ ) iz pravilnika: Ec.25) .67 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Srednja zakrivljenost zbog opterećenja i puzanja sastoji se od zakrivljenosti u stanju naprezanja I i stanju naprezanja II: 1 1 1 = ζ ⋅ + (1 − ζ ) ⋅ rm rI rII (4. tj. − εcs∞ – relativna deformacija zbog skupljanja u beskonačnosti (iz tablica) − αe – omjer modula elastičnosti čelika i betona.m ⋅ b ⋅ h2 6 .m ≈ 0.22) gdje je: − yIIg – udaljenost neutralne osi od gornjeg ruba poprečnog presjeka za stanje II − εs1 – relativna deformacija armature. ako je Mcr>Msd. tada se koeficijent raspodjele z uzima jednak 0. t ∞ (4.I = ε cs∞ ⋅ α e ⋅ SI II .eff ⋅ II (4.19) gdje je: − II – moment tromosti presjeka u stanju I (neraspucalo stanje) Približne vrijednosti vlačne čvrstoće betona i modula elastičnosti mogu se odrediti izrazima: E cm = 9500 ⋅ 3 fck + 8 . III – momenti tromosti poprečnog presjeka za stanje naprezanja I. SII – statički moment površine armature za stanje naprezanja I.eff ⋅ III (4.m ≈ 0.24) Te.3 ⋅ (fck ) 23 (4. II.23) Moment nastanka prve pukotine određuje se prema izrazu: Mcr = fct.II = ε cs∞ ⋅ α e ⋅ SII III gdje je: − SI.0 + ϕ t 0 . fct. jer je nosač u elastičnom stanju.3 ⋅ (fck ) . koja se izračunava po izrazu: ε s1 = σs Es σs = . fck [MPa] fct. tj.eff = Ecm 1. prema: (4.20) Puzanje betona može se uzeti u obzir preko korigiranog modula elastičnosti. 1 rcsl. fck [MPa] 23 [MPa] [MPa] (4. − II.21) Zakrivljenost za stanje naprezanja II: ε s1 MSd 1 = = rII d − yIIg Ec. nakon očitanja trajnog koeficijenta puzanja ( ϕt 0 . Msd z ⋅ A s1 (4.18) Zakrivljenost za stanje naprezanja I proračunava se prema izrazu: MSd 1 = rI E c. II. bez obzira na proračunatu vrijednost. Zakrivljenost zbog skupljanja za stanje naprezanja I i II iznose: 1 rcsl.

0 ⋅ Mq = 43.0 ⋅ 228296 .0 kN cm2 1 MSd 4390.00000549 rI Ec.26) Numerički primjer Potrebno je izračunati granično stanje progiba za nosač prikazan na crtežu.26 ⋅ ⎜ − 4⎟ ⎥ = 12 ⎝ 2 ⎠ ⎝ 2 ⎠ ⎥⎦ ⎢⎣ = 212960 .84 cm 250 250 MB= 57.eff ⋅ II 3500. Es=200.0 1 = = = 0.0 α eI = s = = 5.9 = 1.0 + 57.eff = Ecm = 35.104 ⋅ (1 − 0.71 E cm 35.03 ⎛⎜ 2 ⋅ 30 ⋅ 40 ⎞⎟ − 1+ 1+ = − 1+ 1+ = 8.5 43.0 MF= 43.0 GN m2 = 3500.1 ⋅ β ) = 0.31 k= d2 4 Presjek u polju: 40 As2=3Ø12 As1 = 3∅16 =6. α e = Es (za t = ∞ ) Ecm Ec.90 kNm = 4390.8 cm 4 MSd = MF = 1.5 kNm Beton: C 40/50.8 = 228296 .71 ⋅ ⎢6. fck=40. Granični progib: L 460 ν lim = = = 1.eff (4.5 MPa Čelik: B500B.m = 0.71 ⋅ 6.3 ⋅ (fck ) 23 = 0.03 ⎟⎠ ⎝ ⎝ .9 kNm L=460 cm ν tot = k ⋅ L2 ⋅ 1 rtot β = MA + MB MF = 0.0 MPa Ecm = 9500 ⋅ 3 fck + 8 = 9500 ⋅ 3 40 + 8 ≈ 35000 MPa MA= 0 kNm fct.26 cm2 II = 2 2 ⎡ bh3 ⎛h ⎞ ⎛h ⎞ ⎤ + α eI ⋅ ⎢ A s1 ⋅ ⎜ − d2 ⎟ + A s2 ⋅ ⎜ − d1 ⎟ ⎥ 12 ⎝2 ⎠ ⎝2 ⎠ ⎥⎦ ⎢⎣ = d1 4 As1=3Ø16 b=30 5 ⋅ (1 − 0.1 ⋅ 1.0 GPa E 200.091 48 2 2 ⎡ 30 ⋅ 44 3 ⎛ 44 ⎞ ⎛ 44 ⎞ ⎤ + 5.50 cm ⎜ ⎜ b α eI ⋅ A s1 ⎟⎠ 30 5.83 cm x= α eI ⋅ A s1 ⎛⎜ 2bd ⎞⎟ 5.0 ⋅ Mg + 1.0 kNcm Ec.0 + 15336 .31) = 0.03 ⋅ ⎜ − 4 ⎟ + 2.3 ⋅ (40.71 ⋅ 6.68 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka αe = Es (za t = 0) .0 ) 23 = 3.03 cm2 As2 = 2∅12 =2.

0 1 = = = 0.0 MPa = 3.25 + 34425 .t =0 = k ⋅ L2 ⋅ 1 rtot = 0.00000549 + (1 − 0.12 = 151.3 ⋅ (fck ) 23 b ⋅ h2 6 .5 ⋅ ⎜ ⎟ = 0. Mcr = fctm ⋅ fctm = 0.0 2 ⋅ 0.091 L = 360.00003110 = 0.69 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka [ 2 III = bx 3 ⎛x⎞ 2 2 + bx ⋅ ⎜ ⎟ + α eI ⋅ A s1 ⋅ (d − x ) + A s2 ⋅ (x − d2 ) 2 12 ⎝ ⎠ ] [ 2 30 ⋅ 8.5 ⎞ z ⋅ A s1 ⎛ ⎛ cm 2 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s1 ⎜ 40 − ⎟ ⋅ 6.0000131 = 0.50 ⎞ 2 2 = + (30 ⋅ 8.2 MPa = σ sr = ≈ x⎞ 8 .702 ) ⋅ 0. fck = 40.5 − 4 ) 12 ⎝ 2 ⎠ ] = 6141.0 ⋅ 0.eff ⋅ III 3500.0 cm ν tot. = 0.35 ⋅ 1 1 = 0.71 ⋅ 6.26 ⋅ (8.50 ) ⋅ ⎜ ⎟ + 5.59 = 195.03 ⋅ (40 − 8.702 ⋅ 0.03 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s ⎜ 40 − 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ Mcr = 0.00000549 rI cm 1 1 = 0.0 ⋅ 40567 .9 ⎠ ⎝ σs ⎠ 1 1 1 1 = ζ ⋅ + (1 − ζ ) ⋅ = 0.3 ⋅ (fck ) 23 .50 3 ⎛ 8.2 ⎞ ζ = 1 − β1 ⋅ β 2 ⋅ ⎜⎜ sr ⎟⎟ = 1 − 1.0 kNcm = 33.0009795 1 = = = 0.0 ) 23 fctm ≈ 0.88 kNm 6 Mcr Mcr 3388 kN = 15.x/3 h = 44 cm d = 40 cm x As2=3Ø12 As1=3Ø16 σs1 195.00003110 rII cm 2 2 ⎛σ ⎞ ⎛ 151.0000131 rm rI rII cm k = 0.5 cm d .702 ⎝ 195.03 cm d1 4 Fs1 b=30 σ sr = Mcr z ⋅ As .091 ⋅ 360.5 MPa 30 ⋅ 44 2 = 3388.00003092 rII E c.16 cm < ν lim = 1.78 = 40567 .3 ⋅ (40.9 MPa x⎞ 8 .03 cm 4 Msd Msd 4390 kN ≈ = = 19.84 cm .00003110 rII d − yIIg 40 − 8.0009795 Es 200000 Alternativno: MSd 1 4390.9 = = 0.03 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ ε s1 = Fc d2 4 σ s1 = ε s1 1 0.5 ) + 2. 5 z ⋅ As ⎛ ⎞ ⎛ cm 2 ⎟ ⋅ 6.

03 ⎟⎠ α eII ⋅ A s1 ⎠ ⎝ ⎝ [ 2 bx 3 ⎛x⎞ 2 2 III = + bx ⋅ ⎜ ⎟ + α eII ⋅ A s1 ⋅ (d − x ) + A s2 ⋅ (x − d2 ) 12 ⎝2⎠ ] [ 2 30 ⋅ 14.26 ⋅ ⎜ − 4⎟ ⎥ = 12 ⎝ 2 ⎠ ⎠ ⎥⎦ ⎝ 2 ⎢⎣ = 212960 .4 = = 0.20 ⎞ 2 2 = + (30 ⋅ 14.0 ⋅ Mg + 1.42 ⋅ 6.88 + 82514 .0 ) 23 2 fctm ≈ 0.eff = α eII = As2=3Ø12 40 II = E cm 35.0000400 rII d − yIIg 40 − 14.2 ⎞ x⎞ z ⋅ As ⎛ ⎛ cm2 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s ⎜ 40 − ⎟ ⋅ 6.42 ⋅ 6.0 ⋅ Mq = 43.90 kNm = 4390.001032 1 = = = 0.001032 E s 200000 ε s1 1 0.20 − 4 ) 12 ⎝ 2 ⎠ = 28632 .0 + 52161 .0000383 rII E c.42 ⋅ ⎢6.0 1 = = = 0.0 ⋅ 265121.4 Es 200.34 = 265121 .5 MPa 30 ⋅ 44 = 3388.42 ⋅ 6.42 E c.64 = 206.4 MPa x⎞ 14.03 ⋅ (40 − 14. fck = 40.03 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ σ s1 206.0 ⋅ 111147 . = 0.3 ⋅ (fck ) 23 b ⋅ h2 6 .03 ⎛⎜ 2 ⋅ 30 ⋅ 40 ⎞⎟ = 14.20 3 ⎛ 14.eff ⋅ III 1030.2 cm MSd 1 4390.3 ⋅ (fck ) 23 .3 GPa 1 + ϕ t .0 1 = = = 0.0 = = 19.26 ⋅ (14.34 cm x= α eII ⋅ A s1 ⎛⎜ 2bd ⎞⎟ 19.35 ⋅ (195.03 cm2 As2 = 2∅12 =2.34 cm 4 b=30 MSd = MF = 1.90 = 159.9 MPa) ] .03 ⋅ ⎜ − 4 ⎟ + 2.0 kNcm = 33.70 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Ako uključimo puzanje: Presjek u polju: d2 4 E c.2 ⎞ z ⋅ A s1 ⎛ ⎛ cm2 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s1 ⎜ 40 − ⎟ ⋅ 6.0 kNcm As1 = 3∅16 =6.3 2 2 ⎡ bh3 ⎛h ⎞ ⎛h ⎞ ⎤ + α eI ⋅ ⎢ A s1 ⋅ ⎜ − d2 ⎟ + A s2 ⋅ ⎜ − d1 ⎟ ⎥ 12 ⎝2 ⎠ ⎝2 ⎠ ⎥⎦ ⎢⎣ = d1 4 As1=3Ø16 2 2 ⎡ 30 ⋅ 44 3 ⎛ 44 ⎞ ⎛ 44 ⎞ ⎤ + 19.0 = ≈ 10.88 kNm 6 kN 3388 Mcr Mcr σsr = ≈ = = 15.26 cm2 1 MSd 4390.0 MPa 14. Mcr = fctm ⋅ fctm = 0.03 3 ⎠ 3⎠ ⎝ ⎝ Mcr = 0.eff ⋅ II 1030.0000161 rI Ec.3 ⋅ (40.0 MPa = 3.20 ) ⋅ ⎜ ⎟ + 19.t = ∞ 1 + 2 .41 = 111147 .20 cm = − 1+ 1+ − 1+ 1+ ⎜ ⎟ ⎜ b 30 19.29 cm 4 σ s1 = ε s1 = Msd Msd 4390 kN ≈ = = 20.29 cm σsr = Mcr z ⋅ As .20 ) + 2.eff 10.

0000161 + (1 − 0.703 ) ⋅ 0.02 ⋅ 0.0 cm ν tot.5 ⋅ ⎜ ⎟ = 0.0000232 rm rI rII cm k = 0.0000161 rI cm 1 1 = 0.t = ∞ = k ⋅ L2 ⋅ 1 = 0.84 cm rtot .0 ⋅ 0.0000400 = 0.71 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 1 1 = 0.091 L = 360.4 ⎠ ⎝ σs ⎠ 1 1 1 1 = ζ ⋅ + (1 − ζ ) ⋅ = 0.703 ⋅ 0.0 ⎞ ζ = 1 − β1 ⋅ β2 ⋅ ⎜⎜ sr ⎟⎟ = 1 − 1.27 cm < νlim = 1.0000232 = 0.091⋅ 360.703 ⎝ 206.0000400 rII cm 2 2 ⎛σ ⎞ ⎛ 159.

Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka

5

PRILOZI
Prilog 1: Tablice za dimenzioniranje pravokutnih presjeka prema graničnim stanjima sloma
Prilog 2: Tablice za dimenzioniranje T i Γ presjeka
Prilog 3: Tablice za proračun pravokutnih križno armiranih ploča opterećenih jednolikim
kontinuiranim opterećenjem
Prilog 4: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka, β=0.05
Prilog 5: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka, β=0.075
Prilog 6: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka, β=0.10
Prilog 7: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka, ϕ=0.85
Prilog 8: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka, ϕ=0.90
Prilog 9: Armaturne tablice

72

Prilog 1: Tablice za dimenzioniranje pravokutnih presjeka prema graničnim stanjima sloma

0.005
0.010
0.015
0.020
0.024
0.029
0.034
0.038
0.043
0.048
0.052
0.057
0.061
0.065
0.070
0.074
0.078
0.083
0.087
0.091
0.095
0.099
0.103
0.107
0.111
0.115
0.119
0.123
0.127
0.130
0.134
0.138
0.142
0.145
0.149

0.998
0.997
0.995
0.993
0.992
0.990
0.988
0.987
0.985
0.983
0.982
0.980
0.978
0.977
0.975
0.973
0.971
0.970
0.968
0.966
0.964
0.962
0.960
0.958
0.957
0.955
0.953
0.951
0.949
0.947
0.945
0.944
0.942
0.940
0.938

ω1

µsds

0.000
0.001
0.002
0.003
0.005
0.007
0.009
0.011
0.014
0.017
0.020
0.023
0.026
0.030
0.033
0.037
0.041
0.044
0.048
0.052
0.055
0.059
0.062
0.066
0.069
0.073
0.076
0.080
0.083
0.086
0.090
0.093
0.096
0.099
0.102

0.000
0.001
0.002
0.003
0.005
0.007
0.009
0.011
0.014
0.017
0.020
0.023
0.026
0.029
0.033
0.036
0.039
0.043
0.046
0.050
0.053
0.056
0.060
0.063
0.066
0.069
0.073
0.076
0.079
0.082
0.085
0.088
0.090
0.093
0.096

d2

2

[‰]
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
1.8
1.9
2.0
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
3.0
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

As2

x=ξ*d

ξ=x/d ζ=z/d

Lom preko armature εs1=10.0 ‰
εc2

εs1

[‰]
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0

εs2

Neutralna os

Msd

d-x

h
d

[‰]
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0

As1

d1

[‰]
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
1.8
1.9
2.0
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
3.0
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

εs1

1

b

εs1

ξ=x/d ζ=z/d
0.010
0.020
0.029
0.038
0.048
0.057
0.065
0.074
0.083
0.091
0.099
0.107
0.115
0.123
0.130
0.138
0.145
0.153
0.160
0.167
0.174
0.180
0.187
0.194
0.200
0.206
0.213
0.219
0.225
0.231
0.237
0.242
0.248
0.254
0.259

0.997
0.993
0.990
0.987
0.984
0.981
0.977
0.974
0.971
0.968
0.965
0.962
0.959
0.956
0.953
0.950
0.947
0.944
0.941
0.938
0.934
0.931
0.928
0.925
0.922
0.919
0.916
0.913
0.910
0.907
0.904
0.901
0.898
0.895
0.892

εc2

ω1

µsds

0.000
0.002
0.004
0.006
0.009
0.013
0.017
0.022
0.027
0.032
0.038
0.044
0.050
0.056
0.062
0.069
0.075
0.082
0.088
0.094
0.101
0.107
0.113
0.119
0.125
0.130
0.136
0.142
0.147
0.153
0.158
0.163
0.168
0.173
0.178

0.000
0.002
0.003
0.006
0.009
0.013
0.017
0.021
0.026
0.031
0.037
0.042
0.048
0.054
0.059
0.065
0.071
0.077
0.083
0.089
0.094
0.099
0.105
0.110
0.115
0.120
0.125
0.129
0.134
0.138
0.143
0.147
0.151
0.155
0.159

0.85 fcd

Lom preko armature εs1=5.0 ‰
εc2

[‰]
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
1.8
1.9
2.0
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
3.0
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

εs1

[‰]
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0

ξ=x/d ζ=z/d
0.020
0.038
0.057
0.074
0.091
0.107
0.123
0.138
0.153
0.167
0.180
0.194
0.206
0.219
0.231
0.242
0.254
0.265
0.275
0.286
0.296
0.306
0.315
0.324
0.333
0.342
0.351
0.359
0.367
0.375
0.383
0.390
0.398
0.405
0.412

0.993
0.987
0.981
0.975
0.969
0.963
0.958
0.952
0.947
0.942
0.937
0.931
0.926
0.922
0.917
0.912
0.907
0.902
0.898
0.893
0.888
0.883
0.879
0.874
0.870
0.865
0.861
0.857
0.852
0.848
0.844
0.840
0.836
0.832
0.829

Lom preko armature εs1=3.0 ‰

ω1

µsds

0.001
0.003
0.007
0.012
0.018
0.025
0.032
0.041
0.050
0.059
0.069
0.079
0.089
0.100
0.110
0.121
0.131
0.142
0.152
0.162
0.172
0.181
0.190
0.199
0.208
0.216
0.224
0.232
0.240
0.248
0.255
0.263
0.270
0.277
0.283

0.001
0.003
0.007
0.011
0.017
0.024
0.031
0.039
0.047
0.056
0.064
0.074
0.083
0.092
0.101
0.110
0.119
0.128
0.136
0.145
0.152
0.160
0.167
0.174
0.181
0.187
0.193
0.199
0.205
0.210
0.216
0.221
0.226
0.230
0.235

εc2

[‰]
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
1.8
1.9
2.0
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
3.0
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

εs1

[‰]
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0

ξ=x/d ζ=z/d
0.032
0.063
0.091
0.118
0.143
0.167
0.189
0.211
0.231
0.250
0.268
0.286
0.302
0.318
0.333
0.348
0.362
0.375
0.388
0.400
0.412
0.423
0.434
0.444
0.455
0.464
0.474
0.483
0.492
0.500
0.508
0.516
0.524
0.531
0.538

0.989
0.979
0.969
0.960
0.951
0.943
0.935
0.927
0.920
0.913
0.906
0.899
0.892
0.886
0.880
0.874
0.868
0.862
0.856
0.850
0.844
0.839
0.833
0.828
0.822
0.817
0.812
0.807
0.802
0.798
0.793
0.789
0.784
0.780
0.776

Lom preko betona εc2=3.5 ‰

ω1

µsds

0.001
0.005
0.011
0.019
0.028
0.038
0.050
0.062
0.075
0.089
0.102
0.117
0.131
0.145
0.159
0.173
0.187
0.201
0.214
0.227
0.239
0.251
0.262
0.273
0.283
0.293
0.303
0.313
0.322
0.331
0.339
0.347
0.355
0.363
0.371

0.001
0.005
0.011
0.018
0.026
0.036
0.046
0.058
0.069
0.081
0.093
0.105
0.117
0.129
0.140
0.152
0.162
0.173
0.183
0.193
0.202
0.210
0.218
0.226
0.233
0.240
0.246
0.252
0.258
0.264
0.269
0.274
0.279
0.283
0.288

Fs2
Fc

A s1 =

d-d2
z=ζ*d

Lom preko armature εs1=20.0 ‰
εc2

µ sd =
Fs1

Msd
= µRd = 0.85 ⋅ α v ⋅ ξ ⋅ ζ
b ⋅ d2 ⋅ fcd

M sd
ζ ⋅ d ⋅ f yd

A s1 = ω1

fcd
⋅d⋅b
f yd

εc2

[‰]
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5

εs1

[‰]
20.0
19.5
19.0
18.5
18.0
17.5
17.0
16.5
16.0
15.5
15.0
14.5
14.0
13.5
13.0
12.5
12.0
11.5
11.0
10.5
10.0
9.5
9.0
8.5
8.0
7.5
7.0
6.5
6.0
5.5
5.0
4.5
4.0
3.5
3.0
2.5
2.0
1.5
1.0
0.5

ξ=x/d ζ=z/d
0.149
0.152
0.156
0.159
0.163
0.167
0.171
0.175
0.179
0.184
0.189
0.194
0.200
0.206
0.212
0.219
0.226
0.233
0.241
0.250
0.259
0.269
0.280
0.292
0.304
0.318
0.333
0.350
0.368
0.389
0.412
0.438
0.467
0.500
0.538
0.583
0.636
0.700
0.778
0.875

0.938
0.937
0.935
0.934
0.932
0.931
0.929
0.927
0.925
0.923
0.921
0.919
0.917
0.914
0.912
0.909
0.906
0.903
0.900
0.896
0.892
0.888
0.884
0.879
0.873
0.868
0.861
0.854
0.847
0.838
0.829
0.818
0.806
0.792
0.776
0.757
0.735
0.709
0.676
0.636

ω1

µsds

0.102
0.105
0.107
0.109
0.112
0.115
0.117
0.120
0.124
0.127
0.130
0.134
0.138
0.142
0.146
0.151
0.155
0.161
0.166
0.172
0.178
0.185
0.193
0.201
0.209
0.219
0.229
0.241
0.254
0.268
0.283
0.301
0.321
0.344
0.371
0.401
0.438
0.482
0.535
0.602

0.096
0.098
0.100
0.102
0.104
0.107
0.109
0.112
0.114
0.117
0.120
0.123
0.126
0.130
0.133
0.137
0.141
0.145
0.149
0.154
0.159
0.165
0.170
0.176
0.183
0.190
0.198
0.206
0.215
0.224
0.235
0.246
0.259
0.272
0.288
0.304
0.322
0.341
0.362
0.383

Prilog 2: Tablice za dimenzioniranje T i Γ presjeka
b eff
bi

ε s2

ε *c

d-x

h
d

d-d2

Neutralna os

M sd
N sd

ε s1

d1

A s1
1

0.85 f cd

λb = 1 −

F s2
Fc

αv
α∗v


h ⎞⎛ b
⎜⎜1 − f ⎟⎟⎜⎜1 − eff
bw
⎝ ξ d ⎠⎝

F s1

bw

hf d
0.550

0.525

0.500

0.475

0.450

0.425

0.400

0.375

0.350

0.325

0.300

0.275

b eff b
0.250

0.225

0.200

0.175

0.150

0.125

0.100

0.075

0.050

0.025

1.5

2.0

2.5

3.0

3.5

4.0

4.5

5.0

1.00

λb

ξ=x d
0.550


⎟⎟

z

A s2

ε c2

x

hf

d2

2

0.525

0.500

0.475

0.450

0.425

0.400

0.375

0.350

0.325

0.300

0.275

0.250

0.225

0.200

0.175

0.150

0.125

0.100

0.075

0.050

0.025

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

0.550

0.513

0.489

0.464

0.437

0.413

0.386

0.362

0.335

0.309

0.284

0.259

0.232

0.207

0.181

0.155

0.130

0.103

0.078

0.052

0.026

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

0.550

0.513

0.487

0.461

0.436

0.409

0.383

0.357

0.330

0.303

0.276

0.249

0.221

0.194

0.166

0.139

0.111

0.083

0.056

0.028

0.99

0.99

0.99

0.99

0.99

0.99

0.99

0.99

0.550

0.513

0.487

0.460

0.434

0.407

0.379

0.351

0.323

0.295

0.266

0.237

0.208

0.178

0.149

0.119

0.090

0.060

0.030

0.99

0.98

0.98

0.98

0.98

0.98

0.98

0.98

0.550

0.512

0.485

0.459

0.431

0.403

0.374

0.345

0.315

0.285

0.254

0.223

0.192

0.160

0.129

0.097

0.065

0.032

0.98

0.97

0.97

0.97

0.96

0.96

0.96

0.96

0.550

0.512

0.485

0.457

0.428

0.399

0.368

0.337

0.306

0.273

0.240

0.207

0.173

0.139

0.105

0.070

0.035

0.97

0.96

0.95

0.94

0.94

0.94

0.94

0.93

0.550

0.511

0.483

0.454

0.425

0.394

0.362

0.329

0.295

0.260

0.224

0.188

0.151

0.114

0.076

0.038

0.96

0.94

0.93

0.92

0.91

0.91

0.91

0.90

0.550

0.510

0.481

0.451

0.420

0.388

0.354

0.318

0.281

0.243

0.204

0.164

0.124

0.083

0.042

0.95

0.92

0.90

0.89

0.88

0.88

0.87

0.87

0.550

0.509

0.479

0.448

0.415

0.381

0.344

0.305

0.265

0.223

0.180

0.136

0.091

0.046

0.93

0.90

0.87

0.86

0.85

0.84

0.84

0.83

0.550

0.508

0.477

0.444

0.409

0.372

0.331

0.289

0.244

0.198

0.150

0.101

0.051

0.91

0.87

0.84

0.83

0.81

0.80

0.80

0.79

0.550

0.507

0.473

0.439

0.401

0.360

0.316

0.268

0.218

0.166

0.112

0.056

0.90

0.84

0.81

0.79

0.78

0.76

0.76

0.75

0.550

0.505

0.469

0.432

0.391

0.345

0.295

0.241

0.184

0.125

0.063

0.88

0.82

0.78

0.75

0.74

0.72

0.71

0.70

0.550

0.502

0.464

0.423

0.378

0.326

0.268

0.206

0.140

0.071

0.86

0.79

0.74

0.72

0.70

0.68

0.67

0.66

0.550

0.499

0.457

0.412

0.360

0.299

0.232

0.158

0.081

0.84

0.76

0.71

0.68

0.65

0.64

0.62

0.61

0.550

0.494

0.448

0.397

0.335

0.262

0.181

0.093

0.82

0.73

0.68

0.64

0.61

0.59

0.58

0.57

0.550

0.488

0.435

0.374

0.298

0.208

0.108

0.80

0.70

0.64

0.60

0.57

0.55

0.53

0.52

0.479

0.418

0.342

0.243

0.127

0.78

0.67

0.60

0.56

0.53

0.51

0.49

0.48

0.550

0.467

0.392

0.288

0.154

0.76

0.64

0.58

0.53

0.49

0.47

0.45

0.43

0.550

0.449

0.347

0.192

0.74

0.62

0.54

0.49

0.45

0.42

0.40

0.38

0.550

0.420

0.252

0.72

0.59

0.50

0.45

0.41

0.38

0.36

0.34

0.550

0.351

0.71

0.56

0.47

0.41

0.37

0.34

0.31

0.29

0.550

0.69

0.53

0.43

0.37

0.33

0.29

0.27

0.25

0.550

Prilog 3: Tablice za proračun pravokutnih križno armiranih ploča opterećenih jednolikim kontinuiranim opterećenjem
M x = k x ⋅ q ⋅ l2x

;

Max = k ax ⋅ q ⋅ l2x

M y = k y ⋅ q ⋅ l 2y

;

Mby = k by ⋅ q ⋅ l2y

Shema 2

Shema 1

upeti rub

q – jednoliko raspodijeljeno opterećenje
Poissonov koeficijent = 0.15

Shema 3

slobodno oslonjeni rub

Shema 6

Shema 5

Shema 4

Mby

q

My

ly

ly
Mx

q

My

Max

ly

q

My

Max

Max

My
ly

Max

ly

Mx

Mx

Mx

q

My

Max

Max

Mx
Mby
lx

lx
q

q

q

ly

q

My

Max

Mby

lx

lx

lx

q

Max

Mx

Mby

lx

q

q

q

ly lx

kx

ky

kx

ky

k ax

ly lx

kx

ky

k ax

kx

ky

k ax

k by

ly lx

kx

ky

k ax

k by

kx

ky

k ax

k by

0.50
0.55
0.60
0.65
0.70
0.75
0.80
0.85
0.90
0.95
1.00
1.10
1.20
1.30
1.40
1.50
1.60
1.70
1.80
1.90
2.00

0.0079
0.0103
0.0131
0.0162
0.0194
0.0230
0.0269
0.0307
0.0344
0.0383
0.0423
0.0500
0.0575
0.0644
0.0710
0.0722
0.0826
0.0874
0.0916
0.0954
0.0991

0.0991
0.0923
0.0857
0.0792
0.0730
0.0669
0.0611
0.0577
0.0507
0.0462
0.0423
0.0353
0.0293
0.0244
0.0204
0.0173
0.0146
0.0124
0.0107
0.0091
0.0079

0.0084
0.0109
0.0135
0.0162
0.0192
0.0221
0.0249
0.0277
0.0304
0.0330
0.0354
0.0399
0.0438
0.0471
0.0500
0.0524
0.0544
0.0561
0.0572
0.0586
0.0594

0.0908
0.0826
0.0747
0.0670
0.0599
0.0533
0.0472
0.0417
0.0369
0.0327
0.0291
0.0288
0.0180
0.0143
0.0115
0.0094
0.0076
0.0062
0.0052
0.0044
0.0037

-0.0305
-0.0362
-0.0421
-0.0479
-0.0537
-0.0594
-0.0650
-0.0703
-0.0750
-0.0797
-0.0840
-0.0917
-0.0980
-0.1032
-0.1075
-0.1109
-0.1136
-0.1160
-0.1184
-0.1203
-0.1213

0.50
0.55
0.60
0.65
0.70
0.75
0.80
0.85
0.90
0.95
1.00
1.10
1.20
1.30
1.40
1.50
1.60
1.70
1.80
1.90
2.00

0.0088
0.0113
0.0137
0.0166
0.0187
0.0212
0.0233
0.0254
0.0274
0.0292
0.0309
0.0335
0.0357
0.0374
0.0386
0.0396
0.0404
0.0410
0.0414
0.0416
0.0417

0.0835
0.0738
0.0647
0.0563
0.0489
0.0423
0.0363
0.0313
0.0270
0.0232
0.0201
0.0151
0.0113
0.0088
0.0068
0.0053
0.0042
0.0034
0.0028
0.0023
0.0019

-0.0297
-0.0350
-0.0400
-0.0450
-0.0497
-0.0540
-0.0578
-0.0612
-0.0644
-0.0677
-0.0699
-0.0741
-0.0770
-0.0793
-0.0811
-0.0815
-0.0825
-0.0830
-0.0832
-0.0833
-0.0833

0.0040
0.0054
0.0072
0.0092
0.0114
0.0139
0.0164
0.0191
0.0217
0.0243
0.0269
0.0319
0.0365
0.0406
0.0442
0.0473
0.0499
0.0521
0.0540
0.0556
0.0570

0.0570
0.0543
0.0514
0.0483
0.0451
0.0418
0.0385
0.0354
0.0324
0.0295
0.0269
0.0221
0.0182
0.0148
0.0122
0.0100
0.0081
0.0066
0.0055
0.0046
0.0040

-0.0205
-0.0249
-0.0294
-0.0341
-0.0390
-0.0442
-0.0496
-0.0548
-0.0598
-0.0648
-0.0699
-0.0787
-0.0869
-0.0937
-0.0993
-0.1041
-0.1082
-0.1116
-0.1143
-0.1167
-0.1189

-0.1189
-0.1148
-0.1104
-0.1057
-0.1008
-0.0957
-0.0905
-0.0852
-0.0798
-0.0745
-0.0699
-0.0608
-0.0530
-0.0462
-0.0405
-0.0358
-0.0317
-0.0282
-0.0252
-0.0226
-0.0205

0.50
0.55
0.60
0.65
0.70
0.75
0.80
0.85
0.90
0.95
1.00
1.10
1.20
1.30
1.40
1.50
1.60
1.70
1.80
1.90
2.00

0.0045
0.0062
0.0081
0.0101
0.0122
0.0145
0.0169
0.0191
0.0211
0.0232
0.0252
0.0287
0.0316
0.0340
0.0359
0.0374
0.0386
0.0395
0.0402
0.0408
0.0412

0.0550
0.0514
0.0476
0.0436
0.0398
0.0359
0.0323
0.0289
0.0257
0.0228
0.0202
0.0158
0.0123
0.0096
0.0075
0.0060
0.0048
0.0039
0.0031
0.0026
0.0022

-0.0203
-0.0247
-0.0291
-0.0336
-0.0381
-0.0427
-0.0471
-0.0513
-0.0551
-0.0586
-0.0617
-0.0676
-0.0722
-0.0757
-0.0782
-0.0800
-0.0814
-0.0825
-0.0834
-0.0842
-0.0847

-0.1135
-0.1078
-0.1021
-0.0964
-0.0906
-0.0845
-0.0781
-0.0720
-0.0661
-0.0603
-0.0546
-0.0467
-0.0399
-0.0341
-0.0293
-0.0254
-0.0221
-0.0193
-0.0171
-0.0154
-0.0141

0.0024
0.0033
0.0046
0.0061
0.0079
0.0098
0.0103
0.0139
0.0160
0.0181
0.0202
0.0242
0.0287
0.0306
0.0332
0.0353
0.0369
0.0383
0.0392
0.0399
0.0405

0.0405
0.0394
0.0378
0.0360
0.0339
0.0315
0.0293
0.0269
0.0247
0.0224
0.0202
0.0164
0.0131
0.0105
0.0084
0.0066
0.0053
0.0042
0.0035
0.0028
0.0024

-0.0143
-0.0172
-0.0206
-0.0242
-0.0280
-0.0320
-0.0360
-0.0400
-0.0440
-0.0480
-0.0515
-0.0585
-0.0643
-0.0690
-0.0728
-0.0757
-0.0779
-0.0797
-0.0812
-0.0824
-0.0833

-0.0833
-0.0817
-0.0794
-0.0767
-0.0737
-0.0704
-0.0668
-0.0631
-0.0593
-0.0554
-0.0515
-0.0449
-0.0388
-0.0336
-0.0291
-0.0254
-0.0223
-0.0198
-0.0176
-0.0158
-0.0143

Množitelj

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

q ⋅ l 2x

Množ.

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

Množ.

2
2
2
2
q ⋅ l 2x q ⋅ l y q ⋅ l 2x q ⋅ l y q ⋅ l 2x q ⋅ l y q ⋅ l 2x q ⋅ l y

05 ν N sd d1 As1 b ω= 35 0. 20 0.75 7 0. 30 0. 85 0 80 0. 10 0. 65 0 0 0. 25 0. 1.0 Nsd b h fcd µsd = Msd b h2 fcd A s1 = A s 2 = ω b h As1 Msd fcd fyd d h νsd = d2 β = d1 h = d2 h = 0. . . 5 0 0. . 00 9 5 0.45 0 40 µ .60 5 0. 90 0.Prilog 4: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka B 500 α = A s2 A s1 = 1. 0. 5 5 0 0. 15 0. 0.

5 0 0. 20 0.70 6 0 5 0 . 25 0.95 0 90 0.0 Nsd b h fcd µsd = Msd b h2 fcd A s1 = A s 2 = ω b h As1 Msd fcd fyd d h νsd = d2 β = d1 h = d2 h = 0. . 30 0. 0 00 0.85 8 0 0 . 45 40 µ . 10 0.Prilog 5: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka B 500 α = A s2 A s1 = 1.075 ν N sd d1 As1 b ω= 35 0. 1.75 0 0. 15 0.5 0 0.50 5 0. . . .6 0 .

.85 0. . .95 0 90 0 . . 10 0.65 0 0 6 0 . 1 0 . 5 2 0. 45 40 µ .80 0 7 0 .Prilog 6: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka B 500 α = A s2 A s1 = 1. 20 0. 30 0.0 Nsd b h fcd µsd = Msd b h2 fcd A s1 = A s2 = ω b h As1 Msd fcd fyd d h νsd = d2 β = d1 h = d2 h = 0.10 ν Nsd d1 As1 b ω= 35 0.00 0.5 0 0.7 5 0. 5 1 0.50 5 0. 5 0 0.

2 5 0 .4 5 0 .6 5 0.9 5 0 .105 0 .Prilog 7: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka ν B 500 ϕ = rs r = 0.0 5 νsd = Nsd A c fcd µsd = Msd A c r fcd Ac = r 2 π A s1 = A s2 = ω A c fcd fyd µ Msd rs N sd r As .7 0 0.5 5 0 .8 0 0.1 0 ω= 0.7 5 0 .3 5 0 .85 1.6 0 0 .5 0 0.2 0 0 .3 0 0 .0 0 .4 0 0 .8 5 0.9 0 0.

4 5 0.5 0 0 . 6 0 0.0 0 .90 1 .5 5 0 .8 0 0 . 3 0 0 .0 5 νsd = Nsd A c fcd µsd = Msd A c r fcd Ac = r 2 π A s1 = A s2 = ω A c fcd fyd µ Msd rs Nsd r As .9 5 0 .9 0 0 . 6 5 0 .7 5 0. 7 0 0 .3 5 0. 10 0 .1 0 5 ω = 0. 2 0 0 .Prilog 8: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka ν B 500 ϕ = rs r = 0.2 5 0 .8 5 0.4 0 0 .

56 37.01 2.34 40.52 4.63 4.37 1.10 20.72 15.0 100 5.2 150 250 1.77 3.16 15.85 8.50 0.07 71.13 600 215 OBOSTRANO NOSIVE MREŽE “Q-mreže” Profil Razmak Dimenzije Površina [mm] [mm] [cm] Dužina Širina Uzd.43 91.70 10.17 40.03 7.62 49.41 49.54 2.21 11.0 4.45 27.85 4.27 32.96 0.16 4.42 88.21 19.26 600 215 7.09 54.98 1.85 0.21 50.57 2.83 3.0 5.66 600 215 8.42 10.80 163.27 44.12 24.73 18. Duž. i Pop.13 1.21 38.60 9.0 5.222 0.40 14.78 600 215 7.984 3.20 2.11 22.39 3.16 2.16 8.56 240 600 5.998 2.02 3.0 100 3.96 600 215 6.79 1.39 600 215 4.32 13.28 7.95 7.38 80.85 0.93 18.32 142.395 0.36 1.00 11.06 14.82 91.61 30.69 3.03 1.154 0.0 6.72 50.24 2.0 100 2.80 4.14 28.2 100 1.96 2.23 150.16 7.78 12.17 18.98 47.0 100 7.08 4.990 9.63 36.79 35.24 600 215 8. Pop.03 6.50 152.13 3 0.13 28.02 29.13 600 215 9.36 2.54 2. Uzd.63 9.72 3.54 37.865 TABLICA ŠIPKASTE ARMATURE površina presjeka As [cm2] za komada: 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 1.00 5.46 3.91 6.31 12.92 9.83 0.62 6.77 1.834 5.12 2.0 125 2.13 600 215 10.83 16.68 4.2 150 250 1.313 7.0 100 250 5.70 40.0 6.77 3.62 70.31 0.78 240 600 6.96 106.70 4 0.549 6.85 21.04 10.26 3.72 2. Šir.39 0.0 100 250 3.0 100 250 7.0 4.2 100 250 1.39 4.71 5.578 1.98 2.10 49.85 15.44 13.57 0.48 5.57 15.73 73.33 3.77 1.52 5.25 81.39 5.78 6.617 0.24 1.54 4.0 8. Uzd.0 100 6.59 0.06 3.0 150 2.28 7.6 100 1.89 80.88 0.14 4.888 1.0 150 250 4.05 12.95 1.96 9.0 150 250 2.31 600 215 4.46 POPREČNO NOSIVE MREŽE “T-mreže” Dimenzije Profil šipki Razmak Površina [cm] [mm] [mm] [cm2/m] Uzd.79 7.2 100 250 1.50 6.66 0.96 2.27 31.03 600 215 9.81 8. Duž.96 100.56 600 215 5.88 600 215 5.27 17.24 10.42 34. [cm2/m] 5.84 43.853 4.48 56.36 42.62 5.0 150 1.51 3.0 7.70 1.75 84.96 4.13 30.0 100 250 6. 5.00 58.70 15.79 1. Pop.26 55.28 0.59 120.13 240 600 Tip mreže T 257 T 378 T 524 OBOSTRANO NOSIVE "Q-mreže" 215 R 131 R 139 R 166 R 188 R 196 R 257 R 283 R 335 R 385 R 424 R 503 R 524 R 636 R 785 [kg/m] 0.35 Masa [kg/m2] 2.95 43.208 1.45 34.03 48.07 7.89 98.55 23.6 4.04 10.27 5 0.11 3.72 73.82 12.18 1.42 53.54 3.36 22.34 4.302 0.0 6.36 600 215 10. Uzd.00 2.68 75.90 25.85 1.13 1.36 25.55 112.21 24.57 1.07 8.99 30.99 25.0 6.81 20.36 39.83 600 215 8.57 2 0.01 24.75 2.63 24.39 0.13 26.34 72. Pop.30 64.36 3.08 20.93 5.0 10.81 45.15 .15 132.78 600 215 6.45 6.14 16.07 3.54 33.38 0.6 100 250 2.09 12.2 100 250 1.92 2.02 4.56 600 215 4. Uzd.36 175.58 67.42 11.14 3.54 30.51 2.62 5.41 34.90 63.32 14.89 5.0 250 150 7.51 104.21 92.31 2.55 1.55 63.78 600 215 9.08 3.15 5.0 4.64 61.03 5.39 16.40 87.04 7.65 7.0 150 3.85 1.08 18.53 6.13 600 215 8.25 56.10 6.64 3.47 20. Šir.18 12.24 1.66 600 215 6.08 35.79 111.15 30.81 68.52 6.50 600 UZDUŽNO NOSIVE "R-mreže" 215 Tip mreže Masa 600 POPRECNO NOSIVE "T-mreže" 240 Promjer ∅ [mm] 5 6 7 8 10 12 14 16 18 20 22 25 28 30 32 36 40 600 Promjer ∅ [mm] 5 6 7 8 10 12 14 16 18 20 22 25 28 30 32 36 40 Masa [kg/m2] 2.63 28.42 61.57 600 215 6.05 86.0 150 1.07 16.10 125.53 113.15 1.64 9. i Pop.466 2.26 2.50 1.57 0.0 150 250 5. 5.53 7.83 UZDUŽNO NOSIVE MREŽE “R-mreže” Dimenzije Profil šipki Razmak Površina [cm] [mm] [mm] [cm2/m] Uzd.93 188.12 22.85 600 215 9.0 250 150 1.76 1.63 38.81 26.0 5.18 49.01 3.2 4.08 12.61 101.23 4.56 600 215 4. Pop.20 0.97 122.0 150 250 3.47 96.02 5.71 19.89 62.0 6.18 12.35 0.05 10.09 6.56 600 215 7.01 41. Pop.0 150 4.18 11.41 1.66 138.57 14.01 1.35 600 215 7.0 100 1.13 600 215 10.31 0.0 4.5 250 150 3.68 3.85 600 215 Masa [kg/m2] 1.85 1.69 77.03 10.Prilog 9: Armaturne tablice Tip mreže Q 131 Q 139 Q 166 Q 188 Q 196 Q 226 Q 257 Q 283 Q 335 Q 385 Q 424 Q 503 Q 636 Q 785 1 0.55 2.22 57.47 21.56 600 215 6. Pop.01 21. Uzd.54 2.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful