SVEUČILIŠTE U SPLITU

GRAĐEVINSKO-ARHITEKTONSKI FAKULTET

Jure Radnić
Alen Harapin

OSNOVE BETONSKIH
KONSTRUKCIJA
INTERNA SKRIPTA

Split, 2007.

Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka

2

SADRŽAJ:
1

Osnove pojmovi o Armiranom betonu...................................................................................... 4
1.1 Općenito ................................................................................................................................ 4

2

Osnove proračuna AB konstrukcija.......................................................................................... 5
2.1 Općenito ................................................................................................................................ 5
2.2 Osnovne pretpostavke........................................................................................................... 7
2.3 Radni dijagram betona........................................................................................................... 8
2.4 Radni dijagram čelika ............................................................................................................ 9
2.5 Koeficijenti sigurnosti ........................................................................................................... 10
2.6 Klase okoliša........................................................................................................................ 11

3

Dimenzioniranje AB konstrukcija prema Graničnim stanjima nosivosti ................................. 13
3.1 Minimalna i maksimalna armatura u presjeku ..................................................................... 13
3.2 Jednostruko armirani pravokutni presjek opterećen momentom savijanja .......................... 13
3.2.1

Teoretske postavke ...................................................................................................... 13

3.2.2

Slučaj 1 ......................................................................................................................... 16

3.2.3

Slučaj 2 ......................................................................................................................... 17

3.2.4

Slučaj 3 ......................................................................................................................... 19

3.2.5

Slučaj 4 ......................................................................................................................... 21

3.3 Dvostruko armirani pravokutni presjek opterećen momentom savijanja ............................. 22
3.4 Dimenzioniranje T i Γ presjeka ............................................................................................ 26
3.5 Kratki elementi opterećeni centričnom tlačnom silom.......................................................... 31
3.6 Kratki elementi opterećeni centričnom vlačnom silom......................................................... 31
3.7 Dimenzioniranje pravokutnog presjeka na moment savijanja i uzdužnu silu....................... 32
3.7.1

Uzdužna vlačna sila – postupak Wuczkowskog ........................................................... 32

3.7.2

Uzdužna tlačna sila – postupak Wuczkowskog ............................................................ 33

3.7.3

Uzdužna tlačna/vlačna sila – dimenzioniranje pomoću dijagrama interakcije .............. 38

3.8 Dimenzioniranje okruglog presjeka naprezanih momentom savijanja i uzdužnom silom .... 41
3.9 Dimenzioniranje presjeka na Poprečnu silu......................................................................... 43
3.9.1

Općenito ....................................................................................................................... 43

3.9.2

Postupak....................................................................................................................... 43

3.9.3

Standardna metoda ...................................................................................................... 44

3.9.4

Metoda slobodnog odabira nagiba tlačnih štapova ...................................................... 45

3.9.5

Minimalna (konstruktivna) armatura ............................................................................. 46

3.10 Dimenzioniranje presjeka na Moment torzije....................................................................... 50
3.10.1 Općenito ....................................................................................................................... 50
3.10.2 Postupak....................................................................................................................... 51
3.10.3 Zajedničko djelovanje Momenta torzije i Poprečne sile ................................................ 52

Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka

3

3.10.4 Proračun ploča na proboj.............................................................................................. 57
3.10.5 Koso savijanje............................................................................................................... 57
3.10.6 Vitki elementi naprezani ekscentričnom tlačnom silom ................................................ 57
4

Dimenzioniranje presjeka prema Graničnim stanjima uporabe ............................................. 58
4.1 Općenito .............................................................................................................................. 58
4.2 Granično stanje naprezanja................................................................................................. 58
4.3 Granično stanje pukotina ..................................................................................................... 59
4.3.1

Općenito ....................................................................................................................... 59

4.3.2

Minimalna armatura ...................................................................................................... 59

4.3.3

Dokazni postupak bez kontrole širine pukotina ............................................................ 60

4.3.4

Proračun širine pukotina ............................................................................................... 60

4.4 Granično stanje progiba....................................................................................................... 64

5

4.4.1

Općenito ....................................................................................................................... 64

4.4.2

Dokaz graničnog stanja progibanja .............................................................................. 65

PRILOZI ................................................................................................................................. 72
Prilog 1: Tablice za dimenzioniranje pravokutnih presjeka prema graničnim stanjima sloma ..... 73
Prilog 2: Tablice za dimenzioniranje T i Γ presjeka...................................................................... 74
Prilog 3: Tablice za proračun pravokutnih križno armiranih ploča opterećenih jednolikim
kontinuiranim opterećenjem.......................................................................................... 75
Prilog 4: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka...................... 76
Prilog 5: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka...................... 77
Prilog 6: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka...................... 78
Prilog 7: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka............................. 79
Prilog 8: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka............................. 80
Prilog 9: Armaturne tablice........................................................................................................... 81

Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka

1

OSNOVE POJMOVI O ARMIRANOM BETONU

1.1

Općenito

4

Beton je umjetni kamen, dakle materijal koji, kao i svaki kamen ima veliku tlačnu ali malu vlačnu
čvrstoću. U kombinaciji s armaturom dobiva se novi materijal – armirani beton, koji objedinjuje sve
dobre karakteristike oba osnovna materijala. Efikasno djelovanje tih dvaju, po mehaničkim
karakteristikama različitih materijala, omogućeno je sljedećim:

Beton tokom svog stvrdnjavanja čvrsto prianja uz čelik (armaturu), tako da pri djelovanju
vanjskih sila oni zajedno sudjeluju u nošenju. Prianjanje čelika i betona glavni je faktor
njihovog zajedničkog sudjelovanja u nošenju.

Beton i čelik imaju približno jednake temperaturne koeficijente. Betonu, ovisno o agregata
temperaturni koeficijent je: α c = 1.4 ⋅ 10 −5 − 0.7 ⋅ 10 −5 1 o C , a čeliku: α c = 1.2 ⋅ 10 −5 1 o C ,
zbog čega u kombinaciji ova dva materijala dolazi do neznatnog unutrašnjeg naprezanja pri
temperaturnim promjenama.

Beton štiti čelik od korozije, ako je dovoljno kompaktan, zbog bazičnog karaktera kemijskih
reakcija i obilnog lučenja Ca(OH)2.

Kombinacijom betona i čelika u obliku armiranog betona postiže se dobro iskorištenje obaju
materijala, pri čemu beton u prvom redu prima tlačna, a čelik vlačna naprezanja.

Metoda graničnih stanja promatra stanje deformacija i naprezanja neposredno pred slom presjeka. naime. − izvijanjem u elastičnom ili plastičnom području. − graničnim stanjem naprezanja – kontrola naprezanja. linije loma). valja poznavati i stanja naprezanja koja prethode graničnome. Dakle. . − dovođenjem konstrukcije ili elementa konstrukcije koje promatramo kao kruta tijela u stanje gubitka ravnoteže. Idući od ležajeva prema sredini raspona vide se tri različita stanja naprezanja. Prema tome. očiti je nesklad takvog postupka jer. uobičajeno je da se granična stanja dijele u dvije velike grupe: a) granično stanje koje odgovara maksimalnoj nosivosti.1 Općenito 5 Pod pojmom graničnog stanja presjeka odnosno konstrukcije. dok se dimenzioniranje vrši po metodi graničnih stanja.Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2 OSNOVE PRORAČUNA AB KONSTRUKCIJA 2. a postiže se: − lomom materijala u kritičnom presjeku ili dosezanjem znatnijih deformacija. b) granična stanja upotrebljivosti. Greda od armiranog betona opterećena koncentriranom silom u sredini raspona ima različite stupnjeve iskorištenosti u raznim presjecima zavisno od momentnog dijagrama. − otkazivanjem nosivosti konstrukcije praćeno pojavom tzv. a postižu se: − graničnim stanjem deformacija vezano za upotrebljivost i izgled elementa i konstrukcije u cjelini . Bitno je napomenuti da se još uvijek često proračun konstrukcija vrši po teoriji elastičnosti (linearna teorija). za mostove i nosače kranskih staza). zasnovan na teoriji pouzdanosti konstrukcija. zahtijeva da se odabere ograničeni skup stanja za opisivanje ponašanja konstrukcije. Ovakav pristup. − graničnim stanjem pukotina . podrazumijeva se ono stanje pri kojem presjek odnosno konstrukcija gubi sposobnost da se odupre vanjskim utjecajima ili pak dobiva nedopušteno velike deformacije ili lokalna oštećenja. poznata u armiranom betonu kao stanja naprezanja I. Takva se stanja obično nazivaju graničnim stanjima pri kojima konstrukcija zadovoljava uvjete za koje je projektirana.proračun pukotina. − nestabilnošću uslijed velikih pomaka i deformacija. nedjeljiva je nelinearna ovisnost naprezanje-deformacija za armirano betonski presjek od preraspodjele unutarnjih sila u statički neodređenoj konstrukciji ("plastifikacija" presjeka i "plastifikacija" sistema).proračun deformacija. trajnosti i funkcionalnosti. čime prestaje ispunjavati postavljene kriterije u pogledu nosivosti. Da bi se mogla odrediti nosivost presjeka neposredno pred slom. gdje se formira mehanizam loma kod statički neodređenih nosača (kod ploča se formiraju tzv. Općenito. konstrukcija (ili jedan njen dio) smatrat će se nepodobnom za predviđenu uporabu ako je prekoračeno bar jedno od graničnih stanja. − zamorom materijala (npr. II i III (crtež 1). plastičnih zglobova.

n. Stanje naprezanja III (stanje neposredno pred slom) karakteristično je po tome što raspodjela tlačnih naprezanja ima oblik krivulje. Ako postoji mogućnost slobodnog izbora presjeka. Kraj stanja I (Ia) označava da je vlačna čvrstoća betona pred iscrpljenjem. preporučuje se dimenzioniranje uz pretpostavku istodobne iscrpljenosti armature i betona. nastaju pukotine koje su još veće i dosežu neutralnu os. SREDINA PRESJEKA R II d Bez pukotina Sitne pukotine Pukotine pred slom 1/2 l MI M Ia M II M III Crtež 1 . uslijed istodobnog popuštanja betona i armature nastaje tkz. Da se takav slom ne dogodi. tj uz potpuno iskorištenje obaju materijala ili samo čelika. Općenito slom presjeka može nastati: 1. osobito za betone visokih kvaliteta. Slom nastaje iznenadno bez naglašenih pukotina i većih deformacija. potrebno je presjek armirati minimalnom armaturom. Slom nastaje trenutno. o djelovanju unutrašnjih sila i o mehaničkim karakteristikama betona i armature. kao i u zoni II. Način sloma armirano betonskih elemenata ovisi o postotku armiranja. a raspodjela tlačnih naprezanja ima oblik krivulje.o. balansirani slom. uslijed popuštanja armature i to na 2 načina: − nedovoljnim armiranjem (ρ < ρmin) tako da prilikom prijelaza iz faze I u fazu II dolazi do naglog povećanja naprezanja u armaturi. plastifikacije armature. Takav slom nastaje kod jako armiranih presjeka. pa je opravdano pretpostaviti da je raspodjela naprezanja linearna.Stanja naprezanja AB grede Za stanje I. Tlačna zona se smanjuje i neutralna os putuje prema gore.o.6 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka F Ia I III n.o. pri čemu naprezanje u čeliku ne doseže granicu popuštanja. formiranja većih pukotina i loma armature. n. uslijed popuštanja betona nastaje neduktilan slom. a u vlačnoj zoni. naprezanja tlaka i vlaka su mala. 3. već mu prethode sve veće pukotine i naglašene deformacije armature u vlačnoj zoni (duktilan slom). kod čega se slom presjeka ne događa odmah poslije pojave pukotina. 2. Stanje naprezanja II karakteristično je po tome što u vlačnoj zoni nastaju pukotine i vlačna se zona isključuje iz nosivosti. − iscrpljenošću armature. pa raspodjela naprezanja u vlačnoj zoni ide po krivulji dok je raspodjela tlačnih naprezanja još uvijek linearna. koji je karakteriziran prethodnom pojavom naglašenih deformacija i pukotina. .

izolacijama. Uvjeti koje ovo granično stanje traži moraju se poštivati radi osiguranja funkcionalnosti konstrukcije.2 7 Osnovne pretpostavke Elementi konstrukcija kod dimenzioniranja trebaju zadovoljiti uvjete: − da postoji dovoljna sigurnost na lom. koje se kod savijenih elemenata svodi na granično stanje progiba. koje se smatra mjerodavnim. Stoga se detaljan proračun . − da ukupne deformacije. − proračun granične nosivosti kritičnih presjeka za djelovanje momenata savijanja i uzdužnih sila. probijanja. posebno radi osiguranja kompatibilnosti deformacija (progiba) konstrukcije sa opremom. izvijanje. adhezije i sl. može biti najkritičnije granično stanje pukotina. Proračun prema graničnim stanjima dakle obuhvaća proračune i kontrole ponašanja konstrukcija i to: a) granično stanje loma: − proračun statičke ravnoteže konstrukcije (gdje se konstrukcija promatrana kao kruto tijelo provjerava na klizanje. b) granično stanje u eksploataciji: − dokaz razmaka i otvora pukotina u vlačnoj zoni betona. Vlačnu silu prima armatura. ne izazovu nepovoljne utjecaje na konstrukciju u eksploataciji (uvjet uporabljivosti). iz čega proističe da je raspored deformacija po visini presjeka pravolinijski. − proračun unutarnjih sila koje vladaju u konstrukciji bilo linearnom teorijom (teorijom elastičnosti) ili transformacijom konstrukcije u mehanizme loma (proračun teorije plastičnosti). Proračun po graničnoj nosivosti lomu vrši se na osnovu sljedećih pretpostavki: − presjeci i nakon deformiranja ostaju ravni (vrijedi hipoteza Bernoulli-a). Tako.. pa kao takvo i mjerodavno za proračun.Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2. − da je zadovoljen uvjet ograničenja pukotina za radna opterećenja (uvjet trajnosti). zatim izbjegavanja nepovoljnih psiholoških efekata..loma. isplivavanje. a zatim se. oblogama. s utjecajem puzanja. može se dogoditi da ne bude (uvijek) mjerodavno stanje loma. poprečnih sila. momenata torzije. čime je određena veličina i raspored tlačnih naprezanja po visini tlačnog dijela presjeka. primijenjenog sistema konstrukcije i sl. − prianjanje betona i čelika nije narušeno sve do samog loma konstrukcije. − poznata je veza naprezanje-deformacija za armaturu i beton. već jedno od dva granična stanja upotrebljivosti. Kod vitkih AB konstrukcija velikih raspona može pak biti mjerodavno granično stanje deformacija. lokalnih naprezanja. . prevrtanje. dokazuje da su i ostala granična stanja zadovoljena. − dokaz maksimalnih deformacija i progiba za upotrebljivost konstrukcije.. U velikom broju slučajeva. u inženjerskoj praksi.dimenzioniranje karakterističnih poprečnih presjeka nosača sprovodi prema teoriji granične nosivosti. a zatim se daje dokaz odnosno provjera ispunjenosti uvjeta koje traže granična stanja upotrebljivosti. okolne sredine.). odizanje oslonaca.. − nosivost betona u vlačnoj zoni se ne uzima u obzir. u jako agresivnim sredinama. itd. gdje se u toku eksploatacije dopuštaju vrlo male širine pukotina u betonu. pregradnim zidovima. U proračunu se po pravilu izračuna jedno granično stanje. najkritičnije je stanje granične nosivosti . Dakle deformacije betona i armature su iste za istu udaljenost od neutralne osi presjeka. − proračun graničnog stanja loma uslijed zamora materijala (za posebne elemente konstrukcija). na primjer. skupljanja i temperature. zavisno od namjene objekta. za usvojenu geometriju poprečnih presjeka i kvaliteta materijala. Međutim.

8 4.5 3.26 0.0 45.6 1. koja će s jedne strane biti vrlo jednostavna i primjenjiva u praksi.6 2.9 2.0 1.0‰ 3.0 35000.0 16. Za potrebe proračuna-dimenzioniranja betonskih i armirano betonskih presjeka potrebno je iznaći analitičku vezu između naprezanja σc i deformacija εc betona.0 60.0 37000. količine armature u tlačnoj zoni presjeka.0 33500.računska tlačna čvrstoća betona. U našoj zemlji. dužine trajanja opterećenja.30 0.0 20. fck [MPa] fct.41 0.44 0.0 32000. gustoći vilica itd. fck [MPa] 23 [MPa] [MPa] () .0 40.0 45. usvojen je radni dijagram betona oblika parabola+pravokutnik (crtež 2).0 Srednja vlačna čvrstoća Posmična čvrstoća Početni modul elastičnosti U tabeli su također dane i vrijednosti početnog modula elastičnosti te vlačne čvrstoće za pojedine klase betona. kvaliteti betona.cub (MPa) fct.34 0.22 0.0 35.0 50.0 27500.1 0. u pravilnicima raznih zemalja poprima čitav niz oblika: parabole drugog ili trećeg stupnja. dvoosno ili višeosno). izračunate po izrazima Ecm = 9500 ⋅ 3 fck + 8 . brzini nanošenja opterećenja.5‰ Crtež 2 – Radni dijagram betona Računski radni dijagram betona je dakle parabola: σc = α fcd (4 − εc ) εc 4 pri 0 ≤ ε c ≤ 2 .3 ⋅ (fck ) .3 Radni dijagram betona Eksperimentalna istraživanja su pokazala da stvarni oblik veze između naprezanja σc i deformacije εc za beton ovisi o nizu faktora: vrsti opterećenja.0 ‰ () tj pravac σc = α fcd pri 2 .0 30500.m (MPa) τRd (MPa) Ecm (MPa) C 12/15 C 16/20 C 20/25 C 25/30 C 30/37 C 35/45 C 40/50 C 45/55 C 50/60 Čvrstoća na valjku 12.0 25. σc fck σc = ck (4−εc)εc f 4 αfcd εc [‰] 2. parabole+pravokutnika i sl.0 29000.0 30. a prema prijedlogu EC 2.0 20.8 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2.5 ‰ () gdje je: − fcd .0 30. obliku poprečnog presjeka nosača.m ≈ 0.0 50.37 0. 0 < ε c ≤ 3 .0 25.2 3. koja se u literaturi naziva radni dijagram betona (RDB).0 37.9 3. stanju naprezanja u elementu (jednoosno.18 0.48 26000. koja se dobiva iz karakteristične tlačne čvrstoće Karakteristika betona fck (MPa) fc. pravokutnika.2 2.0 36000.0 Čvrstoća na kocki 15. a s druge što vjernije opisivati stvarnu vezu.0 55. Ova analitička veza.

05 ≥ 1. nHRN EN 10080-3 i nHRN EN 10080-4) B 500A B 500B B 450C (1. koji u stvari predstavljaju tražene kvalitete za pojedina svojstva. uzima se u obliku bilinearnog dijagrama (crtež 3).05 ≥ 1.08 ≥ 1.15 ≤ 1.0438) (1.0438) B 500B (1.0439) (1. d (mm) . To je iz razloga što već pri deformacijama od 5 ‰ do 20 ‰ armirano betonski nosači se toliko deformiraju da se praktički iscrpljuje nosivost presjeka deformacije rastu iako se vanjska sila ne mijenja (armatura "teče").35 Nazivni promjer.04…) Namot: 4-16 Šipke: 6-40 Namot: 6-16 Šipke: 6-40 Namot: 6-16 5-16 6-16 6-16 Granica razvlačenja fyk (MPa) ≥ 500 ≥ 500 ≥ 450 ≥ 500 ≥ 500 ≥ 450 Omjer vlačne čvrstoće i granice razvlačenja ≥ 1. koja se u literaturi naziva radni dijagram čelika (RDČ).08 ≥ 1.35 ≥ 1. kao računski model za proračundimenzioniranje armirano betonskih presjeka.0‰ Crtež 3 – Radni dijagram čelika Dakle smatra se da je dostignuta granična nosivost presjeka po vlačnoj uzdužnoj armaturi znatno prije no što čelik uđe u zonu očvršćivanja. Maksimalno (granično) naprezanje čelika fyk jednako je granici tečenja (razvlačenja).15 ≤ 1. Pri prekoračenju deformacija od 20 ‰ dolazi do značajnih rotacija presjeka i do znatne redukcije tlačne zone što ima za posljedicu drobljenje i lom betona u tlaku.4 Radni dijagram čelika Idealna veza između naprezanja i deformacija za čelik. ±σs fyk fyd εs [‰] 20.04…) Mrežasta armatura (nHRN EN 10080-5) B 500A (1. Dakle usvaja se da je granična nosivost armature po naprezanjima dostignuta kada naprezanje u armaturi bude jednako granici razvlačenja.9 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2. U tablici su date mehaničke karakteristike i uvjeti za pojedina svojstva čelika za armiranje.0439) B 450C (1. Naziv i oznaka (broj) čelika Šipkasta armatura (nHRN EN 10080-2.

0‰ 3. ..5 Koeficijenti sigurnosti Metoda graničnih stanja je semiprobabilistička metoda u kojoj se na principu vjerojatnoće intenziteta opterećenja definiraju reprezentativne vrijednosti. Centrični i ekscentrični vlak u fazi malog ekscentriciteta u području 1 omeđeni su linijama a i b. Zavisno od deformacije betona i čelika definiraju se područja za određivanje stanja naprezanja.) ili specijalnom opterećenjenju (utjecaji temeperature. Tlak 2. prema crtežu 4. koja utječe na smanjenje nosivosti. − Neke netočnosti kod izvođenja (tolerantna odstupanja vertikalnosti elemenata. odnosno jedinstvenog koeficijenta sigurnosti. kao što su: − Netočnost procjene stalnog i pokretnog opterećenja. Točka A je točka rotacije presjeka. Zavisno o kakvom se opterećenju radi imamo i različite koeficijente sigurnosti. Mogući položaji linija deformacije b i c imaju rotaciju u točki A. težina stalne opreme. naročito odstupanje u veličini zaštitnog sloja u odnosu na projektiranu statičku visinu presjeka. u biti. promjenjivom (korisno opterećenje. Koeficijenti sigurnosti variraju prema tome da li se radi o stalnom (vlastita težina. služi nam da "pokrijemo" neke netočne pretpostavke koje smo uveli u račun... a po položaju ide i do tlačnog ruba.). pa se dobivaju računske vrijednosti. Koeficijent sigurnosti.0‰ Crtež 4 – Dijagram deformacija AB presjeka 1. kao i utjecaj nejednolike temperature. Ukupnu vlačnu silu prima armatura.. u području 2. dolaze slučajevi čistog savijanja i savijanja sa uzdužnom silom (±N). Tim se vrijednostima pridružuju koeficijenti sigurnosti.. puzanja i skupljanja betona.10 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2.). netočnost dimenzija presjeka. Cijeli betonski presjek je vlačno opterećen.5‰ B d2 Vlak As2 a 1 b c C d 2 4 d e 3 d1 As1 g h 5 A 20. − Netočnost usvojenog statičkog sistema u odnosu na stvarnu konstrukciju.. − Utjecaj puzanja i skupljanja betona na konačnu čvrstoću. 2. seizmički udari. − Greške određivanja kritičnih presjeka kod dimenzioniranja konstrukcije. Između linija deformacija b i c. vjetar. snijeg. Neutralna os uvijek se nalazi u presjeku. itd. Samo u slučaju linije c beton je potpuno iskorišten.0‰ f 3. Željeni stupanj sigurnosti postiže se dakle preko koeficijenata sigurnosti. − Zanemarivanje prostornog djelovanja konstrukcije i zanemarivanje prostornog stanja naprezanja na čvrstoće. − Odstupanje računskih radnih dijagrama σ−ε od stvarnih za pojedine materijale. − Netočnost određivanja čvrstoća i deformacija materijala.). − Tolerantne greške proračuna. − Moguću koroziju čelika. − Netočnost u položaju armature.

0-3. praonice rublja u stambenim zgradama).5‰ i εc=0‰. 2. a odnosi se na slučajeve ekscentrične tlačne sile u fazi malog ekscentriciteta. prostorije s atmosferom visoke vlažnosti (npr. 5. Zgrade otvorenih oblika).50 300 - C 30/37 55 0. Linija f predstavlja granicu kod koje je εc=3. Razredi izloženosti i minimalne vrijednosti dane su u tablici. elementi stalno uronjeni u vodu Dijelovi spremnika za vodu. vodocementni omjer i sl. Korozija armature uzrokovana karbonitizacijom XC1 Suho ili trajno vlažno XC2 Vlažno. rijetko suho XD3 Cikličko vlažno i suho Područja prskanja vode s prometnih površina. U području iznad ove linije (prema liniji d) presjeci se računaju na složeno savijanje po velikom ekscentricitetu. 4. Naprezanja u čeliku nisu iskorištena između linija e i f. Javne kuhinje. parkirališne ploče bez zaštitnog sloja . Nema rizika od oštećenja X0 Bez rizika djelovanja Elementi bez armature u neagresivnom okolišu (npr.65 260 - C 30/37 35 0.55 320 C 35/45 55 0. rijetko suho XC3 Umjerena vlažnost XC4 Cikličko vlažno i suho Elementi u prostorijama obične vlažnosti zraka (uključujući kuhinje. u pravilu nije uvijek iskorištena kod loma zbog malih deformacija čelika.…) Vanjski betonski elementi izravno izloženi kiši.… 3. vlažni prostori zatvorenih bazena za kupanje. As1. Klase okoliša Beton u eksploataciji može biti izložen različitim djelovanjima. naprezanja su praktično na granici gnječenja. Vlačna armatura. elementi u području vlaženja vodom (slatkovodna jezera i/ili rijeke. Mogući položaji linije deformacija imaju za rotaciju točku B. dijelovi temelja Dijelovi do kojih vanjski zrak ima stalni ili povremeni pristup (npr. minimalnog zaštitnog sloja. Nearmirani temelji koji nisu izloženi smrzavanju i odmrzavanju. Razred Opis okoliša Informativni primjer moguće pojave razreda izloženosti Najmanji razred tlačne čvrstoće betona Minim. Između linija d i f u području 4.5‰. karakteristične tlačne čvrstoće. privatne garaže Bazeni za plivanje i kupališta sa slanom vodom. prema kojima treba odabirati i projektirati klasu betona. Za deformacije armature: ε s1 < ε v = fyd Es lom nastaje po betonu. Beton je u ovom području uvijek iskorišten do čvrstoće (fcd). Zaštitni sloj cmin (mm) Maksim. količina cementa Ostali zahtjevi C 20/25 15 - - - C 20/25 20 0.45 320 1. U presjeku se javljaju samo tlačna naprezanja. prije nego što čelik dostigne granicu razvlačenja fyd.6 Područje 5 određeno je linijama g i h. elementi izloženi industrijskim vodama koji sadrže kloride Elementi izloženi prskanju vode s prometnih površina na koja se nanose sredstva za odleđivanje.60 280 - C 30/37 35 0. v/c omjer Min. spadaju svi slučajevi složenog savijanja sa ekscentričnom tlačnom silom. Lom uvijek nastaje po betonu.55 300 C 30/37 55 0. Prema uvjetima u kojima se beton nalazi propisani su minimalni tehnološki zahtjevi u vezi sastava betona.11 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. Presjeci su jače armirani za liniju deformacije d. Za krajnje tlačno vlakno betona εc= 2. praonice. kupaonice. kupališta. Neutralna linija nalazi se uvijek izvan presjeka. Točka rotacije linija deformacije je točka B. Slučajevi čistog savijanja i savijanja sa uzdužnom silom mogu biti omeđeni i linijama c i d. nearmirani unutarnji elementi) 2. dok su iskorištena između linija d i e.55 280 - C 30/37 40 0.0‰. Korozija armature uzrokovana kloridima koji nisu iz mora XD1 Suho ili trajno vlažno XD2 Vlažno. Maksimalna deformacija tlačne armature iznosi 2. Moguća točka rotacije linija deformacije je točka C. dok su naprezanja u armaturi na suprotnom rubu od σs= 0 do σs= fyd. u području 3.

rashladni tornjevi s dimnjacima za odvođenje dimnih plinova XA3 C 35/45 - 0.12 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4. spremnici tekućih umjetnih gnojiva C 30/37 - 0. spremnici za silažu i korita (žlijebovi) za hranjenje životinja. mjesta na kojima može doći do struganja u postrojenjima za tretiranje voda iz kanalizacije Agregat prema HRN EN 12620 s dovoljnom otpornošću na smrzavanje. sa li bez sredstava za odleđivanje XF1 XF2 XF3 XF4 Umjereno zasićeno vodom bez sredstava za odleđivanje Umjereno zasićeno vodom sa sredstvom za odleđivanje ili morska voda Jako zasićeno vodom bez sredstava za odleđivanje Jako zasićeno vodom sa sredstvom za odleđivanje ili morska voda Vanjski elementi Područja prskanja vode s prometnih površina.50 320 5. hidrauličke konstrukcije u vrtložnim (uzburkanim) vodama (npr. elementi u području kvašenja vodom (slatkovodna jezera i/ili rijeke) Prometne površine tretirane sredstvima za odleđivanje.45 320 - Zidovi lukobrana i molova C 35/45 55 0. sa sredstvom za odleđivanje (ali drukčije od onog kod XF4). parkirališne ploče bez zaštitnog sloja).55 300 C 25/30 - 0. Minimalna količina zraka 4. Djelovanje smrzavanja i odmrzavanja. elementi u području morske plime.55 300 XA2 Umjereno kem.50 300 - Stalno uronjeni elementi u lukama C 35/45 55 0. Bazeni za destilaciju). elementi u agresivnom tlu C 35/45 - 0. Korozija armature uzrokovana kloridima iz mora XS1 XS2 XS3 Izloženi soli iz zraka. površine izložene prometu gusjeničara Manje maks. Beton izložen habanju XM1 Umjereno habanje XM2 Znatno habanje XM3 Ekstremno habanje Elementi industrijskih konstrukcija izloženi prometu vozila s pneumatskim gumama na kotačima Elementi industrijskih konstrukcija izloženi prometu viljuškara s pneumatskim ili tvrdim gumama na kotačima Elementi industrijskih konstrukcija izloženi prometu viljuškara s pneumatskim gumama ili čeličnim kotačima. konstrukcije u marinama Betonski elementi u dodiru s morskom vodom.45 340 6. zrno agregata C 35/45 50 - - . Beton izložen kemijskom djelovanju XA1 Slabo kemijski agresivan okoliš Spremnici u postrojenjima za tretiranje voda iz kanalizacije. ali ne u direktnom dodiru s morskom vodom Uronjeno U zonama plime i prskanja vode Vanjski elementi u blizini obale C 30/37 55 0. agresivan okoliš.45 340 - C 30/37 - 0.0% C 30/37 - 0.50 320 Jako kemijski agresivan okoliš Kemijski agresivne vode u postrojenjima za tretiranje otpadnih voda. područje prskanja morskom vodom Otvoreni spremnici za vodu.45 360 C 30/37 25 - - C 30/37 45 - - - Sulfatno otporni cement 7.55 300 C 30/37 - 0. pretežno vodoravni elementi izloženi prskanju vode s prometnih površina na koja se nanose sredstva za odleđivanje.

crtež 2. EC-2 utvrđuje jedinstveni maximalni postotak armiranja za presjeke opterećenje dominantno na savijanje: ρl. Plastifikacija armature se mora izvršiti prije iscrpljenja nosivosti betona da do sloma ne bi došlo drobljenjem betona u tlaku.1) .max = 4.0% 3. iz uvjeta da ukupnu vlačnu silu u betonu kod pojave pukotina preuzme vlačna armatura. a naprezanje u armaturi po radnom dijagramu čelika – crtež 3. Minimalna vlačna armatura određuje se iz uvjeta sprečavanja krtog loma.1 Teoretske postavke U presjeku opterećenom momentom savijanja javlja se stanje deformacije-naprezanja kakvo je prikazano na crtežu 5.13 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3 DIMENZIONIRANJE AB KONSTRUKCIJA PREMA GRANIČNIM STANJIMA NOSIVOSTI 3.min = 0. εc2 d-d2 z=ζ*d d-x h d εs1 As1 Fc B Neutralna os Msd d1 0. EC-2 utvrđuje jedinstveni minimalni postotak armiranja za presjeke opterećenje dominantno na savijanje: ρl. Osim toga ova armatura smanjuje širinu pukotina kod loma betona.1 Minimalna i maksimalna armatura u presjeku Slom slabo armiranih presjeka.85 fcd x=ξ*d 2 A Fs1 1 b Crtež 5 .Naprezanja i deformacije jednostruko armiranog pravokutnog AB presjeka Linija deformacije je pravac jer vrijedi Bernoullieva hipoteza ravnih presjeka. tj.2 Jednostruko armirani pravokutni presjek opterećen momentom savijanja 3.2.1% Maksimalna vlačna armatura u presjeku određuje se iz uvjeta da kapacitet rotacije pri lomu bude dovoljan da bi se mogla izvršiti redistribucija momenata duž nosača. kao što je prije istaknuto. (3.računska vrijednost utjecaja (računski moment). Da bi spriječili takav slom potrebno je presjek armirati minimalnom armaturom. Za dimenzioniranje presjeka koristi se uvjetom ravnoteže koji se za ovaj slučaj može iskazati ∑M = 0 ∑H = 0 gdje su: − Msd = ∑γ M i i ⇒ Msd = Fc ⋅ z = Fs1 ⋅ z ⇒ Fc = Fs1 . nastaje trenutno. Naprezanje u betonu je određeno radnim dijagramom betona (parabola+pravokutnik) .

14 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka − − − − − − − Fc .udaljenost neutralne osi od tlačnog ruba presjeka. Fs1 .krak unutrašnjih sila.3) 0 gdje je αv koeficijent punoće RDB-a. a predstavlja odnos površine RDB-a i površine pravokutnika ( fcd ⋅ x ). d1 .85 ⋅ α v ⋅ ξ ⋅ d ⋅ b ⋅ fcd ⋅ ζ ⋅ d tj. (3.krak unutrašnjih sila.računska sila u betonu (tlačna sila).5) Položaj neutralne osi x može se lako izračunati iz geometrijskih odnosa (crtež 5): x d = εc 2 ε s1 + εc 2 gdje je: − ⇒ x= εc 2 d= ξd ε s1 + εc 2 (3. d .udaljenost težišta vlačne armature od tlačnog ruba presjeka.udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka. Tlačna sila u betonu za opći poprečni presjek može se izraziti kao integral naprezanja po površini poprečnog presjeka: ∫ Fb = σc dA (3. x .8) Unutrašnji reaktivni moment (računska nosivost presjeka) može se izraziti kao umnožak unutrašnje sile i kraka: Msd = Fc ⋅ z = 0.9) .koeficijent kraka unutrašnjih sila. statička visina presjeka. 8 − εc 2 0 ‰ < εc 2 ≤ 2 ‰ 4(6 − εc 2 ) ε (3ε − 4 ) + 2 ka = c2 c2 2 ‰ < ε c 2 ≤ 3 .4) Vlačna sila u armaturi dobiva se umnoškom površine armature sa naprezanjem u čeliku sa: Fs1 = A s1 fyd (3.6) ξ . − ζ . Krak unutrašnjih sila (z) također se može lako izračunati: z = d − k a ⋅ x = d − k a ⋅ ξ ⋅ d = (1 − k a ⋅ ξ ) ⋅ d = ζ ⋅ d (3.5 ‰ 3 εc2 αv = (3.2 se transformira u: x ∫ Fc = b σc dx = α v x b α fcd (3. z . − ka .5 ‰ 2εc 2 (3εc 2 − 2) ka = (3. εc 2 (6 − εc 2 ) 0 ‰ < εc 2 ≤ 2 ‰ 12 3 εc2 − 2 αv = 2 ‰ < ε c 2 ≤ 3 .koeficijent položaja tlačne sile betona.2) A Za pravokutni poprečni presjek kod kojeg je širina (b) konstantna izraz 3.računska sila u armaturi (vlačna sila).koeficijent položaja neutralne osi. ovisan o stupnju iskorištenosti betona.7) gdje su: − z . b.dimenzije presjeka (širina i visina). h .

statička visina presjeka. − ρ .širina pravokutnog presjeka. niz uvedenih koeficijenata se očitava iz tablica.mehanički koeficijent armiranja. − µ sd . A s1 = Msd ζ ⋅ d ⋅ fyd (3.stvarni koeficijent armiranja.računska čvrstoća betona. a njihovo a njihovo praktično korištenje biti će prikazano na konkretnim primjerima koji se javljaju u praksi. − d . Kod praktičnog rješavanja pojedinih zadataka dimenzioniranja armirano betonskih presjeka.10) gdje su: − b .85 ⋅ α v ⋅ ξ = (3. Jedne takve tablice dane su u prilogu 1. − fcd .bezdimenzionalna vrijednost momenta savijanja. Potrebna površina armature dobit će se iz: Msd = A s1 ⋅ fyd ⋅ ζ ⋅ d .12) fyd A s1 fyd ⋅ = ρ⋅ d ⋅ b fcd fcd gdje su: − ω .11) Na isti način može se postaviti jednadžba preko sume horizontalnih sila: ∑N = 0 ⇒ Fc = Fs1 0.15 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka µ sd = 0.85 ⋅ α v ⋅ ξ ⋅ ζ = Msd b ⋅ d2 ⋅ fcd (3. .85 ⋅ α v ⋅ ξ ⋅ d ⋅ b ⋅ fcd = A s1 ⋅ fyd ω = 0.

4 ‰.16 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.0 iz tablica ⇒ εs1 = 10. Potrebna površina armature dobiva se prema izrazu (3.10).8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 260.194 ⋅ 55 = 10.0 ‰.48 ⇒ odabrano 6∅16 (As=12. armiran s B 500B. ξ = 0. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm. fyk = 500.925 ⋅ 55 ⋅ 43.75 cm2 ζ d fyd 0. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature. A s1 = Msd ζ d fyd Numerički primjer h = 60 d = 55 x = 10. εc2 = 2.5 = 20. Iz izraza (3. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=260 kNm.2 Slučaj 1 Postupak Poznate su dimenzije betonskog presjeka.0 MPa Msd B 500B . kvaliteta materijala i računsko opterećenje.107 2 bd fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.67 cm A s1 = Msd 260 ⋅ 100 = = 11. ζ = 0.67 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.11). ξ i ζ.0 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm µ sd = Msd 260 ⋅ 100 = = 0.2. materijal: C 30/37 .925.0 1.194 x = ξ ⋅ d = 0. fck = 30.0 1.0 MPa fcd = fck γ c = 30. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.15 = 434. odredi se bezdimenzionalna vrijednost momenta savijanja: µ sd = Msd bd2 fcd te se iz tablica (prilog 1) za odabranu deformaciju armature εs1 očitaju vrijednosti εc2.06 cm2) . Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).0 kNm b = 40 geometrija b = 40 cm h = 60 cm d1 = 5.

Potrebno je odrediti moment nosivosti i potrebnu površinu armature.6 0.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.17 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.8 MPa A s1 d1 = 5 .5 = 20. Izrazima (3. Moment nosivosti presjeka je onaj moment za kojega su oba materijala (beton i čelik) u potpunosti iskorišteni.6 5. materijal: B 500B fck = 30. MRd. fcd = fck γ c = 30. εs1.5 0.8 1.6 4. Izborom εs1=3 ‰ dobiva se veliki moment nosivosti i više armature. εc2 i moment nosivosti). udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm.56 1. fyk = 500.6 4.5 ‰ a εs1=3-20 ‰.0 1.15 = 434.8 3 40 3.0 MPa Msd b = 40 c h = 60 d = 55 C 30/37 .lim = µ sd.6 4. (Nepoznato nam je As1. Potrebno je odrediti moment nosivosti i potrebnu površinu armature.3 Slučaj 2 Postupak Poznate su dimenzije betonskog presjeka b/d i kvaliteta materijala.56 1.56 4.0 MPa .2.1 A s1 3 1. Dakle εc2 =3.11) dobivamo tražene veličine.lim ζ d fyd Numerički primjer Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.56 1.0 1.8 1.lim bd2 fcd A s1 = MRd.56 1. a izborom εs1=20 ‰ mali moment nosivosti i malo armature Za pretpostavljene deformacije iz tablica se očitaju koeficijenti µ sd i ζ. armiran s B 500B.10) i (3. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).6 0.6 4.

96 37.17 20.5 0.19 3.lim As1 3.5 0.0 ‰ i εc2 = 3.096 8.288.149 MRd.538 MRd.56 cm2 0.24 13.0 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Pretpostavimo: εs1 = 20.36 εc2=3.lim = 0.149 ⋅ 55 = 8.96 kNm x = ξlim ⋅ d = 0.36 cm2 0.259 0.0 ‰ i εc2 = 3.938.67 10.56 5.096 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.19 cm A s1 = MRd.59 696.5 0.5‰ d = 55 A s1 εs1 20 ‰ d1 = 5 h = 60 29.18 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka geometrija b = 40 cm h = 60 cm d1 = 5.26 385.48 Pretpostavimo: εs1 = 3.lim x MRd.892 0.538 ⋅ 55 = 29.48 U tablici su dani odnosi momenta nosivosti i uzdužne armature za još neke deformacije čelika: εc2 ξlim ζlim µRd.0 3.96 ⋅ 100 = 37.59 cm A s1 = MRd.921 0.0 3.412 0.05 15.32 kNm x = ξlim ⋅ d = 0.829 0.0 = 696.5 0.189 0.776 ⋅ 55 ⋅ 43.288 29.lim = 0.5 ‰ ⇒ iz tablica µsd.32 10.0 10.lim ζ lim d fyd = 696.538 0.5 ‰ ⇒ iz tablica µsd.0 3.5 0.776 0.776.lim = µ sd bd2 fcd = 0.149 0.lim = µ sd bd2 fcd = 0.938 0.096.159 14.288 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.60 22.41 290.lim ζ lim d fyd = 232.0 3.32 ⋅ 100 = 10.0 = 232.65 568.19 232.65 14.26 8. ξ lim = 0.16 18. ζlim = 0. ζlim = 0. ξ lim = 0.120 10.23 28.235 22.938 ⋅ 55 ⋅ 43.41 εs1 b = 40 15 ‰ 10 ‰ 5 ‰ 3 ‰ .

0 MPa .lim = 0. potrebna površina armature dobiva prema izrazu (3. Potrebno je odrediti dimenzije betonskog presjeka i potrebnu površinu armature.0 30.0 68. te se izračunavanjem izraza (3.0 20.1 40.7 h (cm) 60.0 ‰ i εc2 = 3.2.5 = 20.259 Msd µ sd. armiran s B 500B.0 43.11) A s1 = Msd ζ d f yd Numerički primjer Potrebno je odrediti optimalni betonski presjek. fcd = fck γ c = 30.0 39. εc2).0 20.0 56.5 ‰ iz tablica dpot ≥ ⇒ µsd.8 MPa d1 = 5 A s1 c h = 60 d = 55 C 30/37 b = 40 Pretpostavimo: εs1 = 10.0 1.0 10.4 60.0 40. h.0 80.1 100.892. Unaprijed se odabere širina presjeka b. (Nepoznato nam je: b.lim b fcd b (cm) d (cm) 120.19 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.0 36. f yd = f yk γ s = 500. Potrebno je odrediti moment nosivosti i potrebnu površinu armature.0 48.0 20.7 80.0 70.4 Slučaj 3 Postupak Poznati su kvaliteta materijala i računsko opterećenje.0 MPa Msd B 500B fyk = 500..6 50.0 50.0 10.0 .0 b 0. As1. µ sd.lim b fcd te se za odabrano d. za računski moment Msd=300 kNm. ζlim = 0.0 60.0 1. εs1. dpot ≥ Msd µ sd.0 MPa . Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).0 30.0 97.lim = Msd bd2 fcd .159. ξ lim = 0.15 = 434.10) po d odredi potrebna visina presjeka. materijal: fck = 30.7 70.0 40.0 0.

07 cm2) Armatura nije dobro odabrana jer je mali razmak između šipki.904.8 3. ζ = 0.53 1.88 cm2 ⇒ 6∅18 (As=15.5 1.6 0.8 3. 3.8 1.237 x = ξ ⋅ d = 0. ξ = 0.88 cm2 ζ d fyd 0.8 1.5 35 A s1 = 13.904 ⋅ 55 ⋅ 43.6 2. bod = 35 cm hod = 60 cm d1 = 5.6 2.8 3.8 1.12 1.8 1.0 ‰.6 2.0.8 0.53 1.5 .5 1.5 0.8 0.5-2. εc2 = 3.142 2 bd fcd 35 ⋅ 55 2 ⋅ 2.53 1.20 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Za presjeke koji su opterećeni momentom savijanja povoljan odnos dimenzija je d/b = 1.0 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Msd 300 ⋅ 100 = = 0.8 5.6 5.5 0.0 µ sd = ⇒ iz tablica εs1 = 10.8 3.53 2.27 cm2) Ova armatura je bolje odabrana.1 ‰.8 3.12 1.04 cm A s1 = Msd 300 ⋅ 100 = = 13.53 1.48 ⇒ 7∅16 (As=14.6 0.12 3. 3.12 35 1.8 3.1 A s1 3.12 1.237 ⋅ 55 = 13.6 2.6 2.2 A s1 3.53 1.

0 1. i b=60 cm iz tablica dpot ≥ ⇒ µsd.0 MPa fcd = fck γ c = 30. Potrebno je odrediti moment nosivosti i potrebnu površinu armature. armiran s B 500B.0 .8 MPa d1 = 5 c A s1 b = 40 Pretpostavimo: εs1 = 10.0 ‰.2.5 Slučaj 4 Postupak Poznate su dimenzije betonskog presjeka (b/h). (Nepoznato nam je: Msd).12): ω= A s1 fyd ⋅ d ⋅ b fcd te nakon što se iz tablica (prilog 1) očitaju koeficijenti µ sd.lim = A s1 ζ lim d fyd Važno je napomenuti da se na ovaj način dobiva najmanji moment nosivosti.259 Msd = µ sd.5 ‰. površina armature i kvaliteta materijala. materijal: h = 60 d = 55 C 30/37 .21 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. fyk = 500. ξ lim = 0.5 = 20.lim b d2 fcd ili MRd.. Odabirom manjih deformacija Numerički primjer Potrebno je odrediti optimalni betonski presjek.lim b fcd 300 ⋅ 100 = 39.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.0 ‰ i εc2 = 3. nađe se mehanički koeficijent armiranja (izraz 3.15 = 434. ζlim = 0.159 ⋅ 60 ⋅ 2. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).65 cm 0.892.lim = µ sd. fck = 30.159.0 1.0 MPa Msd B 500B . Potrebno je odrediti moment nosivosti. za računski moment Msd=300 kNm.lim ili ζ lim moment nosivosti se odredi prema jednom od sljedećih izraza MRd. Uz pretpostavku deformacija armature εs1 = 20.lim = 0.

13) Prema tome najveći moment savijanja koji jednostruko armirani presjek može preuzeti je: ( MRd.lim bd2 fcd = 0.lim kojeg presjek može preuzeti bez tlačne armature. Dvostruko armirani presjeci upotrebljavaju se kada je računski moment Msd veći od momenta nosivosti MRd.lim .lim = µ sd. ε s1 = 6.lim = 0.17) Msd − MRd.35.lim = 0.Naprezanja i deformacije dvostruko armiranog pravokutnog AB presjeka U dvostruko armiranom presjeku utjecaj tlačne armature na njegovu nosivost može se uzeti u obzir ako je ona povezana sponama na razmaku: sw ≤ 15∅ (∅ . µ sd.16) Limitirajući moment preuzimaju beton i vlačna armatura.206 (3.udaljenost neutralne osi od tlačnog ruba presjeka .lim + sd . ε s1 = 4. S tim u vezi mogu se izračunati i ostali parametri: ε c2 = 3. d2 -udaljenost težišta tlačne armature od ruba presjeka). µ sd.45.278 ‰ ζ lim = 0.22 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.854 .promjer šipke tlačne armature) i ako je zadovoljen uvjet x ≥ 2d2 (x . .lim M − MRd. .5 ‰ ξlim = 0.813 .5 ‰ ζ lim = 0. dok razliku do stvarnog momenta preuzimaju dodatna vlačna i tlačna armatura. S tim u vezi mogu se izračunati i ostali parametri: ε c2 = 3.252 ⋅ bd2 fcd ) (3.206 ⋅ bd2 fcd ) (3.lim = µ sd.85 fcd Fs1 1 b Crtež 6 .252 (3. εs2 εc2 h d d-x Nsd εs1 d1 As1 Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d Neutralna os Msd 0.45 .lim bd2 fcd = 0.3 Dvostruko armirani pravokutni presjek opterećen momentom savijanja d2 2 As2 x=ξ*d Dvostruko armirani presjeci su oni presjeci koji posjeduju vlačnu i tlačnu armaturu (crtež 6). Prema tome potrebna armatura će se izračunati prema izrazima: A s1 = MRd.ukupna vlačna armatura (d − d2 ) fyd ζ lim d fyd (3.5 ‰ ξlim = 0.tlačna armatura (d − d2 )σs2 (3.18) A s2 = . Time se tlačna armatura osigurava od izvijanja! Za betone razreda ≤C 35/45 prema normi HRN EN 1992-1-1 najveća dopuštena granična vrijednost koeficijenta položaja neutralne osi iznosi ξlim=0.35 .15) Prema tome najveći moment savijanja koji jednostruko armirani presjek može preuzeti je: ( MRd.14) Za betone razreda ≥C 40/50 prema normi HRN EN 1992-1-1 najveća dopuštena granična vrijednost koeficijenta položaja neutralne osi iznosi ξlim=0.

0 Vidljivo je da izračunati µ sd veći od maksimalnog kojeg možemo očitati iz tablica. armiran s B 500B.252 ⋅ bd2 fcd = 0. fck = 30.0 MPa Msd B 500B .314 2 bd fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.0 1.vlačna deformacija čelika promatrana kao apsolutna vrijednost. Presjek je potrebno dvostruko armirati.0 MPa b = 40 geometrija b = 40 cm h = 60 cm d1 = d2 = 5. Pri deformaciji ε s2 ≤ ε v uzima se da je ε s2 = fyd a za ε s2 > ε v .19) gdje je: − ε s 2 .5 = 20.252 MRd.0 MPa f yd = f yk γ s = 500. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=760 kNm.15 = 434.modul elastičnosti čelika ( Es = 200 GPa ).8 MPa d1 = 5 A s1 opterećenje c d = 55 d2 = 5 A s2 Msd = 760.lim bd2 fcd = 0. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.23 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Gdje je σs2 tlačno naprezanje u armaturi. Računamo moment nosivosti: ε c2 = 3. Numerički primjer 1 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.0 = 609. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).0 1.lim = 0.813 . materijal: c C 30/37 . − Es .0 MPa fcd = fck γ c = 30. udaljenost težišta vlačne i tlačne armature od ruba presjeka d1=d2=5 cm. ε s1 = 4. sa se izračunava iz izraza: σs2 = Es ε s2 d2 d 1− ξ ξ− (3. . µ sd.0 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm µ sd = Msd 760 ⋅ 100 = = 0.lim = µ sd. fyk = 500. − εv .5 ‰ ξlim = 0.45 .252 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.Granična deformacija pri kojoj dolazi do tečenja armature (= fyd E s ).278 ‰ ζ lim = 0.8 kNm .

5 ‰ x = ξlim ⋅ d = 0.813 ⋅ 54 ⋅ 43.75 cm εc 2 ε x − d2 24.5 = 2.8 3.5 0.9 A s1 3.16 = 38.0 = s2 ⇒ ε s2 = εc 2 = ⋅ 3.0 cm d2 = 5.21 cm2) A s1 = 38.2 3.91 cm2 Msd − MRd.33 A s2 = 6. pa ponavljamo proračun.9 ) ⋅ 100 = = 8.5) ⋅ 43.85 3.2 3.0 − 609.48 A s2 Krivo su pretpostavljene veličine d1 i d2.85 0.80 + 8.48 ζ lim d fyd = 30.2 3.36 + 6.0 − 609.75 − 5. .8 ⋅ 1000 (‰) = 2.lim bd2 fcd = 0.48 (54 − 5.9) ⋅ 100 = 587.5) ⋅ 43.91 = 38.24 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Vlačna armatura: A s1 = MRd.0 − 587.lim M − MRd.27 cm2 A s2 d2 = 5 x = 24.91 cm2 (d − d2 )fyd (55 − 5) ⋅ 43. b = 40 cm h = 60 cm d1 = 6.813 ⋅ 55 ⋅ 43.8 3.85 3.lim (760.5 40 MRd.79 ‰ x x − d2 x 24.8 ) ⋅ 100 = = 6.8 3.5 5.85 3.2 5.lim = µ sd.lim M − MRd.9 ⋅ 100 + sd = + (d − d2 ) fyd 0.48 ζ lim d fyd = 31.8) ⋅ 100 = 609.lim (760. Vrijede odabrane šipke.8 ⋅ 100 = + + sd (d − d2 ) fyd 0.252 ⋅ bd2 fcd = 0.252 ⋅ 40 ⋅ 54 2 ⋅ 2.16 cm2 (d − d2 ) fyd (54 − 5.75 ε s2 = 2.48 Vidljivo je da se armatura nije značajno promijenila.5 cm d = h − d1 = 60 − 6 = 54 cm 3.17 ‰ 200000 ε s2 > ε v ⇒ σs2 = fyd A s1 A s2 = ⇒ odabrano 5∅32 (As=40.0 = 587.lim (760.96 cm2 Tlačna armatura A s2 = Msd − MRd.79 ‰ ε v (B 500 ) = fyd Es = 434.9 kNm Vlačna armatura: A s1 = MRd.2 3.2 3.42 cm2) 2 0.48 (55 − 5) ⋅ 43.45 ⋅ 55 = 24.8 3.27 cm2 ⇒ odabrano 3∅20 (As=9.lim (760.5 0.75 εc2 = 3.0 − 587.

0 MPa b = 40 geometrija b = 40 cm h = 60 cm d1 = 6.75 εc2 = 3.lim bd2 fcd = 0.lim (760.48 (54 − 12) ⋅ 43.0 = 587.80 + 9.252 ⋅ 40 ⋅ 54 2 ⋅ 2.8 ⋅ 1000 (‰) = 2.75 cm εc 2 ε x − d2 24.0 − 587.8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 760.42 = 40.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.15 = 434.0 cm d = h − d1 = 60 − 6 = 54 cm µ sd = Msd 760 ⋅ 100 = = 0.45 ⋅ 55 = 24. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2). Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.0 = s2 ⇒ ε s2 = εc 2 = ⋅ 3.36 cm2 (55 − 12) ⋅ 36.0 − 587.25 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 2 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm. a udaljenost težišta tlačne armature od ruba presjeka d2=12 cm.22 cm2 A s2 d 2 = 12 x = 24.0 MPa Msd B 500B . fyk = 500.9 ⋅ 100 + sd = + (d − d2 ) fyd 0.9) ⋅ 100 = 587.9 kNm Vlačna armatura: A s1 = MRd. armiran s B 500B. d 2 = 12 materijal: d = 55 c C 30/37 A s2 .06 (d − d2 )σs2 . Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=760 kNm.9 ) ⋅ 100 = = 11.0018 = 360.75 ε v (B 500 ) = fyd Es = 434.75 − 12.lim (760.0 cm d2 = 12.813 ⋅ 54 ⋅ 43.48 ζ lim d fyd = 30.0 1.5 ‰ ε s2 = 1.80 ‰ x x − d2 x 24. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=6 cm.5 = 20.lim M − MRd.314 2 bd fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.lim = µ sd.0 MRd.17 ‰ 200000 ε s2 > ε v ⇒ σs2 = Es ⋅ ε s2 = 200000 ⋅ 0.0 MPa fcd = fck γ c = 30.6 MPa A s1 A s2 = Msd − MRd.80 ‰ x = ξlim ⋅ d = 0.5 = 1. fck = 30.252 ⋅ bd2 fcd = 0.0 1.

57 cm2) 2 0.33 A s1 = 40.8 3.85 3.5 40 Napomena: Ovim postupkom se praktički može odrediti armatura za bilo koji zadani moment Msd. što je više od dobivene vrijednosti.2 3.5 0. 3. Međutim.2 3.36 cm2 ⇒ odabrano 4∅20 (As=12. te je potrebno povećati presjek i/ili smanjiti opterećenje.4 Dimenzioniranje T i Γ presjeka T presjecima nazivamo one presjeke čija tlačna zona ima oblik slova "T".8 3.2 % Ac 60 ⋅ 40 60 ⋅ 40 Maksimalna vrijednost količine armature za presjeke naprezanje savijanjem je (prema EC2) ρl.85 0.5 0.5 5.2 3. No. potrebno je uvijek imati na umu da ukupni postotak armature u presjeku ne prijeđe maksimalnu dopuštenu vrijednost. ovaj postotak armature je praktično prevelik za dani presjek.21 + 12.8 3. Osim toga nosač oblika T presjeka može se u statičkom smislu tretirati kao T nosač samo ako rebro i . Ako je x<hf tlačna zona betona ima pravokutni oblik.85 3.22 cm2 A s2 3.57 = = = 2 .26 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka ⇒ odabrano 5∅32 (As=40. da bi presjek bio T presjek mora biti ispunjen i uvjet da je x>hf .85 3.presjek Dakle.2 5.85 f cd ε*c Fs2 Fc d1 A s1 1 εs1 z d-x h d d-d2 Msd Fs1 bw Crtež 7 – T . crtež 7.2 3.8 3.2 3. ρl = A sl A s1 + A s2 40.max=4%. osim oblika.21 cm2) A s2 = 11.9 A s1 3. pa se presjek i proračunava kao pravokutni dimenzija beff/d. beff A s2 εs2 x hf d2 2 Neutralna os εc2 0. te zaključujemo da je presjek ispravno dimenzioniran.

S obzirom na veliku nosivost ploče. Dakle. U praksi se dimenzioniranje T presjeka svodi na dimenzioniranje zamjenjujućeg presjeka širine bi. a T presjek izložen savijanju s velikom tlačnom silom.6).85 f x hf εc2 Neutralna os d-x h d Msd εs1 d1 A s1 1 ε*c cd Fc z = d . sposobna primiti posmičnu silu. Općenito. Pri tome se pretpostavlja da ukupnu tlačnu silu prima samo ploča. tj ako je u presjecima 1-1 i 2-2 osigurana čvrsta veza između rebra i ploče. obično se ne zadovoljavamo prethodnim.27 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka ploča rade zajednički. ne ide na potpuno iskorištavanje betona. Načelno. a zatim se određuje armatura. da je krak unutrašnjih sila z=(d-hf/2). koji je za praksu dovoljno točan. a nalazi se na strani sigurnosti. To će se dogoditi kod presjeka opterećenih na savijanje s velikom tlačnom silom. može se javiti potreba i za tlačnom računskom armaturom. − neutralna os siječe rebro. dobiva se izraz za potrebnu površinu presjeka vlačne armature. u pravilu. dakle za očitani ζ određujemo armaturu prema (3. Točniji postupak primjenjujemo i onda kada je beff>5bw ako je x >>hf. previše armirane presjeke. tj. Tada primjenjujemo točniji postupak u kojem ne zanemarujemo doprinos tlačnog dijela rebra. jer bi to dalo neracionalne.20) U praksi se najčešće pretpostave-usvoje dimenzije presjeka. Takav presjek proračunavamo kao pravokutni dimenzija beff/d. ako je beff>5bw primjenjuje se pojednostavljeni proračun. Izuzetno kada aktivna širina ploče beff nije mnogo veća od širine rebra bw. pojednostavljenim postupkom proračuna T presjeka. Pri tom se.11). posebno ako je nosač T presjeka većeg raspona i opterećenja.h f /2 εs2 d2 2 Fs1 bw Crtež 8 – "T" presjek s odnosom beff/bw>5 Koristeći uvjete ravnoteže. zanemaruje se tlačna sila koju prima dio rebra između neutralne osi i donje ivice ploče b eff 0. Širina bi određuje se iz uvjeta da se. . dobiju jednake tlačne sile u zadanom i zamjenjujućem presjeku. Nakon izračunavanja koeficijenta µsd i očitavanja koeficijenta ξ. Dakle granična nosivost ovakvih presjeka dostiže se po armaturi (10-20 ‰). Polazišna osnova nam je pravokutni presjek širine jednake širini ploče. i da ova sila djeluje u srednjoj ravnini ploče. Ako je beff≤5bw. određujemo položaj neutralne osi (3. pri jednakim položajima neutralne osi. u proračunu T presjeka primjenjuju se dva postupka u zavisnosti od odnosa beff/bw. tlačna računska armatura je u pravilu nepotrebna i ekonomski neopravdana. Tada se doprinos nosivosti presjeka velike tlačne zone rebra ne smije zanemariti. A s1 = Msd (d − hf / 2) fyd (3. pri čemu se mogu pojaviti dvije mogućnosti: − neutralna os prolazi kroz ploču ili njenim donjim rubom.

λb = 1 − αv α∗v ⎛ h ⎞⎛ b ⎜⎜1 − f ⎟⎟⎜⎜1 − eff bw ⎝ ξ d ⎠⎝ ⎞ ⎟⎟ ⎠ (3. postupak se ponavlja. fck = 25. što u praksi predstavlja uobičajeni postupak. armiran s B 500B. α∗v .28 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka εs2 hf d2 2 x A s2 ε*c d-x h d Msd N sd εs1 d1 A s1 1 0.0 MPa .0 1.0 MPa A s1 b w = 40 c f yd = f yk γ s = 500.koeficijent punoće radnog dijagrama betona za deformaciju ε c 2 .0 MPa fcd = fck γ c = 25.7 MPa B 500B .21) pri čemu se koeficijent λb može izračunati iz formule (3. − Nakon pronalaženja aktivne širine bi zamjenjujućeg T presjeka provodi se dimenzioniranje kao za pravokutni presjek poznatih dimenzija bi/d.koeficijent punoće radnog dijagrama betona za deformaciju ε∗c .5 = 16.22) ili dovoljno točno očitati iz tablica danih u prilogu 2. Element je izrađen iz betona klase C 25/30 (klasa okoliša XC2). Na ovaj način T presjek je zamijenjen s pravokutnim presjekom pa se mogu koristiti sva pomoćna sredstva za proračun pravokutnih presjeka (tablice. b eff = 150 d = 95 Msd C 25/30 .22) pri čemu su: − α v .0 1. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.85 f cd d-d2 Neutralna os εc2 Fs2 Fc z b eff bi Fs1 bw Crtež 9 – Zamjenjujući "T" presjek Širinu fiktivnog T presjeka bi možemo odrediti iz izraza: bi = λ b ⋅ beff (3.8 MPa d1 = 5 h = 100 h f = 15 materijal: opterećenje Msd = 700. dijagrami i sl.) Numerički primjer 1 Zadan je betonski presjek dimenzija prema slici. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=700 kNm. fyk = 500. pa nastane li razlika.15 = 434. Dobivene nova vrijednost ξ uspoređuje se sa starom.

335 0.550 0.84 0.208 0.224 0.84 0.091 0.550 0.494 0.100 0.035 0. ξ = 0.075 0.326 0.93 0.218 0.439 0.150 0.111 0.372 0.00 1.070 0.550 0.83 0.550 0.025 1.53 0.41 0.388 0.125 0.99 0.432 0.97 0.00 1.90 0.051 0.030 0.74 0.48 A s1 = ⇒ odabrano 6∅20 (As=18.268 0.86 0.154 0.181 0.550 0.94 0.475 0.510 0.383 0.550 0.345 0.093 0.79 0.80 0.91 0.0 λb ξ=x d 0.550 0.525 0.303 0.0 cm ⇒ Potrebno je odrediti aktivnu širinu fiktivnog T presjeka.89 0.459 0.129 0.79 0.114 0.67 iz tablica εs1 = 10.84 0.41 0.550 0.49 0.71 0.64 0.298 0.38 0.237 0.25 .98 0.325 0.285 0.88 0.29 0.076 0.166 0.96 0.323 0.225 0.513 0.046 0.318 0.351 0.448 0.265 0.139 0.94 0.425 0.550 0.449 0.423 0.95 0.79 0.43 0.399 0.200 0.550 0.45 0.96 0.550 0.375 0.99 0.90 0.276 0.295 0.412 0.83 0.92 0.56 0.198 0.48 0.413 0.464 0.403 0. εc2 = 1.103 0.437 0.031 2 beff d fcd 150 ⋅ 95 2 ⋅ 1.487 0.59 0.74 0.139 0.67 0.155 0.97 0.268 0.305 0.375 0.249 0.124 0.50 0.081 0. početni presjek: µ sd = beff/d = 150/95: Msd 3000 ⋅ 100 = = 0.050 0.221 0.78 0.58 0. hf d 0.362 0.36 0.350 0.67 0.071 0.295 0.379 0.108 0. ali opterećen računskim opterećenjem Msd=3000 kNm.300 0.329 0.68 0.457 0.225 x = ξ ⋅ d = 0.173 0.050 0.464 0.125 0.550 0.223 0.394 0.241 0.65 cm Msd 700 ⋅ 100 = = 17.136 0.434 0.98 0.075 0.273 0.056 0.360 0.70 0.75 0.078 0. ξ = 0.98 0.281 0.266 0.451 0.275 3.54 0.00 0.37 0.473 0.083 0.357 0.33 0.091 ⇒ < hf = 15.910.0 0.550 0.347 0.243 0.72 0.87 0.0 ‰.00 1.550 0.00 1.38 0.65 0.254 0.550 0.45 0.76 0.85 0.62 0.0 ‰.101 0.70 0.331 0.51 0.500 0.485 0.038 0.00 1.479 0.300 0.105 0.91 0.150 0.378 0.232 0.94 0.96 0.99 0.70 0. Aktivnu širinu očitavamo iz Tablice u Prilogu 2.436 0.52 0.93 0.505 0.351 0.64 0.55 0.97 0.275 b eff b 0.166 0.026 1.420 0.88 0.99 0.99 0.550 0.53 0.550 0.525 0.112 0.00 1.477 0.400 0.513 0.57 0.164 0.207 0.66 0.223 0.96 0.354 0.052 0.98 0.72 0.225 0.260 0.397 0.400 0.87 0.244 0.342 0.00 1.204 0.252 0.485 0.330 0.500 0.335 0.27 0.16 d 95 .98 0.98 0.175 0.457 0.507 0.184 0.090 0.5 2.5 cm 0.467 0.85 cm2) Numerički primjer 2 Zadan je isti betonski presjek kao u prethodnom primjeru.59 0.49 0.428 0.90 0.76 0.75 bw 40 hf 15 = = 0.00 0.130 0.125 0.29 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka početni presjek: µ sd = beff/d = 150/95: Msd 700 ⋅ 100 = = 0.200 0.460 0.71 0.262 0.127 0.550 0.64 0.67 iz tablica ⇒ εs1 = 10.88 0.259 0.488 0.409 0.81 0.71 0.454 0.512 0.309 0.345 0.550 0.5 4.374 0.243 0.81 0.550 Te iz tablice očitamo λb: λ b = 0.550 0.968 ⋅ 95 ⋅ 43.99 0.160 0.78 0.140 0.133 2 b eff d fcd 150 ⋅ 95 2 ⋅ 1.43 0.391 0.0 ‰.374 0. εc2 = 2.149 0.028 0.64 0.065 0.100 0.98 0.87 0.49 0.58 0.435 0.92 0.72 0.37 0.360 0.47 0.175 0.431 0.475 0.40 0.225 .91 ⋅ 150 = 136 .502 0.42 0.512 0.68 0.337 0.94 0.34 0.325 0.381 0.00 1.299 0.206 0.060 0.240 0.042 0.063 0.425 0.94 0.80 0.99 0.82 0.56 0.90 0.68 0.91 0. ζ = 0.181 0.29 0.483 0.99 0.00 1.550 0.96 0.91 0.0 cm − neutralna os siječe ploču! x = ξ ⋅ d = 0.499 0.84 0.225 ⋅ 95 = 21.418 0.448 0.76 0.025 1.479 0.192 0.207 0.178 0.38 cm − neutralna os siječe rebro! > hf = 15.315 0.00 1.192 0.82 0.513 0.51 cm2 ζ d fyd 0.78 0.392 0.511 0.31 0.097 0.208 0.295 0.9 ‰. prethodno izračunavši parametre: b eff 150 = = 3.84 0.188 0.386 0.76 0.80 0.86 0.00 1.469 0.95 0.53 0.151 0.284 0. ξ = 0.306 0.158 0.60 0.34 0.250 0.97 0.0 4.00 1.083 0.415 0.461 0.74 0.150 0.091 ⋅ 95 = 8.288 0.00 1.45 0.47 0.350 0.450 0.508 0.481 0.407 0.420 0.032 0.87 0.056 0.53 0.250 0.00 1.61 0.509 0.289 0.425 0.968.344 0.75 0.444 0.93 0.401 0.550 0.450 0.362 0.119 0.489 0.98 0.61 0.409 0.99 0.96 0.5 3.60 0.487 0.368 0.73 0.194 0.5 5. ζ = 0.232 0.91 Fiktivna širina je: bi = λ b ⋅ b eff = 0.62 0.0 2.180 0.57 0.69 0.316 0.

125 0.99 0.260 0.420 0.67 µ sd = iz tablica εs1 = 10.028 0.150 0.461 0.76 0.112 0.459 0.093 0.344 0.151 2 bi d fcd 132 ⋅ 95 2 ⋅ 1.550 0.52 0.407 0.5 ⋅ 95 2 ⋅ 1.400 0.34 0.509 0.392 0.98 0.91 0.056 0.0 cm ⇒ Analiziramo novi presjek: µ sd = b/d = 132.88 0.29 0.354 0.96 0.69 0.249 0.99 0.250 0.99 0.351 0.357 0.035 0.281 0.898.180 0.550 0.92 0.464 0.403 0.223 0.268 0.75 0.87 cm2 ζ d fyd 0.108 0.139 0.99 0. ξ = 0.30 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka ⇒ Analiziramo novi presjek: bi/d = 136.335 0.218 0.79 0.223 0.243 0.250 0.64 0.81 0.550 0.53 0.420 0.342 0.5 % Ac 150 ⋅ 100 .61 0.437 0.00 1.415 0.550 0.473 0.87 0.052 0.208 0.97 0.65 0.64 0.525 0.27 0.71 0.98 0.48 ⇒ odabrano 6∅20 (As=18.127 0.64 0.96 0.78 0.347 0.175 0.331 0.065 0.330 0.48 Napomena uz primjer 2: Potrebna površina armature je korektno izračunata danim formulama.72 0.00 1.090 0.200 0.81 0.00 1.225 0.457 0.125 0.252 0.071 0.5 5.86 0.550 0.103 0.60 0.76 0.399 0.86 0.37 0.467 0.78 0.83 0.181 0.550 0.56 0.88 ⋅ 150 = 132 . εc2 = 3.351 0.306 0.114 0.409 0.5 2.91 0.450 0.381 0.512 0.90 0.266 0.93 0.00 1.315 0.198 0.550 0.37 0.99 0.550 0.130 0.475 0.428 0.00 0.479 0.38 0.45 0.98 0.383 0.208 0.432 0.439 0.469 0.94 0.88 0.59 0.360 0.499 0.375 0.76 0.436 0.70 0.68 0.268 0. ζ = 0.100 0.111 0.457 0.285 0.391 0.0 4.96 0.87 = = 0 .413 0.326 0.50 0.85 cm2) Da smo prihvatili da je zadani presjek vitak (beff>5bw): A s1 = Msd 3000 ⋅ 100 = = 78.454 0.284 0.98 0.79 0.316 0.485 0.43 0.119 0.173 0.237 0.513 0.93 0.105 0.242 ⇒ ⇒ Ponovno je potrebno odrediti aktivnu širinu fiktivnog T presjeka (ξ = 0.184 0.489 0.78 0.48 0.51 0.36 0.299 0.87 0.409 0.94 0.232 0.362 0.448 0.451 0.207 0.85 cm2 (d − hf 2) fyd (95 − 15 2) ⋅ 43.00 1.96 0.273 0.90 0.510 0.91 0.450 0.57 0.98 0.164 0.91 0.124 0.032 0.475 0.025 1.488 0.025 1.192 0.84 0.444 0.434 0.40 0.166 0.075 0.386 0.00 1.300 0.47 0.097 0.525 0.5 3.479 0.512 0.80 0.41 0.500 0.71 0.29 0.155 0.60 0.206 0.259 0.507 0.477 0.90 0.146 2 bi d fcd 136.34 0.063 0.71 0.88 0.175 0.487 0.55 0.901.295 0.425 0.345 0.90 0.95 0.62 0.136 0.513 0.87 0.026 1.73 0.53 0.224 0.89 0.67 0.2 ‰.449 0.300 0.92 0.49 0.64 0.149 0.47 0.45 0.550 0.550 0.550 0.295 0.362 0.335 0.95 0.94 0.275 b eff b 0.289 0.505 0.45 0.00 1.500 0.318 0.305 0.360 0.70 0.140 0.100 0.262 0.511 0.550 0.94 0.0 0.99 0.060 0.030 0.483 0.150 0.38 0.84 0.0 3.97 0.248 pošto je promjena ξ mala.309 0.00 0.74 0.550 0.84 0.254 0.350 0.59 0.70 0.397 0.076 0.166 0.49 0.200 0.101 0.66 0.80 0.93 0.72 0.56 0.98 0.178 0.207 0.051 0.298 0.58 0.244 0.508 0.84 0.5/100 Msd 3000 ⋅ 100 = = 0.550 0.67 0.74 0.67 iz tablica ⇒ εs1 = 10.72 0.042 0.091 0.056 0.083 0.412 0. međutim postava ove armature u presjek bi bila prilično nezgodna.241 0.374 0. ζ = 0.374 0.00 1.0 2.99 0. ρs = A s1 80.0 ‰.550 0.464 0.53 0.418 0.00 1.372 0.204 0.82 0.425 0.494 0.345 0.240 0.425 0.3 ‰.68 0.57 0.378 0.0 ‰.42 0.87 0.98 0.139 0.76 0.99 0.388 0. A s1 = Msd 3000 ⋅ 100 = = 80.61 0.225 0. εc2 = 3.513 0.74 0.375 0.081 0.151 0.43 0.192 0.00 0.97 0.98 0.337 0.038 0.242): hf d 0.154 0.158 0.54 0.58 0.431 0.435 0.550 0.550 0.265 0.160 0.85 0.221 0.329 0.68 0.75 0.075 0.41 0.96 0.0/100 Msd 3000 ⋅ 100 = = 0.550 0.325 0.129 0.194 0.325 0.88 Fiktivna širina je: bi = λ b ⋅ b eff = 0.423 0.050 0.31 0.550 0.083 0.288 0.80 0.460 0.276 0.97 0.303 0.550 0.79 0.487 0.379 0.96 0.400 0.53 0.070 0.00 1.181 0.401 0.275 0.150 0. ξ = 0.550 0.295 0.188 0.481 0.243 0.232 0.83 λb ξ=x d 0.485 0.33 0.125 0.25 Te iz tablice očitamo λb: λb = 0.898 ⋅ 95 ⋅ 43.94 0.5 4.550 0.502 0.368 0.448 0. zadovoljavamo se dobivenim rezultatom.550 0.82 0.00 1.49 0.394 0.078 0.99 1.050 0.84 0.350 0.00 1.323 0.62 0.046 0.00 1.

ukupna površina betonskog presjeka.req negativna.5 0.43 cm2).req = Nsd fyd (3.5 Kratki elementi opterećeni centričnom tlačnom silom Pošto je beton materijal koji posjeduje veliku tlačnu čvrstoću.0 cm.8 3.6 3. 3. Ako monolitnost betona nije važna i u njemu mogu nastati pukotine.računska vrijednost utjecaja (računska uzdužna sila). NRd .5 40 3.85 ⋅ fcd fyd − 0. tada: Nsd ≤ NRd = pri čemu su: − Nsd = − − ∑γ N i i A c ⋅ fct.85 ⋅ fcd (3.6 3.računska nosivost. Ako treba paziti na trajnu monolitnost betona. A c .23) Ako je vrijednost A s.6 5. proračunava se po izrazu: A s. često nema potrebe za armiranjem kratkih elemenata opterećenih centričnom tlačnom silom. Kratkim elementima smatramo one elemente kod kojih nema pojave izvijanja.6 5.67 5.8 3.25) . Pojava armature. sve sile vlaka preuzima armatura A s.req = Nsd − A c ⋅ 0. uz poznate dimenzije. pa skica armature jasno pokazuje da je potrebno ponoviti proračun s novom vrijednosti d1≈10. (3. posebno veće količine.31 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 9.7 Težište armature 3.5 0.6 3. Potrebna armatura u presjeku.6 Kratki elementi opterećeni centričnom vlačnom silom Elementi naprezani na centrični vlak mogu se proračunavati na dva načina: 1. 3. u takvim presjecima ukazuje na iscrpljenost betona i nedostatne dimenzije presjeka.67 3. Važno je napomenuti da bi presjeci opterećeni na centrični tlak u svakom slučaju trebali biti minimalno armirani.6 3.8 3.67 0.6 Moguća armatura bila bi 8∅36 (As1=81. što znači da beton konstrukcije ne smije imati pukotina.24) 2.m + A s ⋅ fs γ1 . armatura nije potrebna i tada se postavlja minimalna armatura.

crtež 11.koeficijent sigurnosti od pojave pukotina: 1.5 i ovisi o važnosti konstrukcije. Primjer takvog slučaja prikazan je na crtežu 10. 3.1‰. Takve elemente je znatno ekonomičnije izvesti iz čelika ili nekog drugog materijala (npr.m .32 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka − fct. karbonska vlakna i sl.). γ1 .85 fcd Fs1 1 b Crtež 10 – Pravokutni presjek opterećen momentom savijanja i tlačnom silom As2 Msds d-x d-h/2 h d Neutralna os d1 As1 Nsd εs2 εc2 0. − − fs .1 Uzdužna vlačna sila – postupak Wuczkowskog Kada na pravokutni presjek osim momenta savijanja Msd djeluje i uzdužna vlačna sila Nsd govorimo o ekscentričnom vlaku ili savijanju s uzdužnom vlačnom silom.85 fcd Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d d2 2 x=ξ*d Dimenzioniranju presjeka pristupa se tako da se sila prebaci u težište vlačne armature. Stvarno naprezanje u armaturi nalazi se iz uvjeta da su relativne deformacije betona εc i čelika εs u trenutku nastanka pukotina jednake (uvjet monolitnosti): εs = εc = fct. As2 εs2 x=ξ*d d2 2 εc2 d-x h d Nsd εs1 d1 As1 Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d Neutralna os Msd 0.7.25) može se odrediti potrebna količina armature za zadani betonski presjek odnosno potrebna površina betonskog presjeka za zadani koeficijent armiranja.stvarna čvrstoća čelika. εs1 1 b Crtež 11 – Prebacivanje sile u težište vlačne armature Fs1 .. Iz izraza (3.2-1.4).7 Dimenzioniranje pravokutnog presjeka na moment savijanja i uzdužnu silu 3. fs = Es ⋅ ε s Prema pokusima opasnost od pojave pukotina u betonu nastaje kada relativna deformacija betona dosegne vrijednost εc = 0.m Ecm . Ovdje je također važno napomenuti da je generalno potrebno izbjegavati armiranog betonske elemente opterećene na centrični vlak.srednja vlačna čvrstoća betona (tablica u poglavlju 2.

lim Nsd + sd + (d − d2 ) fyd fyd ζ lim d fyd A s2 = Msd − MRd.27) Pa se potrebna armatura može dobiti po slijedećim izrazima: A s1 = MRd.lim = µ sd.lim bd2 fcd (3.29) gdje je − σs2 tlačno naprezanje u armaturi (izraz 3. crtež 13.ukupna vlačna armatura (3.lim (d − d2 )σs2 .lim M − MRd.ukupna vlačna armatura . prethodni izrazi za potrebnu količinu armature se reduciraju: A s1 = Msd N + sd fyd ζ d fyd A s2 = 0 . Fs1 1 b Crtež 12 – Pravokutni presjek opterećen momentom savijanja i tlačnom silom Dimenzioniranju presjeka također se pristupa tako da se sila prebaci u težište vlačne armature.tlačna armatura (3.7.85 fcd Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d d2 2 x=ξ*d U slučaju kada na pravokutni presjek osim momenta savijanja Msd djeluje i uzdužna tlačna sila Nsd govorimo o ekscentričnom tlaku ili savijanju s uzdužnom tlačnom silom.26) Moment nosivosti (najveći moment savijanja koji jednostruko armirani presjek može preuzeti) je: MRd. Primjer takvog slučaja prikazan je na crtežu 12.lim.19) Kada je računski moment Msd nije veći od momenta nosivosti MRd.33 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Računski moment savijanja s obzirom na vlačnu armaturu bit će: h⎞ ⎛ Msds = Msd − Nsd ⋅ ⎜ d − ⎟ 2⎠ ⎝ (3. .2 Uzdužna tlačna sila – postupak Wuczkowskog As2 εs2 Neutralna os d-x h d Msd Nsd d1 As1 εs1 εc2 0.31) 3.tlačna armatura (3.30) .28) (3.

33) Pa se potrebna armatura može dobiti po slijedećim izrazima: A s1 = MRd.19) Kada je računski moment Msd nije veći od momenta nosivosti MRd.tlačna armatura (3. prethodni izrazi za potrebnu količinu armature se reduciraju: A s1 = Msd N − sd ζ d fyd fyd A s2 = 0 .34) (3.lim = µ sd.ukupna vlačna armatura .lim (d − d2 )σs2 .lim bd2 fcd (3.32) Moment nosivosti (najveći moment savijanja koji jednostruko armirani presjek može preuzeti) je: MRd.lim Nsd + sd − (d − d2 ) fyd fyd ζ lim d fyd A s2 = Msd − MRd.tlačna armatura (3.lim M − MRd.85 fcd εs1 As1 Nsd εc2 Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d As2 εs2 x=ξ*d d2 2 Fs1 1 b Crtež 13 – Prebacivanje sile u težište vlačne armature Računski moment savijanja s obzirom na vlačnu armaturu bit će: h⎞ ⎛ Msds = Msd + Nsd ⋅ ⎜ d − ⎟ 2⎠ ⎝ (3.36) (3.35) gdje je − σs2 tlačno naprezanje u armaturi (izraz 3.37) .34 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Msds d-x d-h/2 h d Neutralna os d1 0.ukupna vlačna armatura .lim.

ζ = 0. fck = 30. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2). armiran s B 500B.0 + 120.2.919 ⋅ 55 ⋅ 43.919.5 = 20.206 ⋅ 55 = 11.33 x = 10. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm.0 − sd = − = 13.0 kN (tlačna sila) b = 40 geometrija d1 = 5.0 kNm Nsd = −120.35 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 1 h = 60 d = 55 Msd x = 11.sav = 11.tl = 10.60 ⎞ ⎛ ⎛ Msds = Msd + Nsd ⎜ d − ⎟ = 260.75 cm2 > A s1.33 cm A s1 = Msd N 290 ⋅ 100 120.0 ⇒ εs1 = 10.0 MPa fcd = fck γ c = 30.0 = 384. ξ = 0.55 − ⎟ = 290.lim = 0. materijal: C 30/37 .120 = bd2 fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.0 1.2.20 − 2. Položaj neutralne osi: x sav = 10.48 A s 2 = 0 .67 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.0 ‰.76 = 10. fyk = 500.lim = µ sd.48 43.0 MPa B 500B Nsd .67 cm < x exc.lim bd2 fcd = 0.8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 260.15 = 434.0 kNm 2⎠ 2 ⎠ ⎝ ⎝ Moment nosivosti za εs1 = 10.0 ⋅ ⎜ 0.159 ⋅ bd2 fcd = 0.0 A s1 = 10. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=260 kNm i Nsd=-120 kN (tlačna sila).44 cm2 ⇒ odabrano 6∅16 (As=12.159 ) MRd.0 ‰ ( µ sd.159 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.8 kNm > Msds µ sd = iz tablica Msds 290 ⋅ 100 = 0.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.6 ‰. εc2 = 2.206 x = ξ ⋅ d = 0.33 cm Potrebna armatura: A s1.exc.44 cm2 .tl = 11.06 cm2) Kao usporedba mogu se navesti rezultati za čisto savijanje (djelovanje samog momenta) iz točke 3.0 1.0 cm b = 40 cm h = 60 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Moment s obzirom na težište vlačne armature h⎞ 0.44 cm2 ζ d fyd fyd 0.

36 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 2 h = 60 d = 55 Msd x = 11.exc.174 ⋅ 55 = 9.159 ) MRd. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 260. εc2 = 2.57 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.lim = µ sd.0 kN b = 40 (vlačna sila) geometrija d1 = 5.2. fyk = 500. ζ = 0.0 − sd = + = 10. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=260 kNm i Nsd=120 kN (vlačna sila).48 A s 2 = 0 . i rezultati iz prethodnog primjera: Položaj neutralne osi: x exc.33 cm Potrebna armatura: A s1.0 ‰.15 = 434.0 kNm 2⎠ 2 ⎠ ⎝ ⎝ Moment nosivosti za εs1 = 10.0 = 384.55 − ⎟ = 230.06 cm2 ⇒ odabrano 7∅16 (As=14.57 cm < x sav = 10.0 ⇒ εs1 = 10. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.934 ⋅ 55 ⋅ 43.174 x = ξ ⋅ d = 0. materijal: C 30/37 .sav = 11.07 cm2) Kao usporedba mogu se navesti rezultati za čisto savijanje (djelovanje samog momenta) iz točke 3.1 ‰.30 + 2.159 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.76 = 13. ξ = 0.tl = 11.0 − 120.75 cm2 > A s1.exc.8 kNm > Msds µ sd = iz tablica Msds 230 ⋅ 100 = 0.67 cm < x exc.0 ‰ ( µ sd.2.0 ⋅ ⎜ 0.095 = bd2 fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.0 cm b = 40 cm h = 60 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Moment s obzirom na težište vlačne armature h⎞ 0.0 1.06 cm2 ζ d fyd fyd 0.0 A s1 = 13.vl = 9.159 ⋅ bd2 fcd = 0.33 x = 9.tl = 10. fck = 30.06 cm2 > A s1.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.5 = 20. armiran s B 500B.lim = 0.vl = 13.934.44 cm2 .0 1.48 43.0 kNm Nsd = 120.0 MPa fcd = fck γ c = 30.57 cm A s1 = Msd N 230 ⋅ 100 120.0 MPa B 500B Nsd .lim bd2 fcd = 0. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm.60 ⎞ ⎛ ⎛ Msds = Msd − Nsd ⎜ d − ⎟ = 260.

0 ‰. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=360 kNm i Nsd=-240 kN (tlačna sila).0 − 384.0 cm b = 40 cm h = 60 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Moment s obzirom na težište vlačne armature h⎞ 0.8 ⋅ 1000 (‰) = 2.259 ⋅ 55 = 14.48 εc2 = 3. fyk = 500.5 = 20.14 cm2 ε s2 = 2.0 − 384.5 ‰.0 kNm Nsd = −240.25 − 5.27 ‰ x x − d2 x 14.lim Nsd (420.0 kN (tlačna sila) b = 40 geometrija d1 = 5.26 cm2) .0 + 240.8 kNm < Msds presjek je dvostruko armiran iz tablica A s1 = ⇒ εs1 = 10.0 = s2 ⇒ ε s2 = εc 2 = ⋅ 3.159 ⋅ bd2 fcd = 0.lim = 0. armiran s B 500B.892 ⋅ 55 ⋅ 43.0 1.62 cm2 (d − d2 ) fyd (55 − 5)⋅ 43.0 MPa Msd B 500B Nsd .17 ‰ 200000 ε s2 > ε v ⇒ σ s2 = fyd A s1 A s2 = Msds − MRd.0 kNm 2⎠ 2 ⎠ ⎝ ⎝ Moment nosivosti za εs1 = 10.60 ⎞ ⎛ ⎛ Msds = Msd + Nsd ⎜ d − ⎟ = 360.71 cm2) x = ξlim ⋅ d = 0.27 ‰ ⇒ odabrano 5∅20 (As=15.lim = µ sd.48 ⇒ odabrano 2∅12 (As=2.8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 360.259 MRd.0 = 384.0 ‰ ( µ sd.25 cm εc 2 ε x − d2 14. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm.0 MPa f yd = f yk γ s = 500. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2). fck = 30.37 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 3 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.0 ⋅ ⎜ 0.lim (420.0 MPa h = 60 d = 55 fcd = fck γ c = 30.48 ζ lim d fyd 43.lim M − MRd.159 ) MRd.52 = 14. ζ = 0.62 − 5.8 ) ⋅ 100 = = 1.5 = 2.0 384. materijal: A s2 C 30/37 .8 ⋅ 100 + sds − = + (d − d2 ) fyd fyd 0.8) ⋅ 100 − 240.55 − ⎟ = 420. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.15 = 434.5 ‰ d2 = 5 A s2 x = 14.48 (55 − 5)⋅ 43.lim bd2 fcd = 0. εc2 = 3.04 + 1.25 ε v (B 500 ) = fyd Es = 434.0 1.25 A s1 = 18.159 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.892. ξ = 0.

3 Uzdužna tlačna/vlačna sila – dimenzioniranje pomoću dijagrama interakcije Pravokutni presjeci pri djelovanju momenta savijanja i uzdužne tlačne ili vlačne sile mogu se također proračunati pomoću dijagrama interakcije.0 µ sd = Msd 260 ⋅ 100 = = 0. Dijagrami su napravljeni za različite vrste armature i za različite omjere d1/h (d2/h) i za različite omjere As2/As1. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.0 MPa f yd = f yk γ s = 500. fyk = 500.0 kN (tlačna sila) b = 40 geometrija b = 40 cm h = 60 cm Msd = 260.8 MPa opterećenje c A s1 d1 = 5 .0 MPa Msd B 500B Nsd .083 Koristimo dijagram: α=0. te se proračuna potrebna armatura prema izrazima A s1 = ω ⋅ A c ⋅ fcd f = ω ⋅ b ⋅ h ⋅ cd fyd fyd (3.090 2 bh fcd 40 ⋅ 60 2 ⋅ 2.0 1.0 cm α = d1 h = 5 60 = 0.0 kNm d1 = d2 = 5.5 = 20. Postupak je vrlo jednostavan. Nsd = −120.38) Nsd = b ⋅ h ⋅ fcd u dijagramima interakcije se očita mehanički koeficijent armiranja ω. Dijagrami za armaturu B500. udaljenost težišta armatura od ruba presjeka d1=d2=5 cm. simetričnu armaturu (As2=As1) i tri odnosa d1/h (d2/h) prikazani su u prilozima 4. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2). simetrično armiran s B 500B.0 1.0 MPa fcd = fck γ c = 30. 5 i 6.15 = 434.7.0 . materijal: d2 = 5 h = 60 d = 55 C 30/37 A s2 fck = 30. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=260 kNm i Nsd=-120 kN (tlačna sila).075 (prilog 5) ν sd = Nsd 120 = = 0.38 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.39) A s2 = A s1 Numerički primjer 1 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.025 bh fcd 40 ⋅ 60 ⋅ 2. Za proračunate bezdimenzionalne vrijednosti: µ sd = ν sd Msd b ⋅ h2 ⋅ fcd (3.

94 cm2 A s1 = 0.075 ν 0. 10 05 0.48 = A s1 = 9. ω= B 500 α = A s2 A s1 = 1.94 = 19.090 µ Armatura 2 .5 0 0 .90 85 0 0 .8 0 . 20 0. .70 0.tot. ω= 0.75 0 0. iako je sama vlačna armatura (As1) nešto manja: A sl.95 0. 15 0.44 cm2 U slučaju da je moment alternirajući (mijenja smjer).44 + 0.0 = 10. 5 0 0. vidljivo je da bi ukupna armatura tada bila manja.dij = A s1 + A s2 = 9. 0 3 25 20 1. . .5 5 0. ω = 0. Očitano 0. 15 10 0.94 + 9.09 ⋅ 40 ⋅ 60 ⋅ A s2 Vidljivo je da je armatura izračunata na ovakav način znatno veća nego armatura izračunata postupkom Wuczkowskog.45 0 40 0.0 = 9.88 cm2 A sl. 0 00 0 .0 Nsd d1 As1 b 35 0.39 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 30 25 0. 0. . Nsd b h fcd As1 M µsd = 2sd b h fcd A s1 = A s2 = ω b h Msd fcd fyd d h νsd = d2 β = d1 h = d2 h = 0.94 cm2 43. 65 6 0 0 . Wuc = A s1 + A s2 = 10.tot.

6 0 5 0 0 . 25 0.5 5 0.9 5 0 .088 bh fcd 40 ⋅ 60 ⋅ 2. 0 3 0.0 = 34. Msd = 860. .15 = 434. 25 0. 20 0.075 ν sd = Nsd 420 = = 0. ω= 35 0.0 MPa Msd B 500B Nsd . 10 05 0. 1.0 MPa .0 1. 5 0 0. simetrično armiran s B 500B. 15 0. Nsd b h fcd ω= νsd = d h ν d1 As1 b 0. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.70 0 .0 µ sd = Msd 860 ⋅ 100 = = 0.0 1.5 = 20.0 cm b = 40 cm h = 60 cm α = d1 h = 5 60 = 0. Očitano 15 10 0. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).50 0.083 Koristimo dijagram: α=0.0 kN (tlačna sila) b = 40 geometrija d1 = d2 = 5.0 MPa f yd = f yk γ s = 500. .31 ⋅ 40 ⋅ 60 ⋅ A s2 .90 0.75 0 0 .85 0 8 0 . udaljenost težišta armatura od ruba presjeka d1=d2=5 cm.40 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 2 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.45 0 40 ω = 0. materijal: d2 = 5 h = 60 d = 55 C 30/37 A s2 fcd = fck γ c = 30.22 cm2 A s1 = 0.300 2 bh fcd 40 ⋅ 60 2 ⋅ 2. µsd = As1 Msd fcd fyd Nsd 0.8 MPa opterećenje c A s1 d1 = 5 fck = 30. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=860 kNm i Nsd=-420 kN (tlačna sila). .65 0 .075 A s1 = A s2 = ω b h d2 Msd b h2 fcd 35 0. 45 40 β = d1 h = d2 h = 0.22 cm2 43.0 B 500 α = A s2 A s1 = 1. 30 0. 0 00 0 . . fyk = 500. 20 0.31 µ Armatura 2 .0 0 0 0.48 = A s1 = 34.0 kNm Nsd = −420.

max Crtež 14 – Kružni presjek opterećen momentom savijanja i tlačnom silom Dijagram se koristi na sličan način kao i dijagram za pravokutne presjeke. za proračunati odnos: ϕ = rs r . Dakle. simetrično armiran s B 500B.90 .15 = 434.7 MPa B 500B . materijal: C 40/50 . Dijagrami.40) te se iz dijagrama interakcije očita mehanički koeficijent armiranja ω i proračuna ukupna potrebna armatura prema izrazu: As = ω ⋅ Ac ⋅ fcd fyd (3.85 i ϕ = rs r = 0.41 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.8 MPa Nsd opterećenje Msd = 160. Stup je opterećen računskim opterećenjem Msd=160 kNm i Nsd=-320 kN (tlačna sila).0 1.0 MPa f yd = f yk γ s = 500. proračunaju se bezdimenzionalne vrijednosti: µ sd = Msd r ⋅ A c ⋅ fcd ν sd = . fck = 40. Na sličan način kao za pravokutne presjeke izrađeni su dijagrami za dimenzioniranje kružnih presjeka. priloženi su u prilozima 7 i 8. d=2r εc2 Msd Nsd Neutralna os rs r As d1 εs. izrađeni za armaturu B500 simetrično raspoređenu po opsegu.5 = 26.41) Proračunatu armaturu je potrebno jednoliko raspodijeliti po opsegu. izrađen je iz betona klase C 40/50 (klasa okoliša XC2). Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature. Nsd A c ⋅ fcd (3.0 1.0 MPa As Msd fcd = fck γ c = 40.0 kN (tlačna sila) .8 Dimenzioniranje okruglog presjeka naprezanih momentom savijanja i uzdužnom silom Određivanje potrebne armature za elemente okruglog presjeka najlakše je sprovesti pomoću dijagrama interakcije. fyk = 500.0 kNm 4 42 50 4 Nsd = −320. te za odnose ϕ = rs r = 0. Numerički primjer Okrugli betonski stup dimenzija d=50 cm (udaljenost težišta armatura od ruba presjeka d1 =4 cm).

7 0 0.100 ⋅ 1963.6 0 0.5 5 0 .1 cm2 43.5 ⋅ 25 ⋅ 2.15 0 fcd fyd Očitano ω = 0.57 = = 0 .42 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka geometrija r = 25 cm rs = r − d1 = 21 cm d1 = 4.3 0 0.105 0.57 cm2 ρ= Msd rs Nsd As 13.84 Koristimo dijagram: ϕ = 0.2 0 0 .10 0 .5 r As A s =12Ø12 4 42 50 4 .0 5 νsd = Nsd A c fcd µsd = Msd A c r fcd ω= Ac = r 2 π A s1 = A s2 = ω A c 5 0.0 .9 5 0.85 (prilog 7) A c = r 2 π = 25 2 ⋅ π = 1963.5 0 0.67 B 500 ϕ = rs r = 0.6 5 0.48 Odabrana simetrična armatura: 12∅12 As=13.5 ⋅ 2.9 0 0.3 5 0.7 5 0.67 = 12.061 A c fcd 1963.122 A c r fcd 1963.8 0 0.8 5 0.85 1.5 ⋅ 2.7 % A c 1963.5 cm2 ν ν sd = Nsd − 320 = = 0.2 5 0.0 0.0 cm ϕ = rs r = 21 25 = 0.010 Armatura µ As = ω ⋅ Ac ⋅ fcd = fyd = 0.4 0 0.4 5 0.67 µ sd = Msd 160 ⋅ 100 = = 0.1 0 ω= 0.

0%) − bw – najmanja širina presjeka u vlačnoj zoni − d – statička visina presjeka − σcp = Nsd/Ac – središnje naprezanje (+ za tlak. .43. ali je uvijek potrebno postaviti minimalnu (konstruktivnu) poprečnu armaturu. glavnih kosih vlačnih naprezanja) neće biti potrebna ako je zadovoljen uvjet: [ ] Vsd ≤ VRd1 = τRd ⋅ k ⋅ (1.2 Postupak Uvjet nosivosti na poprečne sile: Vsd ≤ VRd (3.42) gdje je: − Vsd – računska poprečna sila − VRd – računska nosivost na poprečne sile Računska armatura za prihvaćanje poprečnih sila (tj.9.6 − d ≤ 1 .za vlak) − Nsd – računska uzdužna sila u presjeku − Ac – površina betonskog presjeka Za presjek u kojem je zadovoljen izraz 3. nosivost betona se ne uzima u obzir. Po drugoj metodi – Metodi slobodnog odabira nagiba tlačnih štapova. izravno ili preko pomaka dijagrama vlačnih sila prilikom raspodijele armature.1 Općenito Poprečne sile se proračunavaju prema poboljšanoj Mörsch-Ritterovoj analogiji rešetke. računska poprečna armatura nije potrebna.9.43 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. čime se postižu uštede na poprečnoj armaturi. F F z d h Vwd sw sw sw VRd1 l Vwd Crtež 15 – Model Mörsch-Ritterove rešetke 3.9 Dimenzioniranje presjeka na Poprečnu silu 3. Po toj metodi pretpostavlja se da jedan dio poprečne sile prihvaća beton i uzdužna armatura nakon razvoja dijagonalnih pukotina u betonu.43) gdje je: − τRd – računska čvrstoća na djelovanje glavnih kosih naprezanja − k = 1. a ostatak poprečne sile se prihvaća vertikalnim sponama (stremenovima) i/ili kosom armaturom (Standardna metoda).15 ⋅ σcp ⋅ b w ⋅ d (3. .korekcijski faktor (d u metrima) − ρl – koeficijent armiranja uzdužnom armaturom (As/Ac) < 0.02 (2.2 + 40 ⋅ ρl ) + 0. ali se povećava uzdužna armatura. već se uzima blaži kut nagiba tlačnih dijagonala od 45°. koja se kao alternativa predlaže s EC2.

44) pri čemu je: − ν = 0 .22 0.d ⋅ m ⋅ z sw (3.eff fcd ⎝ ⎞ ⎟⎟ ≤ VRd2 ⎠ (3.44 0.tlačno naprezanje u betonu γs ⎠ ⎝ Ako nije zadovoljen uvjet Vsd ≤ VRd1 potrebno je proračunati računsku armaturu za prijem poprečnih sila.5 – redukcijski faktor (fck u N/mm2) 200 Tablica Karakteristika betona: Karakteristika betona fck Čvrstoća na (MPa) valjku fc.eff = ⎜⎜ Nsd − fyk s2 ⎟⎟ A c .48 Ako u elementu djeluje uzdužna tlačna sila.7 − fck ≥ 0.5 ⋅ ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ z ≈ 0. Poprečna armatura (stremenovi. spone) se proračunava iz uvjeta: Vsd ≤ VRd3 = VRd1 + Vwd Vwd = gdje je: − Asw – površina jedne grane spone − m – reznost spona A sw ⋅ fyw.45) pri čemu je: − ⎛ A ⎞ σcp. Nosivost tlačnih štapova biti će zadovoljena ako je: Vsd ≤ VRd2 = 0.30 0.37 0. tada se uzima VRd1 = 0.44 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Ako na presjek istovremeno s poprečnim silama djeluje i moment torzije.red = 1.41 0.18 0. i cjelokupnu poprečnu silu preuzima armatura. Konstrukcijska poprecna armatura 0 Proracun poprecne armature Nedopušteno podrucje VRd1 Vsd Vwd VRd2 Vsd Crtež 16 – Područja poprečnih sila 3.9 ⋅ d (3.46) .34 0.67 ⋅ VRd2 ⋅ ⎜⎜ 1 − cp.cub Čvrstoća na (MPa) kocki Posmična τRd čvrstoća (MPa) C12/15 C16/20 C20/25 C25/30 C30/37 C35/45 C40/50 C45/55 C50/60 12 16 20 25 30 35 40 45 50 15 20 25 30 37 45 50 55 60 0.3 Standardna metoda Standardna metoda proračuna presjeka na djelovanje poprečnih sila pretpostavlja nagib tlačnih štapova u betonu od 45°.5 ⋅ ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ 0.26 0.9. potrebno je reducirati nosivost tlačnih štapova: σ ⎛ VRd2. vilice.0 .

4 ≤ tg Θ ≤ 2.48) .8o ≤ Θ ≤ 68.6o ≤ Θ ≤ 63.4 Metoda slobodnog odabira nagiba tlačnih štapova Ovaj postupak dopušta veću slobodu rasporeda armature od normalnog postupka.5 ≤ tg Θ ≤ 2.d 1 ⎞ ≤ ⋅ ν ⋅ fcd ⎟⎟ ⋅ ctg Θ .d – računska granica popuštanja poprečne armature Nosivost kose armature može se izračunati po izrazu: Vwd = A sw ⋅ fyw.d ⋅ z ⋅ m sw sw = A sw ⎛ A sw ⋅ m ⋅ fyw.4o ⇒ 0. uz uvjet : ⎜⎜ 2 ⎝ bw ⋅ sw ⎠ ⋅ fyw. nosivost na poprečne sile dobiva se iz izraza: VRd2 = ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ VRd3 = Vwd = z ctg Θ + tg Θ A sw ⋅ fyw.9.0 .9 d) − sw – razmak spona − fyw.2o ⇒ 0.d ⋅ z s ⋅ (1 + ctg α ) ⋅ sin α (3.5 .d ⋅ z ⋅ m ⋅ ctg Θ VSd (3.Kada se glavna uzdužna armatura postupno prekida u polju Kod elemenata s vertikalnom poprečnom armaturom (sponama). što dovodi do racionalnijeg razmještaja poprečne armature. Ovaj se postupak preporuča kad je element istodobno napregnut poprečnim silama i torzijom.45 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka − z – krak unutrašnjih sila (z ≈ 0. Nagib tlačnih štapova prema uzdužnoj osi (Θ) bira se u granicama: 21.Kada se glavna uzdužna armatura vodi do ležaja 26.47) gdje je: − s – razmak kose armature mjeren uzduž osi elementa − α – kut nagiba kosih šipki prema osi nosača (crtež 17) Θ s α s s Crtež 17 – Kutovi kod proračuna poprečnih sila 3. ali može dovesti do povećanja uzdužne vlačne armature.

max Broj Računska poprečna sila Vsd 1 Vsd ≤ 0.67 VRd2 0.d ⋅ z ⋅ (ctg Θ + ctg α ) ⋅ sin α s (3. bit će u običnom slučaju mjerodavne za dimenzioniranje.min = ρmin ⋅ s w ⋅ b w m (3.0 d.Maksimalni razmaci spona Maksimalni razmak spona u smjeru Maksimalni razmak vertikalnih krakova glavne vlačne armature sw.6 d. Nakon raspucavanja nosača.8 d.6 d.d 1 ν ⋅ fcd ⋅ sin α ⎞ ⎟ ≤ ⋅ uz uvjet : ⎜⎜ 2 1 − cos α ⎟⎠ ⎝ bw ⋅ sw Da bi se ustanovila najmanja količina poprečne armature za mala i srednja posmična naprezanja. gornje granice za ctg Θ.2 VRd2 0. nosivost na poprečne sile: VRd2 = ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ z ⋅ VRd3 = Vwd = ctg Θ + ctg α 1 + ctg2 Θ A sw ⋅ fyw. 30 cm 1.0011 C35/45 C40/50 C45/55 C50/60 0.51) Tablica 4.1 . 30 cm 3 Vsd > 0. sila u donjem pojasu bit će: Fs = MSd 1 + ⋅ VSd ⋅ (ctg Θ − ctg α ) z 2 (3.0013 Tablica 4.0007 C25/30 C30/37 0. 20 cm 0.5 Minimalna (konstruktivna) armatura Ukupna poprečna armatura (spone) ne smije biti manja od minimalne: A sw. 30 cm 0.50) te je za drugi član potrebno povećati uzdužnu armaturu u polju. 80 cm 2 0.49) ⎛ A sw ⋅ fyw. Za veća posmična naprezanja najveću vrijednost za ctg Θ (što odgovara najmanjoj količini poprečne armature) može se naći izjednačavanjem vrijednosti proračunskih poprečnih sila VSd i VRd2.3 d.46 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Proracun poprecne armature Nedopušteno podrucje 0 Vsd VRd2 Vwd Vsd Kod elemenata s kosom poprečnom armaturom.9. 3.2 VRd2 ≤ Vsd ≤ 0.Minimalni postoci armiranja Klasa betona ρmin C12/15 C16/20 C20/25 0.2 . 20 cm gdje je: − d – statička visina presjeka .67 VRd2 0.3 d.max spona u poprečnom smjeru sp.

dimenzija 30×80 cm.0 MPa τRd = 0.15 = 434.max d1 s w.0 + 1.0 kN q = 11. Q 73 80 g.0 1.0 7.0 m.0 1.0 A s1 7 8. G = 40.5 ⋅ 67.5 kN .0 = 154.max s w.5 = 20.0 kN m' .0 MPa fyd = fyk γ s = 500.35 ⋅ 40.0 = 27.0 30 beton: armatura: C 30/37 fck = 30.0 kN m' .0 MPa fcd = fck γ c = 30.max s w. Greda je izrađena iz betona klase C 30/37 i armirana s B 500B. l=8.5 ⋅ 11. Greda je opterećena opterećenjem prema skici. q 1.max s w.max s p.35 ⋅ 8.max s p.8 MPa Opterećenje: g = 8.47 h d Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka s w.max s p.0 + 1. G. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.3 kN m' S = γ g ⋅ G + γ q ⋅ Q = 1.34 MPa B 500B fyk = 500. udaljenost težišta armatura od ruba presjeka d1 =7 cm.0 kN s = γ g ⋅ g + γ q ⋅ q = 1.max b Numerički primjer Potrebno je dimenzionirati ab gredu. Q = 67.

095 2 b d fcd 30 ⋅ 73 2 ⋅ 2.08 = 16.21 cm ∑ A = 16.4 Vsd (kN) 7 A s1 R a =244.934 ⋅ 73 ⋅ 43.40 ⋅ 100 = = 0.48 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka G.4 Nosač je prvo potrebno dimenzionirati na moment savijanja.5 3. εc2 = 2. q a b d 73 80 c 1.08 cm2) 7 5Ø16 (As1=10.4 kN R b =128.1 62. µ sd = Msd 302. ζ = 0.00675 ρ = s s l Ac 30 ⋅ 80 2 .0 7.934 Msd 30240 = = 10.3 M sd (kNm) 230.48 Odabrana armatura prikazana je na skici: 73 2Ø14 (As2=3.8 302.0 ‰.6 128.08 cm2) 2Ø14 (As =3.05 cm2) 30 Za proračun nosača na poprečne sile koristi se standardna metoda proračuna.0 8.21 = 0. ∑ A = 10.1 ‰.0 244.5 + 2 ⋅ 3.20 cm2 ζ d fyd 0. Q g.5 kN 30 217.0 iz tablica A s1 = ⇒ εs1 = 10.

0 Vsd. 30.4 1084 .0} ⇒ 8.3 ∅10 0.2 + 40 ⋅ 0.0 Vsd (kN) 217.6 ⋅ 73 = 43.15 ⋅ 0.5 ⋅ ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ z fck 30 = 0 .7 − = 0.38 ⋅ 43.d = fyk γs .0 ∅8 0.034 ⋅ 1.6 = 218.4 m ⋅ A sw 2 ⋅ A sw = ρmin ⋅ b w 0.d = VRd s w.5 ⇒ 200 200 = 0.0 cm ρmin = 0.max = 30.6 ⋅ d.d ⋅ z = VRd1 + Vwd = VRd1 + sw fyw.3 M sd (kNm) 230.55 > 0. 30.23 ⇒ Vsd = 0.15 ⋅ σ cp ⋅ b w ⋅ d k = 1.0] ⋅ 30 ⋅ 73 VRd1 = 109.1 kN ν = 0 .55 ⋅ 2.1 Maksimalni razmak spona: 62.38 23.0 ⋅ (1.max VRd2 = 244.4 kN 244.48 kN cm2 1.8 302.6 sw ≤ 3.4 ν = 0. B 500B fyw.28 17.9 Odabrane spone ∅7/20.0 ∅7 0.9 ⋅ 73 ) = 1084.6 − 0.4 kN G.5 kN Dio poprečne sile koju mogu preuzeti tlačne dijagonale: VRd2 = 0.5 + 108.0 VRd1 = [0.a Odabrane spone zadovoljavaju na cijelom nosaču osim kod ležaja a.0 c d 7.48 ⋅ (0.8.23 VRd2 s w.6 − d = 1. q a 1.79 47.50 30.7 − VRd2 Vsd.5 ⋅ 0.15 m ⋅ A sw ⋅ fyw.2 + 40 ⋅ ρl ) + 0. Q g.0011 R a =244.8 MPa = 43.9 ⋅ 73 ) = 109.max = Vsd.a = 244.0 ⇒ k = 1 .49 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Dio poprečne sile koju preuzima beton i uzdužna armatura: [ ] VRd1 = τRd ⋅ k ⋅ (1.55 2 ⋅ 0.0 ⋅ 30 ⋅ (0. B 500B ⇒ 500 = 434. .73 = 0.1 kN 20 > VRd 109.00675 ) + 0.max = min {0.0 cm} = min {0.0011 ⋅ 30 Profil Površina (Asw) (cm2) Razmak (sw) (cm) ∅6 0.1 ≈ 0.87 < 1.5 + Vsd.0 σ cp = Nsd A c = 0.

pot ≤ VRd =218.1 m ⋅ A sw ⋅ fyw.09 cm 244. te kompatibilna torzija iščezava.d ⋅ z Vsd − VRd1 = 2 ⋅ 0.4 − 109. te stoga ona ne smije biti zanemarena. nije nužno bitna za ravnotežu. B 500B 62.10. Dva karakteristična primjera za primarnu i sekundarnu torziju prikazani su na crtežu 18. poprečne sile i ostale utjecaje je sigurna i na djelovanje kompatibilne torzija. konstrukcija u graničnom stanju doživljava velike deformacije i pukotine što znano smanjuje torzijsku krutost.0 Ø7/20 8.0 Ø7/15 30 7. a potom i daljnje tretiranje. razlikujemo kompatibilnu (sekundarnu) i ravnotežnu (primarnu) torziju. Kompatibilna torzija je ona koja nastaje kod monolitnih spojeva elemenata.4 s w.0 3.6 73 80 Prikaz armature nosača: 7 A s1 1. Primarna torzija Sekundarna torzija Crtež 18 – Primjer primarne (ravnotežne) i sekundarne (kompatibilne) torzije .1 kN 217.1 Općenito Kod betonskih konstrukcija. s obzirom na značenje. pa se za granično stanje nosivosti može zanemariti.9 ⋅ 73 ) = 16. Može se reći da konstrukcija koja je ispravno dimenzionirana na momente savijanja. Naime.48 ⋅ (0. Zanemarivanjem primarne torzije dolazi do sloma konstrukcije.5 Odabrane spone ∅7/15. Nasuprot tome primarna torzija nastaje kao posljedica zadovoljavanja uvjeta ravnoteže.10 Dimenzioniranje presjeka na Moment torzije 3.38 ⋅ 43.50 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 244.

52) gdje je: − Tsd – računski moment torzije − TRd – računska nosivost na torziju Nosivost tlačnih štapova biti će zadovoljena ako je: Tsd ≤ TRd1 = 2 ⋅ ν′ ⋅ fcd ⋅ A k ⋅ t ctg Θ + tg Θ (3. Puni presjeci zamjenjuju se šupljim presjecima debljine t.53) gdje je: − f ⎞ ⎛ ν′ = 0.10.51 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. Kontura u Kontura uk t /2 t Ak c Crtež 19 – Presjek opterećen momentom torzije Uvjet nosivosti na moment torzije: Tsd ≤ TRd (3.7 ⋅ ⎜ 0.35 – .7 − ck ⎟ ≥ 0.2 Postupak Proračun elemenata naprezanih torzijom provodi se uporabom modela oblika prostorne rešetke.redukcijski faktor (fck u N/mm2) 200 ⎠ ⎝ − t=A/u – debljina stjenke zamjenjujućeg šupljeg presjeka − Ak – površina unutar srednje konture šupljeg presjeka − u – opseg vanjske konture − A – ukupna površina presjeka Proracun poprecne armature 0 Nedopušteno podrucje Tsd TRd2 TRd3 TRd1 TSd Crtež 20 – Područja momenata torzije . Nagib tlačnih štapova slobodno se odabire u granicama navedenim pri proračunu na poprečne sile.

10.d ⋅ tg Θ uk (3. U svakom kutu treba postaviti jednu šipku.57) Poprečna armatura se posebno određuje za svako djelovanje te superponira.58) gdje je: − σ Sd = MSd – Računsko normalno tlačno naprezanje koje se uvrštava s predznakom + z ⋅b⋅ t − τSd = TSd – Računsko posmično naprezanje uzrokovano torzijom 2 ⋅ Ak ⋅ t . moraju biti zadovoljene i sljedeće jednadžbe: tg2 Θ = fyw.52 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Površina poprečne armature za prihvaćanje momenta torzije određuje se iz uvjeta: TSd ≤ TRd2 = 2 ⋅ A sw ⋅ A k ⋅ fyw.d uk TRd2 = 2 ⋅ A k ⋅ (3. može biti kritično glavno naprezanje u tlačnoj zoni od savijanja. Kada su poznate armature Asw i Asl.d – računske granice popuštanja poprečne i uzdužne armature Uzdužne šipke treba raspodijeliti po opsegu.d uk sw 3. samo što se one u vlačnoj zoni od savijanja zbrajaju.0 cm. fyl. s tim da razmak između njih ne bude veći od 35. pa valja zadovoljiti uvjet: 2 σ ⎛σ ⎞ 2 σ 2 = Sd − ⎜ Sd ⎟ + τSd ≤ 0.54) Površina uzdužne armature za prihvaćanje momenta torzije određuje se iz uvjeta: TSd ≤ TRd3 = 2 ⋅ A sl ⋅ A k ⋅ fyl. a ostale jednoliko raspodijeliti po opsegu.d A sw ⋅ s w A sl ⋅ fyl.56) A A sw ⋅ fyw. jer je ona često manja od konstruktivne. a u tlačnoj redovito nije potrebno dodavati onu zbog naprezanja torzijom.5 ⋅ ν′ ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ z ⎝ TRd1 ⎠ ⎝ VRd2 ⎠ (3.d.55) gdje je: − Asw – presjek spone koja obuhvaća presjek na razmaku sw − Asl – površina svih uzdužnih šipki − fyw. Pri simultanom djelovanju momenta savijanja i momenta torzije valja posebno za svako naprezanje izračunati uzdužnu armaturu. te kut Θ i nosivost TRd2.d ⋅ sl ⋅ fyl.d ⋅ ctg Θ sw (3. Kad istodobno djeluju moment torzije i veliki moment savijanja (sandučasti presjeci). uz : VRd2 = 0.85 ⋅ fcd 2 ⎝ 2 ⎠ (3.3 Zajedničko djelovanje Momenta torzije i Poprečne sile Pri istodobnom djelovanju poprečne sile i momenta torzije valja zadovoljiti uvjet: 2 2 ⎛ TSd ⎞ ⎛ VSd ⎞ ⎜⎜ ⎟⎟ + ⎜⎜ ⎟⎟ ≤ 1 .

7 ⋅ ⎜ 0.91) ⋅ (80 − 10.385 200 200 ⎝ ⎠ ⎝ ⎠ A = b ⋅ h = 30 ⋅ 80 = 2400 cm 2 u = 2 ⋅ (b + h) = 2 ⋅ (30 + 80 ) = 220 cm A 2400 = 10.5 = 20.7 − ck ⎟ = 0.08 cm2 ) 68 73 80 5 Isti presjek kao kod proračuna na poprečne sile.91) = 1319 cm 2 Θ = 45 o 2 ⋅ ν′ ⋅ fcd ⋅ A k ⋅ t 2 ⋅ 0.0 kNm 2Ø14 (A s =3.0 MPa τRd = 0. opterećen momentom torzije Tsd=20.7 ⋅ ⎜ 0. Numerički primjer 1 2Ø14 (A s2=3.15 = 434.0 ⋅ 1319 ⋅ 10.7 − ⎟ = 0.5 kNcm = 110.53 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Spone za prihvaćanje torzije moraju biti zatvorene i preklopljene po kraćoj stranici.34 MPa armatura: 7 7 5Ø16 (As1=10.385 ⋅ 2. Uvjeti za minimalnu armaturu i maksimalne razmake spona su isti kao i kod proračuna na poprečne sile.05 cm2 ) 4 22 30 4 B 500B fyk = 500.8 kNcm .0 MPa fyd = fyk γ s = 500.0 1.0 1.0 MPa fcd = fck γ c = 30.8 MPa Nosivost tlačnih štapova: TRd1 = 2 ⋅ ν′ ⋅ fcd ⋅ A k ⋅ t ctg Θ + tg Θ f ⎞ 30 ⎞ ⎛ ⎛ ν′ = 0.08 cm2 ) beton: C 30/37 fck = 30.91 cm t= = 220 u A k = (b − t ) ⋅ (h − t ) = (30 − 10.91 TRd1 = = = ctg Θ + tg Θ ctg 45 o + tg 45 o TRd1 = 11080 .

48 ⋅ 0.48 ⋅ 1 Odabrana uzdužna armatura: 8∅10 (Asl=6.d ⋅ z ⋅ m sw ⋅ ctg Θ 2 ⋅ 0.9 ⋅ 73 ⋅ 1 = 18.0 ⋅ 30 ⋅ = 1084. Presjek uz ležaj a: VRd3 = Vwd = sw = A sw ⋅ fyw.0 fck 30 = 0 . Koristimo metodu slobodnog odabira nagiba tlačnih štapova.d ⋅ ctg Θ TSd = 2 ⋅ 0.191 ≤ 0.7 − = 0.79 cm2): TSd ≤ TRd2 = 2 ⋅ A sw ⋅ A k ⋅ fyw.0 = 180.36 cm A sl = TSd ⋅ uk 2000 ⋅ 176.pot ≤ ctg Θ sw 2 ⋅ A sw ⋅ A k ⋅ fyw. Odaberimo Θ=45°.87 ⋅ 1 = 21. djeluje i moment torzije. Uzdužna armatura: TSd ≤ TRd2 = 2 ⋅ A sl ⋅ A k ⋅ fyl.28 cm2).08 cm2 2 ⋅ A k ⋅ fyl.54 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Odabrane spone ∅10 (Asw=0.d ⋅ tg Θ uk uk = 2 ⋅ ((b − t ) + (h − t )) = 2 ⋅ ((30 − 10.9 ⋅ 73 ⋅ 1.1 kN ctg Θ + tg Θ 1+ 1 ν = 0 . Odabrani profil spona: ∅10.55 > 0.0 30 ⋅ 18 2 0.91)) = 176.74 cm 2000 Odabrana poprečna armatura: ∅10/20.55 ⋅ 2.4 Odabrane spone uz ležaj a: ∅10/18.79 ⋅ 1319 ⋅ 20.48 1 ≤ ⋅ 0. u ovom slučaju potrebno je preuzeti armaturom.5 kN sw Odabrane spone na ostalom dijelu nosača: ∅10/25 .79 ⋅ 2 ⋅ 43.55 ⋅ 2.48 ⋅ 0.91) + (80 − 10.d ⋅ s w.50 200 200 z 0.7 − VRd2 Ukupnu poprečnu silu. Numerički primjer 2 Pretpostavimo da na gredu zadanu kod numeričkog primjera za poprečne sile.d ⋅ tg Θ 2 ⋅ 1319 ⋅ 43.d ⋅ z ⋅ m sw ⋅ ctg Θ = 2 ⋅ 0.47 cm 244. Kontroliramo zadani uvjet: 0. VRd1 = 0.36 = = 3.9 ⋅ 73 = ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ = 0.55 Ostali presjeci duž nosača: Vwd = A sw ⋅ fyw.79 ⋅ 43.79 ⋅ 43.

5 cm 18 + 20 25 ⋅ 20 = 11.0 Ø10/25 "+" Tsd s wt ≤ s w .T = 8.1 18 ⋅ 20 = 9.05 cm2).57 cm2) 6∅16 (As=12.0 Ø10/18 Spone na ostalom dijelu grede: 7. 2∅10 (As=1.0 Ø10/20 "=" 1.5 Ukupno 7. Uzdužna armatura: Msd Tsd 2Ø14 2Ø10 2Ø10 2Ø10 2Ø10 2Ø14 "+" 5Ø16 Ukupno "=" 2Ø10 2Ø10 2Ø10 6Ø16 − U gornjoj zoni i sredini presjeka armatura od savijanja je konstruktivna. U slučaju da sva tri djelovanja su istovremena armaturu je potrebno sumirati. Potrebno ih je zbrojiti.0 Ø10/11.55 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Presjek (element) smo dosad dimenzionirali odvojeno na moment savijanja. V ⋅ s w . V ⋅ s w . poprečnu silu i torziju.06 cm2) > 5∅16+2∅10 Poprečna armatura: Spone na prvih 1 m grede: Vsd s wt ≤ s w . a armatura od torzije je računska. Usvaja se armatura od torzije.0 Ø10/9. − U donjoj zoni obje armature (i od savijanja i od torzije su računske.T = s w . V + s w . 5∅16 (As=10.1 cm 25 + 20 .T = s w .T = 1. V + s w .

129 ≤ 1 ⎟ +⎜ ⎜ ⎝ 110.7 ⋅ VRd2 = 758.4 kN .1 kN ′ 2 = 0.4 ⎞ ⎟ = 0. TRd1 = 110. VRd2 = 1084.8 ⎠ ⎝ 758.8 kN VRd 2 2 ⎛ 20.8 ⎠ 56 .0 kNm .0 ⎞ ⎛ 244.8 kNm VSd = 244.Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Kontrola zajedničkog djelovanja poprečne sile i momenta torzije 2 2 ⎛ TSd ⎞ ⎛ VSd ⎞ ⎟ ≤1 ⎟⎟ + ⎜⎜ ⎜⎜ ′ 2 ⎟⎠ ⎝ TRd1 ⎠ ⎝ VRd TSd = 20.

Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.5 Koso savijanje 3.10.6 Vitki elementi naprezani ekscentričnom tlačnom silom 57 .10.10.4 Proračun ploča na proboj 3.

prema EC-2 ograničavaju se naprezanja.2 − Granično stanje naprezanja − Granično stanje pukotina − Granično stanje progiba Granično stanje naprezanja Prekomjerno naprezanje betona i/ili čelika pod opterećenjem u eksploataciji utječe preko raspucavanja i plastičnog deformiranja na trajnost i uporabljivost armiranobetonskih i prednapetih konstrukcija. Da bi se izbjegle negativne posljedice.1) Pod kvazistalnom kombinacijom opterećenja σ c ≤ 0.8 fyk − Pod naprezanjem izazvanim samo indirektnim djelovanjem (prinudne deformacije) σs ≤ 1.1 Općenito Ako graničnim stanjima nosivosti osiguravamo da konstrukcija i njeni elementi u graničnom stanju imaju dovoljnu nosivost. graničnim stanjima uporabe osiguravamo da ta konstrukcija bude i upotrebljiva. U nastavku će biti obrađena tri granična stanja uporabe koja obrađuje i EC-2.0 fyk − (4. Kada uvjeti ograničenja naprezanja nisu ispunjeni.4) U čeliku za prednaprezanje nakon svih gubitaka pod rijetkom kombinacijom djelovanja σp ≤ 0. te konstantan odnos modula elastičnosti (Es/Ec=15). . bez obzira na što sigurnost konstrukcije nije ugrožena.75 fpk (4. i to: U Betonu: − Pod rijetkom kombinacijom opterećenja σ c ≤ 0.3) i (5. te je bitno smanjena njena vrijednost. potrebno je pojačati presjek i/ili armaturu. Za određivanje naprezanja koristi se linearna raspodjela naprezanja u betonu i čeliku (linearna teorija).58 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4 DIMENZIONIRANJE PRESJEKA PREMA GRANIČNIM STANJIMA UPORABE 4.3) (4.5) Ograničenjem naprezanja sprječava se slabljenje tlačne zone otvaranjem poprečnih mikropukotina nastalih poprečnim vlačnim naprezanjima (sile cijepanja) i plastifikacija betona. ili poduzeti druge mjere.2) U Čeliku: − Pod rijetkom kombinacijom opterećenja σs ≤ 0. pri čemu uzimamo u obzir uvjete okoliša i vrstu i karakter opterećenja.5) želi se spriječiti prekomjerno istezanje čelika. Primjerice. ako konstrukcija ima preveliki progib i/ili značajne pukotine.45 fck (4.6 fck − (4. Izrazima (5. to su: 4. korištenje takve konstrukcije neće biti ugodno. a time i široke pukotine.

prijeđu vlačnu čvrstoću betona. Naprezanja u čeliku (σs) odgovara onom pri određivanju minimalne armature.3 Granično stanje pukotina 4. Kada nema posebnih zahtjeva na raspucavanje (npr. − Jednoliku raspodjelu izazvanu vlačnom silom ( cijeli presjek naprezan na vlak). osobito ako se očekuje indirektno djelovanje izazvano spriječenošću slobodnog skupljanja ili prinudnim deformacijama (popuštanje ležaja).3.4 za savijanje) − k – korekcijski koeficijent (k=0. poprečnim silama i uzdužnom vlačnom silom. Za elemente armirane minimalnom armaturom. Kako raspodjela vlačnih naprezanja po visini presjeka utječe na raspucavanje elementa. može se uzeti za normalne klase onečišćenja. kc=0. pojedinačno ili zajednički. . ako debljina ploče ne prelazi 200 mm. Pukotine nastaju kada vlačna naprezanja izazvana savijanjem. Minimalna armatura može se izračunati po izrazu: A s.0 za prinudne deformacije) − fct. 4. a proračunava se za kvazistalnu kombinaciju opterećenja.8 kod spriječenih deformacija. valja razlikovati: − Promjenjivu raspodjelu izazvanu momentom savijanja (postoji vlačna i tlačna zona).min = k c ⋅ k ⋅ fct. za armirano betonske konstrukcije wg=0. te kada je ploča armirana u skladu s preporukama u vezi površine i rasporeda armature potrebnom za nosivost. vodonepropusnost) armiranobetonskih sustava.2 mm.eff ⋅ A ct σs (4.59 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4.2 Minimalna armatura Armiranobetonske i prednapete elemente valja uvijek armirati u području vlačnih naprezanja barem minimalnom armaturom za ograničenje širina pukotina.6) gdje je: − kc – koeficijent kojim se uzima u obzir raspodjela naprezanja po visini presjeka pri pojavi prve pukotine (kc=1.eff – vlačna čvrstoća betona pri pojavi prve pukotine − Act – vlačna površina neposredno prije pojave pukotine − σs – naprezanje u armaturi neposredno nakon pojave pukotine Granično stanje pukotina nije potrebno kontrolirati kod ploča.0 za centrični vlak. k=1. Za proračun graničnih stanja pukotina primjenjuju se kvazistalna i/ili česta kombinacija opterećenja.3 mm. torzijom. granično stanje pukotina biti će zadovoljeno ako promjeri šipaka i razmaci šipki budu manji od graničnih. dobivenom po prethodno prikazanom izrazu. a za prednapete konstrukcije wg=0.1 Općenito Raspucavanje armiranobetonskih konstrukcija ograničava se kako bi se spriječile šetne posljedice za trajnost građevine.3.

može se prognozirati pomoću izraza: w k = β ⋅ srm ⋅ ε sm gdje je: − β – odnos računske i srednje širine pukotina (β=1. Unutarnji raspon kontinuiranog nosača ili ploče koja nosi u 1 smjeru ili 2 smjera i koja se nastavlja 25 35 4.7 za vanjsko opterećenje. Osnovni odnos raspona i efektivna debljina presjeka (l/h).6) granično stanje širina pukotina biti će zadovoljeno ako promjeri šipki i razmaci među njima odgovaraju onima danim u tablicama priloženim u nastavku. te kada je korektno proračunata i armirana prema graničnim stanjima nosivosti.3. Ploče oslonjene na stupove bez greda (bazirano na duljem rasponu) 21 30 5. s tim da se uzme k=0. izračunatom prema izrazu (4. sortirani su u tablici: Naprezanje u armaturi (MPa) Maksimalni promjer šipke φ (mm) 160 200 240 280 320 360 32 25 20 16 12 10 Maksimalni razmak šipki (mm) Savijanje Vlak 300 250 200 150 100 50 200 150 125 75 - Visoke grede (grede visine 60 cm i više).60 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4. Prosta greda. Konzole 7 10 Konstrukcijski sustav Maksimalni promjeri šipki i njihovi maksimalni razmaci za različite nivoe naprezanja u čeliku. a σs=fyk.7) Računska širina pukotine. prema EC-2. Krajnji raspon kontinuiranog nosača ili ploče koja nosi u dva smjera a nastavlja se preko jedne stranice 23 32 3. Za elemente armirane minimalnom armaturom.4 Proračun širine pukotina Kada nisu zadovoljeni uvjeti iz tablica ili kada se želi točniji dokaz graničnog stanja pukotina.3. Površinu ove armature se može izračunati po izrazu (4. kod kojih je glavna armatura skoncentrirana u donjem dijelu vlačne zone valja armirati po visini hrpta kako bi se ograničile širine pukotina i po visini grede.3 Dokazni postupak bez kontrole širine pukotina Armirano betonske i prednapete ploče naprezane savijanjem nije potrebno kontrolirati na granično stanje širina pukotina ako ukupna debljina ploče ne prelazi 20 cm. wk ≤ w g (4.5. sortirani su u tablici: Jače napregnut beton Slabije napregnut beton 1.6).8) . proračunava se računska (karakteristična) vrijednost širine pukotina i uspoređuje s graničnom vrijednošću. Samostojeće ploče koje nose u jednom ili dva smjera (ploče koje se nastavljaju) 18 25 2. Ovu armaturu je potrebno dobro povezati sponama. β=1. Promjeri i razmaci šipki se odabiru prema priloženim tablicama.3 za neizravno opterećenje) − σrm – srednji razmak pukotina − εsm – srednja deformacija armature (4. 4.

β1=0.0 – vlak) − Ac.5 – savijanje.9) gdje je: − ζ – koeficijent raspodjele − σs – naprezanje u vlačnoj armaturi na mjestu pukotine σs = − Msd Msd ≈ x⎞ z ⋅ As ⎛ ⎜d − ⎟ ⋅ As 3 ⎝ ⎠ (4.10) σsr – naprezanje u vlačnoj armaturi na mjestu pojave prve pukotine σ sr = Mcr z ⋅ As . β2=0.6 .glatka armatura) − β2 – koeficijent kojim se uzima u obzir trajanje opterećenja (β2=1. Mcr = fctm ⋅ b ⋅ h2 6 (4.rebrasta armatura.0 – kratkotrajno opterećenje.11) − β1 – koeficijent kojim se uzima u obzir vrsta armature (β1=1.61 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Srednja deformacija armature određuje se po izrazu: ε sm = ⎛σ σs σ ⎡ ⋅ ζ = s ⋅ ⎢1 − β1 ⋅ β 2 ⋅ ⎜⎜ sr Es Es ⎢ ⎝ σs ⎣ ⎞ ⎟⎟ ⎠ 2 ⎤ ⎥ ⎥ ⎦ (4.eff Manja vrijednost od 2.glatka armatura − k2 – koeficijent kojim se uzima u obzir utjecaj raspodjele deformacija (k2=0.8 .eff – sudjelujuća vlačna zona presjeka Grede Ploce h d h d Ac.12) .25 ⋅ k 1 ⋅ k 2 ⋅ φ ρr [mm] gdje je: − φ – promjer šipke u mm − ρr – djelotvorni koeficijent armiranja glavnom vlačnom armaturom − k1 – koeficijent kojim se uzima u obzir prionjivost čelika i betona (k1=0.5 – dugotrajno opterećenje ili promjenjivo s čestim udjelom) Srednji razmak pukotina određuje se po izrazu: srm = 50 + 0.rebrasta armatura.5 (c+φ/2) ili (h-x)/3 b Crtež 21 – Primjeri za određivanje sudjelujuće vlačne zone presjeka (4.0 . k1=1.5 .eff d1 Težište armature c d1 2.5 d1 Ac. k2=1.

odnos računske i srednje širine pukotina Proračun srednje deformacije armature: ε sm ⎛σ σ σ ⎡ = s ⋅ ζ = s ⋅ ⎢1 − β1 ⋅ β 2 ⋅ ⎜⎜ sr Es Es ⎢ ⎝ σs ⎣ x= n ⋅ A S1 ⎛⎜ 2 ⋅ b ⋅ d ⎞⎟ 5.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.0 ⎢⎣ ⎝ 195. fck = 40.modul elastičnosti armature β1 = 1.7 MPa A =3Ø12 x s2 h=44 cm d=40 cm B 500B . Mcr = fct. fyk = 500.2 MPa = σsr = ≈ x⎞ 8 .15 = 434.88 kNm 6 Mcr Mcr 3388 3388 kN = = 15.3 ⋅ (fck ) 23 . materijal: C 40/50 .0 MPa fcd = fck γ c = 40.5 . d1 =4 A s1 =3Ø16 b=30 cm d1 = 4 cm d = h − d1 = 40.0 1.03 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s ⎜ 40 − 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ Mcr z ⋅ As .m ⋅ fct. fck = 40.3 ⋅ (fck ) 23 b ⋅ h2 6 . Beton C40/50.03 ⎛⎜ 2 ⋅ 30 ⋅ 40 ⎞⎟ ⋅ − 1+ 1+ = ⋅ − 1+ 1+ = 8.7 .5 ⎞ z ⋅ As ⎛ ⎛ cm 2 ⎟ ⋅ 6. = 0.Dugotrajno opterećenje ε sm σ = s Es ⎡ ⎛σ ⋅ ⎢1 − β1 ⋅ β2 ⋅ ⎜⎜ sr ⎢ ⎝ σs ⎣ ⎞ ⎟⎟ ⎠ 2 2 ⎤ ⎡ 195.0 cm h = 44.59 = 195.0 cm .71 ⋅ 6.9 ⋅ 40 ⋅ 6.5 ⎞ z ⋅ As ⎛ 0.5 = 26.0 kNcm = 33.8 MPa opterećenje: Msd = 43.0 1.0 ⋅ 0.Rebrasta armatura β2 = 0.03 ⎟⎠ ⎝ ⎝ σs = σsr = ⎞ ⎟⎟ ⎠ 2 ⎤ ⎥ ⎥ ⎦ Msd Msd 4390 kN ≈ = = 19.62 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer d2 =4 Potrebno je odrediti granično stanje pukotina za gredu prikazanu na crtežu.688 ⋅ 10 ⎥ 200000 .9 MPa x⎞ 8 .0 kPa .0 ) 23 fct.9 ⎠ ⎥⎦ ⎦ .5 ⋅ ⎜ ⎟ ⎥ = 0.90 kNm M sd=43.50 cm ⎜ ⎟ ⎜ b n ⋅ A S1 ⎠ 30 5.2 ⎞ ⎤ −3 ⎥= ⋅ ⎢1 − 1.9 ⎛ 151.0 MPa = 3.35 ⋅ E s = 200 .m ≈ 0.5 MPa 30 ⋅ 44 2 = 3388.03 ⎛ cm2 ⎟ ⋅ 6.12 = 151.m = 0.0 cm Prognozna širina pukotine: w k = β ⋅ srm ⋅ ε sm β=1.0 .90 kNm geometrija: b = 30.03 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s ⎜ 40 − 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ Mcr = 0.0 GPa = 200000000 .71 ⋅ 6.3 ⋅ (40.

25 ⋅ 0.7 ⋅ 0.0201 Prognozna širina pukotine: w k = β ⋅ srm ⋅ ε sm = 1.6 mm ρr 0.eff 30 ⋅ 10 d1 4 ρr = b=30 srm = 50 + 0.688 ⋅ 10 −3 ⋅ 129.6 = 0.8 ⋅ 0.0201 .8 .Promjer najdeblje šipke k1 = 0.Rebrasta armatura k 2 = 0.63 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Proračun srednjeg razmaka pukotina: srm = 50 + 0.Djelotvorni koeficijent armiranja glavnom vlačnom armaturom A c.25 ⋅ k 1 ⋅ k 2 ⋅ φ 16 = 50 + 0.5 .25 ⋅ k 1 ⋅ k 2 ⋅ φ ρr [mm] φ = 16 mm .151 mm < w g = 0.Savijanje =2.5 ⋅ = 129.5*d1 =10 cm As 6.3 mm .03 = = 0.

pomak.4 Granično stanje progiba 4. Upotreba ove tablice je na strani sigurnosti.4. progib.5 m. − Za ravne ploče.0 MN/m2.req A s. Vrijednosti naznačene u tablici valja umanjiti: − Za grede T presjeka kojima je beff/bw>3 s faktorom: 0. s faktorom: 8. f3 = 400 A fyk ⋅ s. EC2 propisuje da kontrolu graničnog stanja uporabe nije potrebno provoditi kada vitkost elementa na savijanje (leff/d) ne prelazi vrijednosti naznačene u tablici. s faktorom: 7/leff. kada je stvarno naprezanje u čeliku manje od 250. Pod pojmom deformiranje (izobličenje) podrazumijeva se deformacija. raspona preko 8.prov (4. . Najčešća analiza je analiza progiba. Kod većih vitkosti i kada se ne može zadovoljiti uvjet za primjenu tablice potrebno je provesti dokaz graničnog stanja deformiranja. Preporučene vrijednosti maksimalnih vertikalnih progiba prikazane su u tablici: δmax δ2 krovovi L/200 L/300 pristupačni krovovi za drugu namjenu osim održavanja L/250 L/300 stropovi L/250 L/300 stropovi/krovovi sa žbukom ili drugim krhkim završnim slojevima ili nesavitljivim pregradama L/250 L/250 stropovi koje podupiru stupovi (osim ako je progib uzet u obzir u sklopu proračuna za granično stanje nosivosti) L/400 L/500 kada δmax može narušiti izgled zgrade L/250 − Konstrukcija δ0= nadvišenje δ1= progib od kratkotrajnog opterećenja δ2= progib od vremenskih efekata δmax= maksimalni (ukupni) progib Kontrolu progiba nije potrebno provoditi uvijek.5/leff. uvrtanje i promjena nagiba. zakrivljenost.1 Općenito Deformiranje elemenata i konstrukcija dozvoljava se u određenim granicama i pod uvjetom da ne izazove oštećenja u samom sustavu i drugim nosivim elementima. vrijednosti u tablici treba korigirati s nepovoljnijim od dva faktora: f3 = 250 σs . a As. koji nose pregradno ziđe. Također. osim ravnih ploča.req potrebna površina armature. − Za sve elemente. raspona preko 7 m.prov postojeća.13) gdje je As.8.64 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4.

2 Dokaz graničnog stanja progibanja Potrebno je dokazati da je progib izazvan opterećenjem manji od graničnog: νk ≤ ν g (4. νII – odgovarajuće vrijednosti progiba za neraspucali (homogeni) i potpuno raspucali element .4.14) Za elemente pretežno naprezane na savijanje vrijedi sljedeći izraz: ν = ζ ⋅ νII + (1 − ζ ) ⋅ νI (4. za neraspucali element z=0.65 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4.15) gdje je: − ν – ukupni progib − ζ – koeficijent raspodjele (već primjenjivan kod proračuna pukotina).0 2 ⎡ ⎛ σ sr ⎞ ⎤ ⎢ ⎥ ⎟ ⎜ ζ = 1 − β1 ⋅ β 2 ⋅ ⎜ ⎟ ⎥ σ ⎢ s ⎠ ⎦ ⎝ ⎣ − νI.

17) . prema izrazu 1 rtot = 1 1 + rm rcsm − rm – zakrivljenost zbog opterećenja i puzanja − rcsm – zakrivljenost zbog skupljanja Tablica koeficijenata k za pojednostavljeni proračun progiba: (4. a progib se tada izračuna prema izrazu: ν tot = k ⋅ L2 ⋅ 1 rtot (4.16) gdje je: − k – koeficijent ovisan o statičkom sustavu i opterećenju (vidi tablicu) − L – raspon elementa − rtot – ukupna zakrivljenost elementa.66 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Za elemente konstantne visine koristi se pojednostavljena metoda prema kojoj se izračuna zakrivljenost na mjestu maksimalnog momenta.

koja se izračunava po izrazu: ε s1 = σs Es σs = . III – momenti tromosti poprečnog presjeka za stanje naprezanja I. jer je nosač u elastičnom stanju. II. Msd z ⋅ A s1 (4. bez obzira na proračunatu vrijednost. − II.m ≈ 0.3 ⋅ (fck ) 23 (4.eff ⋅ III (4. tada se koeficijent raspodjele z uzima jednak 0.22) gdje je: − yIIg – udaljenost neutralne osi od gornjeg ruba poprečnog presjeka za stanje II − εs1 – relativna deformacija armature.18) Zakrivljenost za stanje naprezanja I proračunava se prema izrazu: MSd 1 = rI E c.3 ⋅ (fck ) .II = ε cs∞ ⋅ α e ⋅ SII III gdje je: − SI.eff ⋅ II (4. prema: (4.24) Te.t ∞ ) iz pravilnika: Ec.0 + ϕ t 0 . fct.67 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Srednja zakrivljenost zbog opterećenja i puzanja sastoji se od zakrivljenosti u stanju naprezanja I i stanju naprezanja II: 1 1 1 = ζ ⋅ + (1 − ζ ) ⋅ rm rI rII (4. II.20) Puzanje betona može se uzeti u obzir preko korigiranog modula elastičnosti.m ≈ 0.m ⋅ b ⋅ h2 6 .23) Moment nastanka prve pukotine određuje se prema izrazu: Mcr = fct. nakon očitanja trajnog koeficijenta puzanja ( ϕt 0 . 1 rcsl. tj.eff = Ecm 1. t ∞ (4. tj.I = ε cs∞ ⋅ α e ⋅ SI II .25) . fck [MPa] 23 [MPa] [MPa] (4. fck [MPa] fct.21) Zakrivljenost za stanje naprezanja II: ε s1 MSd 1 = = rII d − yIIg Ec. ako je Mcr>Msd. SII – statički moment površine armature za stanje naprezanja I. − εcs∞ – relativna deformacija zbog skupljanja u beskonačnosti (iz tablica) − αe – omjer modula elastičnosti čelika i betona. Zakrivljenost zbog skupljanja za stanje naprezanja I i II iznose: 1 rcsl.19) gdje je: − II – moment tromosti presjeka u stanju I (neraspucalo stanje) Približne vrijednosti vlačne čvrstoće betona i modula elastičnosti mogu se odrediti izrazima: E cm = 9500 ⋅ 3 fck + 8 .

0 + 15336 .eff ⋅ II 3500.26 cm2 II = 2 2 ⎡ bh3 ⎛h ⎞ ⎛h ⎞ ⎤ + α eI ⋅ ⎢ A s1 ⋅ ⎜ − d2 ⎟ + A s2 ⋅ ⎜ − d1 ⎟ ⎥ 12 ⎝2 ⎠ ⎝2 ⎠ ⎥⎦ ⎢⎣ = d1 4 As1=3Ø16 b=30 5 ⋅ (1 − 0.50 cm ⎜ ⎜ b α eI ⋅ A s1 ⎟⎠ 30 5.31 k= d2 4 Presjek u polju: 40 As2=3Ø12 As1 = 3∅16 =6.83 cm x= α eI ⋅ A s1 ⎛⎜ 2bd ⎞⎟ 5.0 kNcm Ec.31) = 0.104 ⋅ (1 − 0.m = 0.03 ⎟⎠ ⎝ ⎝ .9 kNm L=460 cm ν tot = k ⋅ L2 ⋅ 1 rtot β = MA + MB MF = 0.71 E cm 35.0 1 = = = 0.0 ⋅ 228296 .03 cm2 As2 = 2∅12 =2.0 α eI = s = = 5.0 ⋅ Mg + 1.3 ⋅ (fck ) 23 = 0.eff = Ecm = 35.03 ⋅ ⎜ − 4 ⎟ + 2.0 GPa E 200.71 ⋅ 6.0 ⋅ Mq = 43.5 MPa Čelik: B500B.9 = 1.1 ⋅ β ) = 0.eff (4.00000549 rI Ec.84 cm 250 250 MB= 57.1 ⋅ 1.90 kNm = 4390.0 GN m2 = 3500. α e = Es (za t = ∞ ) Ecm Ec.8 = 228296 .03 ⎛⎜ 2 ⋅ 30 ⋅ 40 ⎞⎟ − 1+ 1+ = − 1+ 1+ = 8.71 ⋅ 6.71 ⋅ ⎢6.26 ⋅ ⎜ − 4⎟ ⎥ = 12 ⎝ 2 ⎠ ⎝ 2 ⎠ ⎥⎦ ⎢⎣ = 212960 . Granični progib: L 460 ν lim = = = 1.0 + 57.0 MPa Ecm = 9500 ⋅ 3 fck + 8 = 9500 ⋅ 3 40 + 8 ≈ 35000 MPa MA= 0 kNm fct.3 ⋅ (40.5 43. fck=40.0 MF= 43.0 ) 23 = 3.26) Numerički primjer Potrebno je izračunati granično stanje progiba za nosač prikazan na crtežu.8 cm 4 MSd = MF = 1.0 kN cm2 1 MSd 4390.091 48 2 2 ⎡ 30 ⋅ 44 3 ⎛ 44 ⎞ ⎛ 44 ⎞ ⎤ + 5.68 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka αe = Es (za t = 0) .5 kNm Beton: C 40/50. Es=200.

71 ⋅ 6.25 + 34425 .50 ) ⋅ ⎜ ⎟ + 5.5 ⎞ z ⋅ A s1 ⎛ ⎛ cm 2 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s1 ⎜ 40 − ⎟ ⋅ 6.00003092 rII E c.702 ⎝ 195.88 kNm 6 Mcr Mcr 3388 kN = 15.50 3 ⎛ 8.00000549 + (1 − 0.9 = = 0.0000131 = 0.0 MPa = 3.2 ⎞ ζ = 1 − β1 ⋅ β 2 ⋅ ⎜⎜ sr ⎟⎟ = 1 − 1.9 ⎠ ⎝ σs ⎠ 1 1 1 1 = ζ ⋅ + (1 − ζ ) ⋅ = 0.3 ⋅ (fck ) 23 .eff ⋅ III 3500.091 ⋅ 360.0009795 1 = = = 0.5 MPa 30 ⋅ 44 2 = 3388.5 − 4 ) 12 ⎝ 2 ⎠ ] = 6141.5 ⋅ ⎜ ⎟ = 0.0 ⋅ 40567 .00000549 rI cm 1 1 = 0.03 ⋅ (40 − 8.5 cm d .0009795 Es 200000 Alternativno: MSd 1 4390.3 ⋅ (40.0 2 ⋅ 0.0 ) 23 fctm ≈ 0. = 0. 5 z ⋅ As ⎛ ⎞ ⎛ cm 2 ⎟ ⋅ 6.03 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ ε s1 = Fc d2 4 σ s1 = ε s1 1 0.0000131 rm rI rII cm k = 0.0 ⋅ 0.03 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s ⎜ 40 − 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ Mcr = 0.50 ⎞ 2 2 = + (30 ⋅ 8.0 1 = = = 0.t =0 = k ⋅ L2 ⋅ 1 rtot = 0.x/3 h = 44 cm d = 40 cm x As2=3Ø12 As1=3Ø16 σs1 195.12 = 151. fck = 40.5 ) + 2.26 ⋅ (8.00003110 rII d − yIIg 40 − 8.3 ⋅ (fck ) 23 b ⋅ h2 6 .69 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka [ 2 III = bx 3 ⎛x⎞ 2 2 + bx ⋅ ⎜ ⎟ + α eI ⋅ A s1 ⋅ (d − x ) + A s2 ⋅ (x − d2 ) 2 12 ⎝ ⎠ ] [ 2 30 ⋅ 8.702 ⋅ 0.00003110 = 0.84 cm .03 cm d1 4 Fs1 b=30 σ sr = Mcr z ⋅ As .2 MPa = σ sr = ≈ x⎞ 8 .59 = 195.702 ) ⋅ 0.16 cm < ν lim = 1.78 = 40567 .0 kNcm = 33.00003110 rII cm 2 2 ⎛σ ⎞ ⎛ 151.03 cm 4 Msd Msd 4390 kN ≈ = = 19.35 ⋅ 1 1 = 0.9 MPa x⎞ 8 .091 L = 360.0 cm ν tot. Mcr = fctm ⋅ fctm = 0.

t = ∞ 1 + 2 .29 cm 4 σ s1 = ε s1 = Msd Msd 4390 kN ≈ = = 20.41 = 111147 .3 2 2 ⎡ bh3 ⎛h ⎞ ⎛h ⎞ ⎤ + α eI ⋅ ⎢ A s1 ⋅ ⎜ − d2 ⎟ + A s2 ⋅ ⎜ − d1 ⎟ ⎥ 12 ⎝2 ⎠ ⎝2 ⎠ ⎥⎦ ⎢⎣ = d1 4 As1=3Ø16 2 2 ⎡ 30 ⋅ 44 3 ⎛ 44 ⎞ ⎛ 44 ⎞ ⎤ + 19.88 + 82514 .20 ) ⋅ ⎜ ⎟ + 19.34 cm x= α eII ⋅ A s1 ⎛⎜ 2bd ⎞⎟ 19.9 MPa) ] .20 − 4 ) 12 ⎝ 2 ⎠ = 28632 . Mcr = fctm ⋅ fctm = 0.eff = α eII = As2=3Ø12 40 II = E cm 35.42 ⋅ ⎢6.0000383 rII E c.3 ⋅ (fck ) 23 .0 ⋅ Mg + 1.90 = 159.3 ⋅ (fck ) 23 b ⋅ h2 6 .2 cm MSd 1 4390.70 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Ako uključimo puzanje: Presjek u polju: d2 4 E c.0000400 rII d − yIIg 40 − 14.03 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ σ s1 206.03 ⋅ ⎜ − 4 ⎟ + 2.4 = = 0.0 1 = = = 0.20 ) + 2.0 = = 19.0 ⋅ 265121.0 ) 23 2 fctm ≈ 0.5 MPa 30 ⋅ 44 = 3388.34 = 265121 .3 GPa 1 + ϕ t .0 kNcm As1 = 3∅16 =6.64 = 206.20 cm = − 1+ 1+ − 1+ 1+ ⎜ ⎟ ⎜ b 30 19.3 ⋅ (40. = 0.88 kNm 6 kN 3388 Mcr Mcr σsr = ≈ = = 15.42 ⋅ 6.0 1 = = = 0.42 E c.26 ⋅ (14.4 Es 200. fck = 40.03 3 ⎠ 3⎠ ⎝ ⎝ Mcr = 0.eff ⋅ II 1030.03 ⎛⎜ 2 ⋅ 30 ⋅ 40 ⎞⎟ = 14.35 ⋅ (195.4 MPa x⎞ 14.03 ⎟⎠ α eII ⋅ A s1 ⎠ ⎝ ⎝ [ 2 bx 3 ⎛x⎞ 2 2 III = + bx ⋅ ⎜ ⎟ + α eII ⋅ A s1 ⋅ (d − x ) + A s2 ⋅ (x − d2 ) 12 ⎝2⎠ ] [ 2 30 ⋅ 14.20 3 ⎛ 14.2 ⎞ x⎞ z ⋅ As ⎛ ⎛ cm2 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s ⎜ 40 − ⎟ ⋅ 6.0 ⋅ 111147 .20 ⎞ 2 2 = + (30 ⋅ 14.001032 1 = = = 0.29 cm σsr = Mcr z ⋅ As .42 ⋅ 6.0 + 52161 .001032 E s 200000 ε s1 1 0.03 cm2 As2 = 2∅12 =2.0 kNcm = 33.42 ⋅ 6.0000161 rI Ec.26 cm2 1 MSd 4390.90 kNm = 4390.34 cm 4 b=30 MSd = MF = 1.eff 10.0 MPa 14.0 MPa = 3.eff ⋅ III 1030.0 = ≈ 10.26 ⋅ ⎜ − 4⎟ ⎥ = 12 ⎝ 2 ⎠ ⎠ ⎥⎦ ⎝ 2 ⎢⎣ = 212960 .2 ⎞ z ⋅ A s1 ⎛ ⎛ cm2 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s1 ⎜ 40 − ⎟ ⋅ 6.0 ⋅ Mq = 43.03 ⋅ (40 − 14.

0000161 + (1 − 0.703 ⎝ 206.091 L = 360.71 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 1 1 = 0.0 ⋅ 0.0 ⎞ ζ = 1 − β1 ⋅ β2 ⋅ ⎜⎜ sr ⎟⎟ = 1 − 1.0000232 rm rI rII cm k = 0.0000161 rI cm 1 1 = 0.091⋅ 360.4 ⎠ ⎝ σs ⎠ 1 1 1 1 = ζ ⋅ + (1 − ζ ) ⋅ = 0.0 cm ν tot.0000400 rII cm 2 2 ⎛σ ⎞ ⎛ 159.02 ⋅ 0.703 ⋅ 0.84 cm rtot .703 ) ⋅ 0.27 cm < νlim = 1.t = ∞ = k ⋅ L2 ⋅ 1 = 0.0000232 = 0.5 ⋅ ⎜ ⎟ = 0.0000400 = 0.

Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka

5

PRILOZI
Prilog 1: Tablice za dimenzioniranje pravokutnih presjeka prema graničnim stanjima sloma
Prilog 2: Tablice za dimenzioniranje T i Γ presjeka
Prilog 3: Tablice za proračun pravokutnih križno armiranih ploča opterećenih jednolikim
kontinuiranim opterećenjem
Prilog 4: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka, β=0.05
Prilog 5: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka, β=0.075
Prilog 6: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka, β=0.10
Prilog 7: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka, ϕ=0.85
Prilog 8: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka, ϕ=0.90
Prilog 9: Armaturne tablice

72

Prilog 1: Tablice za dimenzioniranje pravokutnih presjeka prema graničnim stanjima sloma

0.005
0.010
0.015
0.020
0.024
0.029
0.034
0.038
0.043
0.048
0.052
0.057
0.061
0.065
0.070
0.074
0.078
0.083
0.087
0.091
0.095
0.099
0.103
0.107
0.111
0.115
0.119
0.123
0.127
0.130
0.134
0.138
0.142
0.145
0.149

0.998
0.997
0.995
0.993
0.992
0.990
0.988
0.987
0.985
0.983
0.982
0.980
0.978
0.977
0.975
0.973
0.971
0.970
0.968
0.966
0.964
0.962
0.960
0.958
0.957
0.955
0.953
0.951
0.949
0.947
0.945
0.944
0.942
0.940
0.938

ω1

µsds

0.000
0.001
0.002
0.003
0.005
0.007
0.009
0.011
0.014
0.017
0.020
0.023
0.026
0.030
0.033
0.037
0.041
0.044
0.048
0.052
0.055
0.059
0.062
0.066
0.069
0.073
0.076
0.080
0.083
0.086
0.090
0.093
0.096
0.099
0.102

0.000
0.001
0.002
0.003
0.005
0.007
0.009
0.011
0.014
0.017
0.020
0.023
0.026
0.029
0.033
0.036
0.039
0.043
0.046
0.050
0.053
0.056
0.060
0.063
0.066
0.069
0.073
0.076
0.079
0.082
0.085
0.088
0.090
0.093
0.096

d2

2

[‰]
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
1.8
1.9
2.0
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
3.0
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

As2

x=ξ*d

ξ=x/d ζ=z/d

Lom preko armature εs1=10.0 ‰
εc2

εs1

[‰]
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0

εs2

Neutralna os

Msd

d-x

h
d

[‰]
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0

As1

d1

[‰]
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
1.8
1.9
2.0
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
3.0
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

εs1

1

b

εs1

ξ=x/d ζ=z/d
0.010
0.020
0.029
0.038
0.048
0.057
0.065
0.074
0.083
0.091
0.099
0.107
0.115
0.123
0.130
0.138
0.145
0.153
0.160
0.167
0.174
0.180
0.187
0.194
0.200
0.206
0.213
0.219
0.225
0.231
0.237
0.242
0.248
0.254
0.259

0.997
0.993
0.990
0.987
0.984
0.981
0.977
0.974
0.971
0.968
0.965
0.962
0.959
0.956
0.953
0.950
0.947
0.944
0.941
0.938
0.934
0.931
0.928
0.925
0.922
0.919
0.916
0.913
0.910
0.907
0.904
0.901
0.898
0.895
0.892

εc2

ω1

µsds

0.000
0.002
0.004
0.006
0.009
0.013
0.017
0.022
0.027
0.032
0.038
0.044
0.050
0.056
0.062
0.069
0.075
0.082
0.088
0.094
0.101
0.107
0.113
0.119
0.125
0.130
0.136
0.142
0.147
0.153
0.158
0.163
0.168
0.173
0.178

0.000
0.002
0.003
0.006
0.009
0.013
0.017
0.021
0.026
0.031
0.037
0.042
0.048
0.054
0.059
0.065
0.071
0.077
0.083
0.089
0.094
0.099
0.105
0.110
0.115
0.120
0.125
0.129
0.134
0.138
0.143
0.147
0.151
0.155
0.159

0.85 fcd

Lom preko armature εs1=5.0 ‰
εc2

[‰]
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
1.8
1.9
2.0
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
3.0
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

εs1

[‰]
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0

ξ=x/d ζ=z/d
0.020
0.038
0.057
0.074
0.091
0.107
0.123
0.138
0.153
0.167
0.180
0.194
0.206
0.219
0.231
0.242
0.254
0.265
0.275
0.286
0.296
0.306
0.315
0.324
0.333
0.342
0.351
0.359
0.367
0.375
0.383
0.390
0.398
0.405
0.412

0.993
0.987
0.981
0.975
0.969
0.963
0.958
0.952
0.947
0.942
0.937
0.931
0.926
0.922
0.917
0.912
0.907
0.902
0.898
0.893
0.888
0.883
0.879
0.874
0.870
0.865
0.861
0.857
0.852
0.848
0.844
0.840
0.836
0.832
0.829

Lom preko armature εs1=3.0 ‰

ω1

µsds

0.001
0.003
0.007
0.012
0.018
0.025
0.032
0.041
0.050
0.059
0.069
0.079
0.089
0.100
0.110
0.121
0.131
0.142
0.152
0.162
0.172
0.181
0.190
0.199
0.208
0.216
0.224
0.232
0.240
0.248
0.255
0.263
0.270
0.277
0.283

0.001
0.003
0.007
0.011
0.017
0.024
0.031
0.039
0.047
0.056
0.064
0.074
0.083
0.092
0.101
0.110
0.119
0.128
0.136
0.145
0.152
0.160
0.167
0.174
0.181
0.187
0.193
0.199
0.205
0.210
0.216
0.221
0.226
0.230
0.235

εc2

[‰]
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
1.8
1.9
2.0
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
3.0
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

εs1

[‰]
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0

ξ=x/d ζ=z/d
0.032
0.063
0.091
0.118
0.143
0.167
0.189
0.211
0.231
0.250
0.268
0.286
0.302
0.318
0.333
0.348
0.362
0.375
0.388
0.400
0.412
0.423
0.434
0.444
0.455
0.464
0.474
0.483
0.492
0.500
0.508
0.516
0.524
0.531
0.538

0.989
0.979
0.969
0.960
0.951
0.943
0.935
0.927
0.920
0.913
0.906
0.899
0.892
0.886
0.880
0.874
0.868
0.862
0.856
0.850
0.844
0.839
0.833
0.828
0.822
0.817
0.812
0.807
0.802
0.798
0.793
0.789
0.784
0.780
0.776

Lom preko betona εc2=3.5 ‰

ω1

µsds

0.001
0.005
0.011
0.019
0.028
0.038
0.050
0.062
0.075
0.089
0.102
0.117
0.131
0.145
0.159
0.173
0.187
0.201
0.214
0.227
0.239
0.251
0.262
0.273
0.283
0.293
0.303
0.313
0.322
0.331
0.339
0.347
0.355
0.363
0.371

0.001
0.005
0.011
0.018
0.026
0.036
0.046
0.058
0.069
0.081
0.093
0.105
0.117
0.129
0.140
0.152
0.162
0.173
0.183
0.193
0.202
0.210
0.218
0.226
0.233
0.240
0.246
0.252
0.258
0.264
0.269
0.274
0.279
0.283
0.288

Fs2
Fc

A s1 =

d-d2
z=ζ*d

Lom preko armature εs1=20.0 ‰
εc2

µ sd =
Fs1

Msd
= µRd = 0.85 ⋅ α v ⋅ ξ ⋅ ζ
b ⋅ d2 ⋅ fcd

M sd
ζ ⋅ d ⋅ f yd

A s1 = ω1

fcd
⋅d⋅b
f yd

εc2

[‰]
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5

εs1

[‰]
20.0
19.5
19.0
18.5
18.0
17.5
17.0
16.5
16.0
15.5
15.0
14.5
14.0
13.5
13.0
12.5
12.0
11.5
11.0
10.5
10.0
9.5
9.0
8.5
8.0
7.5
7.0
6.5
6.0
5.5
5.0
4.5
4.0
3.5
3.0
2.5
2.0
1.5
1.0
0.5

ξ=x/d ζ=z/d
0.149
0.152
0.156
0.159
0.163
0.167
0.171
0.175
0.179
0.184
0.189
0.194
0.200
0.206
0.212
0.219
0.226
0.233
0.241
0.250
0.259
0.269
0.280
0.292
0.304
0.318
0.333
0.350
0.368
0.389
0.412
0.438
0.467
0.500
0.538
0.583
0.636
0.700
0.778
0.875

0.938
0.937
0.935
0.934
0.932
0.931
0.929
0.927
0.925
0.923
0.921
0.919
0.917
0.914
0.912
0.909
0.906
0.903
0.900
0.896
0.892
0.888
0.884
0.879
0.873
0.868
0.861
0.854
0.847
0.838
0.829
0.818
0.806
0.792
0.776
0.757
0.735
0.709
0.676
0.636

ω1

µsds

0.102
0.105
0.107
0.109
0.112
0.115
0.117
0.120
0.124
0.127
0.130
0.134
0.138
0.142
0.146
0.151
0.155
0.161
0.166
0.172
0.178
0.185
0.193
0.201
0.209
0.219
0.229
0.241
0.254
0.268
0.283
0.301
0.321
0.344
0.371
0.401
0.438
0.482
0.535
0.602

0.096
0.098
0.100
0.102
0.104
0.107
0.109
0.112
0.114
0.117
0.120
0.123
0.126
0.130
0.133
0.137
0.141
0.145
0.149
0.154
0.159
0.165
0.170
0.176
0.183
0.190
0.198
0.206
0.215
0.224
0.235
0.246
0.259
0.272
0.288
0.304
0.322
0.341
0.362
0.383

Prilog 2: Tablice za dimenzioniranje T i Γ presjeka
b eff
bi

ε s2

ε *c

d-x

h
d

d-d2

Neutralna os

M sd
N sd

ε s1

d1

A s1
1

0.85 f cd

λb = 1 −

F s2
Fc

αv
α∗v


h ⎞⎛ b
⎜⎜1 − f ⎟⎟⎜⎜1 − eff
bw
⎝ ξ d ⎠⎝

F s1

bw

hf d
0.550

0.525

0.500

0.475

0.450

0.425

0.400

0.375

0.350

0.325

0.300

0.275

b eff b
0.250

0.225

0.200

0.175

0.150

0.125

0.100

0.075

0.050

0.025

1.5

2.0

2.5

3.0

3.5

4.0

4.5

5.0

1.00

λb

ξ=x d
0.550


⎟⎟

z

A s2

ε c2

x

hf

d2

2

0.525

0.500

0.475

0.450

0.425

0.400

0.375

0.350

0.325

0.300

0.275

0.250

0.225

0.200

0.175

0.150

0.125

0.100

0.075

0.050

0.025

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

0.550

0.513

0.489

0.464

0.437

0.413

0.386

0.362

0.335

0.309

0.284

0.259

0.232

0.207

0.181

0.155

0.130

0.103

0.078

0.052

0.026

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

0.550

0.513

0.487

0.461

0.436

0.409

0.383

0.357

0.330

0.303

0.276

0.249

0.221

0.194

0.166

0.139

0.111

0.083

0.056

0.028

0.99

0.99

0.99

0.99

0.99

0.99

0.99

0.99

0.550

0.513

0.487

0.460

0.434

0.407

0.379

0.351

0.323

0.295

0.266

0.237

0.208

0.178

0.149

0.119

0.090

0.060

0.030

0.99

0.98

0.98

0.98

0.98

0.98

0.98

0.98

0.550

0.512

0.485

0.459

0.431

0.403

0.374

0.345

0.315

0.285

0.254

0.223

0.192

0.160

0.129

0.097

0.065

0.032

0.98

0.97

0.97

0.97

0.96

0.96

0.96

0.96

0.550

0.512

0.485

0.457

0.428

0.399

0.368

0.337

0.306

0.273

0.240

0.207

0.173

0.139

0.105

0.070

0.035

0.97

0.96

0.95

0.94

0.94

0.94

0.94

0.93

0.550

0.511

0.483

0.454

0.425

0.394

0.362

0.329

0.295

0.260

0.224

0.188

0.151

0.114

0.076

0.038

0.96

0.94

0.93

0.92

0.91

0.91

0.91

0.90

0.550

0.510

0.481

0.451

0.420

0.388

0.354

0.318

0.281

0.243

0.204

0.164

0.124

0.083

0.042

0.95

0.92

0.90

0.89

0.88

0.88

0.87

0.87

0.550

0.509

0.479

0.448

0.415

0.381

0.344

0.305

0.265

0.223

0.180

0.136

0.091

0.046

0.93

0.90

0.87

0.86

0.85

0.84

0.84

0.83

0.550

0.508

0.477

0.444

0.409

0.372

0.331

0.289

0.244

0.198

0.150

0.101

0.051

0.91

0.87

0.84

0.83

0.81

0.80

0.80

0.79

0.550

0.507

0.473

0.439

0.401

0.360

0.316

0.268

0.218

0.166

0.112

0.056

0.90

0.84

0.81

0.79

0.78

0.76

0.76

0.75

0.550

0.505

0.469

0.432

0.391

0.345

0.295

0.241

0.184

0.125

0.063

0.88

0.82

0.78

0.75

0.74

0.72

0.71

0.70

0.550

0.502

0.464

0.423

0.378

0.326

0.268

0.206

0.140

0.071

0.86

0.79

0.74

0.72

0.70

0.68

0.67

0.66

0.550

0.499

0.457

0.412

0.360

0.299

0.232

0.158

0.081

0.84

0.76

0.71

0.68

0.65

0.64

0.62

0.61

0.550

0.494

0.448

0.397

0.335

0.262

0.181

0.093

0.82

0.73

0.68

0.64

0.61

0.59

0.58

0.57

0.550

0.488

0.435

0.374

0.298

0.208

0.108

0.80

0.70

0.64

0.60

0.57

0.55

0.53

0.52

0.479

0.418

0.342

0.243

0.127

0.78

0.67

0.60

0.56

0.53

0.51

0.49

0.48

0.550

0.467

0.392

0.288

0.154

0.76

0.64

0.58

0.53

0.49

0.47

0.45

0.43

0.550

0.449

0.347

0.192

0.74

0.62

0.54

0.49

0.45

0.42

0.40

0.38

0.550

0.420

0.252

0.72

0.59

0.50

0.45

0.41

0.38

0.36

0.34

0.550

0.351

0.71

0.56

0.47

0.41

0.37

0.34

0.31

0.29

0.550

0.69

0.53

0.43

0.37

0.33

0.29

0.27

0.25

0.550

Prilog 3: Tablice za proračun pravokutnih križno armiranih ploča opterećenih jednolikim kontinuiranim opterećenjem
M x = k x ⋅ q ⋅ l2x

;

Max = k ax ⋅ q ⋅ l2x

M y = k y ⋅ q ⋅ l 2y

;

Mby = k by ⋅ q ⋅ l2y

Shema 2

Shema 1

upeti rub

q – jednoliko raspodijeljeno opterećenje
Poissonov koeficijent = 0.15

Shema 3

slobodno oslonjeni rub

Shema 6

Shema 5

Shema 4

Mby

q

My

ly

ly
Mx

q

My

Max

ly

q

My

Max

Max

My
ly

Max

ly

Mx

Mx

Mx

q

My

Max

Max

Mx
Mby
lx

lx
q

q

q

ly

q

My

Max

Mby

lx

lx

lx

q

Max

Mx

Mby

lx

q

q

q

ly lx

kx

ky

kx

ky

k ax

ly lx

kx

ky

k ax

kx

ky

k ax

k by

ly lx

kx

ky

k ax

k by

kx

ky

k ax

k by

0.50
0.55
0.60
0.65
0.70
0.75
0.80
0.85
0.90
0.95
1.00
1.10
1.20
1.30
1.40
1.50
1.60
1.70
1.80
1.90
2.00

0.0079
0.0103
0.0131
0.0162
0.0194
0.0230
0.0269
0.0307
0.0344
0.0383
0.0423
0.0500
0.0575
0.0644
0.0710
0.0722
0.0826
0.0874
0.0916
0.0954
0.0991

0.0991
0.0923
0.0857
0.0792
0.0730
0.0669
0.0611
0.0577
0.0507
0.0462
0.0423
0.0353
0.0293
0.0244
0.0204
0.0173
0.0146
0.0124
0.0107
0.0091
0.0079

0.0084
0.0109
0.0135
0.0162
0.0192
0.0221
0.0249
0.0277
0.0304
0.0330
0.0354
0.0399
0.0438
0.0471
0.0500
0.0524
0.0544
0.0561
0.0572
0.0586
0.0594

0.0908
0.0826
0.0747
0.0670
0.0599
0.0533
0.0472
0.0417
0.0369
0.0327
0.0291
0.0288
0.0180
0.0143
0.0115
0.0094
0.0076
0.0062
0.0052
0.0044
0.0037

-0.0305
-0.0362
-0.0421
-0.0479
-0.0537
-0.0594
-0.0650
-0.0703
-0.0750
-0.0797
-0.0840
-0.0917
-0.0980
-0.1032
-0.1075
-0.1109
-0.1136
-0.1160
-0.1184
-0.1203
-0.1213

0.50
0.55
0.60
0.65
0.70
0.75
0.80
0.85
0.90
0.95
1.00
1.10
1.20
1.30
1.40
1.50
1.60
1.70
1.80
1.90
2.00

0.0088
0.0113
0.0137
0.0166
0.0187
0.0212
0.0233
0.0254
0.0274
0.0292
0.0309
0.0335
0.0357
0.0374
0.0386
0.0396
0.0404
0.0410
0.0414
0.0416
0.0417

0.0835
0.0738
0.0647
0.0563
0.0489
0.0423
0.0363
0.0313
0.0270
0.0232
0.0201
0.0151
0.0113
0.0088
0.0068
0.0053
0.0042
0.0034
0.0028
0.0023
0.0019

-0.0297
-0.0350
-0.0400
-0.0450
-0.0497
-0.0540
-0.0578
-0.0612
-0.0644
-0.0677
-0.0699
-0.0741
-0.0770
-0.0793
-0.0811
-0.0815
-0.0825
-0.0830
-0.0832
-0.0833
-0.0833

0.0040
0.0054
0.0072
0.0092
0.0114
0.0139
0.0164
0.0191
0.0217
0.0243
0.0269
0.0319
0.0365
0.0406
0.0442
0.0473
0.0499
0.0521
0.0540
0.0556
0.0570

0.0570
0.0543
0.0514
0.0483
0.0451
0.0418
0.0385
0.0354
0.0324
0.0295
0.0269
0.0221
0.0182
0.0148
0.0122
0.0100
0.0081
0.0066
0.0055
0.0046
0.0040

-0.0205
-0.0249
-0.0294
-0.0341
-0.0390
-0.0442
-0.0496
-0.0548
-0.0598
-0.0648
-0.0699
-0.0787
-0.0869
-0.0937
-0.0993
-0.1041
-0.1082
-0.1116
-0.1143
-0.1167
-0.1189

-0.1189
-0.1148
-0.1104
-0.1057
-0.1008
-0.0957
-0.0905
-0.0852
-0.0798
-0.0745
-0.0699
-0.0608
-0.0530
-0.0462
-0.0405
-0.0358
-0.0317
-0.0282
-0.0252
-0.0226
-0.0205

0.50
0.55
0.60
0.65
0.70
0.75
0.80
0.85
0.90
0.95
1.00
1.10
1.20
1.30
1.40
1.50
1.60
1.70
1.80
1.90
2.00

0.0045
0.0062
0.0081
0.0101
0.0122
0.0145
0.0169
0.0191
0.0211
0.0232
0.0252
0.0287
0.0316
0.0340
0.0359
0.0374
0.0386
0.0395
0.0402
0.0408
0.0412

0.0550
0.0514
0.0476
0.0436
0.0398
0.0359
0.0323
0.0289
0.0257
0.0228
0.0202
0.0158
0.0123
0.0096
0.0075
0.0060
0.0048
0.0039
0.0031
0.0026
0.0022

-0.0203
-0.0247
-0.0291
-0.0336
-0.0381
-0.0427
-0.0471
-0.0513
-0.0551
-0.0586
-0.0617
-0.0676
-0.0722
-0.0757
-0.0782
-0.0800
-0.0814
-0.0825
-0.0834
-0.0842
-0.0847

-0.1135
-0.1078
-0.1021
-0.0964
-0.0906
-0.0845
-0.0781
-0.0720
-0.0661
-0.0603
-0.0546
-0.0467
-0.0399
-0.0341
-0.0293
-0.0254
-0.0221
-0.0193
-0.0171
-0.0154
-0.0141

0.0024
0.0033
0.0046
0.0061
0.0079
0.0098
0.0103
0.0139
0.0160
0.0181
0.0202
0.0242
0.0287
0.0306
0.0332
0.0353
0.0369
0.0383
0.0392
0.0399
0.0405

0.0405
0.0394
0.0378
0.0360
0.0339
0.0315
0.0293
0.0269
0.0247
0.0224
0.0202
0.0164
0.0131
0.0105
0.0084
0.0066
0.0053
0.0042
0.0035
0.0028
0.0024

-0.0143
-0.0172
-0.0206
-0.0242
-0.0280
-0.0320
-0.0360
-0.0400
-0.0440
-0.0480
-0.0515
-0.0585
-0.0643
-0.0690
-0.0728
-0.0757
-0.0779
-0.0797
-0.0812
-0.0824
-0.0833

-0.0833
-0.0817
-0.0794
-0.0767
-0.0737
-0.0704
-0.0668
-0.0631
-0.0593
-0.0554
-0.0515
-0.0449
-0.0388
-0.0336
-0.0291
-0.0254
-0.0223
-0.0198
-0.0176
-0.0158
-0.0143

Množitelj

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

q ⋅ l 2x

Množ.

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

Množ.

2
2
2
2
q ⋅ l 2x q ⋅ l y q ⋅ l 2x q ⋅ l y q ⋅ l 2x q ⋅ l y q ⋅ l 2x q ⋅ l y

30 0.Prilog 4: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka B 500 α = A s2 A s1 = 1.0 Nsd b h fcd µsd = Msd b h2 fcd A s1 = A s 2 = ω b h As1 Msd fcd fyd d h νsd = d2 β = d1 h = d2 h = 0. 25 0. 15 0. 00 9 5 0.05 ν N sd d1 As1 b ω= 35 0. 65 0 0 0. .75 7 0. . 5 0 0. 10 0. 85 0 80 0. 1. 20 0. . 5 5 0 0.45 0 40 µ . 0. 0. 90 0.60 5 0.

20 0.70 6 0 5 0 .Prilog 5: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka B 500 α = A s2 A s1 = 1. 0 00 0. 15 0.075 ν N sd d1 As1 b ω= 35 0. 25 0. . .85 8 0 0 . .6 0 .0 Nsd b h fcd µsd = Msd b h2 fcd A s1 = A s 2 = ω b h As1 Msd fcd fyd d h νsd = d2 β = d1 h = d2 h = 0. .5 0 0. 5 0 0. 10 0.95 0 90 0.50 5 0. 30 0. 45 40 µ .75 0 0. 1.

65 0 0 6 0 . 5 2 0. 30 0.0 Nsd b h fcd µsd = Msd b h2 fcd A s1 = A s2 = ω b h As1 Msd fcd fyd d h νsd = d2 β = d1 h = d2 h = 0.00 0. . . 1 0 .80 0 7 0 .10 ν Nsd d1 As1 b ω= 35 0.5 0 0. 5 1 0. . 45 40 µ . 5 0 0.Prilog 6: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka B 500 α = A s2 A s1 = 1.50 5 0.85 0.7 5 0. .95 0 90 0 . 20 0. 10 0.

4 5 0 .6 0 0 .6 5 0.1 0 ω= 0.105 0 .2 0 0 .7 0 0.Prilog 7: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka ν B 500 ϕ = rs r = 0.4 0 0 .5 0 0.8 0 0.5 5 0 .2 5 0 .7 5 0 .8 5 0.9 5 0 .0 0 .9 0 0.0 5 νsd = Nsd A c fcd µsd = Msd A c r fcd Ac = r 2 π A s1 = A s2 = ω A c fcd fyd µ Msd rs N sd r As .3 5 0 .85 1.3 0 0 .

1 0 5 ω = 0.8 0 0 .5 0 0 .5 5 0 .4 5 0.9 0 0 .7 5 0. 6 5 0 .0 5 νsd = Nsd A c fcd µsd = Msd A c r fcd Ac = r 2 π A s1 = A s2 = ω A c fcd fyd µ Msd rs Nsd r As .4 0 0 .Prilog 8: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka ν B 500 ϕ = rs r = 0.8 5 0.0 0 .3 5 0. 3 0 0 . 7 0 0 .2 5 0 . 6 0 0. 2 0 0 . 10 0 .90 1 .9 5 0 .

72 2.01 1.56 37.13 30.79 1.89 80.15 5.21 11. Uzd.96 600 215 6.0 100 250 5.2 100 250 1.66 0.01 2.83 16.41 34.50 1.64 9.10 125.11 22.14 4.5 250 150 3.17 18.77 1.0 4. [cm2/m] 5.43 91.53 7.154 0.75 84.03 48.31 2.70 4 0.04 7.0 100 2.78 600 215 9.12 24.66 138.27 31.01 24. Pop.21 92.07 7.2 150 250 1.24 600 215 8.0 250 150 7.10 6.0 5.85 8.0 6.55 1.85 600 215 Masa [kg/m2] 1.40 87. Duž. Šir. Šir.41 49.08 18.0 6.0 150 250 4.52 4.81 20.57 0.25 81.24 1.26 55.85 4.55 23.98 2.04 10.05 12.10 49.15 1.70 15.0 8.0 100 6. Pop.58 67.35 Masa [kg/m2] 2.208 1.00 5.998 2.88 600 215 5.18 11.75 2.13 600 215 10.70 10.57 600 215 6.24 10.21 19.99 30.41 1.55 63.313 7.11 3.13 600 215 10.95 7.2 100 250 1.13 600 215 OBOSTRANO NOSIVE MREŽE “Q-mreže” Profil Razmak Dimenzije Površina [mm] [mm] [cm] Dužina Širina Uzd.77 1.98 1.62 49.36 600 215 10.85 1.72 15.71 19.07 8.26 600 215 7.33 3.55 112.42 11.34 40.35 0.13 600 215 8.57 15.69 3.15 30.66 600 215 6.85 0.02 29.2 150 250 1.46 3.00 2.36 22.82 12.96 2.03 1.16 7.14 16.63 9.0 6.0 150 250 2. Uzd.56 600 215 7. Uzd.42 61.36 42.05 86.55 2.27 17.60 9.0 6.57 2 0.15 132.Prilog 9: Armaturne tablice Tip mreže Q 131 Q 139 Q 166 Q 188 Q 196 Q 226 Q 257 Q 283 Q 335 Q 385 Q 424 Q 503 Q 636 Q 785 1 0.16 8.05 10.50 0.53 113.56 600 215 4.78 6.83 0.39 0.62 6.66 600 215 8.13 1.02 5.28 7.08 3.53 6.0 100 250 3.40 14.68 3.853 4.96 0.56 600 215 6.52 5.96 106.63 38.72 3.79 111.63 28.14 28.88 0.31 12.54 37.13 1.93 188. 5.77 3.81 8. Uzd.04 10.0 250 150 1.00 58.47 96.54 3.0 150 2.07 16. Pop.0 4.95 43.03 600 215 9.0 4.39 16.984 3.03 6.0 7.0 100 250 7.56 600 215 4.21 24.54 2.0 100 5.36 2.70 40.0 150 250 5.0 5.888 1.56 600 215 5.39 600 215 4.59 0.62 5.78 600 215 6.02 4.18 49.03 10.37 1.2 100 1.34 4.466 2.99 25.54 2.42 34.83 600 215 8.01 41.617 0.36 25.0 10.54 33.35 600 215 7.80 4.85 600 215 9.0 150 4.28 0.79 1.56 240 600 5.00 11.23 150.47 21.57 0.79 35.6 4.48 56.14 3.61 30.85 1.51 2.26 3.57 1.76 1.50 152.83 3.85 0.08 35.09 6.36 175.20 2.02 3.834 5.70 1.85 21.01 21.2 4.69 77. i Pop.39 0.32 13.97 122.13 28.42 10.12 22.36 1. 5.72 73.39 3.549 6.302 0.16 2.73 73.71 5. Pop.36 39.13 26.865 TABLICA ŠIPKASTE ARMATURE površina presjeka As [cm2] za komada: 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 1.15 .39 4.16 15.12 2.78 12.30 64.28 7.24 1.62 5.01 3. Uzd.42 88.89 62.31 600 215 4.91 6.83 UZDUŽNO NOSIVE MREŽE “R-mreže” Dimenzije Profil šipki Razmak Površina [cm] [mm] [mm] [cm2/m] Uzd.64 3.18 12.22 57.03 5.57 14.0 100 250 6.92 9.03 7.27 32.96 2.93 18.63 36. i Pop.13 600 215 9.72 50.0 150 1.0 100 1.06 3.0 125 2. Pop. Duž.6 100 250 2.0 100 7.81 68.54 2.63 24.27 44.25 56.31 0.68 75.395 0.63 4.46 POPREČNO NOSIVE MREŽE “T-mreže” Dimenzije Profil šipki Razmak Površina [cm] [mm] [mm] [cm2/m] Uzd.68 4.16 4.21 50.48 5.20 0.89 5.07 71.23 4.64 61.07 3.32 14.78 600 215 7.38 0. Pop.27 5 0.31 0.90 25.96 9.92 2.0 5.10 20.36 3.61 101.50 600 UZDUŽNO NOSIVE "R-mreže" 215 Tip mreže Masa 600 POPRECNO NOSIVE "T-mreže" 240 Promjer ∅ [mm] 5 6 7 8 10 12 14 16 18 20 22 25 28 30 32 36 40 600 Promjer ∅ [mm] 5 6 7 8 10 12 14 16 18 20 22 25 28 30 32 36 40 Masa [kg/m2] 2.45 34.54 4.52 6.2 100 250 1.96 100.79 7.89 98.09 12.0 150 1.84 43.18 12.45 6.95 1.47 20.990 9.54 30.73 18.13 3 0.0 4.65 7.42 53.0 150 250 3.90 63.57 2.21 38.17 40.0 6.85 15.34 72.51 3.06 14.62 70.85 1.80 163.44 13.39 5.18 1.0 100 3.08 4.98 47.0 150 3.50 6.59 120.13 240 600 Tip mreže T 257 T 378 T 524 OBOSTRANO NOSIVE "Q-mreže" 215 R 131 R 139 R 166 R 188 R 196 R 257 R 283 R 335 R 385 R 424 R 503 R 524 R 636 R 785 [kg/m] 0.578 1.26 2.77 3.51 104.82 91.45 27.78 240 600 6.81 45.6 100 1.32 142.24 2.222 0.08 20.09 54.93 5.96 4.81 26.38 80.08 12.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful