SVEUČILIŠTE U SPLITU

GRAĐEVINSKO-ARHITEKTONSKI FAKULTET

Jure Radnić
Alen Harapin

OSNOVE BETONSKIH
KONSTRUKCIJA
INTERNA SKRIPTA

Split, 2007.

Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka

2

SADRŽAJ:
1

Osnove pojmovi o Armiranom betonu...................................................................................... 4
1.1 Općenito ................................................................................................................................ 4

2

Osnove proračuna AB konstrukcija.......................................................................................... 5
2.1 Općenito ................................................................................................................................ 5
2.2 Osnovne pretpostavke........................................................................................................... 7
2.3 Radni dijagram betona........................................................................................................... 8
2.4 Radni dijagram čelika ............................................................................................................ 9
2.5 Koeficijenti sigurnosti ........................................................................................................... 10
2.6 Klase okoliša........................................................................................................................ 11

3

Dimenzioniranje AB konstrukcija prema Graničnim stanjima nosivosti ................................. 13
3.1 Minimalna i maksimalna armatura u presjeku ..................................................................... 13
3.2 Jednostruko armirani pravokutni presjek opterećen momentom savijanja .......................... 13
3.2.1

Teoretske postavke ...................................................................................................... 13

3.2.2

Slučaj 1 ......................................................................................................................... 16

3.2.3

Slučaj 2 ......................................................................................................................... 17

3.2.4

Slučaj 3 ......................................................................................................................... 19

3.2.5

Slučaj 4 ......................................................................................................................... 21

3.3 Dvostruko armirani pravokutni presjek opterećen momentom savijanja ............................. 22
3.4 Dimenzioniranje T i Γ presjeka ............................................................................................ 26
3.5 Kratki elementi opterećeni centričnom tlačnom silom.......................................................... 31
3.6 Kratki elementi opterećeni centričnom vlačnom silom......................................................... 31
3.7 Dimenzioniranje pravokutnog presjeka na moment savijanja i uzdužnu silu....................... 32
3.7.1

Uzdužna vlačna sila – postupak Wuczkowskog ........................................................... 32

3.7.2

Uzdužna tlačna sila – postupak Wuczkowskog ............................................................ 33

3.7.3

Uzdužna tlačna/vlačna sila – dimenzioniranje pomoću dijagrama interakcije .............. 38

3.8 Dimenzioniranje okruglog presjeka naprezanih momentom savijanja i uzdužnom silom .... 41
3.9 Dimenzioniranje presjeka na Poprečnu silu......................................................................... 43
3.9.1

Općenito ....................................................................................................................... 43

3.9.2

Postupak....................................................................................................................... 43

3.9.3

Standardna metoda ...................................................................................................... 44

3.9.4

Metoda slobodnog odabira nagiba tlačnih štapova ...................................................... 45

3.9.5

Minimalna (konstruktivna) armatura ............................................................................. 46

3.10 Dimenzioniranje presjeka na Moment torzije....................................................................... 50
3.10.1 Općenito ....................................................................................................................... 50
3.10.2 Postupak....................................................................................................................... 51
3.10.3 Zajedničko djelovanje Momenta torzije i Poprečne sile ................................................ 52

Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka

3

3.10.4 Proračun ploča na proboj.............................................................................................. 57
3.10.5 Koso savijanje............................................................................................................... 57
3.10.6 Vitki elementi naprezani ekscentričnom tlačnom silom ................................................ 57
4

Dimenzioniranje presjeka prema Graničnim stanjima uporabe ............................................. 58
4.1 Općenito .............................................................................................................................. 58
4.2 Granično stanje naprezanja................................................................................................. 58
4.3 Granično stanje pukotina ..................................................................................................... 59
4.3.1

Općenito ....................................................................................................................... 59

4.3.2

Minimalna armatura ...................................................................................................... 59

4.3.3

Dokazni postupak bez kontrole širine pukotina ............................................................ 60

4.3.4

Proračun širine pukotina ............................................................................................... 60

4.4 Granično stanje progiba....................................................................................................... 64

5

4.4.1

Općenito ....................................................................................................................... 64

4.4.2

Dokaz graničnog stanja progibanja .............................................................................. 65

PRILOZI ................................................................................................................................. 72
Prilog 1: Tablice za dimenzioniranje pravokutnih presjeka prema graničnim stanjima sloma ..... 73
Prilog 2: Tablice za dimenzioniranje T i Γ presjeka...................................................................... 74
Prilog 3: Tablice za proračun pravokutnih križno armiranih ploča opterećenih jednolikim
kontinuiranim opterećenjem.......................................................................................... 75
Prilog 4: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka...................... 76
Prilog 5: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka...................... 77
Prilog 6: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka...................... 78
Prilog 7: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka............................. 79
Prilog 8: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka............................. 80
Prilog 9: Armaturne tablice........................................................................................................... 81

Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka

1

OSNOVE POJMOVI O ARMIRANOM BETONU

1.1

Općenito

4

Beton je umjetni kamen, dakle materijal koji, kao i svaki kamen ima veliku tlačnu ali malu vlačnu
čvrstoću. U kombinaciji s armaturom dobiva se novi materijal – armirani beton, koji objedinjuje sve
dobre karakteristike oba osnovna materijala. Efikasno djelovanje tih dvaju, po mehaničkim
karakteristikama različitih materijala, omogućeno je sljedećim:

Beton tokom svog stvrdnjavanja čvrsto prianja uz čelik (armaturu), tako da pri djelovanju
vanjskih sila oni zajedno sudjeluju u nošenju. Prianjanje čelika i betona glavni je faktor
njihovog zajedničkog sudjelovanja u nošenju.

Beton i čelik imaju približno jednake temperaturne koeficijente. Betonu, ovisno o agregata
temperaturni koeficijent je: α c = 1.4 ⋅ 10 −5 − 0.7 ⋅ 10 −5 1 o C , a čeliku: α c = 1.2 ⋅ 10 −5 1 o C ,
zbog čega u kombinaciji ova dva materijala dolazi do neznatnog unutrašnjeg naprezanja pri
temperaturnim promjenama.

Beton štiti čelik od korozije, ako je dovoljno kompaktan, zbog bazičnog karaktera kemijskih
reakcija i obilnog lučenja Ca(OH)2.

Kombinacijom betona i čelika u obliku armiranog betona postiže se dobro iskorištenje obaju
materijala, pri čemu beton u prvom redu prima tlačna, a čelik vlačna naprezanja.

Prema tome. − graničnim stanjem pukotina . podrazumijeva se ono stanje pri kojem presjek odnosno konstrukcija gubi sposobnost da se odupre vanjskim utjecajima ili pak dobiva nedopušteno velike deformacije ili lokalna oštećenja. a postiže se: − lomom materijala u kritičnom presjeku ili dosezanjem znatnijih deformacija. čime prestaje ispunjavati postavljene kriterije u pogledu nosivosti. − zamorom materijala (npr. Da bi se mogla odrediti nosivost presjeka neposredno pred slom. konstrukcija (ili jedan njen dio) smatrat će se nepodobnom za predviđenu uporabu ako je prekoračeno bar jedno od graničnih stanja. − graničnim stanjem naprezanja – kontrola naprezanja.1 Općenito 5 Pod pojmom graničnog stanja presjeka odnosno konstrukcije. nedjeljiva je nelinearna ovisnost naprezanje-deformacija za armirano betonski presjek od preraspodjele unutarnjih sila u statički neodređenoj konstrukciji ("plastifikacija" presjeka i "plastifikacija" sistema). poznata u armiranom betonu kao stanja naprezanja I.proračun pukotina. Greda od armiranog betona opterećena koncentriranom silom u sredini raspona ima različite stupnjeve iskorištenosti u raznim presjecima zavisno od momentnog dijagrama. Idući od ležajeva prema sredini raspona vide se tri različita stanja naprezanja. zasnovan na teoriji pouzdanosti konstrukcija. linije loma). Ovakav pristup. za mostove i nosače kranskih staza). − izvijanjem u elastičnom ili plastičnom području. uobičajeno je da se granična stanja dijele u dvije velike grupe: a) granično stanje koje odgovara maksimalnoj nosivosti. valja poznavati i stanja naprezanja koja prethode graničnome. gdje se formira mehanizam loma kod statički neodređenih nosača (kod ploča se formiraju tzv. naime. b) granična stanja upotrebljivosti. − dovođenjem konstrukcije ili elementa konstrukcije koje promatramo kao kruta tijela u stanje gubitka ravnoteže. − nestabilnošću uslijed velikih pomaka i deformacija. očiti je nesklad takvog postupka jer.Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2 OSNOVE PRORAČUNA AB KONSTRUKCIJA 2. .proračun deformacija. a postižu se: − graničnim stanjem deformacija vezano za upotrebljivost i izgled elementa i konstrukcije u cjelini . dok se dimenzioniranje vrši po metodi graničnih stanja. zahtijeva da se odabere ograničeni skup stanja za opisivanje ponašanja konstrukcije. Bitno je napomenuti da se još uvijek često proračun konstrukcija vrši po teoriji elastičnosti (linearna teorija). − otkazivanjem nosivosti konstrukcije praćeno pojavom tzv. Dakle. plastičnih zglobova. II i III (crtež 1). Metoda graničnih stanja promatra stanje deformacija i naprezanja neposredno pred slom presjeka. Općenito. trajnosti i funkcionalnosti. Takva se stanja obično nazivaju graničnim stanjima pri kojima konstrukcija zadovoljava uvjete za koje je projektirana.

Kraj stanja I (Ia) označava da je vlačna čvrstoća betona pred iscrpljenjem. uslijed istodobnog popuštanja betona i armature nastaje tkz. osobito za betone visokih kvaliteta.o. tj uz potpuno iskorištenje obaju materijala ili samo čelika. kao i u zoni II. pri čemu naprezanje u čeliku ne doseže granicu popuštanja. preporučuje se dimenzioniranje uz pretpostavku istodobne iscrpljenosti armature i betona. Ako postoji mogućnost slobodnog izbora presjeka. Slom nastaje trenutno. pa raspodjela naprezanja u vlačnoj zoni ide po krivulji dok je raspodjela tlačnih naprezanja još uvijek linearna. Takav slom nastaje kod jako armiranih presjeka.o. Slom nastaje iznenadno bez naglašenih pukotina i većih deformacija. pa je opravdano pretpostaviti da je raspodjela naprezanja linearna. . a u vlačnoj zoni. balansirani slom.Stanja naprezanja AB grede Za stanje I. plastifikacije armature. naprezanja tlaka i vlaka su mala.6 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka F Ia I III n. kod čega se slom presjeka ne događa odmah poslije pojave pukotina.o. 3. uslijed popuštanja betona nastaje neduktilan slom. Stanje naprezanja II karakteristično je po tome što u vlačnoj zoni nastaju pukotine i vlačna se zona isključuje iz nosivosti. Da se takav slom ne dogodi. a raspodjela tlačnih naprezanja ima oblik krivulje. Način sloma armirano betonskih elemenata ovisi o postotku armiranja. SREDINA PRESJEKA R II d Bez pukotina Sitne pukotine Pukotine pred slom 1/2 l MI M Ia M II M III Crtež 1 . koji je karakteriziran prethodnom pojavom naglašenih deformacija i pukotina. formiranja većih pukotina i loma armature. Stanje naprezanja III (stanje neposredno pred slom) karakteristično je po tome što raspodjela tlačnih naprezanja ima oblik krivulje. o djelovanju unutrašnjih sila i o mehaničkim karakteristikama betona i armature. nastaju pukotine koje su još veće i dosežu neutralnu os. Općenito slom presjeka može nastati: 1. n. n. 2. već mu prethode sve veće pukotine i naglašene deformacije armature u vlačnoj zoni (duktilan slom). uslijed popuštanja armature i to na 2 načina: − nedovoljnim armiranjem (ρ < ρmin) tako da prilikom prijelaza iz faze I u fazu II dolazi do naglog povećanja naprezanja u armaturi. potrebno je presjek armirati minimalnom armaturom. − iscrpljenošću armature. Tlačna zona se smanjuje i neutralna os putuje prema gore.

najkritičnije je stanje granične nosivosti . okolne sredine. − dokaz maksimalnih deformacija i progiba za upotrebljivost konstrukcije. pregradnim zidovima.dimenzioniranje karakterističnih poprečnih presjeka nosača sprovodi prema teoriji granične nosivosti. − poznata je veza naprezanje-deformacija za armaturu i beton. − da je zadovoljen uvjet ograničenja pukotina za radna opterećenja (uvjet trajnosti). U velikom broju slučajeva. primijenjenog sistema konstrukcije i sl. u inženjerskoj praksi. probijanja. a zatim se daje dokaz odnosno provjera ispunjenosti uvjeta koje traže granična stanja upotrebljivosti. skupljanja i temperature. b) granično stanje u eksploataciji: − dokaz razmaka i otvora pukotina u vlačnoj zoni betona. Proračun prema graničnim stanjima dakle obuhvaća proračune i kontrole ponašanja konstrukcija i to: a) granično stanje loma: − proračun statičke ravnoteže konstrukcije (gdje se konstrukcija promatrana kao kruto tijelo provjerava na klizanje. izolacijama.. − nosivost betona u vlačnoj zoni se ne uzima u obzir. ne izazovu nepovoljne utjecaje na konstrukciju u eksploataciji (uvjet uporabljivosti). odizanje oslonaca. Vlačnu silu prima armatura. isplivavanje. zavisno od namjene objekta. Dakle deformacije betona i armature su iste za istu udaljenost od neutralne osi presjeka. koje se kod savijenih elemenata svodi na granično stanje progiba. poprečnih sila. − da ukupne deformacije. . a zatim se.2 7 Osnovne pretpostavke Elementi konstrukcija kod dimenzioniranja trebaju zadovoljiti uvjete: − da postoji dovoljna sigurnost na lom.loma. posebno radi osiguranja kompatibilnosti deformacija (progiba) konstrukcije sa opremom. na primjer.Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2.. Stoga se detaljan proračun . u jako agresivnim sredinama. Proračun po graničnoj nosivosti lomu vrši se na osnovu sljedećih pretpostavki: − presjeci i nakon deformiranja ostaju ravni (vrijedi hipoteza Bernoulli-a). s utjecajem puzanja. gdje se u toku eksploatacije dopuštaju vrlo male širine pukotina u betonu. može biti najkritičnije granično stanje pukotina. izvijanje. Kod vitkih AB konstrukcija velikih raspona može pak biti mjerodavno granično stanje deformacija.. dokazuje da su i ostala granična stanja zadovoljena. prevrtanje. Uvjeti koje ovo granično stanje traži moraju se poštivati radi osiguranja funkcionalnosti konstrukcije. iz čega proističe da je raspored deformacija po visini presjeka pravolinijski. zatim izbjegavanja nepovoljnih psiholoških efekata. može se dogoditi da ne bude (uvijek) mjerodavno stanje loma. oblogama..). lokalnih naprezanja. − proračun unutarnjih sila koje vladaju u konstrukciji bilo linearnom teorijom (teorijom elastičnosti) ili transformacijom konstrukcije u mehanizme loma (proračun teorije plastičnosti). − proračun graničnog stanja loma uslijed zamora materijala (za posebne elemente konstrukcija). čime je određena veličina i raspored tlačnih naprezanja po visini tlačnog dijela presjeka. adhezije i sl. za usvojenu geometriju poprečnih presjeka i kvaliteta materijala. koje se smatra mjerodavnim. − proračun granične nosivosti kritičnih presjeka za djelovanje momenata savijanja i uzdužnih sila. momenata torzije. U proračunu se po pravilu izračuna jedno granično stanje. pa kao takvo i mjerodavno za proračun. Tako. već jedno od dva granična stanja upotrebljivosti. − prianjanje betona i čelika nije narušeno sve do samog loma konstrukcije. Međutim. itd.

koja će s jedne strane biti vrlo jednostavna i primjenjiva u praksi.5 ‰ () gdje je: − fcd .0 29000. količine armature u tlačnoj zoni presjeka.9 2.5 3.6 1. 0 < ε c ≤ 3 .0 36000.0 33500.cub (MPa) fct.1 0.0 55.26 0.37 0. dvoosno ili višeosno).0 20. kvaliteti betona.0 25.0 16.48 26000.0 37. σc fck σc = ck (4−εc)εc f 4 αfcd εc [‰] 2.6 2.0 60.2 2. u pravilnicima raznih zemalja poprima čitav niz oblika: parabole drugog ili trećeg stupnja.44 0.41 0. obliku poprečnog presjeka nosača.18 0.8 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2.0 35000. fck [MPa] fct.0 20.0 32000. dužine trajanja opterećenja.0 27500.0 25.0 50. pravokutnika.3 Radni dijagram betona Eksperimentalna istraživanja su pokazala da stvarni oblik veze između naprezanja σc i deformacije εc za beton ovisi o nizu faktora: vrsti opterećenja. U našoj zemlji.30 0. gustoći vilica itd. koja se u literaturi naziva radni dijagram betona (RDB). koja se dobiva iz karakteristične tlačne čvrstoće Karakteristika betona fck (MPa) fc.0 30.22 0.3 ⋅ (fck ) . Za potrebe proračuna-dimenzioniranja betonskih i armirano betonskih presjeka potrebno je iznaći analitičku vezu između naprezanja σc i deformacija εc betona.0 35.m (MPa) τRd (MPa) Ecm (MPa) C 12/15 C 16/20 C 20/25 C 25/30 C 30/37 C 35/45 C 40/50 C 45/55 C 50/60 Čvrstoća na valjku 12.0 ‰ () tj pravac σc = α fcd pri 2 .2 3.8 4.9 3.0 40.0 Srednja vlačna čvrstoća Posmična čvrstoća Početni modul elastičnosti U tabeli su također dane i vrijednosti početnog modula elastičnosti te vlačne čvrstoće za pojedine klase betona.0 45. a s druge što vjernije opisivati stvarnu vezu.0 37000.računska tlačna čvrstoća betona.5‰ Crtež 2 – Radni dijagram betona Računski radni dijagram betona je dakle parabola: σc = α fcd (4 − εc ) εc 4 pri 0 ≤ ε c ≤ 2 .0 45. usvojen je radni dijagram betona oblika parabola+pravokutnik (crtež 2).0‰ 3.0 30. brzini nanošenja opterećenja. parabole+pravokutnika i sl.0 50. stanju naprezanja u elementu (jednoosno.34 0.m ≈ 0.0 Čvrstoća na kocki 15.0 30500. izračunate po izrazima Ecm = 9500 ⋅ 3 fck + 8 . Ova analitička veza. fck [MPa] 23 [MPa] [MPa] () .0 1. a prema prijedlogu EC 2.

0438) B 500B (1. To je iz razloga što već pri deformacijama od 5 ‰ do 20 ‰ armirano betonski nosači se toliko deformiraju da se praktički iscrpljuje nosivost presjeka deformacije rastu iako se vanjska sila ne mijenja (armatura "teče").08 ≥ 1.15 ≤ 1. d (mm) .35 Nazivni promjer. Pri prekoračenju deformacija od 20 ‰ dolazi do značajnih rotacija presjeka i do znatne redukcije tlačne zone što ima za posljedicu drobljenje i lom betona u tlaku. uzima se u obliku bilinearnog dijagrama (crtež 3). Maksimalno (granično) naprezanje čelika fyk jednako je granici tečenja (razvlačenja). kao računski model za proračundimenzioniranje armirano betonskih presjeka.9 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2.0438) (1. Dakle usvaja se da je granična nosivost armature po naprezanjima dostignuta kada naprezanje u armaturi bude jednako granici razvlačenja. koja se u literaturi naziva radni dijagram čelika (RDČ). Naziv i oznaka (broj) čelika Šipkasta armatura (nHRN EN 10080-2.08 ≥ 1.05 ≥ 1. nHRN EN 10080-3 i nHRN EN 10080-4) B 500A B 500B B 450C (1.4 Radni dijagram čelika Idealna veza između naprezanja i deformacija za čelik.0439) (1.05 ≥ 1. ±σs fyk fyd εs [‰] 20.04…) Namot: 4-16 Šipke: 6-40 Namot: 6-16 Šipke: 6-40 Namot: 6-16 5-16 6-16 6-16 Granica razvlačenja fyk (MPa) ≥ 500 ≥ 500 ≥ 450 ≥ 500 ≥ 500 ≥ 450 Omjer vlačne čvrstoće i granice razvlačenja ≥ 1.0‰ Crtež 3 – Radni dijagram čelika Dakle smatra se da je dostignuta granična nosivost presjeka po vlačnoj uzdužnoj armaturi znatno prije no što čelik uđe u zonu očvršćivanja.0439) B 450C (1. U tablici su date mehaničke karakteristike i uvjeti za pojedina svojstva čelika za armiranje. koji u stvari predstavljaju tražene kvalitete za pojedina svojstva.04…) Mrežasta armatura (nHRN EN 10080-5) B 500A (1.35 ≥ 1.15 ≤ 1.

0‰ Crtež 4 – Dijagram deformacija AB presjeka 1. dolaze slučajevi čistog savijanja i savijanja sa uzdužnom silom (±N). Neutralna os uvijek se nalazi u presjeku. kao i utjecaj nejednolike temperature..0‰ f 3. − Netočnost u položaju armature. kao što su: − Netočnost procjene stalnog i pokretnog opterećenja. − Zanemarivanje prostornog djelovanja konstrukcije i zanemarivanje prostornog stanja naprezanja na čvrstoće. Koeficijenti sigurnosti variraju prema tome da li se radi o stalnom (vlastita težina. Tlak 2.). pa se dobivaju računske vrijednosti. itd. Ukupnu vlačnu silu prima armatura.. − Tolerantne greške proračuna. a po položaju ide i do tlačnog ruba.). u biti. Cijeli betonski presjek je vlačno opterećen. − Netočnost usvojenog statičkog sistema u odnosu na stvarnu konstrukciju. težina stalne opreme. − Netočnost određivanja čvrstoća i deformacija materijala. − Moguću koroziju čelika. prema crtežu 4. netočnost dimenzija presjeka.5 Koeficijenti sigurnosti Metoda graničnih stanja je semiprobabilistička metoda u kojoj se na principu vjerojatnoće intenziteta opterećenja definiraju reprezentativne vrijednosti. Tim se vrijednostima pridružuju koeficijenti sigurnosti. odnosno jedinstvenog koeficijenta sigurnosti. snijeg. .. Zavisno od deformacije betona i čelika definiraju se područja za određivanje stanja naprezanja. vjetar. Centrični i ekscentrični vlak u fazi malog ekscentriciteta u području 1 omeđeni su linijama a i b. naročito odstupanje u veličini zaštitnog sloja u odnosu na projektiranu statičku visinu presjeka.) ili specijalnom opterećenjenju (utjecaji temeperature.5‰ B d2 Vlak As2 a 1 b c C d 2 4 d e 3 d1 As1 g h 5 A 20. Željeni stupanj sigurnosti postiže se dakle preko koeficijenata sigurnosti. Točka A je točka rotacije presjeka. promjenjivom (korisno opterećenje.10 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2. Mogući položaji linija deformacije b i c imaju rotaciju u točki A. − Neke netočnosti kod izvođenja (tolerantna odstupanja vertikalnosti elemenata.. − Utjecaj puzanja i skupljanja betona na konačnu čvrstoću. koja utječe na smanjenje nosivosti.0‰ 3.).. − Greške određivanja kritičnih presjeka kod dimenzioniranja konstrukcije. 2. seizmički udari. − Odstupanje računskih radnih dijagrama σ−ε od stvarnih za pojedine materijale. puzanja i skupljanja betona. u području 2. služi nam da "pokrijemo" neke netočne pretpostavke koje smo uveli u račun.. Zavisno o kakvom se opterećenju radi imamo i različite koeficijente sigurnosti. Između linija deformacija b i c. Koeficijent sigurnosti. Samo u slučaju linije c beton je potpuno iskorišten.

parkirališne ploče bez zaštitnog sloja .5‰ i εc=0‰. Za krajnje tlačno vlakno betona εc= 2. Zgrade otvorenih oblika). Maksimalna deformacija tlačne armature iznosi 2. vlažni prostori zatvorenih bazena za kupanje. nearmirani unutarnji elementi) 2.60 280 - C 30/37 35 0. kupališta. prostorije s atmosferom visoke vlažnosti (npr. Između linija d i f u području 4. rijetko suho XC3 Umjerena vlažnost XC4 Cikličko vlažno i suho Elementi u prostorijama obične vlažnosti zraka (uključujući kuhinje.50 300 - C 30/37 55 0. Razredi izloženosti i minimalne vrijednosti dane su u tablici. Klase okoliša Beton u eksploataciji može biti izložen različitim djelovanjima. U presjeku se javljaju samo tlačna naprezanja. Vlačna armatura. kupaonice. rijetko suho XD3 Cikličko vlažno i suho Područja prskanja vode s prometnih površina. 4. vodocementni omjer i sl. As1. Presjeci su jače armirani za liniju deformacije d. elementi izloženi industrijskim vodama koji sadrže kloride Elementi izloženi prskanju vode s prometnih površina na koja se nanose sredstva za odleđivanje. Razred Opis okoliša Informativni primjer moguće pojave razreda izloženosti Najmanji razred tlačne čvrstoće betona Minim.0‰. Neutralna linija nalazi se uvijek izvan presjeka.55 320 C 35/45 55 0. Linija f predstavlja granicu kod koje je εc=3. v/c omjer Min. 5. karakteristične tlačne čvrstoće. Nema rizika od oštećenja X0 Bez rizika djelovanja Elementi bez armature u neagresivnom okolišu (npr. privatne garaže Bazeni za plivanje i kupališta sa slanom vodom. Moguća točka rotacije linija deformacije je točka C. prema kojima treba odabirati i projektirati klasu betona. dok su naprezanja u armaturi na suprotnom rubu od σs= 0 do σs= fyd.5‰. u području 3. Prema uvjetima u kojima se beton nalazi propisani su minimalni tehnološki zahtjevi u vezi sastava betona. dijelovi temelja Dijelovi do kojih vanjski zrak ima stalni ili povremeni pristup (npr. a odnosi se na slučajeve ekscentrične tlačne sile u fazi malog ekscentriciteta. količina cementa Ostali zahtjevi C 20/25 15 - - - C 20/25 20 0. spadaju svi slučajevi složenog savijanja sa ekscentričnom tlačnom silom. prije nego što čelik dostigne granicu razvlačenja fyd.… 3. Zaštitni sloj cmin (mm) Maksim. Korozija armature uzrokovana kloridima koji nisu iz mora XD1 Suho ili trajno vlažno XD2 Vlažno.65 260 - C 30/37 35 0. naprezanja su praktično na granici gnječenja. Korozija armature uzrokovana karbonitizacijom XC1 Suho ili trajno vlažno XC2 Vlažno.45 320 1. Mogući položaji linije deformacija imaju za rotaciju točku B. Za deformacije armature: ε s1 < ε v = fyd Es lom nastaje po betonu. dok su iskorištena između linija d i e. U području iznad ove linije (prema liniji d) presjeci se računaju na složeno savijanje po velikom ekscentricitetu. Nearmirani temelji koji nisu izloženi smrzavanju i odmrzavanju.11 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.55 300 C 30/37 55 0. 2.…) Vanjski betonski elementi izravno izloženi kiši.55 280 - C 30/37 40 0. Javne kuhinje. Točka rotacije linija deformacije je točka B.0-3. Beton je u ovom području uvijek iskorišten do čvrstoće (fcd). Slučajevi čistog savijanja i savijanja sa uzdužnom silom mogu biti omeđeni i linijama c i d. u pravilu nije uvijek iskorištena kod loma zbog malih deformacija čelika. elementi u području vlaženja vodom (slatkovodna jezera i/ili rijeke. praonice. Lom uvijek nastaje po betonu.6 Područje 5 određeno je linijama g i h. Naprezanja u čeliku nisu iskorištena između linija e i f. minimalnog zaštitnog sloja. praonice rublja u stambenim zgradama). elementi stalno uronjeni u vodu Dijelovi spremnika za vodu.

45 320 - Zidovi lukobrana i molova C 35/45 55 0. elementi u području morske plime.50 300 - Stalno uronjeni elementi u lukama C 35/45 55 0. agresivan okoliš. Korozija armature uzrokovana kloridima iz mora XS1 XS2 XS3 Izloženi soli iz zraka. spremnici tekućih umjetnih gnojiva C 30/37 - 0.45 340 6. parkirališne ploče bez zaštitnog sloja). konstrukcije u marinama Betonski elementi u dodiru s morskom vodom. površine izložene prometu gusjeničara Manje maks. ali ne u direktnom dodiru s morskom vodom Uronjeno U zonama plime i prskanja vode Vanjski elementi u blizini obale C 30/37 55 0. mjesta na kojima može doći do struganja u postrojenjima za tretiranje voda iz kanalizacije Agregat prema HRN EN 12620 s dovoljnom otpornošću na smrzavanje. rashladni tornjevi s dimnjacima za odvođenje dimnih plinova XA3 C 35/45 - 0.50 320 5. Minimalna količina zraka 4. zrno agregata C 35/45 50 - - .50 320 Jako kemijski agresivan okoliš Kemijski agresivne vode u postrojenjima za tretiranje otpadnih voda.55 300 C 25/30 - 0. područje prskanja morskom vodom Otvoreni spremnici za vodu.0% C 30/37 - 0. spremnici za silažu i korita (žlijebovi) za hranjenje životinja.12 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4. Beton izložen habanju XM1 Umjereno habanje XM2 Znatno habanje XM3 Ekstremno habanje Elementi industrijskih konstrukcija izloženi prometu vozila s pneumatskim gumama na kotačima Elementi industrijskih konstrukcija izloženi prometu viljuškara s pneumatskim ili tvrdim gumama na kotačima Elementi industrijskih konstrukcija izloženi prometu viljuškara s pneumatskim gumama ili čeličnim kotačima. Beton izložen kemijskom djelovanju XA1 Slabo kemijski agresivan okoliš Spremnici u postrojenjima za tretiranje voda iz kanalizacije. hidrauličke konstrukcije u vrtložnim (uzburkanim) vodama (npr.55 300 C 30/37 - 0. sa li bez sredstava za odleđivanje XF1 XF2 XF3 XF4 Umjereno zasićeno vodom bez sredstava za odleđivanje Umjereno zasićeno vodom sa sredstvom za odleđivanje ili morska voda Jako zasićeno vodom bez sredstava za odleđivanje Jako zasićeno vodom sa sredstvom za odleđivanje ili morska voda Vanjski elementi Područja prskanja vode s prometnih površina. pretežno vodoravni elementi izloženi prskanju vode s prometnih površina na koja se nanose sredstva za odleđivanje.55 300 XA2 Umjereno kem. elementi u području kvašenja vodom (slatkovodna jezera i/ili rijeke) Prometne površine tretirane sredstvima za odleđivanje. Djelovanje smrzavanja i odmrzavanja. sa sredstvom za odleđivanje (ali drukčije od onog kod XF4).45 340 - C 30/37 - 0. Bazeni za destilaciju). elementi u agresivnom tlu C 35/45 - 0.45 360 C 30/37 25 - - C 30/37 45 - - - Sulfatno otporni cement 7.

tj.1) . Da bi spriječili takav slom potrebno je presjek armirati minimalnom armaturom.max = 4. Za dimenzioniranje presjeka koristi se uvjetom ravnoteže koji se za ovaj slučaj može iskazati ∑M = 0 ∑H = 0 gdje su: − Msd = ∑γ M i i ⇒ Msd = Fc ⋅ z = Fs1 ⋅ z ⇒ Fc = Fs1 .crtež 2.0% 3.1 Minimalna i maksimalna armatura u presjeku Slom slabo armiranih presjeka. iz uvjeta da ukupnu vlačnu silu u betonu kod pojave pukotina preuzme vlačna armatura.2 Jednostruko armirani pravokutni presjek opterećen momentom savijanja 3. Minimalna vlačna armatura određuje se iz uvjeta sprečavanja krtog loma.1 Teoretske postavke U presjeku opterećenom momentom savijanja javlja se stanje deformacije-naprezanja kakvo je prikazano na crtežu 5. kao što je prije istaknuto.13 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3 DIMENZIONIRANJE AB KONSTRUKCIJA PREMA GRANIČNIM STANJIMA NOSIVOSTI 3. (3. Osim toga ova armatura smanjuje širinu pukotina kod loma betona. Plastifikacija armature se mora izvršiti prije iscrpljenja nosivosti betona da do sloma ne bi došlo drobljenjem betona u tlaku. Naprezanje u betonu je određeno radnim dijagramom betona (parabola+pravokutnik) .min = 0.Naprezanja i deformacije jednostruko armiranog pravokutnog AB presjeka Linija deformacije je pravac jer vrijedi Bernoullieva hipoteza ravnih presjeka.1% Maksimalna vlačna armatura u presjeku određuje se iz uvjeta da kapacitet rotacije pri lomu bude dovoljan da bi se mogla izvršiti redistribucija momenata duž nosača. nastaje trenutno.85 fcd x=ξ*d 2 A Fs1 1 b Crtež 5 .2. EC-2 utvrđuje jedinstveni maximalni postotak armiranja za presjeke opterećenje dominantno na savijanje: ρl.računska vrijednost utjecaja (računski moment). EC-2 utvrđuje jedinstveni minimalni postotak armiranja za presjeke opterećenje dominantno na savijanje: ρl. εc2 d-d2 z=ζ*d d-x h d εs1 As1 Fc B Neutralna os Msd d1 0. a naprezanje u armaturi po radnom dijagramu čelika – crtež 3.

koeficijent kraka unutrašnjih sila. − ζ .5 ‰ 3 εc2 αv = (3.2 se transformira u: x ∫ Fc = b σc dx = α v x b α fcd (3. Tlačna sila u betonu za opći poprečni presjek može se izraziti kao integral naprezanja po površini poprečnog presjeka: ∫ Fb = σc dA (3.koeficijent položaja neutralne osi.krak unutrašnjih sila. d1 .udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka.2) A Za pravokutni poprečni presjek kod kojeg je širina (b) konstantna izraz 3. Krak unutrašnjih sila (z) također se može lako izračunati: z = d − k a ⋅ x = d − k a ⋅ ξ ⋅ d = (1 − k a ⋅ ξ ) ⋅ d = ζ ⋅ d (3.8) Unutrašnji reaktivni moment (računska nosivost presjeka) može se izraziti kao umnožak unutrašnje sile i kraka: Msd = Fc ⋅ z = 0.računska sila u betonu (tlačna sila).6) ξ .krak unutrašnjih sila.4) Vlačna sila u armaturi dobiva se umnoškom površine armature sa naprezanjem u čeliku sa: Fs1 = A s1 fyd (3. ovisan o stupnju iskorištenosti betona. 8 − εc 2 0 ‰ < εc 2 ≤ 2 ‰ 4(6 − εc 2 ) ε (3ε − 4 ) + 2 ka = c2 c2 2 ‰ < ε c 2 ≤ 3 .koeficijent položaja tlačne sile betona. b. d . z . x . Fs1 . − ka .5) Položaj neutralne osi x može se lako izračunati iz geometrijskih odnosa (crtež 5): x d = εc 2 ε s1 + εc 2 gdje je: − ⇒ x= εc 2 d= ξd ε s1 + εc 2 (3.7) gdje su: − z .14 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka − − − − − − − Fc . a predstavlja odnos površine RDB-a i površine pravokutnika ( fcd ⋅ x ). h . εc 2 (6 − εc 2 ) 0 ‰ < εc 2 ≤ 2 ‰ 12 3 εc2 − 2 αv = 2 ‰ < ε c 2 ≤ 3 .dimenzije presjeka (širina i visina).udaljenost neutralne osi od tlačnog ruba presjeka.5 ‰ 2εc 2 (3εc 2 − 2) ka = (3.85 ⋅ α v ⋅ ξ ⋅ d ⋅ b ⋅ fcd ⋅ ζ ⋅ d tj. (3. statička visina presjeka.9) .udaljenost težišta vlačne armature od tlačnog ruba presjeka.3) 0 gdje je αv koeficijent punoće RDB-a.računska sila u armaturi (vlačna sila).

računska čvrstoća betona. − d .10) gdje su: − b . .11) Na isti način može se postaviti jednadžba preko sume horizontalnih sila: ∑N = 0 ⇒ Fc = Fs1 0. Kod praktičnog rješavanja pojedinih zadataka dimenzioniranja armirano betonskih presjeka. − ρ .85 ⋅ α v ⋅ ξ ⋅ ζ = Msd b ⋅ d2 ⋅ fcd (3. Jedne takve tablice dane su u prilogu 1.bezdimenzionalna vrijednost momenta savijanja. Potrebna površina armature dobit će se iz: Msd = A s1 ⋅ fyd ⋅ ζ ⋅ d . − µ sd . − fcd .stvarni koeficijent armiranja. A s1 = Msd ζ ⋅ d ⋅ fyd (3.85 ⋅ α v ⋅ ξ = (3.statička visina presjeka.mehanički koeficijent armiranja.12) fyd A s1 fyd ⋅ = ρ⋅ d ⋅ b fcd fcd gdje su: − ω . niz uvedenih koeficijenata se očitava iz tablica.15 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka µ sd = 0.85 ⋅ α v ⋅ ξ ⋅ d ⋅ b ⋅ fcd = A s1 ⋅ fyd ω = 0. a njihovo a njihovo praktično korištenje biti će prikazano na konkretnim primjerima koji se javljaju u praksi.širina pravokutnog presjeka.

ζ = 0.0 kNm b = 40 geometrija b = 40 cm h = 60 cm d1 = 5. odredi se bezdimenzionalna vrijednost momenta savijanja: µ sd = Msd bd2 fcd te se iz tablica (prilog 1) za odabranu deformaciju armature εs1 očitaju vrijednosti εc2. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.0 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm µ sd = Msd 260 ⋅ 100 = = 0.194 x = ξ ⋅ d = 0.4 ‰.67 cm A s1 = Msd 260 ⋅ 100 = = 11.48 ⇒ odabrano 6∅16 (As=12.0 iz tablica ⇒ εs1 = 10. ξ = 0. Potrebna površina armature dobiva se prema izrazu (3. A s1 = Msd ζ d fyd Numerički primjer h = 60 d = 55 x = 10.2.75 cm2 ζ d fyd 0.925.10).0 MPa Msd B 500B . Iz izraza (3.11). Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).925 ⋅ 55 ⋅ 43. εc2 = 2.0 1.16 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.0 ‰.0 MPa fcd = fck γ c = 30.8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 260.06 cm2) .194 ⋅ 55 = 10. armiran s B 500B. fyk = 500. kvaliteta materijala i računsko opterećenje. materijal: C 30/37 . Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=260 kNm.2 Slučaj 1 Postupak Poznate su dimenzije betonskog presjeka.0 MPa f yd = f yk γ s = 500. fck = 30.107 2 bd fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.15 = 434. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm.5 = 20.67 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.0 1. ξ i ζ.

Izrazima (3. fyk = 500.0 1.8 MPa A s1 d1 = 5 .8 1. a izborom εs1=20 ‰ mali moment nosivosti i malo armature Za pretpostavljene deformacije iz tablica se očitaju koeficijenti µ sd i ζ.6 4. Dakle εc2 =3. Potrebno je odrediti moment nosivosti i potrebnu površinu armature.6 4. Moment nosivosti presjeka je onaj moment za kojega su oba materijala (beton i čelik) u potpunosti iskorišteni.56 1.56 1.11) dobivamo tražene veličine.8 1. (Nepoznato nam je As1.0 1.6 0.6 5. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm. materijal: B 500B fck = 30.lim ζ d fyd Numerički primjer Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.6 4.6 4. Izborom εs1=3 ‰ dobiva se veliki moment nosivosti i više armature. εs1.lim = µ sd.5 ‰ a εs1=3-20 ‰.2.0 MPa Msd b = 40 c h = 60 d = 55 C 30/37 . εc2 i moment nosivosti).0 MPa . fcd = fck γ c = 30. MRd.5 0.56 1.1 A s1 3 1. armiran s B 500B.17 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.6 0. Potrebno je odrediti moment nosivosti i potrebnu površinu armature.10) i (3.5 = 20.56 4.3 Slučaj 2 Postupak Poznate su dimenzije betonskog presjeka b/d i kvaliteta materijala.56 1.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.15 = 434. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).8 3 40 3.lim bd2 fcd A s1 = MRd.

288.32 kNm x = ξlim ⋅ d = 0.96 37.0 ‰ i εc2 = 3.96 kNm x = ξlim ⋅ d = 0.096.0 3.19 cm A s1 = MRd.149 MRd.32 ⋅ 100 = 10.235 22.05 15.0 3.lim As1 3.lim x MRd.5 0.159 14.32 10. ξ lim = 0.36 cm2 0.16 18.0 = 696.0 ‰ i εc2 = 3.776 0.5 ‰ ⇒ iz tablica µsd.67 10.0 3.19 232.189 0.56 5.538 ⋅ 55 = 29.938 ⋅ 55 ⋅ 43.41 εs1 b = 40 15 ‰ 10 ‰ 5 ‰ 3 ‰ .259 0.23 28.776 ⋅ 55 ⋅ 43.412 0.5 0.59 cm A s1 = MRd.5 0.18 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka geometrija b = 40 cm h = 60 cm d1 = 5.288 29.56 cm2 0.26 8.938.0 3.5 ‰ ⇒ iz tablica µsd.288 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.lim = 0.5 0. ξ lim = 0.65 14.5 0.96 ⋅ 100 = 37.26 385.938 0.24 13.17 20.lim ζ lim d fyd = 232.48 Pretpostavimo: εs1 = 3.41 290.538 MRd.lim = µ sd bd2 fcd = 0.36 εc2=3.892 0.829 0. ζlim = 0.lim = 0.096 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.65 568.0 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Pretpostavimo: εs1 = 20.538 0.lim = µ sd bd2 fcd = 0.149 0.120 10.0 = 232.776.149 ⋅ 55 = 8.48 U tablici su dani odnosi momenta nosivosti i uzdužne armature za još neke deformacije čelika: εc2 ξlim ζlim µRd. ζlim = 0.096 8.59 696.0 10.921 0.19 3.5‰ d = 55 A s1 εs1 20 ‰ d1 = 5 h = 60 29.lim ζ lim d fyd = 696.60 22.

6 50. materijal: fck = 30.lim = Msd bd2 fcd .0 MPa ..0 40.lim = 0.0 50.0 70. (Nepoznato nam je: b.0 20.2.0 b 0. ζlim = 0.4 Slučaj 3 Postupak Poznati su kvaliteta materijala i računsko opterećenje.0 20. h. f yd = f yk γ s = 500.5 = 20. εs1.0 MPa Msd B 500B fyk = 500.0 80.0 30.0 68.0 1.0 20.1 100.0 43. dpot ≥ Msd µ sd.1 40. As1.0 40.0 48. εc2).0 ‰ i εc2 = 3. ξ lim = 0.0 10. Unaprijed se odabere širina presjeka b.0 .0 56. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2). µ sd.7 80. te se izračunavanjem izraza (3.0 60.0 10.lim b fcd b (cm) d (cm) 120.0 30.892.259 Msd µ sd.4 60. armiran s B 500B.8 MPa d1 = 5 A s1 c h = 60 d = 55 C 30/37 b = 40 Pretpostavimo: εs1 = 10.0 0.159. Potrebno je odrediti dimenzije betonskog presjeka i potrebnu površinu armature.15 = 434. Potrebno je odrediti moment nosivosti i potrebnu površinu armature.5 ‰ iz tablica dpot ≥ ⇒ µsd.0 1.7 h (cm) 60.lim b fcd te se za odabrano d.11) A s1 = Msd ζ d f yd Numerički primjer Potrebno je odrediti optimalni betonski presjek. za računski moment Msd=300 kNm.7 70.0 MPa .19 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.0 36.0 97. potrebna površina armature dobiva prema izrazu (3.10) po d odredi potrebna visina presjeka. fcd = fck γ c = 30.0 39.

07 cm2) Armatura nije dobro odabrana jer je mali razmak između šipki.6 0.0 µ sd = ⇒ iz tablica εs1 = 10.53 2.12 1.904 ⋅ 55 ⋅ 43.5 0.53 1.8 1.5 .12 35 1.1 ‰.6 0.0. ξ = 0.8 1. bod = 35 cm hod = 60 cm d1 = 5.53 1.8 3.12 3.6 2.6 2.0 ‰.904. 3.27 cm2) Ova armatura je bolje odabrana.8 5.6 2.6 2.20 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Za presjeke koji su opterećeni momentom savijanja povoljan odnos dimenzija je d/b = 1.6 2.8 3.6 5.8 3.5-2.1 A s1 3.48 ⇒ 7∅16 (As=14.12 1. 3.142 2 bd fcd 35 ⋅ 55 2 ⋅ 2.04 cm A s1 = Msd 300 ⋅ 100 = = 13.8 1.12 1.8 0. εc2 = 3.8 1.237 ⋅ 55 = 13.8 0.88 cm2 ⇒ 6∅18 (As=15.0 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Msd 300 ⋅ 100 = = 0.53 1.53 1.2 A s1 3.5 1.53 1. ζ = 0.8 3.5 0.237 x = ξ ⋅ d = 0.8 3.88 cm2 ζ d fyd 0.5 1.5 35 A s1 = 13.8 3.

159.lim = 0.65 cm 0.15 = 434.259 Msd = µ sd.12): ω= A s1 fyd ⋅ d ⋅ b fcd te nakon što se iz tablica (prilog 1) očitaju koeficijenti µ sd.lim = A s1 ζ lim d fyd Važno je napomenuti da se na ovaj način dobiva najmanji moment nosivosti.lim b fcd 300 ⋅ 100 = 39.5 Slučaj 4 Postupak Poznate su dimenzije betonskog presjeka (b/h).0 ‰ i εc2 = 3. za računski moment Msd=300 kNm. Uz pretpostavku deformacija armature εs1 = 20. fyk = 500.lim = µ sd. materijal: h = 60 d = 55 C 30/37 . Odabirom manjih deformacija Numerički primjer Potrebno je odrediti optimalni betonski presjek.2.0 . armiran s B 500B. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2). nađe se mehanički koeficijent armiranja (izraz 3. ζlim = 0.892.lim b d2 fcd ili MRd.0 1. fck = 30.0 ‰. (Nepoznato nam je: Msd).0 MPa Msd B 500B .0 MPa f yd = f yk γ s = 500. Potrebno je odrediti moment nosivosti.21 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. i b=60 cm iz tablica dpot ≥ ⇒ µsd. Potrebno je odrediti moment nosivosti i potrebnu površinu armature.0 MPa fcd = fck γ c = 30. ξ lim = 0.lim ili ζ lim moment nosivosti se odredi prema jednom od sljedećih izraza MRd. površina armature i kvaliteta materijala.8 MPa d1 = 5 c A s1 b = 40 Pretpostavimo: εs1 = 10.0 1.159 ⋅ 60 ⋅ 2.5 = 20.5 ‰..

206 ⋅ bd2 fcd ) (3.lim = µ sd.35 .Naprezanja i deformacije dvostruko armiranog pravokutnog AB presjeka U dvostruko armiranom presjeku utjecaj tlačne armature na njegovu nosivost može se uzeti u obzir ako je ona povezana sponama na razmaku: sw ≤ 15∅ (∅ . εs2 εc2 h d d-x Nsd εs1 d1 As1 Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d Neutralna os Msd 0.278 ‰ ζ lim = 0.16) Limitirajući moment preuzimaju beton i vlačna armatura. Time se tlačna armatura osigurava od izvijanja! Za betone razreda ≤C 35/45 prema normi HRN EN 1992-1-1 najveća dopuštena granična vrijednost koeficijenta položaja neutralne osi iznosi ξlim=0.35.ukupna vlačna armatura (d − d2 ) fyd ζ lim d fyd (3.5 ‰ ξlim = 0.252 ⋅ bd2 fcd ) (3.206 (3.813 .45 . µ sd.lim = µ sd. ε s1 = 6.lim bd2 fcd = 0.tlačna armatura (d − d2 )σs2 (3.lim = 0.18) A s2 = . Dvostruko armirani presjeci upotrebljavaju se kada je računski moment Msd veći od momenta nosivosti MRd. µ sd.lim . d2 -udaljenost težišta tlačne armature od ruba presjeka). S tim u vezi mogu se izračunati i ostali parametri: ε c2 = 3.15) Prema tome najveći moment savijanja koji jednostruko armirani presjek može preuzeti je: ( MRd.lim + sd .lim M − MRd. . . Prema tome potrebna armatura će se izračunati prema izrazima: A s1 = MRd.5 ‰ ζ lim = 0.85 fcd Fs1 1 b Crtež 6 .5 ‰ ξlim = 0.14) Za betone razreda ≥C 40/50 prema normi HRN EN 1992-1-1 najveća dopuštena granična vrijednost koeficijenta položaja neutralne osi iznosi ξlim=0. S tim u vezi mogu se izračunati i ostali parametri: ε c2 = 3.3 Dvostruko armirani pravokutni presjek opterećen momentom savijanja d2 2 As2 x=ξ*d Dvostruko armirani presjeci su oni presjeci koji posjeduju vlačnu i tlačnu armaturu (crtež 6).udaljenost neutralne osi od tlačnog ruba presjeka .13) Prema tome najveći moment savijanja koji jednostruko armirani presjek može preuzeti je: ( MRd.22 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.17) Msd − MRd.45.252 (3.lim = 0. dok razliku do stvarnog momenta preuzimaju dodatna vlačna i tlačna armatura.lim bd2 fcd = 0.promjer šipke tlačne armature) i ako je zadovoljen uvjet x ≥ 2d2 (x .854 .lim kojeg presjek može preuzeti bez tlačne armature. ε s1 = 4.

modul elastičnosti čelika ( Es = 200 GPa ).5 ‰ ξlim = 0. Presjek je potrebno dvostruko armirati.252 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=760 kNm. .252 MRd. Računamo moment nosivosti: ε c2 = 3.Granična deformacija pri kojoj dolazi do tečenja armature (= fyd E s ).45 . udaljenost težišta vlačne i tlačne armature od ruba presjeka d1=d2=5 cm. Numerički primjer 1 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).0 = 609.19) gdje je: − ε s 2 .0 1.252 ⋅ bd2 fcd = 0.8 MPa d1 = 5 A s1 opterećenje c d = 55 d2 = 5 A s2 Msd = 760.23 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Gdje je σs2 tlačno naprezanje u armaturi.lim = 0.0 Vidljivo je da izračunati µ sd veći od maksimalnog kojeg možemo očitati iz tablica.0 MPa b = 40 geometrija b = 40 cm h = 60 cm d1 = d2 = 5. − εv . sa se izračunava iz izraza: σs2 = Es ε s2 d2 d 1− ξ ξ− (3. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.314 2 bd fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.0 MPa Msd B 500B . µ sd.8 kNm .0 MPa fcd = fck γ c = 30.vlačna deformacija čelika promatrana kao apsolutna vrijednost. − Es .0 MPa f yd = f yk γ s = 500.5 = 20.813 .0 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm µ sd = Msd 760 ⋅ 100 = = 0.15 = 434.278 ‰ ζ lim = 0. fck = 30. Pri deformaciji ε s2 ≤ ε v uzima se da je ε s2 = fyd a za ε s2 > ε v . fyk = 500. armiran s B 500B. ε s1 = 4.0 1.lim = µ sd. materijal: c C 30/37 .lim bd2 fcd = 0.

0 = 587.8) ⋅ 100 = 609.8 ⋅ 100 = + + sd (d − d2 ) fyd 0.5) ⋅ 43.5) ⋅ 43.lim M − MRd.5 0.2 3.27 cm2 ⇒ odabrano 3∅20 (As=9. b = 40 cm h = 60 cm d1 = 6. Vrijede odabrane šipke.48 (54 − 5.252 ⋅ 40 ⋅ 54 2 ⋅ 2.42 cm2) 2 0.9 A s1 3.33 A s2 = 6.lim (760.79 ‰ ε v (B 500 ) = fyd Es = 434.21 cm2) A s1 = 38.27 cm2 A s2 d2 = 5 x = 24.0 = s2 ⇒ ε s2 = εc 2 = ⋅ 3.91 cm2 (d − d2 )fyd (55 − 5) ⋅ 43.lim (760.5 ‰ x = ξlim ⋅ d = 0.252 ⋅ bd2 fcd = 0.813 ⋅ 54 ⋅ 43.2 3. .lim bd2 fcd = 0.79 ‰ x x − d2 x 24.85 0.0 − 609.5 40 MRd.48 (55 − 5) ⋅ 43.5 = 2.8 3.85 3.75 εc2 = 3.0 − 587.5 cm d = h − d1 = 60 − 6 = 54 cm 3.91 = 38.0 − 609.lim = µ sd.24 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Vlačna armatura: A s1 = MRd.85 3.8 ⋅ 1000 (‰) = 2.813 ⋅ 55 ⋅ 43.48 ζ lim d fyd = 31.17 ‰ 200000 ε s2 > ε v ⇒ σs2 = fyd A s1 A s2 = ⇒ odabrano 5∅32 (As=40.9 kNm Vlačna armatura: A s1 = MRd.9) ⋅ 100 = 587.5 5.8 3.8 ) ⋅ 100 = = 6.9 ) ⋅ 100 = = 8.91 cm2 Msd − MRd.8 3. pa ponavljamo proračun.2 3.75 − 5.lim (760.0 cm d2 = 5.9 ⋅ 100 + sd = + (d − d2 ) fyd 0.2 3.2 3.8 3.48 A s2 Krivo su pretpostavljene veličine d1 i d2.75 ε s2 = 2.75 cm εc 2 ε x − d2 24.0 − 587.85 3.45 ⋅ 55 = 24.36 + 6.lim (760.48 Vidljivo je da se armatura nije značajno promijenila.16 cm2 (d − d2 ) fyd (54 − 5.lim M − MRd.80 + 8.16 = 38.96 cm2 Tlačna armatura A s2 = Msd − MRd.5 0.2 5.48 ζ lim d fyd = 30.

17 ‰ 200000 ε s2 > ε v ⇒ σs2 = Es ⋅ ε s2 = 200000 ⋅ 0.lim (760.252 ⋅ bd2 fcd = 0.0 − 587.314 2 bd fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.0 MRd.0 = s2 ⇒ ε s2 = εc 2 = ⋅ 3.0 1.45 ⋅ 55 = 24.0 = 587. a udaljenost težišta tlačne armature od ruba presjeka d2=12 cm. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=760 kNm. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=6 cm.75 cm εc 2 ε x − d2 24.8 ⋅ 1000 (‰) = 2.5 ‰ ε s2 = 1.42 = 40.75 εc2 = 3.0 MPa fcd = fck γ c = 30.25 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 2 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.06 (d − d2 )σs2 .0 cm d2 = 12.9 ) ⋅ 100 = = 11. fck = 30.0 MPa Msd B 500B .lim = µ sd.9 kNm Vlačna armatura: A s1 = MRd.9 ⋅ 100 + sd = + (d − d2 ) fyd 0.lim M − MRd. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).5 = 20.75 − 12.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.15 = 434.0 1.75 ε v (B 500 ) = fyd Es = 434.80 ‰ x x − d2 x 24.0 cm d = h − d1 = 60 − 6 = 54 cm µ sd = Msd 760 ⋅ 100 = = 0.80 + 9. d 2 = 12 materijal: d = 55 c C 30/37 A s2 .252 ⋅ 40 ⋅ 54 2 ⋅ 2.lim (760.36 cm2 (55 − 12) ⋅ 36.0018 = 360.5 = 1. fyk = 500. armiran s B 500B.0 − 587.80 ‰ x = ξlim ⋅ d = 0.0 MPa b = 40 geometrija b = 40 cm h = 60 cm d1 = 6. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.48 ζ lim d fyd = 30.813 ⋅ 54 ⋅ 43.22 cm2 A s2 d 2 = 12 x = 24.lim bd2 fcd = 0.8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 760.9) ⋅ 100 = 587.48 (54 − 12) ⋅ 43.6 MPa A s1 A s2 = Msd − MRd.

osim oblika.2 3.max=4%.8 3. što je više od dobivene vrijednosti.57 = = = 2 .85 3. ovaj postotak armature je praktično prevelik za dani presjek.21 + 12. potrebno je uvijek imati na umu da ukupni postotak armature u presjeku ne prijeđe maksimalnu dopuštenu vrijednost. 3.85 f cd ε*c Fs2 Fc d1 A s1 1 εs1 z d-x h d d-d2 Msd Fs1 bw Crtež 7 – T .26 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka ⇒ odabrano 5∅32 (As=40.4 Dimenzioniranje T i Γ presjeka T presjecima nazivamo one presjeke čija tlačna zona ima oblik slova "T".8 3.22 cm2 A s2 3.8 3. te je potrebno povećati presjek i/ili smanjiti opterećenje. ρl = A sl A s1 + A s2 40. Ako je x<hf tlačna zona betona ima pravokutni oblik.2 5.36 cm2 ⇒ odabrano 4∅20 (As=12.21 cm2) A s2 = 11. crtež 7.57 cm2) 2 0.5 5. Osim toga nosač oblika T presjeka može se u statičkom smislu tretirati kao T nosač samo ako rebro i . pa se presjek i proračunava kao pravokutni dimenzija beff/d. te zaključujemo da je presjek ispravno dimenzioniran.85 3.2 % Ac 60 ⋅ 40 60 ⋅ 40 Maksimalna vrijednost količine armature za presjeke naprezanje savijanjem je (prema EC2) ρl.5 0.2 3.5 40 Napomena: Ovim postupkom se praktički može odrediti armatura za bilo koji zadani moment Msd.85 3.33 A s1 = 40.5 0.2 3. beff A s2 εs2 x hf d2 2 Neutralna os εc2 0.8 3. Međutim. No.2 3.presjek Dakle. da bi presjek bio T presjek mora biti ispunjen i uvjet da je x>hf .85 0.9 A s1 3.2 3.

− neutralna os siječe rebro. pri čemu se mogu pojaviti dvije mogućnosti: − neutralna os prolazi kroz ploču ili njenim donjim rubom. To će se dogoditi kod presjeka opterećenih na savijanje s velikom tlačnom silom. Nakon izračunavanja koeficijenta µsd i očitavanja koeficijenta ξ. A s1 = Msd (d − hf / 2) fyd (3. može se javiti potreba i za tlačnom računskom armaturom. Tada se doprinos nosivosti presjeka velike tlačne zone rebra ne smije zanemariti. a zatim se određuje armatura.h f /2 εs2 d2 2 Fs1 bw Crtež 8 – "T" presjek s odnosom beff/bw>5 Koristeći uvjete ravnoteže. U praksi se dimenzioniranje T presjeka svodi na dimenzioniranje zamjenjujućeg presjeka širine bi.20) U praksi se najčešće pretpostave-usvoje dimenzije presjeka. ako je beff>5bw primjenjuje se pojednostavljeni proračun. zanemaruje se tlačna sila koju prima dio rebra između neutralne osi i donje ivice ploče b eff 0. jer bi to dalo neracionalne. Ako je beff≤5bw. tlačna računska armatura je u pravilu nepotrebna i ekonomski neopravdana. određujemo položaj neutralne osi (3. ne ide na potpuno iskorištavanje betona. pri jednakim položajima neutralne osi. Načelno. Točniji postupak primjenjujemo i onda kada je beff>5bw ako je x >>hf. tj ako je u presjecima 1-1 i 2-2 osigurana čvrsta veza između rebra i ploče. koji je za praksu dovoljno točan.6). dobiju jednake tlačne sile u zadanom i zamjenjujućem presjeku. obično se ne zadovoljavamo prethodnim. Takav presjek proračunavamo kao pravokutni dimenzija beff/d. . u pravilu. a T presjek izložen savijanju s velikom tlačnom silom. dobiva se izraz za potrebnu površinu presjeka vlačne armature. Tada primjenjujemo točniji postupak u kojem ne zanemarujemo doprinos tlačnog dijela rebra. u proračunu T presjeka primjenjuju se dva postupka u zavisnosti od odnosa beff/bw. S obzirom na veliku nosivost ploče. pojednostavljenim postupkom proračuna T presjeka. Širina bi određuje se iz uvjeta da se. sposobna primiti posmičnu silu. Općenito.27 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka ploča rade zajednički. da je krak unutrašnjih sila z=(d-hf/2). Pri tome se pretpostavlja da ukupnu tlačnu silu prima samo ploča. Dakle.11). Polazišna osnova nam je pravokutni presjek širine jednake širini ploče. previše armirane presjeke. tj. Dakle granična nosivost ovakvih presjeka dostiže se po armaturi (10-20 ‰).85 f x hf εc2 Neutralna os d-x h d Msd εs1 d1 A s1 1 ε*c cd Fc z = d . i da ova sila djeluje u srednjoj ravnini ploče. posebno ako je nosač T presjeka većeg raspona i opterećenja. Izuzetno kada aktivna širina ploče beff nije mnogo veća od širine rebra bw. a nalazi se na strani sigurnosti. dakle za očitani ζ određujemo armaturu prema (3. Pri tom se.

fyk = 500. što u praksi predstavlja uobičajeni postupak. fck = 25.5 = 16.22) ili dovoljno točno očitati iz tablica danih u prilogu 2.21) pri čemu se koeficijent λb može izračunati iz formule (3. − Nakon pronalaženja aktivne širine bi zamjenjujućeg T presjeka provodi se dimenzioniranje kao za pravokutni presjek poznatih dimenzija bi/d. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature. b eff = 150 d = 95 Msd C 25/30 . postupak se ponavlja. Na ovaj način T presjek je zamijenjen s pravokutnim presjekom pa se mogu koristiti sva pomoćna sredstva za proračun pravokutnih presjeka (tablice.) Numerički primjer 1 Zadan je betonski presjek dimenzija prema slici. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=700 kNm.koeficijent punoće radnog dijagrama betona za deformaciju ε∗c .28 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka εs2 hf d2 2 x A s2 ε*c d-x h d Msd N sd εs1 d1 A s1 1 0.7 MPa B 500B .0 MPa A s1 b w = 40 c f yd = f yk γ s = 500.8 MPa d1 = 5 h = 100 h f = 15 materijal: opterećenje Msd = 700. α∗v . Element je izrađen iz betona klase C 25/30 (klasa okoliša XC2).0 1.koeficijent punoće radnog dijagrama betona za deformaciju ε c 2 . armiran s B 500B.0 MPa fcd = fck γ c = 25. λb = 1 − αv α∗v ⎛ h ⎞⎛ b ⎜⎜1 − f ⎟⎟⎜⎜1 − eff bw ⎝ ξ d ⎠⎝ ⎞ ⎟⎟ ⎠ (3.85 f cd d-d2 Neutralna os εc2 Fs2 Fc z b eff bi Fs1 bw Crtež 9 – Zamjenjujući "T" presjek Širinu fiktivnog T presjeka bi možemo odrediti iz izraza: bi = λ b ⋅ beff (3.0 1. dijagrami i sl. Dobivene nova vrijednost ξ uspoređuje se sa starom. pa nastane li razlika.22) pri čemu su: − α v .15 = 434.0 MPa .

175 0.375 0.59 0.34 0.93 0.305 0.467 0.80 0.78 0.335 0.252 0.225 .481 0.368 0.225 ⋅ 95 = 21.34 0.056 0.48 A s1 = ⇒ odabrano 6∅20 (As=18.82 0.71 0.265 0.53 0.65 cm Msd 700 ⋅ 100 = = 17.200 0.418 0.91 Fiktivna širina je: bi = λ b ⋅ b eff = 0.58 0.0 ‰.93 0.0 ‰.29 0.460 0.80 0.344 0.0 4.065 0.391 0.105 0.350 0.485 0.27 0.225 0.154 0.97 0.076 0.125 0.550 0.139 0.550 0.337 0.78 0.70 0.550 0.5 cm 0. ξ = 0.99 0.500 0.00 1.454 0. ζ = 0.300 0.436 0.347 0.262 0.306 0.16 d 95 .73 0.38 cm − neutralna os siječe rebro! > hf = 15.53 0.289 0.299 0.84 0.420 0.459 0.444 0.98 0.67 iz tablica ⇒ εs1 = 10.55 0.71 0.461 0.477 0.56 0.550 0.72 0.550 0. početni presjek: µ sd = beff/d = 150/95: Msd 3000 ⋅ 100 = = 0.038 0.53 0.910.93 0.96 0.316 0.188 0.99 0.423 0.309 0.88 0.511 0.68 0.79 0.87 0.206 0.29 0.62 0.030 0.75 0. prethodno izračunavši parametre: b eff 150 = = 3.451 0.025 1.47 0.487 0.449 0.425 0.550 0.0 cm − neutralna os siječe ploču! x = ξ ⋅ d = 0.379 0.392 0.91 0.9 ‰.093 0.550 0.99 0.050 0.164 0.98 0.243 0.98 0.70 0.432 0.550 0.260 0.76 0.303 0.84 0.192 0.056 0.288 0.71 0.58 0.386 0.72 0.98 0.315 0.96 0.100 0.512 0.295 0.150 0.550 0.38 0.91 0.403 0.281 0.250 0.325 0.342 0.95 0.508 0.025 1.42 0.399 0.87 0.92 0.192 0.81 0.54 0.88 0.108 0.060 0.86 0.0 cm ⇒ Potrebno je odrediti aktivnu širinu fiktivnog T presjeka.509 0.94 0.119 0.50 0.166 0.64 0.090 0.050 0.032 0.150 0.434 0. εc2 = 2.374 0.479 0.028 0.49 0.00 1.097 0.388 0.487 0.475 0.502 0.155 0.400 0.550 0.276 0.00 1.84 0.98 0.125 0.499 0.083 0.40 0.175 0.99 0.550 0.64 0.45 0.457 0.232 0.428 0.351 0.92 0.00 1.53 0.507 0.59 0.75 bw 40 hf 15 = = 0.250 0.550 0.69 0.150 0.0 0.284 0.91 0.94 0.325 0.136 0.401 0.326 0.67 0.5 3.84 0.378 0.266 0.99 0.464 0.45 0.207 0.75 0.81 0.550 0.550 0.550 0.00 1.218 0.181 0.409 0.350 0.450 0.85 0.394 0.84 0.550 0.61 0.97 0.29 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka početni presjek: µ sd = beff/d = 150/95: Msd 700 ⋅ 100 = = 0.51 0.081 0.96 0.464 0.64 0.178 0.425 0.489 0.448 0.345 0. εc2 = 1.042 0. ξ = 0.74 0.78 0.49 0.64 0.525 0.070 0.483 0.83 0.335 0.075 0. hf d 0.063 0.114 0.345 0.031 2 beff d fcd 150 ⋅ 95 2 ⋅ 1.129 0.494 0.412 0.091 ⇒ < hf = 15.101 0.372 0.469 0.67 0.351 0.237 0.72 0.330 0.259 0.158 0.275 b eff b 0.00 1.485 0.94 0.43 0.208 0.68 0.67 iz tablica εs1 = 10.232 0.37 0.60 0.224 0.500 0.125 0.357 0.47 0.525 0.051 0.95 0.091 0.90 0.510 0.91 0.00 1.97 0.052 0.431 0.00 1.57 0.87 0.513 0.98 0.90 0.86 0.409 0.249 0.149 0.362 0.091 ⋅ 95 = 8.225 x = ξ ⋅ d = 0.111 0.0 λb ξ=x d 0.60 0.65 0.31 0.61 0.103 0. ali opterećen računskim opterećenjem Msd=3000 kNm.0 2.00 0.243 0.133 2 b eff d fcd 150 ⋅ 95 2 ⋅ 1.083 0.397 0.420 0.550 0.49 0.225 0.76 0.87 0.79 0.448 0.94 0.513 0.90 0.48 0.41 0.425 0.82 0.96 0.550 0.254 0.130 0.298 0.76 0.035 0.512 0. ζ = 0.70 0.36 0.25 .354 0.57 0.85 cm2) Numerički primjer 2 Zadan je isti betonski presjek kao u prethodnom primjeru.268 0.550 0.435 0.475 0.5 5.127 0.362 0.91 ⋅ 150 = 136 .89 0.550 Te iz tablice očitamo λb: λ b = 0.0 ‰.075 0.240 0.74 0.173 0.513 0.33 0.41 0.383 0.968.400 0.00 1.00 1.43 0.88 0.439 0.68 0.90 0.00 0.51 cm2 ζ d fyd 0.37 0.221 0.295 0.223 0.241 0.140 0.318 0.80 0.00 1.96 0.488 0.223 0. ξ = 0.79 0.046 0.415 0.99 0.275 3.62 0.204 0.078 0.329 0.100 0.413 0.071 0.550 0.968 ⋅ 95 ⋅ 43.166 0.026 1.00 1.160 0.374 0.00 1.99 0.45 0.550 0.198 0.83 0.360 0.98 0.360 0.66 0.184 0.473 0.375 0.268 0.244 0.479 0.437 0.450 0.97 0.38 0.194 0.331 0.139 0.56 0.407 0.76 0.180 0.207 0. Aktivnu širinu očitavamo iz Tablice u Prilogu 2.505 0.5 4.200 0.273 0.00 1.457 0.5 2.550 0.99 0.112 0.181 0.94 0.74 0.98 0.208 0.99 0.124 0.96 0.300 0.285 0.52 0.323 0.151 0.381 0.295 0.

392 0.101 0.204 0.84 0.285 0.88 0.323 0.125 0.59 0.525 0.450 0.299 0.457 0.188 0.84 0.342 0.464 0.0/100 Msd 3000 ⋅ 100 = = 0.72 0.75 0.93 0.275 0.78 0.96 0.70 0.64 0.225 0.98 0.5 5.112 0.81 0.84 0.500 0.151 0.00 1.035 0.74 0.345 0.268 0.119 0.354 0.289 0.56 0.98 0.425 0.260 0.901.487 0.550 0.388 0.315 0.420 0.475 0.127 0.84 0.00 0.481 0.89 0.391 0.242): hf d 0.40 0.93 0.331 0.295 0.223 0.192 0.431 0.288 0.69 0.487 0.129 0.173 0.36 0.435 0.241 0.097 0.51 0.485 0.139 0. ζ = 0.432 0.550 0.27 0.439 0.276 0.94 0.083 0.489 0.125 0.80 0.87 = = 0 .347 0.374 0.252 0.67 0.898.208 0.448 0.051 0.66 0.60 0.73 0.091 0.362 0.550 0.00 1.249 0.232 0.056 0.075 0.105 0.67 0.477 0.85 cm2 (d − hf 2) fyd (95 − 15 2) ⋅ 43.499 0.99 0.94 0.87 cm2 ζ d fyd 0.49 0.80 0.075 0.34 0.223 0.485 0.29 0.42 0.525 0.53 0.53 0.070 0.31 0.87 0.500 0.72 0.38 0.96 0.200 0.550 0.379 0.409 0.166 0.050 0. εc2 = 3.394 0.381 0.57 0.61 0.513 0.97 0.194 0.74 0.399 0.96 0. ρs = A s1 80.344 0.150 0.99 1.98 0.460 0.318 0.479 0.550 0.85 cm2) Da smo prihvatili da je zadani presjek vitak (beff>5bw): A s1 = Msd 3000 ⋅ 100 = = 78.303 0.88 ⋅ 150 = 132 .48 Napomena uz primjer 2: Potrebna površina armature je korektno izračunata danim formulama.550 0.509 0.71 0.0 ‰.383 0.180 0.0 0.00 1.505 0.62 0.5 % Ac 150 ⋅ 100 .155 0.437 0.45 0.60 0.0 cm ⇒ Analiziramo novi presjek: µ sd = b/d = 132.248 pošto je promjena ξ mala.98 0.259 0.00 1.207 0.95 0.78 0.64 0.254 0.130 0.401 0.55 0.374 0.262 0.94 0.026 1.53 0.032 0.92 0.467 0.550 0.30 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka ⇒ Analiziramo novi presjek: bi/d = 136.300 0.45 0.64 0.98 0.54 0.415 0.512 0.87 0.093 0.450 0.337 0.90 0.250 0. zadovoljavamo se dobivenim rezultatom.76 0.181 0.114 0.281 0.99 0.00 1.351 0.5 3.550 0.00 1.550 0.475 0.479 0.418 0.449 0.436 0.25 Te iz tablice očitamo λb: λb = 0.237 0.5 2.025 1.124 0.409 0.160 0.178 0.76 0.071 0.512 0.99 0.00 1.99 0.150 0.240 0.502 0.83 0.192 0.386 0.53 0.150 0.243 0.98 0.200 0.29 0.360 0.550 0.76 0.550 0.100 0.076 0.99 0.305 0.91 0.400 0.88 Fiktivna širina je: bi = λ b ⋅ b eff = 0.99 0.325 0.68 0.063 0.181 0.81 0.83 λb ξ=x d 0.47 0.88 0.91 0.513 0.80 0.75 0.510 0.550 0.360 0.221 0.083 0.030 0.82 0.99 0.042 0.175 0.79 0.0 2.96 0.149 0. ξ = 0.550 0.67 iz tablica ⇒ εs1 = 10.154 0.84 0.300 0.97 0.330 0.41 0.550 0.368 0.3 ‰.335 0.175 0.96 0.97 0.94 0.49 0.100 0.86 0.550 0.5/100 Msd 3000 ⋅ 100 = = 0.43 0.85 0.316 0.078 0.41 0.081 0.2 ‰. ζ = 0.38 0.273 0.454 0.98 0.68 0.140 0.326 0.265 0.375 0.494 0.507 0.325 0.242 ⇒ ⇒ Ponovno je potrebno odrediti aktivnu širinu fiktivnog T presjeka (ξ = 0.266 0.90 0.151 2 bi d fcd 132 ⋅ 95 2 ⋅ 1.357 0.184 0.038 0. ξ = 0.268 0.060 0.284 0.90 0.550 0.59 0.483 0.50 0.306 0.45 0.224 0.028 0.550 0.56 0.025 1.459 0.0 3.052 0.58 0.469 0.488 0.91 0.461 0.425 0.050 0.464 0.37 0.00 0.88 0.448 0.34 0.91 0.52 0.218 0.508 0.511 0.00 1.94 0.86 0.275 b eff b 0.208 0.0 ‰.82 0.90 0.48 0.232 0.96 0.49 0.48 ⇒ odabrano 6∅20 (As=18.79 0.158 0.76 0.00 1.412 0.00 1.295 0.413 0.99 0.87 0.111 0.372 0.243 0.434 0.400 0.95 0.473 0.244 0.425 0.58 0.207 0.74 0.457 0.550 0.0 4.206 0.225 0.67 µ sd = iz tablica εs1 = 10.65 0.250 0.108 0.70 0.33 0.62 0.362 0.92 0.345 0.78 0.295 0.198 0.046 0.335 0.403 0.550 0.57 0.420 0.68 0.375 0.550 0.37 0.350 0.550 0.378 0.125 0.5 ⋅ 95 2 ⋅ 1.97 0.550 0.351 0.43 0.309 0.64 0.00 1.550 0.00 1.423 0. međutim postava ove armature u presjek bi bila prilično nezgodna. A s1 = Msd 3000 ⋅ 100 = = 80.397 0.5 4.428 0.98 0.136 0.444 0.70 0.056 0.87 0.47 0.513 0.146 2 bi d fcd 136.103 0.61 0.451 0.00 1.090 0.298 0.407 0.79 0.71 0. εc2 = 3.00 0.898 ⋅ 95 ⋅ 43.166 0.164 0.329 0.350 0.93 0.139 0.72 0.71 0.065 0.

req negativna.24) 2.6 5. posebno veće količine.req = Nsd fyd (3.6 3. proračunava se po izrazu: A s.31 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 9.5 0.8 3.67 5.5 40 3. Ako monolitnost betona nije važna i u njemu mogu nastati pukotine.85 ⋅ fcd fyd − 0.8 3.6 3. A c . u takvim presjecima ukazuje na iscrpljenost betona i nedostatne dimenzije presjeka.5 Kratki elementi opterećeni centričnom tlačnom silom Pošto je beton materijal koji posjeduje veliku tlačnu čvrstoću. Ako treba paziti na trajnu monolitnost betona. često nema potrebe za armiranjem kratkih elemenata opterećenih centričnom tlačnom silom. Pojava armature. sve sile vlaka preuzima armatura A s. 3.43 cm2).67 3.m + A s ⋅ fs γ1 .5 0.25) .23) Ako je vrijednost A s. tada: Nsd ≤ NRd = pri čemu su: − Nsd = − − ∑γ N i i A c ⋅ fct.67 0.7 Težište armature 3.ukupna površina betonskog presjeka.0 cm.računska nosivost. uz poznate dimenzije. NRd .računska vrijednost utjecaja (računska uzdužna sila).8 3. što znači da beton konstrukcije ne smije imati pukotina.6 Moguća armatura bila bi 8∅36 (As1=81.6 3. pa skica armature jasno pokazuje da je potrebno ponoviti proračun s novom vrijednosti d1≈10. (3.6 Kratki elementi opterećeni centričnom vlačnom silom Elementi naprezani na centrični vlak mogu se proračunavati na dva načina: 1.req = Nsd − A c ⋅ 0. Važno je napomenuti da bi presjeci opterećeni na centrični tlak u svakom slučaju trebali biti minimalno armirani.6 5. Potrebna armatura u presjeku. 3. Kratkim elementima smatramo one elemente kod kojih nema pojave izvijanja. armatura nije potrebna i tada se postavlja minimalna armatura.6 3.85 ⋅ fcd (3.

. εs1 1 b Crtež 11 – Prebacivanje sile u težište vlačne armature Fs1 . karbonska vlakna i sl.srednja vlačna čvrstoća betona (tablica u poglavlju 2.stvarna čvrstoća čelika.85 fcd Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d d2 2 x=ξ*d Dimenzioniranju presjeka pristupa se tako da se sila prebaci u težište vlačne armature. crtež 11. As2 εs2 x=ξ*d d2 2 εc2 d-x h d Nsd εs1 d1 As1 Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d Neutralna os Msd 0.85 fcd Fs1 1 b Crtež 10 – Pravokutni presjek opterećen momentom savijanja i tlačnom silom As2 Msds d-x d-h/2 h d Neutralna os d1 As1 Nsd εs2 εc2 0. Iz izraza (3.1‰.m Ecm .koeficijent sigurnosti od pojave pukotina: 1.32 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka − fct. Stvarno naprezanje u armaturi nalazi se iz uvjeta da su relativne deformacije betona εc i čelika εs u trenutku nastanka pukotina jednake (uvjet monolitnosti): εs = εc = fct.1 Uzdužna vlačna sila – postupak Wuczkowskog Kada na pravokutni presjek osim momenta savijanja Msd djeluje i uzdužna vlačna sila Nsd govorimo o ekscentričnom vlaku ili savijanju s uzdužnom vlačnom silom. γ1 .m .7 Dimenzioniranje pravokutnog presjeka na moment savijanja i uzdužnu silu 3. fs = Es ⋅ ε s Prema pokusima opasnost od pojave pukotina u betonu nastaje kada relativna deformacija betona dosegne vrijednost εc = 0.4).2-1. Takve elemente je znatno ekonomičnije izvesti iz čelika ili nekog drugog materijala (npr. Ovdje je također važno napomenuti da je generalno potrebno izbjegavati armiranog betonske elemente opterećene na centrični vlak. Primjer takvog slučaja prikazan je na crtežu 10. − − fs .25) može se odrediti potrebna količina armature za zadani betonski presjek odnosno potrebna površina betonskog presjeka za zadani koeficijent armiranja. 3.5 i ovisi o važnosti konstrukcije.).7.

.lim (d − d2 )σs2 .33 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Računski moment savijanja s obzirom na vlačnu armaturu bit će: h⎞ ⎛ Msds = Msd − Nsd ⋅ ⎜ d − ⎟ 2⎠ ⎝ (3.31) 3.29) gdje je − σs2 tlačno naprezanje u armaturi (izraz 3.85 fcd Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d d2 2 x=ξ*d U slučaju kada na pravokutni presjek osim momenta savijanja Msd djeluje i uzdužna tlačna sila Nsd govorimo o ekscentričnom tlaku ili savijanju s uzdužnom tlačnom silom. Fs1 1 b Crtež 12 – Pravokutni presjek opterećen momentom savijanja i tlačnom silom Dimenzioniranju presjeka također se pristupa tako da se sila prebaci u težište vlačne armature.tlačna armatura (3.2 Uzdužna tlačna sila – postupak Wuczkowskog As2 εs2 Neutralna os d-x h d Msd Nsd d1 As1 εs1 εc2 0. crtež 13.19) Kada je računski moment Msd nije veći od momenta nosivosti MRd.ukupna vlačna armatura (3. prethodni izrazi za potrebnu količinu armature se reduciraju: A s1 = Msd N + sd fyd ζ d fyd A s2 = 0 .27) Pa se potrebna armatura može dobiti po slijedećim izrazima: A s1 = MRd. Primjer takvog slučaja prikazan je na crtežu 12.7.lim bd2 fcd (3.lim Nsd + sd + (d − d2 ) fyd fyd ζ lim d fyd A s2 = Msd − MRd.28) (3.ukupna vlačna armatura .lim.26) Moment nosivosti (najveći moment savijanja koji jednostruko armirani presjek može preuzeti) je: MRd.lim = µ sd.tlačna armatura (3.30) .lim M − MRd.

33) Pa se potrebna armatura može dobiti po slijedećim izrazima: A s1 = MRd.lim (d − d2 )σs2 .lim M − MRd.lim Nsd + sd − (d − d2 ) fyd fyd ζ lim d fyd A s2 = Msd − MRd.tlačna armatura (3.32) Moment nosivosti (najveći moment savijanja koji jednostruko armirani presjek može preuzeti) je: MRd.lim.35) gdje je − σs2 tlačno naprezanje u armaturi (izraz 3.19) Kada je računski moment Msd nije veći od momenta nosivosti MRd.tlačna armatura (3.34 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Msds d-x d-h/2 h d Neutralna os d1 0.lim = µ sd.37) . prethodni izrazi za potrebnu količinu armature se reduciraju: A s1 = Msd N − sd ζ d fyd fyd A s2 = 0 .lim bd2 fcd (3.ukupna vlačna armatura .85 fcd εs1 As1 Nsd εc2 Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d As2 εs2 x=ξ*d d2 2 Fs1 1 b Crtež 13 – Prebacivanje sile u težište vlačne armature Računski moment savijanja s obzirom na vlačnu armaturu bit će: h⎞ ⎛ Msds = Msd + Nsd ⋅ ⎜ d − ⎟ 2⎠ ⎝ (3.34) (3.36) (3.ukupna vlačna armatura .

159 ⋅ bd2 fcd = 0. armiran s B 500B.60 ⎞ ⎛ ⎛ Msds = Msd + Nsd ⎜ d − ⎟ = 260.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.44 cm2 .tl = 11.159 ) MRd.33 x = 10. Položaj neutralne osi: x sav = 10.6 ‰.20 − 2.lim = 0.sav = 11.33 cm Potrebna armatura: A s1.206 x = ξ ⋅ d = 0.0 ⇒ εs1 = 10. εc2 = 2.15 = 434. materijal: C 30/37 .0 MPa B 500B Nsd . Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.48 A s 2 = 0 .0 A s1 = 10.0 kNm 2⎠ 2 ⎠ ⎝ ⎝ Moment nosivosti za εs1 = 10.0 kN (tlačna sila) b = 40 geometrija d1 = 5.0 1.2. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm. fck = 30.33 cm A s1 = Msd N 290 ⋅ 100 120.0 1.0 ‰.8 kNm > Msds µ sd = iz tablica Msds 290 ⋅ 100 = 0.67 cm < x exc.2.0 MPa fcd = fck γ c = 30.0 = 384.tl = 10.0 − sd = − = 13.0 ‰ ( µ sd. ζ = 0.lim bd2 fcd = 0.0 cm b = 40 cm h = 60 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Moment s obzirom na težište vlačne armature h⎞ 0.75 cm2 > A s1.67 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=260 kNm i Nsd=-120 kN (tlačna sila). Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).lim = µ sd.55 − ⎟ = 290.35 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 1 h = 60 d = 55 Msd x = 11.44 cm2 ζ d fyd fyd 0.919 ⋅ 55 ⋅ 43.206 ⋅ 55 = 11.120 = bd2 fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.0 kNm Nsd = −120. fyk = 500.exc.919.06 cm2) Kao usporedba mogu se navesti rezultati za čisto savijanje (djelovanje samog momenta) iz točke 3.5 = 20.76 = 10.0 ⋅ ⎜ 0.48 43.159 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2. ξ = 0.44 cm2 ⇒ odabrano 6∅16 (As=12.8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 260.0 + 120.

2.095 = bd2 fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.0 MPa B 500B Nsd .0 MPa f yd = f yk γ s = 500.0 ⇒ εs1 = 10.2.60 ⎞ ⎛ ⎛ Msds = Msd − Nsd ⎜ d − ⎟ = 260.0 ⋅ ⎜ 0.vl = 13.0 kN b = 40 (vlačna sila) geometrija d1 = 5.0 = 384. armiran s B 500B.0 ‰.5 = 20. ζ = 0.30 + 2.8 kNm > Msds µ sd = iz tablica Msds 230 ⋅ 100 = 0. ξ = 0.tl = 10. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).0 1.1 ‰.06 cm2 > A s1.sav = 11.57 cm < x sav = 10.tl = 11.159 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.57 cm A s1 = Msd N 230 ⋅ 100 120.57 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm. materijal: C 30/37 .0 A s1 = 13.0 cm b = 40 cm h = 60 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Moment s obzirom na težište vlačne armature h⎞ 0. fck = 30.48 43. εc2 = 2.exc.67 cm < x exc.0 − sd = + = 10.lim bd2 fcd = 0.0 1.06 cm2 ⇒ odabrano 7∅16 (As=14.33 x = 9.06 cm2 ζ d fyd fyd 0. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=260 kNm i Nsd=120 kN (vlačna sila).0 − 120.0 kNm 2⎠ 2 ⎠ ⎝ ⎝ Moment nosivosti za εs1 = 10.15 = 434.8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 260.36 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 2 h = 60 d = 55 Msd x = 11.lim = µ sd.75 cm2 > A s1.lim = 0.exc.vl = 9.48 A s 2 = 0 . Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.174 ⋅ 55 = 9.76 = 13.0 MPa fcd = fck γ c = 30.07 cm2) Kao usporedba mogu se navesti rezultati za čisto savijanje (djelovanje samog momenta) iz točke 3.934 ⋅ 55 ⋅ 43.44 cm2 .934.174 x = ξ ⋅ d = 0.0 ‰ ( µ sd.55 − ⎟ = 230.159 ⋅ bd2 fcd = 0. fyk = 500. i rezultati iz prethodnog primjera: Položaj neutralne osi: x exc.159 ) MRd.0 kNm Nsd = 120.33 cm Potrebna armatura: A s1. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm.

fyk = 500.25 ε v (B 500 ) = fyd Es = 434.27 ‰ ⇒ odabrano 5∅20 (As=15. εc2 = 3.5 = 20.25 A s1 = 18.26 cm2) .0 + 240.48 ⇒ odabrano 2∅12 (As=2.8 kNm < Msds presjek je dvostruko armiran iz tablica A s1 = ⇒ εs1 = 10.259 MRd.5 = 2.lim = 0.8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 360.8) ⋅ 100 − 240.52 = 14.25 − 5.62 cm2 (d − d2 ) fyd (55 − 5)⋅ 43.14 cm2 ε s2 = 2.0 MPa h = 60 d = 55 fcd = fck γ c = 30.55 − ⎟ = 420.0 ‰.0 kNm 2⎠ 2 ⎠ ⎝ ⎝ Moment nosivosti za εs1 = 10.0 ‰ ( µ sd.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.0 cm b = 40 cm h = 60 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Moment s obzirom na težište vlačne armature h⎞ 0. armiran s B 500B.lim (420.27 ‰ x x − d2 x 14.25 cm εc 2 ε x − d2 14.8 ) ⋅ 100 = = 1.48 εc2 = 3.0 384.0 ⋅ ⎜ 0.62 − 5.159 ) MRd.04 + 1.17 ‰ 200000 ε s2 > ε v ⇒ σ s2 = fyd A s1 A s2 = Msds − MRd. ζ = 0.lim Nsd (420. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).8 ⋅ 100 + sds − = + (d − d2 ) fyd fyd 0.48 ζ lim d fyd 43. ξ = 0.lim = µ sd.71 cm2) x = ξlim ⋅ d = 0.259 ⋅ 55 = 14.0 1.37 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 3 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.159 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.0 = 384. materijal: A s2 C 30/37 .0 1.lim bd2 fcd = 0.0 = s2 ⇒ ε s2 = εc 2 = ⋅ 3. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm.0 − 384.8 ⋅ 1000 (‰) = 2. fck = 30.60 ⎞ ⎛ ⎛ Msds = Msd + Nsd ⎜ d − ⎟ = 360.892 ⋅ 55 ⋅ 43.0 − 384. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=360 kNm i Nsd=-240 kN (tlačna sila).15 = 434.892.0 MPa Msd B 500B Nsd . Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.5 ‰ d2 = 5 A s2 x = 14.5 ‰.159 ⋅ bd2 fcd = 0.48 (55 − 5)⋅ 43.lim M − MRd.0 kN (tlačna sila) b = 40 geometrija d1 = 5.0 kNm Nsd = −240.

38) Nsd = b ⋅ h ⋅ fcd u dijagramima interakcije se očita mehanički koeficijent armiranja ω. simetrično armiran s B 500B. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=260 kNm i Nsd=-120 kN (tlačna sila).025 bh fcd 40 ⋅ 60 ⋅ 2. Za proračunate bezdimenzionalne vrijednosti: µ sd = ν sd Msd b ⋅ h2 ⋅ fcd (3. Dijagrami su napravljeni za različite vrste armature i za različite omjere d1/h (d2/h) i za različite omjere As2/As1.090 2 bh fcd 40 ⋅ 60 2 ⋅ 2. simetričnu armaturu (As2=As1) i tri odnosa d1/h (d2/h) prikazani su u prilozima 4.7. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).0 MPa Msd B 500B Nsd .0 cm α = d1 h = 5 60 = 0.5 = 20.8 MPa opterećenje c A s1 d1 = 5 . te se proračuna potrebna armatura prema izrazima A s1 = ω ⋅ A c ⋅ fcd f = ω ⋅ b ⋅ h ⋅ cd fyd fyd (3.0 1.0 1. 5 i 6. materijal: d2 = 5 h = 60 d = 55 C 30/37 A s2 fck = 30.083 Koristimo dijagram: α=0. udaljenost težišta armatura od ruba presjeka d1=d2=5 cm. Nsd = −120.075 (prilog 5) ν sd = Nsd 120 = = 0.0 µ sd = Msd 260 ⋅ 100 = = 0.0 kNm d1 = d2 = 5. Dijagrami za armaturu B500.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.39) A s2 = A s1 Numerički primjer 1 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.15 = 434.0 MPa fcd = fck γ c = 30.38 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. Postupak je vrlo jednostavan.3 Uzdužna tlačna/vlačna sila – dimenzioniranje pomoću dijagrama interakcije Pravokutni presjeci pri djelovanju momenta savijanja i uzdužne tlačne ili vlačne sile mogu se također proračunati pomoću dijagrama interakcije.0 .0 kN (tlačna sila) b = 40 geometrija b = 40 cm h = 60 cm Msd = 260. fyk = 500. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.

5 0 0 .70 0.88 cm2 A sl. 20 0.44 cm2 U slučaju da je moment alternirajući (mijenja smjer).90 85 0 0 . iako je sama vlačna armatura (As1) nešto manja: A sl. . 15 10 0.94 + 9.95 0.tot.48 = A s1 = 9.94 = 19.0 = 9. Nsd b h fcd As1 M µsd = 2sd b h fcd A s1 = A s2 = ω b h Msd fcd fyd d h νsd = d2 β = d1 h = d2 h = 0.8 0 .45 0 40 0.39 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 30 25 0. .94 cm2 43.75 0 0.dij = A s1 + A s2 = 9. 0 3 25 20 1.0 = 10. .44 + 0.tot.5 5 0. . vidljivo je da bi ukupna armatura tada bila manja. 65 6 0 0 . 15 0. 5 0 0.94 cm2 A s1 = 0.0 Nsd d1 As1 b 35 0.090 µ Armatura 2 .075 ν 0. ω= 0. Očitano 0. 10 05 0. ω = 0. Wuc = A s1 + A s2 = 10. 0 00 0 .09 ⋅ 40 ⋅ 60 ⋅ A s2 Vidljivo je da je armatura izračunata na ovakav način znatno veća nego armatura izračunata postupkom Wuczkowskog. ω= B 500 α = A s2 A s1 = 1. 0.

70 0 .0 cm b = 40 cm h = 60 cm α = d1 h = 5 60 = 0.8 MPa opterećenje c A s1 d1 = 5 fck = 30.90 0.15 = 434. 5 0 0. . . fyk = 500. 1.22 cm2 A s1 = 0.50 0. 15 0.0 1.300 2 bh fcd 40 ⋅ 60 2 ⋅ 2. 0 00 0 .0 MPa f yd = f yk γ s = 500. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).075 ν sd = Nsd 420 = = 0. 0 3 0. .9 5 0 . Nsd b h fcd ω= νsd = d h ν d1 As1 b 0.6 0 5 0 0 . 25 0. 20 0.075 A s1 = A s2 = ω b h d2 Msd b h2 fcd 35 0.083 Koristimo dijagram: α=0.22 cm2 43. materijal: d2 = 5 h = 60 d = 55 C 30/37 A s2 fcd = fck γ c = 30. . µsd = As1 Msd fcd fyd Nsd 0. simetrično armiran s B 500B.48 = A s1 = 34.31 µ Armatura 2 .75 0 0 .0 0 0 0.65 0 .45 0 40 ω = 0.5 = 20. 25 0. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=860 kNm i Nsd=-420 kN (tlačna sila).088 bh fcd 40 ⋅ 60 ⋅ 2.85 0 8 0 . 45 40 β = d1 h = d2 h = 0.0 1.0 kN (tlačna sila) b = 40 geometrija d1 = d2 = 5. 10 05 0.31 ⋅ 40 ⋅ 60 ⋅ A s2 .0 MPa Msd B 500B Nsd . 20 0. ω= 35 0.40 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 2 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm. udaljenost težišta armatura od ruba presjeka d1=d2=5 cm. Očitano 15 10 0.0 B 500 α = A s2 A s1 = 1.0 MPa . Msd = 860.0 = 34. 30 0. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.0 µ sd = Msd 860 ⋅ 100 = = 0.0 kNm Nsd = −420.5 5 0.

Numerički primjer Okrugli betonski stup dimenzija d=50 cm (udaljenost težišta armatura od ruba presjeka d1 =4 cm). te za odnose ϕ = rs r = 0.5 = 26. Nsd A c ⋅ fcd (3. priloženi su u prilozima 7 i 8. d=2r εc2 Msd Nsd Neutralna os rs r As d1 εs. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature. Dijagrami. fck = 40.0 MPa f yd = f yk γ s = 500. izrađeni za armaturu B500 simetrično raspoređenu po opsegu. Na sličan način kao za pravokutne presjeke izrađeni su dijagrami za dimenzioniranje kružnih presjeka.max Crtež 14 – Kružni presjek opterećen momentom savijanja i tlačnom silom Dijagram se koristi na sličan način kao i dijagram za pravokutne presjeke. izrađen je iz betona klase C 40/50 (klasa okoliša XC2). Stup je opterećen računskim opterećenjem Msd=160 kNm i Nsd=-320 kN (tlačna sila).0 kN (tlačna sila) .0 1.41) Proračunatu armaturu je potrebno jednoliko raspodijeliti po opsegu.8 Dimenzioniranje okruglog presjeka naprezanih momentom savijanja i uzdužnom silom Određivanje potrebne armature za elemente okruglog presjeka najlakše je sprovesti pomoću dijagrama interakcije.15 = 434. za proračunati odnos: ϕ = rs r . Dakle. proračunaju se bezdimenzionalne vrijednosti: µ sd = Msd r ⋅ A c ⋅ fcd ν sd = .0 MPa As Msd fcd = fck γ c = 40.8 MPa Nsd opterećenje Msd = 160. fyk = 500.85 i ϕ = rs r = 0.7 MPa B 500B .0 1.0 kNm 4 42 50 4 Nsd = −320. materijal: C 40/50 .40) te se iz dijagrama interakcije očita mehanički koeficijent armiranja ω i proračuna ukupna potrebna armatura prema izrazu: As = ω ⋅ Ac ⋅ fcd fyd (3.90 .41 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. simetrično armiran s B 500B.

1 cm2 43.0 5 νsd = Nsd A c fcd µsd = Msd A c r fcd ω= Ac = r 2 π A s1 = A s2 = ω A c 5 0.84 Koristimo dijagram: ϕ = 0.85 1.1 0 ω= 0.010 Armatura µ As = ω ⋅ Ac ⋅ fcd = fyd = 0.7 5 0.5 5 0 .7 % A c 1963.0 cm ϕ = rs r = 21 25 = 0.0 0.57 = = 0 .105 0.5 cm2 ν ν sd = Nsd − 320 = = 0.57 cm2 ρ= Msd rs Nsd As 13.42 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka geometrija r = 25 cm rs = r − d1 = 21 cm d1 = 4.2 5 0.5 0 0.10 0 .9 5 0.2 0 0 .67 B 500 ϕ = rs r = 0.100 ⋅ 1963.122 A c r fcd 1963.5 ⋅ 25 ⋅ 2.8 0 0.7 0 0.5 ⋅ 2.3 5 0.48 Odabrana simetrična armatura: 12∅12 As=13.6 0 0.4 5 0.0 .85 (prilog 7) A c = r 2 π = 25 2 ⋅ π = 1963.5 r As A s =12Ø12 4 42 50 4 .061 A c fcd 1963.67 = 12.3 0 0.4 0 0.6 5 0.5 ⋅ 2.8 5 0.15 0 fcd fyd Očitano ω = 0.67 µ sd = Msd 160 ⋅ 100 = = 0.9 0 0.

računska poprečna armatura nije potrebna.2 Postupak Uvjet nosivosti na poprečne sile: Vsd ≤ VRd (3. . F F z d h Vwd sw sw sw VRd1 l Vwd Crtež 15 – Model Mörsch-Ritterove rešetke 3. ali je uvijek potrebno postaviti minimalnu (konstruktivnu) poprečnu armaturu.0%) − bw – najmanja širina presjeka u vlačnoj zoni − d – statička visina presjeka − σcp = Nsd/Ac – središnje naprezanje (+ za tlak.43. Po drugoj metodi – Metodi slobodnog odabira nagiba tlačnih štapova.43) gdje je: − τRd – računska čvrstoća na djelovanje glavnih kosih naprezanja − k = 1.9 Dimenzioniranje presjeka na Poprečnu silu 3. nosivost betona se ne uzima u obzir.02 (2. koja se kao alternativa predlaže s EC2. .9.43 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. glavnih kosih vlačnih naprezanja) neće biti potrebna ako je zadovoljen uvjet: [ ] Vsd ≤ VRd1 = τRd ⋅ k ⋅ (1.6 − d ≤ 1 .9.korekcijski faktor (d u metrima) − ρl – koeficijent armiranja uzdužnom armaturom (As/Ac) < 0.2 + 40 ⋅ ρl ) + 0. Po toj metodi pretpostavlja se da jedan dio poprečne sile prihvaća beton i uzdužna armatura nakon razvoja dijagonalnih pukotina u betonu.42) gdje je: − Vsd – računska poprečna sila − VRd – računska nosivost na poprečne sile Računska armatura za prihvaćanje poprečnih sila (tj.1 Općenito Poprečne sile se proračunavaju prema poboljšanoj Mörsch-Ritterovoj analogiji rešetke. a ostatak poprečne sile se prihvaća vertikalnim sponama (stremenovima) i/ili kosom armaturom (Standardna metoda).za vlak) − Nsd – računska uzdužna sila u presjeku − Ac – površina betonskog presjeka Za presjek u kojem je zadovoljen izraz 3. izravno ili preko pomaka dijagrama vlačnih sila prilikom raspodijele armature.15 ⋅ σcp ⋅ b w ⋅ d (3. već se uzima blaži kut nagiba tlačnih dijagonala od 45°. ali se povećava uzdužna armatura. čime se postižu uštede na poprečnoj armaturi.

7 − fck ≥ 0. Poprečna armatura (stremenovi.37 0.0 .26 0.22 0.9 ⋅ d (3.eff = ⎜⎜ Nsd − fyk s2 ⎟⎟ A c . Konstrukcijska poprecna armatura 0 Proracun poprecne armature Nedopušteno podrucje VRd1 Vsd Vwd VRd2 Vsd Crtež 16 – Područja poprečnih sila 3. i cjelokupnu poprečnu silu preuzima armatura.9.34 0. vilice. spone) se proračunava iz uvjeta: Vsd ≤ VRd3 = VRd1 + Vwd Vwd = gdje je: − Asw – površina jedne grane spone − m – reznost spona A sw ⋅ fyw.41 0.5 – redukcijski faktor (fck u N/mm2) 200 Tablica Karakteristika betona: Karakteristika betona fck Čvrstoća na (MPa) valjku fc. potrebno je reducirati nosivost tlačnih štapova: σ ⎛ VRd2.cub Čvrstoća na (MPa) kocki Posmična τRd čvrstoća (MPa) C12/15 C16/20 C20/25 C25/30 C30/37 C35/45 C40/50 C45/55 C50/60 12 16 20 25 30 35 40 45 50 15 20 25 30 37 45 50 55 60 0.3 Standardna metoda Standardna metoda proračuna presjeka na djelovanje poprečnih sila pretpostavlja nagib tlačnih štapova u betonu od 45°.67 ⋅ VRd2 ⋅ ⎜⎜ 1 − cp.5 ⋅ ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ z ≈ 0.red = 1. tada se uzima VRd1 = 0.5 ⋅ ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ 0.44 0.30 0. Nosivost tlačnih štapova biti će zadovoljena ako je: Vsd ≤ VRd2 = 0.48 Ako u elementu djeluje uzdužna tlačna sila.46) .eff fcd ⎝ ⎞ ⎟⎟ ≤ VRd2 ⎠ (3.45) pri čemu je: − ⎛ A ⎞ σcp.tlačno naprezanje u betonu γs ⎠ ⎝ Ako nije zadovoljen uvjet Vsd ≤ VRd1 potrebno je proračunati računsku armaturu za prijem poprečnih sila.44) pri čemu je: − ν = 0 .44 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Ako na presjek istovremeno s poprečnim silama djeluje i moment torzije.d ⋅ m ⋅ z sw (3.18 0.

uz uvjet : ⎜⎜ 2 ⎝ bw ⋅ sw ⎠ ⋅ fyw.9.5 ≤ tg Θ ≤ 2.47) gdje je: − s – razmak kose armature mjeren uzduž osi elementa − α – kut nagiba kosih šipki prema osi nosača (crtež 17) Θ s α s s Crtež 17 – Kutovi kod proračuna poprečnih sila 3. Ovaj se postupak preporuča kad je element istodobno napregnut poprečnim silama i torzijom. što dovodi do racionalnijeg razmještaja poprečne armature.48) . nosivost na poprečne sile dobiva se iz izraza: VRd2 = ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ VRd3 = Vwd = z ctg Θ + tg Θ A sw ⋅ fyw.d ⋅ z s ⋅ (1 + ctg α ) ⋅ sin α (3.4 Metoda slobodnog odabira nagiba tlačnih štapova Ovaj postupak dopušta veću slobodu rasporeda armature od normalnog postupka.d ⋅ z ⋅ m ⋅ ctg Θ VSd (3.2o ⇒ 0.45 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka − z – krak unutrašnjih sila (z ≈ 0.d ⋅ z ⋅ m sw sw = A sw ⎛ A sw ⋅ m ⋅ fyw.8o ≤ Θ ≤ 68.9 d) − sw – razmak spona − fyw.0 .4o ⇒ 0.Kada se glavna uzdužna armatura vodi do ležaja 26.6o ≤ Θ ≤ 63.4 ≤ tg Θ ≤ 2.5 . Nagib tlačnih štapova prema uzdužnoj osi (Θ) bira se u granicama: 21.d 1 ⎞ ≤ ⋅ ν ⋅ fcd ⎟⎟ ⋅ ctg Θ .d – računska granica popuštanja poprečne armature Nosivost kose armature može se izračunati po izrazu: Vwd = A sw ⋅ fyw. ali može dovesti do povećanja uzdužne vlačne armature.Kada se glavna uzdužna armatura postupno prekida u polju Kod elemenata s vertikalnom poprečnom armaturom (sponama).

0 d.max Broj Računska poprečna sila Vsd 1 Vsd ≤ 0.2 VRd2 0.5 Minimalna (konstruktivna) armatura Ukupna poprečna armatura (spone) ne smije biti manja od minimalne: A sw.46 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Proracun poprecne armature Nedopušteno podrucje 0 Vsd VRd2 Vwd Vsd Kod elemenata s kosom poprečnom armaturom.0013 Tablica 4.d ⋅ z ⋅ (ctg Θ + ctg α ) ⋅ sin α s (3.50) te je za drugi član potrebno povećati uzdužnu armaturu u polju.3 d.2 .1 . 20 cm gdje je: − d – statička visina presjeka . 20 cm 0. nosivost na poprečne sile: VRd2 = ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ z ⋅ VRd3 = Vwd = ctg Θ + ctg α 1 + ctg2 Θ A sw ⋅ fyw. 30 cm 3 Vsd > 0.Maksimalni razmaci spona Maksimalni razmak spona u smjeru Maksimalni razmak vertikalnih krakova glavne vlačne armature sw.9. gornje granice za ctg Θ. Za veća posmična naprezanja najveću vrijednost za ctg Θ (što odgovara najmanjoj količini poprečne armature) može se naći izjednačavanjem vrijednosti proračunskih poprečnih sila VSd i VRd2.3 d. 30 cm 0. 3. sila u donjem pojasu bit će: Fs = MSd 1 + ⋅ VSd ⋅ (ctg Θ − ctg α ) z 2 (3.min = ρmin ⋅ s w ⋅ b w m (3.51) Tablica 4.0007 C25/30 C30/37 0. bit će u običnom slučaju mjerodavne za dimenzioniranje.Minimalni postoci armiranja Klasa betona ρmin C12/15 C16/20 C20/25 0.67 VRd2 0. Nakon raspucavanja nosača.67 VRd2 0.6 d.d 1 ν ⋅ fcd ⋅ sin α ⎞ ⎟ ≤ ⋅ uz uvjet : ⎜⎜ 2 1 − cos α ⎟⎠ ⎝ bw ⋅ sw Da bi se ustanovila najmanja količina poprečne armature za mala i srednja posmična naprezanja.2 VRd2 ≤ Vsd ≤ 0.0011 C35/45 C40/50 C45/55 C50/60 0.8 d.6 d.49) ⎛ A sw ⋅ fyw. 80 cm 2 0. 30 cm 1.max spona u poprečnom smjeru sp.

udaljenost težišta armatura od ruba presjeka d1 =7 cm.0 kN m' .0 7.5 ⋅ 11.0 + 1.max s p. l=8.0 1.max s p.3 kN m' S = γ g ⋅ G + γ q ⋅ Q = 1.0 30 beton: armatura: C 30/37 fck = 30.max b Numerički primjer Potrebno je dimenzionirati ab gredu.0 A s1 7 8.0 kN s = γ g ⋅ g + γ q ⋅ q = 1.34 MPa B 500B fyk = 500. Q 73 80 g.0 = 27.max s w. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.5 kN . Q = 67.0 m.max s p. dimenzija 30×80 cm.35 ⋅ 40.0 kN m' .max s w.8 MPa Opterećenje: g = 8.0 MPa τRd = 0. q 1. G = 40.35 ⋅ 8.0 + 1.0 kN q = 11.5 = 20.0 = 154. Greda je opterećena opterećenjem prema skici.15 = 434.47 h d Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka s w.max s w. G.0 MPa fcd = fck γ c = 30.0 MPa fyd = fyk γ s = 500.max d1 s w.5 ⋅ 67.0 1. Greda je izrađena iz betona klase C 30/37 i armirana s B 500B.

08 cm2) 2Ø14 (As =3.934 Msd 30240 = = 10.0 ‰.20 cm2 ζ d fyd 0.3 M sd (kNm) 230.08 cm2) 7 5Ø16 (As1=10.8 302.00675 ρ = s s l Ac 30 ⋅ 80 2 .0 iz tablica A s1 = ⇒ εs1 = 10.05 cm2) 30 Za proračun nosača na poprečne sile koristi se standardna metoda proračuna.095 2 b d fcd 30 ⋅ 73 2 ⋅ 2.0 7.21 cm ∑ A = 16.6 128.0 244.0 8. q a b d 73 80 c 1.48 Odabrana armatura prikazana je na skici: 73 2Ø14 (As2=3.21 = 0.4 Nosač je prvo potrebno dimenzionirati na moment savijanja.5 3.934 ⋅ 73 ⋅ 43.08 = 16.1 62. ζ = 0.1 ‰.5 kN 30 217.4 Vsd (kN) 7 A s1 R a =244. Q g.48 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka G.5 + 2 ⋅ 3.4 kN R b =128. µ sd = Msd 302. εc2 = 2. ∑ A = 10.40 ⋅ 100 = = 0.

1 kN ν = 0 .0 ∅7 0.15 ⋅ σ cp ⋅ b w ⋅ d k = 1.00675 ) + 0.9 Odabrane spone ∅7/20.28 17. q a 1.0 c d 7.2 + 40 ⋅ ρl ) + 0.0011 R a =244.4 kN 244.5 ⋅ ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ z fck 30 = 0 .0 Vsd.6 ⋅ 73 = 43. B 500B fyw.1 ≈ 0.4 ν = 0.5 + 108.a = 244.6 − d = 1.8.5 ⋅ 0.73 = 0.max VRd2 = 244.0 cm ρmin = 0.8 MPa = 43.d = fyk γs .6 − 0.79 47.5 + Vsd.max = Vsd.0 VRd1 = [0.2 + 40 ⋅ 0.50 30.3 ∅10 0. 30.d ⋅ z = VRd1 + Vwd = VRd1 + sw fyw.6 = 218.3 M sd (kNm) 230. 30. Q g.0 cm} = min {0.0} ⇒ 8.87 < 1.49 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Dio poprečne sile koju preuzima beton i uzdužna armatura: [ ] VRd1 = τRd ⋅ k ⋅ (1. B 500B ⇒ 500 = 434.0011 ⋅ 30 Profil Površina (Asw) (cm2) Razmak (sw) (cm) ∅6 0.48 kN cm2 1.15 m ⋅ A sw ⋅ fyw.d = VRd s w.4 1084 .5 ⇒ 200 200 = 0.23 VRd2 s w.7 − VRd2 Vsd.0] ⋅ 30 ⋅ 73 VRd1 = 109.38 ⋅ 43.8 302.0 σ cp = Nsd A c = 0.55 > 0.max = 30.034 ⋅ 1.4 m ⋅ A sw 2 ⋅ A sw = ρmin ⋅ b w 0.max = min {0. .55 2 ⋅ 0.a Odabrane spone zadovoljavaju na cijelom nosaču osim kod ležaja a.5 kN Dio poprečne sile koju mogu preuzeti tlačne dijagonale: VRd2 = 0.55 ⋅ 2.48 ⋅ (0.0 ⋅ (1.1 kN 20 > VRd 109.0 Vsd (kN) 217.9 ⋅ 73 ) = 109.6 ⋅ d.15 ⋅ 0.0 ⇒ k = 1 .1 Maksimalni razmak spona: 62.0 ⋅ 30 ⋅ (0.9 ⋅ 73 ) = 1084.6 sw ≤ 3.23 ⇒ Vsd = 0.7 − = 0.0 ∅8 0.4 kN G.38 23.

Kompatibilna torzija je ona koja nastaje kod monolitnih spojeva elemenata.5 Odabrane spone ∅7/15.1 Općenito Kod betonskih konstrukcija.1 kN 217. poprečne sile i ostale utjecaje je sigurna i na djelovanje kompatibilne torzija. te kompatibilna torzija iščezava. s obzirom na značenje. pa se za granično stanje nosivosti može zanemariti.0 3.50 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 244. Primarna torzija Sekundarna torzija Crtež 18 – Primjer primarne (ravnotežne) i sekundarne (kompatibilne) torzije .4 s w.09 cm 244.0 Ø7/20 8.1 m ⋅ A sw ⋅ fyw. Naime. te stoga ona ne smije biti zanemarena. konstrukcija u graničnom stanju doživljava velike deformacije i pukotine što znano smanjuje torzijsku krutost. Zanemarivanjem primarne torzije dolazi do sloma konstrukcije. a potom i daljnje tretiranje.48 ⋅ (0.6 73 80 Prikaz armature nosača: 7 A s1 1.10 Dimenzioniranje presjeka na Moment torzije 3. Nasuprot tome primarna torzija nastaje kao posljedica zadovoljavanja uvjeta ravnoteže.4 − 109. B 500B 62. razlikujemo kompatibilnu (sekundarnu) i ravnotežnu (primarnu) torziju. Dva karakteristična primjera za primarnu i sekundarnu torziju prikazani su na crtežu 18.pot ≤ VRd =218.10.0 Ø7/15 30 7. nije nužno bitna za ravnotežu.d ⋅ z Vsd − VRd1 = 2 ⋅ 0.9 ⋅ 73 ) = 16. Može se reći da konstrukcija koja je ispravno dimenzionirana na momente savijanja.38 ⋅ 43.

redukcijski faktor (fck u N/mm2) 200 ⎠ ⎝ − t=A/u – debljina stjenke zamjenjujućeg šupljeg presjeka − Ak – površina unutar srednje konture šupljeg presjeka − u – opseg vanjske konture − A – ukupna površina presjeka Proracun poprecne armature 0 Nedopušteno podrucje Tsd TRd2 TRd3 TRd1 TSd Crtež 20 – Područja momenata torzije .10.7 − ck ⎟ ≥ 0.35 – .7 ⋅ ⎜ 0.51 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. Puni presjeci zamjenjuju se šupljim presjecima debljine t.2 Postupak Proračun elemenata naprezanih torzijom provodi se uporabom modela oblika prostorne rešetke. Nagib tlačnih štapova slobodno se odabire u granicama navedenim pri proračunu na poprečne sile. Kontura u Kontura uk t /2 t Ak c Crtež 19 – Presjek opterećen momentom torzije Uvjet nosivosti na moment torzije: Tsd ≤ TRd (3.53) gdje je: − f ⎞ ⎛ ν′ = 0.52) gdje je: − Tsd – računski moment torzije − TRd – računska nosivost na torziju Nosivost tlačnih štapova biti će zadovoljena ako je: Tsd ≤ TRd1 = 2 ⋅ ν′ ⋅ fcd ⋅ A k ⋅ t ctg Θ + tg Θ (3.

54) Površina uzdužne armature za prihvaćanje momenta torzije određuje se iz uvjeta: TSd ≤ TRd3 = 2 ⋅ A sl ⋅ A k ⋅ fyl.0 cm.d – računske granice popuštanja poprečne i uzdužne armature Uzdužne šipke treba raspodijeliti po opsegu. fyl.5 ⋅ ν′ ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ z ⎝ TRd1 ⎠ ⎝ VRd2 ⎠ (3. može biti kritično glavno naprezanje u tlačnoj zoni od savijanja. te kut Θ i nosivost TRd2. Kada su poznate armature Asw i Asl.55) gdje je: − Asw – presjek spone koja obuhvaća presjek na razmaku sw − Asl – površina svih uzdužnih šipki − fyw. moraju biti zadovoljene i sljedeće jednadžbe: tg2 Θ = fyw. Pri simultanom djelovanju momenta savijanja i momenta torzije valja posebno za svako naprezanje izračunati uzdužnu armaturu. samo što se one u vlačnoj zoni od savijanja zbrajaju. pa valja zadovoljiti uvjet: 2 σ ⎛σ ⎞ 2 σ 2 = Sd − ⎜ Sd ⎟ + τSd ≤ 0.d ⋅ sl ⋅ fyl.58) gdje je: − σ Sd = MSd – Računsko normalno tlačno naprezanje koje se uvrštava s predznakom + z ⋅b⋅ t − τSd = TSd – Računsko posmično naprezanje uzrokovano torzijom 2 ⋅ Ak ⋅ t .56) A A sw ⋅ fyw.52 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Površina poprečne armature za prihvaćanje momenta torzije određuje se iz uvjeta: TSd ≤ TRd2 = 2 ⋅ A sw ⋅ A k ⋅ fyw. s tim da razmak između njih ne bude veći od 35.d uk sw 3. jer je ona često manja od konstruktivne. a u tlačnoj redovito nije potrebno dodavati onu zbog naprezanja torzijom. U svakom kutu treba postaviti jednu šipku.d uk TRd2 = 2 ⋅ A k ⋅ (3.d ⋅ tg Θ uk (3. uz : VRd2 = 0.d.d ⋅ ctg Θ sw (3. a ostale jednoliko raspodijeliti po opsegu.3 Zajedničko djelovanje Momenta torzije i Poprečne sile Pri istodobnom djelovanju poprečne sile i momenta torzije valja zadovoljiti uvjet: 2 2 ⎛ TSd ⎞ ⎛ VSd ⎞ ⎜⎜ ⎟⎟ + ⎜⎜ ⎟⎟ ≤ 1 .57) Poprečna armatura se posebno određuje za svako djelovanje te superponira.85 ⋅ fcd 2 ⎝ 2 ⎠ (3. Kad istodobno djeluju moment torzije i veliki moment savijanja (sandučasti presjeci).d A sw ⋅ s w A sl ⋅ fyl.10.

Numerički primjer 1 2Ø14 (A s2=3.0 1.385 ⋅ 2.91 cm t= = 220 u A k = (b − t ) ⋅ (h − t ) = (30 − 10.53 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Spone za prihvaćanje torzije moraju biti zatvorene i preklopljene po kraćoj stranici. opterećen momentom torzije Tsd=20.7 − ⎟ = 0.91 TRd1 = = = ctg Θ + tg Θ ctg 45 o + tg 45 o TRd1 = 11080 .91) ⋅ (80 − 10.0 MPa fyd = fyk γ s = 500.5 kNcm = 110.0 ⋅ 1319 ⋅ 10.0 1.05 cm2 ) 4 22 30 4 B 500B fyk = 500.7 ⋅ ⎜ 0.34 MPa armatura: 7 7 5Ø16 (As1=10.0 kNm 2Ø14 (A s =3.8 kNcm .08 cm2 ) beton: C 30/37 fck = 30.0 MPa τRd = 0.15 = 434.08 cm2 ) 68 73 80 5 Isti presjek kao kod proračuna na poprečne sile.7 ⋅ ⎜ 0.8 MPa Nosivost tlačnih štapova: TRd1 = 2 ⋅ ν′ ⋅ fcd ⋅ A k ⋅ t ctg Θ + tg Θ f ⎞ 30 ⎞ ⎛ ⎛ ν′ = 0.0 MPa fcd = fck γ c = 30.91) = 1319 cm 2 Θ = 45 o 2 ⋅ ν′ ⋅ fcd ⋅ A k ⋅ t 2 ⋅ 0.7 − ck ⎟ = 0.5 = 20.385 200 200 ⎝ ⎠ ⎝ ⎠ A = b ⋅ h = 30 ⋅ 80 = 2400 cm 2 u = 2 ⋅ (b + h) = 2 ⋅ (30 + 80 ) = 220 cm A 2400 = 10. Uvjeti za minimalnu armaturu i maksimalne razmake spona su isti kao i kod proračuna na poprečne sile.

79 ⋅ 43.pot ≤ ctg Θ sw 2 ⋅ A sw ⋅ A k ⋅ fyw.0 30 ⋅ 18 2 0.79 ⋅ 1319 ⋅ 20. Numerički primjer 2 Pretpostavimo da na gredu zadanu kod numeričkog primjera za poprečne sile.0 ⋅ 30 ⋅ = 1084. Odaberimo Θ=45°.7 − VRd2 Ukupnu poprečnu silu.79 ⋅ 43.47 cm 244.5 kN sw Odabrane spone na ostalom dijelu nosača: ∅10/25 .48 1 ≤ ⋅ 0.28 cm2).9 ⋅ 73 = ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ = 0.0 fck 30 = 0 .191 ≤ 0.48 ⋅ 0. VRd1 = 0. Kontroliramo zadani uvjet: 0.87 ⋅ 1 = 21.55 > 0.d ⋅ tg Θ 2 ⋅ 1319 ⋅ 43.48 ⋅ 0. Koristimo metodu slobodnog odabira nagiba tlačnih štapova. Presjek uz ležaj a: VRd3 = Vwd = sw = A sw ⋅ fyw. djeluje i moment torzije.9 ⋅ 73 ⋅ 1 = 18.9 ⋅ 73 ⋅ 1.91) + (80 − 10.d ⋅ z ⋅ m sw ⋅ ctg Θ = 2 ⋅ 0. u ovom slučaju potrebno je preuzeti armaturom.36 = = 3.48 ⋅ 1 Odabrana uzdužna armatura: 8∅10 (Asl=6.08 cm2 2 ⋅ A k ⋅ fyl.55 ⋅ 2.d ⋅ tg Θ uk uk = 2 ⋅ ((b − t ) + (h − t )) = 2 ⋅ ((30 − 10.1 kN ctg Θ + tg Θ 1+ 1 ν = 0 .79 cm2): TSd ≤ TRd2 = 2 ⋅ A sw ⋅ A k ⋅ fyw.74 cm 2000 Odabrana poprečna armatura: ∅10/20.0 = 180.55 ⋅ 2.4 Odabrane spone uz ležaj a: ∅10/18.91)) = 176.50 200 200 z 0.d ⋅ s w.7 − = 0.d ⋅ z ⋅ m sw ⋅ ctg Θ 2 ⋅ 0.79 ⋅ 2 ⋅ 43.55 Ostali presjeci duž nosača: Vwd = A sw ⋅ fyw.d ⋅ ctg Θ TSd = 2 ⋅ 0.36 cm A sl = TSd ⋅ uk 2000 ⋅ 176. Uzdužna armatura: TSd ≤ TRd2 = 2 ⋅ A sl ⋅ A k ⋅ fyl.54 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Odabrane spone ∅10 (Asw=0. Odabrani profil spona: ∅10.

55 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Presjek (element) smo dosad dimenzionirali odvojeno na moment savijanja. V + s w . a armatura od torzije je računska. V ⋅ s w .05 cm2). 5∅16 (As=10. V ⋅ s w .0 Ø10/18 Spone na ostalom dijelu grede: 7. Potrebno ih je zbrojiti.1 cm 25 + 20 .T = 1. 2∅10 (As=1.5 cm 18 + 20 25 ⋅ 20 = 11.06 cm2) > 5∅16+2∅10 Poprečna armatura: Spone na prvih 1 m grede: Vsd s wt ≤ s w . Uzdužna armatura: Msd Tsd 2Ø14 2Ø10 2Ø10 2Ø10 2Ø10 2Ø14 "+" 5Ø16 Ukupno "=" 2Ø10 2Ø10 2Ø10 6Ø16 − U gornjoj zoni i sredini presjeka armatura od savijanja je konstruktivna. poprečnu silu i torziju. Usvaja se armatura od torzije.0 Ø10/20 "=" 1.57 cm2) 6∅16 (As=12.T = s w .0 Ø10/11.T = 8.1 18 ⋅ 20 = 9. V + s w .0 Ø10/25 "+" Tsd s wt ≤ s w .0 Ø10/9.5 Ukupno 7. U slučaju da sva tri djelovanja su istovremena armaturu je potrebno sumirati. − U donjoj zoni obje armature (i od savijanja i od torzije su računske.T = s w .

8 ⎠ ⎝ 758.1 kN ′ 2 = 0.7 ⋅ VRd2 = 758.0 ⎞ ⎛ 244.0 kNm . TRd1 = 110.8 kNm VSd = 244. VRd2 = 1084.8 ⎠ 56 .129 ≤ 1 ⎟ +⎜ ⎜ ⎝ 110.4 ⎞ ⎟ = 0.8 kN VRd 2 2 ⎛ 20.4 kN .Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Kontrola zajedničkog djelovanja poprečne sile i momenta torzije 2 2 ⎛ TSd ⎞ ⎛ VSd ⎞ ⎟ ≤1 ⎟⎟ + ⎜⎜ ⎜⎜ ′ 2 ⎟⎠ ⎝ TRd1 ⎠ ⎝ VRd TSd = 20.

5 Koso savijanje 3.4 Proračun ploča na proboj 3.10.10.6 Vitki elementi naprezani ekscentričnom tlačnom silom 57 .Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.10.

potrebno je pojačati presjek i/ili armaturu. Da bi se izbjegle negativne posljedice. to su: 4. . te je bitno smanjena njena vrijednost.8 fyk − Pod naprezanjem izazvanim samo indirektnim djelovanjem (prinudne deformacije) σs ≤ 1. Primjerice.58 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4 DIMENZIONIRANJE PRESJEKA PREMA GRANIČNIM STANJIMA UPORABE 4. Za određivanje naprezanja koristi se linearna raspodjela naprezanja u betonu i čeliku (linearna teorija). bez obzira na što sigurnost konstrukcije nije ugrožena.5) želi se spriječiti prekomjerno istezanje čelika. Kada uvjeti ograničenja naprezanja nisu ispunjeni. i to: U Betonu: − Pod rijetkom kombinacijom opterećenja σ c ≤ 0.2) U Čeliku: − Pod rijetkom kombinacijom opterećenja σs ≤ 0.2 − Granično stanje naprezanja − Granično stanje pukotina − Granično stanje progiba Granično stanje naprezanja Prekomjerno naprezanje betona i/ili čelika pod opterećenjem u eksploataciji utječe preko raspucavanja i plastičnog deformiranja na trajnost i uporabljivost armiranobetonskih i prednapetih konstrukcija. U nastavku će biti obrađena tri granična stanja uporabe koja obrađuje i EC-2. korištenje takve konstrukcije neće biti ugodno.1) Pod kvazistalnom kombinacijom opterećenja σ c ≤ 0.4) U čeliku za prednaprezanje nakon svih gubitaka pod rijetkom kombinacijom djelovanja σp ≤ 0. a time i široke pukotine. prema EC-2 ograničavaju se naprezanja. ako konstrukcija ima preveliki progib i/ili značajne pukotine.6 fck − (4.5) Ograničenjem naprezanja sprječava se slabljenje tlačne zone otvaranjem poprečnih mikropukotina nastalih poprečnim vlačnim naprezanjima (sile cijepanja) i plastifikacija betona.0 fyk − (4.45 fck (4. te konstantan odnos modula elastičnosti (Es/Ec=15).3) i (5. ili poduzeti druge mjere.75 fpk (4.1 Općenito Ako graničnim stanjima nosivosti osiguravamo da konstrukcija i njeni elementi u graničnom stanju imaju dovoljnu nosivost. Izrazima (5. pri čemu uzimamo u obzir uvjete okoliša i vrstu i karakter opterećenja.3) (4. graničnim stanjima uporabe osiguravamo da ta konstrukcija bude i upotrebljiva.

osobito ako se očekuje indirektno djelovanje izazvano spriječenošću slobodnog skupljanja ili prinudnim deformacijama (popuštanje ležaja). Kada nema posebnih zahtjeva na raspucavanje (npr. 4. valja razlikovati: − Promjenjivu raspodjelu izazvanu momentom savijanja (postoji vlačna i tlačna zona).eff – vlačna čvrstoća betona pri pojavi prve pukotine − Act – vlačna površina neposredno prije pojave pukotine − σs – naprezanje u armaturi neposredno nakon pojave pukotine Granično stanje pukotina nije potrebno kontrolirati kod ploča.0 za prinudne deformacije) − fct. te kada je ploča armirana u skladu s preporukama u vezi površine i rasporeda armature potrebnom za nosivost. prijeđu vlačnu čvrstoću betona. − Jednoliku raspodjelu izazvanu vlačnom silom ( cijeli presjek naprezan na vlak).3. Minimalna armatura može se izračunati po izrazu: A s.4 za savijanje) − k – korekcijski koeficijent (k=0. k=1. za armirano betonske konstrukcije wg=0. Za elemente armirane minimalnom armaturom.2 Minimalna armatura Armiranobetonske i prednapete elemente valja uvijek armirati u području vlačnih naprezanja barem minimalnom armaturom za ograničenje širina pukotina. Kako raspodjela vlačnih naprezanja po visini presjeka utječe na raspucavanje elementa. vodonepropusnost) armiranobetonskih sustava. a za prednapete konstrukcije wg=0. kc=0.8 kod spriječenih deformacija. dobivenom po prethodno prikazanom izrazu.1 Općenito Raspucavanje armiranobetonskih konstrukcija ograničava se kako bi se spriječile šetne posljedice za trajnost građevine. a proračunava se za kvazistalnu kombinaciju opterećenja. . granično stanje pukotina biti će zadovoljeno ako promjeri šipaka i razmaci šipki budu manji od graničnih. Pukotine nastaju kada vlačna naprezanja izazvana savijanjem.2 mm.3 Granično stanje pukotina 4.min = k c ⋅ k ⋅ fct. pojedinačno ili zajednički.3 mm. torzijom.0 za centrični vlak. ako debljina ploče ne prelazi 200 mm. poprečnim silama i uzdužnom vlačnom silom. može se uzeti za normalne klase onečišćenja.eff ⋅ A ct σs (4.59 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4.3. Za proračun graničnih stanja pukotina primjenjuju se kvazistalna i/ili česta kombinacija opterećenja. Naprezanja u čeliku (σs) odgovara onom pri određivanju minimalne armature.6) gdje je: − kc – koeficijent kojim se uzima u obzir raspodjela naprezanja po visini presjeka pri pojavi prve pukotine (kc=1.

6) granično stanje širina pukotina biti će zadovoljeno ako promjeri šipki i razmaci među njima odgovaraju onima danim u tablicama priloženim u nastavku. s tim da se uzme k=0. Ploče oslonjene na stupove bez greda (bazirano na duljem rasponu) 21 30 5. Ovu armaturu je potrebno dobro povezati sponama.4 Proračun širine pukotina Kada nisu zadovoljeni uvjeti iz tablica ili kada se želi točniji dokaz graničnog stanja pukotina. izračunatom prema izrazu (4.7 za vanjsko opterećenje. Konzole 7 10 Konstrukcijski sustav Maksimalni promjeri šipki i njihovi maksimalni razmaci za različite nivoe naprezanja u čeliku. proračunava se računska (karakteristična) vrijednost širine pukotina i uspoređuje s graničnom vrijednošću.8) . 4. Površinu ove armature se može izračunati po izrazu (4. sortirani su u tablici: Jače napregnut beton Slabije napregnut beton 1. wk ≤ w g (4. Promjeri i razmaci šipki se odabiru prema priloženim tablicama. Krajnji raspon kontinuiranog nosača ili ploče koja nosi u dva smjera a nastavlja se preko jedne stranice 23 32 3.60 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4. Unutarnji raspon kontinuiranog nosača ili ploče koja nosi u 1 smjeru ili 2 smjera i koja se nastavlja 25 35 4. može se prognozirati pomoću izraza: w k = β ⋅ srm ⋅ ε sm gdje je: − β – odnos računske i srednje širine pukotina (β=1.3 za neizravno opterećenje) − σrm – srednji razmak pukotina − εsm – srednja deformacija armature (4. sortirani su u tablici: Naprezanje u armaturi (MPa) Maksimalni promjer šipke φ (mm) 160 200 240 280 320 360 32 25 20 16 12 10 Maksimalni razmak šipki (mm) Savijanje Vlak 300 250 200 150 100 50 200 150 125 75 - Visoke grede (grede visine 60 cm i više). Za elemente armirane minimalnom armaturom. kod kojih je glavna armatura skoncentrirana u donjem dijelu vlačne zone valja armirati po visini hrpta kako bi se ograničile širine pukotina i po visini grede. Prosta greda.3 Dokazni postupak bez kontrole širine pukotina Armirano betonske i prednapete ploče naprezane savijanjem nije potrebno kontrolirati na granično stanje širina pukotina ako ukupna debljina ploče ne prelazi 20 cm. a σs=fyk.5.7) Računska širina pukotine. te kada je korektno proračunata i armirana prema graničnim stanjima nosivosti. prema EC-2.6).3. Samostojeće ploče koje nose u jednom ili dva smjera (ploče koje se nastavljaju) 18 25 2.3. β=1. Osnovni odnos raspona i efektivna debljina presjeka (l/h).

eff d1 Težište armature c d1 2.eff – sudjelujuća vlačna zona presjeka Grede Ploce h d h d Ac. k1=1.10) σsr – naprezanje u vlačnoj armaturi na mjestu pojave prve pukotine σ sr = Mcr z ⋅ As .0 – vlak) − Ac.6 .rebrasta armatura.glatka armatura) − β2 – koeficijent kojim se uzima u obzir trajanje opterećenja (β2=1. k2=1.5 – savijanje. Mcr = fctm ⋅ b ⋅ h2 6 (4.0 – kratkotrajno opterećenje.11) − β1 – koeficijent kojim se uzima u obzir vrsta armature (β1=1.25 ⋅ k 1 ⋅ k 2 ⋅ φ ρr [mm] gdje je: − φ – promjer šipke u mm − ρr – djelotvorni koeficijent armiranja glavnom vlačnom armaturom − k1 – koeficijent kojim se uzima u obzir prionjivost čelika i betona (k1=0.5 .8 .12) .5 (c+φ/2) ili (h-x)/3 b Crtež 21 – Primjeri za određivanje sudjelujuće vlačne zone presjeka (4.0 .5 d1 Ac.61 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Srednja deformacija armature određuje se po izrazu: ε sm = ⎛σ σs σ ⎡ ⋅ ζ = s ⋅ ⎢1 − β1 ⋅ β 2 ⋅ ⎜⎜ sr Es Es ⎢ ⎝ σs ⎣ ⎞ ⎟⎟ ⎠ 2 ⎤ ⎥ ⎥ ⎦ (4. β1=0.rebrasta armatura. β2=0.9) gdje je: − ζ – koeficijent raspodjele − σs – naprezanje u vlačnoj armaturi na mjestu pukotine σs = − Msd Msd ≈ x⎞ z ⋅ As ⎛ ⎜d − ⎟ ⋅ As 3 ⎝ ⎠ (4.glatka armatura − k2 – koeficijent kojim se uzima u obzir utjecaj raspodjele deformacija (k2=0.5 – dugotrajno opterećenje ili promjenjivo s čestim udjelom) Srednji razmak pukotina određuje se po izrazu: srm = 50 + 0.eff Manja vrijednost od 2.

5 ⎞ z ⋅ As ⎛ ⎛ cm 2 ⎟ ⋅ 6.0 MPa = 3.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.15 = 434.03 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s ⎜ 40 − 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ Mcr = 0. fck = 40. materijal: C 40/50 .0 cm Prognozna širina pukotine: w k = β ⋅ srm ⋅ ε sm β=1.0 ⋅ 0.0 ⎢⎣ ⎝ 195.0 cm h = 44.3 ⋅ (fck ) 23 . Mcr = fct.5 MPa 30 ⋅ 44 2 = 3388.modul elastičnosti armature β1 = 1.0 MPa fcd = fck γ c = 40.3 ⋅ (40.9 ⎠ ⎥⎦ ⎦ .90 kNm geometrija: b = 30.3 ⋅ (fck ) 23 b ⋅ h2 6 .688 ⋅ 10 ⎥ 200000 . fck = 40.odnos računske i srednje širine pukotina Proračun srednje deformacije armature: ε sm ⎛σ σ σ ⎡ = s ⋅ ζ = s ⋅ ⎢1 − β1 ⋅ β 2 ⋅ ⎜⎜ sr Es Es ⎢ ⎝ σs ⎣ x= n ⋅ A S1 ⎛⎜ 2 ⋅ b ⋅ d ⎞⎟ 5.03 ⎛⎜ 2 ⋅ 30 ⋅ 40 ⎞⎟ ⋅ − 1+ 1+ = ⋅ − 1+ 1+ = 8.03 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s ⎜ 40 − 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ Mcr z ⋅ As .59 = 195.m ⋅ fct.Rebrasta armatura β2 = 0.0 kPa .0 1.12 = 151.5 ⋅ ⎜ ⎟ ⎥ = 0.Dugotrajno opterećenje ε sm σ = s Es ⎡ ⎛σ ⋅ ⎢1 − β1 ⋅ β2 ⋅ ⎜⎜ sr ⎢ ⎝ σs ⎣ ⎞ ⎟⎟ ⎠ 2 2 ⎤ ⎡ 195.m = 0.5 = 26.62 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer d2 =4 Potrebno je odrediti granično stanje pukotina za gredu prikazanu na crtežu.50 cm ⎜ ⎟ ⎜ b n ⋅ A S1 ⎠ 30 5.9 MPa x⎞ 8 . = 0.03 ⎛ cm2 ⎟ ⋅ 6.90 kNm M sd=43.88 kNm 6 Mcr Mcr 3388 3388 kN = = 15.0 ) 23 fct.9 ⋅ 40 ⋅ 6.0 kNcm = 33. Beton C40/50.71 ⋅ 6.5 .2 MPa = σsr = ≈ x⎞ 8 .9 ⎛ 151.7 MPa A =3Ø12 x s2 h=44 cm d=40 cm B 500B . fyk = 500.7 .8 MPa opterećenje: Msd = 43. d1 =4 A s1 =3Ø16 b=30 cm d1 = 4 cm d = h − d1 = 40.03 ⎟⎠ ⎝ ⎝ σs = σsr = ⎞ ⎟⎟ ⎠ 2 ⎤ ⎥ ⎥ ⎦ Msd Msd 4390 kN ≈ = = 19.0 1.2 ⎞ ⎤ −3 ⎥= ⋅ ⎢1 − 1.5 ⎞ z ⋅ As ⎛ 0.71 ⋅ 6.35 ⋅ E s = 200 .0 GPa = 200000000 .0 .m ≈ 0.0 cm .

Djelotvorni koeficijent armiranja glavnom vlačnom armaturom A c.25 ⋅ k 1 ⋅ k 2 ⋅ φ ρr [mm] φ = 16 mm .5 .6 = 0.8 .151 mm < w g = 0.Savijanje =2.688 ⋅ 10 −3 ⋅ 129.eff 30 ⋅ 10 d1 4 ρr = b=30 srm = 50 + 0.25 ⋅ 0.8 ⋅ 0.3 mm .25 ⋅ k 1 ⋅ k 2 ⋅ φ 16 = 50 + 0.0201 .7 ⋅ 0.6 mm ρr 0.0201 Prognozna širina pukotine: w k = β ⋅ srm ⋅ ε sm = 1.Rebrasta armatura k 2 = 0.63 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Proračun srednjeg razmaka pukotina: srm = 50 + 0.03 = = 0.5 ⋅ = 129.5*d1 =10 cm As 6.Promjer najdeblje šipke k1 = 0.

EC2 propisuje da kontrolu graničnog stanja uporabe nije potrebno provoditi kada vitkost elementa na savijanje (leff/d) ne prelazi vrijednosti naznačene u tablici.8. vrijednosti u tablici treba korigirati s nepovoljnijim od dva faktora: f3 = 250 σs .4 Granično stanje progiba 4.5/leff.4. raspona preko 8.req A s. − Za ravne ploče. . Vrijednosti naznačene u tablici valja umanjiti: − Za grede T presjeka kojima je beff/bw>3 s faktorom: 0. kada je stvarno naprezanje u čeliku manje od 250.prov (4. raspona preko 7 m. koji nose pregradno ziđe. Pod pojmom deformiranje (izobličenje) podrazumijeva se deformacija. Upotreba ove tablice je na strani sigurnosti. Preporučene vrijednosti maksimalnih vertikalnih progiba prikazane su u tablici: δmax δ2 krovovi L/200 L/300 pristupačni krovovi za drugu namjenu osim održavanja L/250 L/300 stropovi L/250 L/300 stropovi/krovovi sa žbukom ili drugim krhkim završnim slojevima ili nesavitljivim pregradama L/250 L/250 stropovi koje podupiru stupovi (osim ako je progib uzet u obzir u sklopu proračuna za granično stanje nosivosti) L/400 L/500 kada δmax može narušiti izgled zgrade L/250 − Konstrukcija δ0= nadvišenje δ1= progib od kratkotrajnog opterećenja δ2= progib od vremenskih efekata δmax= maksimalni (ukupni) progib Kontrolu progiba nije potrebno provoditi uvijek. s faktorom: 8. − Za sve elemente. Također.13) gdje je As.req potrebna površina armature. Najčešća analiza je analiza progiba. f3 = 400 A fyk ⋅ s. osim ravnih ploča.0 MN/m2.5 m.1 Općenito Deformiranje elemenata i konstrukcija dozvoljava se u određenim granicama i pod uvjetom da ne izazove oštećenja u samom sustavu i drugim nosivim elementima. a As. pomak.64 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4.prov postojeća. Kod većih vitkosti i kada se ne može zadovoljiti uvjet za primjenu tablice potrebno je provesti dokaz graničnog stanja deformiranja. progib. zakrivljenost. s faktorom: 7/leff. uvrtanje i promjena nagiba.

2 Dokaz graničnog stanja progibanja Potrebno je dokazati da je progib izazvan opterećenjem manji od graničnog: νk ≤ ν g (4.4.14) Za elemente pretežno naprezane na savijanje vrijedi sljedeći izraz: ν = ζ ⋅ νII + (1 − ζ ) ⋅ νI (4.15) gdje je: − ν – ukupni progib − ζ – koeficijent raspodjele (već primjenjivan kod proračuna pukotina).0 2 ⎡ ⎛ σ sr ⎞ ⎤ ⎢ ⎥ ⎟ ⎜ ζ = 1 − β1 ⋅ β 2 ⋅ ⎜ ⎟ ⎥ σ ⎢ s ⎠ ⎦ ⎝ ⎣ − νI.65 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4. za neraspucali element z=0. νII – odgovarajuće vrijednosti progiba za neraspucali (homogeni) i potpuno raspucali element .

66 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Za elemente konstantne visine koristi se pojednostavljena metoda prema kojoj se izračuna zakrivljenost na mjestu maksimalnog momenta. prema izrazu 1 rtot = 1 1 + rm rcsm − rm – zakrivljenost zbog opterećenja i puzanja − rcsm – zakrivljenost zbog skupljanja Tablica koeficijenata k za pojednostavljeni proračun progiba: (4. a progib se tada izračuna prema izrazu: ν tot = k ⋅ L2 ⋅ 1 rtot (4.16) gdje je: − k – koeficijent ovisan o statičkom sustavu i opterećenju (vidi tablicu) − L – raspon elementa − rtot – ukupna zakrivljenost elementa.17) .

m ⋅ b ⋅ h2 6 .t ∞ ) iz pravilnika: Ec.eff ⋅ III (4.0 + ϕ t 0 . fck [MPa] fct. ako je Mcr>Msd.eff ⋅ II (4. Msd z ⋅ A s1 (4. nakon očitanja trajnog koeficijenta puzanja ( ϕt 0 .22) gdje je: − yIIg – udaljenost neutralne osi od gornjeg ruba poprečnog presjeka za stanje II − εs1 – relativna deformacija armature. fct. II.II = ε cs∞ ⋅ α e ⋅ SII III gdje je: − SI.19) gdje je: − II – moment tromosti presjeka u stanju I (neraspucalo stanje) Približne vrijednosti vlačne čvrstoće betona i modula elastičnosti mogu se odrediti izrazima: E cm = 9500 ⋅ 3 fck + 8 . Zakrivljenost zbog skupljanja za stanje naprezanja I i II iznose: 1 rcsl. koja se izračunava po izrazu: ε s1 = σs Es σs = . tada se koeficijent raspodjele z uzima jednak 0. II. prema: (4. III – momenti tromosti poprečnog presjeka za stanje naprezanja I.eff = Ecm 1. 1 rcsl.20) Puzanje betona može se uzeti u obzir preko korigiranog modula elastičnosti. tj.21) Zakrivljenost za stanje naprezanja II: ε s1 MSd 1 = = rII d − yIIg Ec. − εcs∞ – relativna deformacija zbog skupljanja u beskonačnosti (iz tablica) − αe – omjer modula elastičnosti čelika i betona.67 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Srednja zakrivljenost zbog opterećenja i puzanja sastoji se od zakrivljenosti u stanju naprezanja I i stanju naprezanja II: 1 1 1 = ζ ⋅ + (1 − ζ ) ⋅ rm rI rII (4. jer je nosač u elastičnom stanju. − II.I = ε cs∞ ⋅ α e ⋅ SI II .18) Zakrivljenost za stanje naprezanja I proračunava se prema izrazu: MSd 1 = rI E c. SII – statički moment površine armature za stanje naprezanja I.23) Moment nastanka prve pukotine određuje se prema izrazu: Mcr = fct. bez obzira na proračunatu vrijednost.25) .3 ⋅ (fck ) 23 (4. tj.24) Te.m ≈ 0.3 ⋅ (fck ) . t ∞ (4.m ≈ 0. fck [MPa] 23 [MPa] [MPa] (4.

0 1 = = = 0.5 MPa Čelik: B500B.50 cm ⎜ ⎜ b α eI ⋅ A s1 ⎟⎠ 30 5.00000549 rI Ec.03 ⎛⎜ 2 ⋅ 30 ⋅ 40 ⎞⎟ − 1+ 1+ = − 1+ 1+ = 8.31 k= d2 4 Presjek u polju: 40 As2=3Ø12 As1 = 3∅16 =6.83 cm x= α eI ⋅ A s1 ⎛⎜ 2bd ⎞⎟ 5.84 cm 250 250 MB= 57.0 + 57.0 + 15336 . fck=40.71 ⋅ ⎢6.0 ⋅ 228296 .m = 0.5 kNm Beton: C 40/50.eff (4.1 ⋅ 1.0 GPa E 200.8 cm 4 MSd = MF = 1.5 43.03 ⋅ ⎜ − 4 ⎟ + 2.71 ⋅ 6.03 ⎟⎠ ⎝ ⎝ .104 ⋅ (1 − 0.26 cm2 II = 2 2 ⎡ bh3 ⎛h ⎞ ⎛h ⎞ ⎤ + α eI ⋅ ⎢ A s1 ⋅ ⎜ − d2 ⎟ + A s2 ⋅ ⎜ − d1 ⎟ ⎥ 12 ⎝2 ⎠ ⎝2 ⎠ ⎥⎦ ⎢⎣ = d1 4 As1=3Ø16 b=30 5 ⋅ (1 − 0.0 ) 23 = 3. Granični progib: L 460 ν lim = = = 1.0 GN m2 = 3500.091 48 2 2 ⎡ 30 ⋅ 44 3 ⎛ 44 ⎞ ⎛ 44 ⎞ ⎤ + 5.3 ⋅ (40.0 kN cm2 1 MSd 4390.8 = 228296 .0 MF= 43.9 = 1.03 cm2 As2 = 2∅12 =2.71 E cm 35.31) = 0.0 MPa Ecm = 9500 ⋅ 3 fck + 8 = 9500 ⋅ 3 40 + 8 ≈ 35000 MPa MA= 0 kNm fct.0 ⋅ Mq = 43.68 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka αe = Es (za t = 0) .90 kNm = 4390.0 kNcm Ec.26) Numerički primjer Potrebno je izračunati granično stanje progiba za nosač prikazan na crtežu.3 ⋅ (fck ) 23 = 0.eff = Ecm = 35. Es=200.26 ⋅ ⎜ − 4⎟ ⎥ = 12 ⎝ 2 ⎠ ⎝ 2 ⎠ ⎥⎦ ⎢⎣ = 212960 .1 ⋅ β ) = 0.71 ⋅ 6. α e = Es (za t = ∞ ) Ecm Ec.eff ⋅ II 3500.0 ⋅ Mg + 1.9 kNm L=460 cm ν tot = k ⋅ L2 ⋅ 1 rtot β = MA + MB MF = 0.0 α eI = s = = 5.

35 ⋅ 1 1 = 0.78 = 40567 .3 ⋅ (fck ) 23 b ⋅ h2 6 .3 ⋅ (40.50 ) ⋅ ⎜ ⎟ + 5.00000549 rI cm 1 1 = 0.00003110 rII cm 2 2 ⎛σ ⎞ ⎛ 151.0 kNcm = 33.0009795 1 = = = 0.5 ⋅ ⎜ ⎟ = 0.0 ⋅ 40567 .03 ⋅ (40 − 8.03 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ ε s1 = Fc d2 4 σ s1 = ε s1 1 0.091 L = 360.5 MPa 30 ⋅ 44 2 = 3388.25 + 34425 .702 ⋅ 0.5 − 4 ) 12 ⎝ 2 ⎠ ] = 6141.84 cm .t =0 = k ⋅ L2 ⋅ 1 rtot = 0. 5 z ⋅ As ⎛ ⎞ ⎛ cm 2 ⎟ ⋅ 6.702 ) ⋅ 0.5 ) + 2.9 ⎠ ⎝ σs ⎠ 1 1 1 1 = ζ ⋅ + (1 − ζ ) ⋅ = 0.3 ⋅ (fck ) 23 .0000131 rm rI rII cm k = 0.702 ⎝ 195.5 ⎞ z ⋅ A s1 ⎛ ⎛ cm 2 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s1 ⎜ 40 − ⎟ ⋅ 6.0000131 = 0. = 0.00003110 = 0.16 cm < ν lim = 1.00000549 + (1 − 0.9 = = 0.59 = 195.eff ⋅ III 3500.88 kNm 6 Mcr Mcr 3388 kN = 15.12 = 151.091 ⋅ 360.50 ⎞ 2 2 = + (30 ⋅ 8.0 cm ν tot.0 MPa = 3.9 MPa x⎞ 8 .2 MPa = σ sr = ≈ x⎞ 8 .26 ⋅ (8.69 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka [ 2 III = bx 3 ⎛x⎞ 2 2 + bx ⋅ ⎜ ⎟ + α eI ⋅ A s1 ⋅ (d − x ) + A s2 ⋅ (x − d2 ) 2 12 ⎝ ⎠ ] [ 2 30 ⋅ 8. Mcr = fctm ⋅ fctm = 0.03 cm d1 4 Fs1 b=30 σ sr = Mcr z ⋅ As .0 ⋅ 0. fck = 40.71 ⋅ 6.0 ) 23 fctm ≈ 0.5 cm d .50 3 ⎛ 8.03 cm 4 Msd Msd 4390 kN ≈ = = 19.2 ⎞ ζ = 1 − β1 ⋅ β 2 ⋅ ⎜⎜ sr ⎟⎟ = 1 − 1.0 1 = = = 0.0009795 Es 200000 Alternativno: MSd 1 4390.03 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s ⎜ 40 − 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ Mcr = 0.x/3 h = 44 cm d = 40 cm x As2=3Ø12 As1=3Ø16 σs1 195.00003092 rII E c.00003110 rII d − yIIg 40 − 8.0 2 ⋅ 0.

88 + 82514 .35 ⋅ (195.41 = 111147 .29 cm σsr = Mcr z ⋅ As .eff ⋅ III 1030.90 = 159.0 = = 19.0 ⋅ 111147 . Mcr = fctm ⋅ fctm = 0.0 MPa 14.4 MPa x⎞ 14.eff ⋅ II 1030.03 ⋅ ⎜ − 4 ⎟ + 2.20 ⎞ 2 2 = + (30 ⋅ 14.0 ⋅ 265121.0000161 rI Ec.03 ⎟⎠ α eII ⋅ A s1 ⎠ ⎝ ⎝ [ 2 bx 3 ⎛x⎞ 2 2 III = + bx ⋅ ⎜ ⎟ + α eII ⋅ A s1 ⋅ (d − x ) + A s2 ⋅ (x − d2 ) 12 ⎝2⎠ ] [ 2 30 ⋅ 14.34 = 265121 .0 kNcm = 33.0000383 rII E c.t = ∞ 1 + 2 .26 ⋅ ⎜ − 4⎟ ⎥ = 12 ⎝ 2 ⎠ ⎠ ⎥⎦ ⎝ 2 ⎢⎣ = 212960 .70 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Ako uključimo puzanje: Presjek u polju: d2 4 E c.3 ⋅ (fck ) 23 b ⋅ h2 6 .20 cm = − 1+ 1+ − 1+ 1+ ⎜ ⎟ ⎜ b 30 19.eff = α eII = As2=3Ø12 40 II = E cm 35.0 = ≈ 10.9 MPa) ] .eff 10.0 1 = = = 0.88 kNm 6 kN 3388 Mcr Mcr σsr = ≈ = = 15.26 cm2 1 MSd 4390.34 cm 4 b=30 MSd = MF = 1.2 cm MSd 1 4390.03 ⋅ (40 − 14.0 ⋅ Mg + 1.29 cm 4 σ s1 = ε s1 = Msd Msd 4390 kN ≈ = = 20.0000400 rII d − yIIg 40 − 14.03 ⎛⎜ 2 ⋅ 30 ⋅ 40 ⎞⎟ = 14.5 MPa 30 ⋅ 44 = 3388.3 2 2 ⎡ bh3 ⎛h ⎞ ⎛h ⎞ ⎤ + α eI ⋅ ⎢ A s1 ⋅ ⎜ − d2 ⎟ + A s2 ⋅ ⎜ − d1 ⎟ ⎥ 12 ⎝2 ⎠ ⎝2 ⎠ ⎥⎦ ⎢⎣ = d1 4 As1=3Ø16 2 2 ⎡ 30 ⋅ 44 3 ⎛ 44 ⎞ ⎛ 44 ⎞ ⎤ + 19.42 ⋅ ⎢6. = 0.20 ) + 2.20 3 ⎛ 14.0 MPa = 3.0 kNcm As1 = 3∅16 =6.2 ⎞ z ⋅ A s1 ⎛ ⎛ cm2 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s1 ⎜ 40 − ⎟ ⋅ 6.42 ⋅ 6.64 = 206.90 kNm = 4390.03 3 ⎠ 3⎠ ⎝ ⎝ Mcr = 0.0 1 = = = 0.03 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ σ s1 206.42 ⋅ 6.0 ⋅ Mq = 43.42 ⋅ 6.001032 1 = = = 0.20 ) ⋅ ⎜ ⎟ + 19.2 ⎞ x⎞ z ⋅ As ⎛ ⎛ cm2 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s ⎜ 40 − ⎟ ⋅ 6.4 = = 0.20 − 4 ) 12 ⎝ 2 ⎠ = 28632 .3 GPa 1 + ϕ t .4 Es 200.03 cm2 As2 = 2∅12 =2.0 ) 23 2 fctm ≈ 0.3 ⋅ (fck ) 23 .42 E c.0 + 52161 .34 cm x= α eII ⋅ A s1 ⎛⎜ 2bd ⎞⎟ 19.3 ⋅ (40. fck = 40.26 ⋅ (14.001032 E s 200000 ε s1 1 0.

0 ⎞ ζ = 1 − β1 ⋅ β2 ⋅ ⎜⎜ sr ⎟⎟ = 1 − 1.71 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 1 1 = 0.27 cm < νlim = 1.0000232 = 0.5 ⋅ ⎜ ⎟ = 0.091 L = 360.t = ∞ = k ⋅ L2 ⋅ 1 = 0.0 cm ν tot.0000400 = 0.4 ⎠ ⎝ σs ⎠ 1 1 1 1 = ζ ⋅ + (1 − ζ ) ⋅ = 0.0000400 rII cm 2 2 ⎛σ ⎞ ⎛ 159.0 ⋅ 0.84 cm rtot .0000161 + (1 − 0.0000161 rI cm 1 1 = 0.02 ⋅ 0.703 ⎝ 206.703 ) ⋅ 0.703 ⋅ 0.0000232 rm rI rII cm k = 0.091⋅ 360.

Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka

5

PRILOZI
Prilog 1: Tablice za dimenzioniranje pravokutnih presjeka prema graničnim stanjima sloma
Prilog 2: Tablice za dimenzioniranje T i Γ presjeka
Prilog 3: Tablice za proračun pravokutnih križno armiranih ploča opterećenih jednolikim
kontinuiranim opterećenjem
Prilog 4: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka, β=0.05
Prilog 5: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka, β=0.075
Prilog 6: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka, β=0.10
Prilog 7: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka, ϕ=0.85
Prilog 8: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka, ϕ=0.90
Prilog 9: Armaturne tablice

72

Prilog 1: Tablice za dimenzioniranje pravokutnih presjeka prema graničnim stanjima sloma

0.005
0.010
0.015
0.020
0.024
0.029
0.034
0.038
0.043
0.048
0.052
0.057
0.061
0.065
0.070
0.074
0.078
0.083
0.087
0.091
0.095
0.099
0.103
0.107
0.111
0.115
0.119
0.123
0.127
0.130
0.134
0.138
0.142
0.145
0.149

0.998
0.997
0.995
0.993
0.992
0.990
0.988
0.987
0.985
0.983
0.982
0.980
0.978
0.977
0.975
0.973
0.971
0.970
0.968
0.966
0.964
0.962
0.960
0.958
0.957
0.955
0.953
0.951
0.949
0.947
0.945
0.944
0.942
0.940
0.938

ω1

µsds

0.000
0.001
0.002
0.003
0.005
0.007
0.009
0.011
0.014
0.017
0.020
0.023
0.026
0.030
0.033
0.037
0.041
0.044
0.048
0.052
0.055
0.059
0.062
0.066
0.069
0.073
0.076
0.080
0.083
0.086
0.090
0.093
0.096
0.099
0.102

0.000
0.001
0.002
0.003
0.005
0.007
0.009
0.011
0.014
0.017
0.020
0.023
0.026
0.029
0.033
0.036
0.039
0.043
0.046
0.050
0.053
0.056
0.060
0.063
0.066
0.069
0.073
0.076
0.079
0.082
0.085
0.088
0.090
0.093
0.096

d2

2

[‰]
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
1.8
1.9
2.0
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
3.0
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

As2

x=ξ*d

ξ=x/d ζ=z/d

Lom preko armature εs1=10.0 ‰
εc2

εs1

[‰]
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0

εs2

Neutralna os

Msd

d-x

h
d

[‰]
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0

As1

d1

[‰]
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
1.8
1.9
2.0
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
3.0
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

εs1

1

b

εs1

ξ=x/d ζ=z/d
0.010
0.020
0.029
0.038
0.048
0.057
0.065
0.074
0.083
0.091
0.099
0.107
0.115
0.123
0.130
0.138
0.145
0.153
0.160
0.167
0.174
0.180
0.187
0.194
0.200
0.206
0.213
0.219
0.225
0.231
0.237
0.242
0.248
0.254
0.259

0.997
0.993
0.990
0.987
0.984
0.981
0.977
0.974
0.971
0.968
0.965
0.962
0.959
0.956
0.953
0.950
0.947
0.944
0.941
0.938
0.934
0.931
0.928
0.925
0.922
0.919
0.916
0.913
0.910
0.907
0.904
0.901
0.898
0.895
0.892

εc2

ω1

µsds

0.000
0.002
0.004
0.006
0.009
0.013
0.017
0.022
0.027
0.032
0.038
0.044
0.050
0.056
0.062
0.069
0.075
0.082
0.088
0.094
0.101
0.107
0.113
0.119
0.125
0.130
0.136
0.142
0.147
0.153
0.158
0.163
0.168
0.173
0.178

0.000
0.002
0.003
0.006
0.009
0.013
0.017
0.021
0.026
0.031
0.037
0.042
0.048
0.054
0.059
0.065
0.071
0.077
0.083
0.089
0.094
0.099
0.105
0.110
0.115
0.120
0.125
0.129
0.134
0.138
0.143
0.147
0.151
0.155
0.159

0.85 fcd

Lom preko armature εs1=5.0 ‰
εc2

[‰]
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
1.8
1.9
2.0
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
3.0
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

εs1

[‰]
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0

ξ=x/d ζ=z/d
0.020
0.038
0.057
0.074
0.091
0.107
0.123
0.138
0.153
0.167
0.180
0.194
0.206
0.219
0.231
0.242
0.254
0.265
0.275
0.286
0.296
0.306
0.315
0.324
0.333
0.342
0.351
0.359
0.367
0.375
0.383
0.390
0.398
0.405
0.412

0.993
0.987
0.981
0.975
0.969
0.963
0.958
0.952
0.947
0.942
0.937
0.931
0.926
0.922
0.917
0.912
0.907
0.902
0.898
0.893
0.888
0.883
0.879
0.874
0.870
0.865
0.861
0.857
0.852
0.848
0.844
0.840
0.836
0.832
0.829

Lom preko armature εs1=3.0 ‰

ω1

µsds

0.001
0.003
0.007
0.012
0.018
0.025
0.032
0.041
0.050
0.059
0.069
0.079
0.089
0.100
0.110
0.121
0.131
0.142
0.152
0.162
0.172
0.181
0.190
0.199
0.208
0.216
0.224
0.232
0.240
0.248
0.255
0.263
0.270
0.277
0.283

0.001
0.003
0.007
0.011
0.017
0.024
0.031
0.039
0.047
0.056
0.064
0.074
0.083
0.092
0.101
0.110
0.119
0.128
0.136
0.145
0.152
0.160
0.167
0.174
0.181
0.187
0.193
0.199
0.205
0.210
0.216
0.221
0.226
0.230
0.235

εc2

[‰]
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
1.8
1.9
2.0
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
3.0
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

εs1

[‰]
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0

ξ=x/d ζ=z/d
0.032
0.063
0.091
0.118
0.143
0.167
0.189
0.211
0.231
0.250
0.268
0.286
0.302
0.318
0.333
0.348
0.362
0.375
0.388
0.400
0.412
0.423
0.434
0.444
0.455
0.464
0.474
0.483
0.492
0.500
0.508
0.516
0.524
0.531
0.538

0.989
0.979
0.969
0.960
0.951
0.943
0.935
0.927
0.920
0.913
0.906
0.899
0.892
0.886
0.880
0.874
0.868
0.862
0.856
0.850
0.844
0.839
0.833
0.828
0.822
0.817
0.812
0.807
0.802
0.798
0.793
0.789
0.784
0.780
0.776

Lom preko betona εc2=3.5 ‰

ω1

µsds

0.001
0.005
0.011
0.019
0.028
0.038
0.050
0.062
0.075
0.089
0.102
0.117
0.131
0.145
0.159
0.173
0.187
0.201
0.214
0.227
0.239
0.251
0.262
0.273
0.283
0.293
0.303
0.313
0.322
0.331
0.339
0.347
0.355
0.363
0.371

0.001
0.005
0.011
0.018
0.026
0.036
0.046
0.058
0.069
0.081
0.093
0.105
0.117
0.129
0.140
0.152
0.162
0.173
0.183
0.193
0.202
0.210
0.218
0.226
0.233
0.240
0.246
0.252
0.258
0.264
0.269
0.274
0.279
0.283
0.288

Fs2
Fc

A s1 =

d-d2
z=ζ*d

Lom preko armature εs1=20.0 ‰
εc2

µ sd =
Fs1

Msd
= µRd = 0.85 ⋅ α v ⋅ ξ ⋅ ζ
b ⋅ d2 ⋅ fcd

M sd
ζ ⋅ d ⋅ f yd

A s1 = ω1

fcd
⋅d⋅b
f yd

εc2

[‰]
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5

εs1

[‰]
20.0
19.5
19.0
18.5
18.0
17.5
17.0
16.5
16.0
15.5
15.0
14.5
14.0
13.5
13.0
12.5
12.0
11.5
11.0
10.5
10.0
9.5
9.0
8.5
8.0
7.5
7.0
6.5
6.0
5.5
5.0
4.5
4.0
3.5
3.0
2.5
2.0
1.5
1.0
0.5

ξ=x/d ζ=z/d
0.149
0.152
0.156
0.159
0.163
0.167
0.171
0.175
0.179
0.184
0.189
0.194
0.200
0.206
0.212
0.219
0.226
0.233
0.241
0.250
0.259
0.269
0.280
0.292
0.304
0.318
0.333
0.350
0.368
0.389
0.412
0.438
0.467
0.500
0.538
0.583
0.636
0.700
0.778
0.875

0.938
0.937
0.935
0.934
0.932
0.931
0.929
0.927
0.925
0.923
0.921
0.919
0.917
0.914
0.912
0.909
0.906
0.903
0.900
0.896
0.892
0.888
0.884
0.879
0.873
0.868
0.861
0.854
0.847
0.838
0.829
0.818
0.806
0.792
0.776
0.757
0.735
0.709
0.676
0.636

ω1

µsds

0.102
0.105
0.107
0.109
0.112
0.115
0.117
0.120
0.124
0.127
0.130
0.134
0.138
0.142
0.146
0.151
0.155
0.161
0.166
0.172
0.178
0.185
0.193
0.201
0.209
0.219
0.229
0.241
0.254
0.268
0.283
0.301
0.321
0.344
0.371
0.401
0.438
0.482
0.535
0.602

0.096
0.098
0.100
0.102
0.104
0.107
0.109
0.112
0.114
0.117
0.120
0.123
0.126
0.130
0.133
0.137
0.141
0.145
0.149
0.154
0.159
0.165
0.170
0.176
0.183
0.190
0.198
0.206
0.215
0.224
0.235
0.246
0.259
0.272
0.288
0.304
0.322
0.341
0.362
0.383

Prilog 2: Tablice za dimenzioniranje T i Γ presjeka
b eff
bi

ε s2

ε *c

d-x

h
d

d-d2

Neutralna os

M sd
N sd

ε s1

d1

A s1
1

0.85 f cd

λb = 1 −

F s2
Fc

αv
α∗v


h ⎞⎛ b
⎜⎜1 − f ⎟⎟⎜⎜1 − eff
bw
⎝ ξ d ⎠⎝

F s1

bw

hf d
0.550

0.525

0.500

0.475

0.450

0.425

0.400

0.375

0.350

0.325

0.300

0.275

b eff b
0.250

0.225

0.200

0.175

0.150

0.125

0.100

0.075

0.050

0.025

1.5

2.0

2.5

3.0

3.5

4.0

4.5

5.0

1.00

λb

ξ=x d
0.550


⎟⎟

z

A s2

ε c2

x

hf

d2

2

0.525

0.500

0.475

0.450

0.425

0.400

0.375

0.350

0.325

0.300

0.275

0.250

0.225

0.200

0.175

0.150

0.125

0.100

0.075

0.050

0.025

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

0.550

0.513

0.489

0.464

0.437

0.413

0.386

0.362

0.335

0.309

0.284

0.259

0.232

0.207

0.181

0.155

0.130

0.103

0.078

0.052

0.026

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

0.550

0.513

0.487

0.461

0.436

0.409

0.383

0.357

0.330

0.303

0.276

0.249

0.221

0.194

0.166

0.139

0.111

0.083

0.056

0.028

0.99

0.99

0.99

0.99

0.99

0.99

0.99

0.99

0.550

0.513

0.487

0.460

0.434

0.407

0.379

0.351

0.323

0.295

0.266

0.237

0.208

0.178

0.149

0.119

0.090

0.060

0.030

0.99

0.98

0.98

0.98

0.98

0.98

0.98

0.98

0.550

0.512

0.485

0.459

0.431

0.403

0.374

0.345

0.315

0.285

0.254

0.223

0.192

0.160

0.129

0.097

0.065

0.032

0.98

0.97

0.97

0.97

0.96

0.96

0.96

0.96

0.550

0.512

0.485

0.457

0.428

0.399

0.368

0.337

0.306

0.273

0.240

0.207

0.173

0.139

0.105

0.070

0.035

0.97

0.96

0.95

0.94

0.94

0.94

0.94

0.93

0.550

0.511

0.483

0.454

0.425

0.394

0.362

0.329

0.295

0.260

0.224

0.188

0.151

0.114

0.076

0.038

0.96

0.94

0.93

0.92

0.91

0.91

0.91

0.90

0.550

0.510

0.481

0.451

0.420

0.388

0.354

0.318

0.281

0.243

0.204

0.164

0.124

0.083

0.042

0.95

0.92

0.90

0.89

0.88

0.88

0.87

0.87

0.550

0.509

0.479

0.448

0.415

0.381

0.344

0.305

0.265

0.223

0.180

0.136

0.091

0.046

0.93

0.90

0.87

0.86

0.85

0.84

0.84

0.83

0.550

0.508

0.477

0.444

0.409

0.372

0.331

0.289

0.244

0.198

0.150

0.101

0.051

0.91

0.87

0.84

0.83

0.81

0.80

0.80

0.79

0.550

0.507

0.473

0.439

0.401

0.360

0.316

0.268

0.218

0.166

0.112

0.056

0.90

0.84

0.81

0.79

0.78

0.76

0.76

0.75

0.550

0.505

0.469

0.432

0.391

0.345

0.295

0.241

0.184

0.125

0.063

0.88

0.82

0.78

0.75

0.74

0.72

0.71

0.70

0.550

0.502

0.464

0.423

0.378

0.326

0.268

0.206

0.140

0.071

0.86

0.79

0.74

0.72

0.70

0.68

0.67

0.66

0.550

0.499

0.457

0.412

0.360

0.299

0.232

0.158

0.081

0.84

0.76

0.71

0.68

0.65

0.64

0.62

0.61

0.550

0.494

0.448

0.397

0.335

0.262

0.181

0.093

0.82

0.73

0.68

0.64

0.61

0.59

0.58

0.57

0.550

0.488

0.435

0.374

0.298

0.208

0.108

0.80

0.70

0.64

0.60

0.57

0.55

0.53

0.52

0.479

0.418

0.342

0.243

0.127

0.78

0.67

0.60

0.56

0.53

0.51

0.49

0.48

0.550

0.467

0.392

0.288

0.154

0.76

0.64

0.58

0.53

0.49

0.47

0.45

0.43

0.550

0.449

0.347

0.192

0.74

0.62

0.54

0.49

0.45

0.42

0.40

0.38

0.550

0.420

0.252

0.72

0.59

0.50

0.45

0.41

0.38

0.36

0.34

0.550

0.351

0.71

0.56

0.47

0.41

0.37

0.34

0.31

0.29

0.550

0.69

0.53

0.43

0.37

0.33

0.29

0.27

0.25

0.550

Prilog 3: Tablice za proračun pravokutnih križno armiranih ploča opterećenih jednolikim kontinuiranim opterećenjem
M x = k x ⋅ q ⋅ l2x

;

Max = k ax ⋅ q ⋅ l2x

M y = k y ⋅ q ⋅ l 2y

;

Mby = k by ⋅ q ⋅ l2y

Shema 2

Shema 1

upeti rub

q – jednoliko raspodijeljeno opterećenje
Poissonov koeficijent = 0.15

Shema 3

slobodno oslonjeni rub

Shema 6

Shema 5

Shema 4

Mby

q

My

ly

ly
Mx

q

My

Max

ly

q

My

Max

Max

My
ly

Max

ly

Mx

Mx

Mx

q

My

Max

Max

Mx
Mby
lx

lx
q

q

q

ly

q

My

Max

Mby

lx

lx

lx

q

Max

Mx

Mby

lx

q

q

q

ly lx

kx

ky

kx

ky

k ax

ly lx

kx

ky

k ax

kx

ky

k ax

k by

ly lx

kx

ky

k ax

k by

kx

ky

k ax

k by

0.50
0.55
0.60
0.65
0.70
0.75
0.80
0.85
0.90
0.95
1.00
1.10
1.20
1.30
1.40
1.50
1.60
1.70
1.80
1.90
2.00

0.0079
0.0103
0.0131
0.0162
0.0194
0.0230
0.0269
0.0307
0.0344
0.0383
0.0423
0.0500
0.0575
0.0644
0.0710
0.0722
0.0826
0.0874
0.0916
0.0954
0.0991

0.0991
0.0923
0.0857
0.0792
0.0730
0.0669
0.0611
0.0577
0.0507
0.0462
0.0423
0.0353
0.0293
0.0244
0.0204
0.0173
0.0146
0.0124
0.0107
0.0091
0.0079

0.0084
0.0109
0.0135
0.0162
0.0192
0.0221
0.0249
0.0277
0.0304
0.0330
0.0354
0.0399
0.0438
0.0471
0.0500
0.0524
0.0544
0.0561
0.0572
0.0586
0.0594

0.0908
0.0826
0.0747
0.0670
0.0599
0.0533
0.0472
0.0417
0.0369
0.0327
0.0291
0.0288
0.0180
0.0143
0.0115
0.0094
0.0076
0.0062
0.0052
0.0044
0.0037

-0.0305
-0.0362
-0.0421
-0.0479
-0.0537
-0.0594
-0.0650
-0.0703
-0.0750
-0.0797
-0.0840
-0.0917
-0.0980
-0.1032
-0.1075
-0.1109
-0.1136
-0.1160
-0.1184
-0.1203
-0.1213

0.50
0.55
0.60
0.65
0.70
0.75
0.80
0.85
0.90
0.95
1.00
1.10
1.20
1.30
1.40
1.50
1.60
1.70
1.80
1.90
2.00

0.0088
0.0113
0.0137
0.0166
0.0187
0.0212
0.0233
0.0254
0.0274
0.0292
0.0309
0.0335
0.0357
0.0374
0.0386
0.0396
0.0404
0.0410
0.0414
0.0416
0.0417

0.0835
0.0738
0.0647
0.0563
0.0489
0.0423
0.0363
0.0313
0.0270
0.0232
0.0201
0.0151
0.0113
0.0088
0.0068
0.0053
0.0042
0.0034
0.0028
0.0023
0.0019

-0.0297
-0.0350
-0.0400
-0.0450
-0.0497
-0.0540
-0.0578
-0.0612
-0.0644
-0.0677
-0.0699
-0.0741
-0.0770
-0.0793
-0.0811
-0.0815
-0.0825
-0.0830
-0.0832
-0.0833
-0.0833

0.0040
0.0054
0.0072
0.0092
0.0114
0.0139
0.0164
0.0191
0.0217
0.0243
0.0269
0.0319
0.0365
0.0406
0.0442
0.0473
0.0499
0.0521
0.0540
0.0556
0.0570

0.0570
0.0543
0.0514
0.0483
0.0451
0.0418
0.0385
0.0354
0.0324
0.0295
0.0269
0.0221
0.0182
0.0148
0.0122
0.0100
0.0081
0.0066
0.0055
0.0046
0.0040

-0.0205
-0.0249
-0.0294
-0.0341
-0.0390
-0.0442
-0.0496
-0.0548
-0.0598
-0.0648
-0.0699
-0.0787
-0.0869
-0.0937
-0.0993
-0.1041
-0.1082
-0.1116
-0.1143
-0.1167
-0.1189

-0.1189
-0.1148
-0.1104
-0.1057
-0.1008
-0.0957
-0.0905
-0.0852
-0.0798
-0.0745
-0.0699
-0.0608
-0.0530
-0.0462
-0.0405
-0.0358
-0.0317
-0.0282
-0.0252
-0.0226
-0.0205

0.50
0.55
0.60
0.65
0.70
0.75
0.80
0.85
0.90
0.95
1.00
1.10
1.20
1.30
1.40
1.50
1.60
1.70
1.80
1.90
2.00

0.0045
0.0062
0.0081
0.0101
0.0122
0.0145
0.0169
0.0191
0.0211
0.0232
0.0252
0.0287
0.0316
0.0340
0.0359
0.0374
0.0386
0.0395
0.0402
0.0408
0.0412

0.0550
0.0514
0.0476
0.0436
0.0398
0.0359
0.0323
0.0289
0.0257
0.0228
0.0202
0.0158
0.0123
0.0096
0.0075
0.0060
0.0048
0.0039
0.0031
0.0026
0.0022

-0.0203
-0.0247
-0.0291
-0.0336
-0.0381
-0.0427
-0.0471
-0.0513
-0.0551
-0.0586
-0.0617
-0.0676
-0.0722
-0.0757
-0.0782
-0.0800
-0.0814
-0.0825
-0.0834
-0.0842
-0.0847

-0.1135
-0.1078
-0.1021
-0.0964
-0.0906
-0.0845
-0.0781
-0.0720
-0.0661
-0.0603
-0.0546
-0.0467
-0.0399
-0.0341
-0.0293
-0.0254
-0.0221
-0.0193
-0.0171
-0.0154
-0.0141

0.0024
0.0033
0.0046
0.0061
0.0079
0.0098
0.0103
0.0139
0.0160
0.0181
0.0202
0.0242
0.0287
0.0306
0.0332
0.0353
0.0369
0.0383
0.0392
0.0399
0.0405

0.0405
0.0394
0.0378
0.0360
0.0339
0.0315
0.0293
0.0269
0.0247
0.0224
0.0202
0.0164
0.0131
0.0105
0.0084
0.0066
0.0053
0.0042
0.0035
0.0028
0.0024

-0.0143
-0.0172
-0.0206
-0.0242
-0.0280
-0.0320
-0.0360
-0.0400
-0.0440
-0.0480
-0.0515
-0.0585
-0.0643
-0.0690
-0.0728
-0.0757
-0.0779
-0.0797
-0.0812
-0.0824
-0.0833

-0.0833
-0.0817
-0.0794
-0.0767
-0.0737
-0.0704
-0.0668
-0.0631
-0.0593
-0.0554
-0.0515
-0.0449
-0.0388
-0.0336
-0.0291
-0.0254
-0.0223
-0.0198
-0.0176
-0.0158
-0.0143

Množitelj

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

q ⋅ l 2x

Množ.

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

Množ.

2
2
2
2
q ⋅ l 2x q ⋅ l y q ⋅ l 2x q ⋅ l y q ⋅ l 2x q ⋅ l y q ⋅ l 2x q ⋅ l y

0. 85 0 80 0. 20 0. 5 5 0 0. 00 9 5 0. 1. 25 0. 15 0. . 5 0 0.45 0 40 µ . 90 0.0 Nsd b h fcd µsd = Msd b h2 fcd A s1 = A s 2 = ω b h As1 Msd fcd fyd d h νsd = d2 β = d1 h = d2 h = 0. 65 0 0 0.75 7 0.Prilog 4: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka B 500 α = A s2 A s1 = 1. 10 0. . 0.60 5 0. .05 ν N sd d1 As1 b ω= 35 0. 30 0.

075 ν N sd d1 As1 b ω= 35 0.85 8 0 0 .5 0 0. 0 00 0. 10 0. 1.70 6 0 5 0 . 5 0 0. 25 0.50 5 0. . . 15 0. 20 0.Prilog 5: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka B 500 α = A s2 A s1 = 1.95 0 90 0.75 0 0. . 45 40 µ . .0 Nsd b h fcd µsd = Msd b h2 fcd A s1 = A s 2 = ω b h As1 Msd fcd fyd d h νsd = d2 β = d1 h = d2 h = 0.6 0 . 30 0.

95 0 90 0 . 1 0 . 20 0.00 0.65 0 0 6 0 . 5 1 0. .0 Nsd b h fcd µsd = Msd b h2 fcd A s1 = A s2 = ω b h As1 Msd fcd fyd d h νsd = d2 β = d1 h = d2 h = 0. 5 2 0. . . 30 0.Prilog 6: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka B 500 α = A s2 A s1 = 1. 45 40 µ .80 0 7 0 .7 5 0.50 5 0.5 0 0. 10 0. .10 ν Nsd d1 As1 b ω= 35 0.85 0. 5 0 0.

7 5 0 .3 0 0 .0 5 νsd = Nsd A c fcd µsd = Msd A c r fcd Ac = r 2 π A s1 = A s2 = ω A c fcd fyd µ Msd rs N sd r As .5 5 0 .3 5 0 .4 5 0 .4 0 0 .Prilog 7: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka ν B 500 ϕ = rs r = 0.7 0 0.9 5 0 .2 0 0 .0 0 .105 0 .1 0 ω= 0.2 5 0 .5 0 0.8 5 0.9 0 0.6 5 0.6 0 0 .85 1.8 0 0.

5 0 0 .4 5 0.0 5 νsd = Nsd A c fcd µsd = Msd A c r fcd Ac = r 2 π A s1 = A s2 = ω A c fcd fyd µ Msd rs Nsd r As .4 0 0 . 3 0 0 .8 5 0. 7 0 0 . 10 0 .8 0 0 . 2 0 0 .3 5 0.1 0 5 ω = 0.2 5 0 . 6 5 0 .7 5 0.0 0 .5 5 0 .9 0 0 .9 5 0 .Prilog 8: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka ν B 500 ϕ = rs r = 0. 6 0 0.90 1 .

42 53.54 30.2 4.00 58.43 91.08 35.52 6.85 600 215 9.07 71.25 56.617 0.75 84.55 63.39 600 215 4.Prilog 9: Armaturne tablice Tip mreže Q 131 Q 139 Q 166 Q 188 Q 196 Q 226 Q 257 Q 283 Q 335 Q 385 Q 424 Q 503 Q 636 Q 785 1 0. Šir.53 113.42 10.31 0.61 101.15 1.15 30.75 2.41 34.865 TABLICA ŠIPKASTE ARMATURE površina presjeka As [cm2] za komada: 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 1.55 2.22 57.96 9.23 150.06 3.54 4.98 2.02 4.0 4.85 1.35 0.93 5.46 3. i Pop.96 0.62 70.03 5.302 0.39 0.27 5 0.30 64.93 18.39 16.01 2.31 600 215 4.81 26.0 5.07 7.0 150 250 4.549 6.55 23. Uzd.32 13.70 15.24 1.0 150 3.47 20.00 2.50 6.01 24. Šir.18 12.0 250 150 1.95 1.79 1.59 120.56 240 600 5.91 6. Pop.20 0.16 4.64 61. Uzd.42 88.0 4.63 9.27 31.15 5.89 62.46 POPREČNO NOSIVE MREŽE “T-mreže” Dimenzije Profil šipki Razmak Površina [cm] [mm] [mm] [cm2/m] Uzd.70 40.13 600 215 10.998 2.0 7.89 98.66 600 215 6.60 9.51 3.82 12.0 250 150 7.92 9.24 600 215 8.0 100 250 3.80 4.11 22.68 75.0 10.35 600 215 7.13 26. Uzd.0 150 1.34 72.36 3.85 8.57 1.0 6.05 10.66 138.59 0.72 73.83 16.0 100 250 6. 5.41 49.24 10.18 1.13 28.02 5.27 32.00 5.85 0.57 14.13 240 600 Tip mreže T 257 T 378 T 524 OBOSTRANO NOSIVE "Q-mreže" 215 R 131 R 139 R 166 R 188 R 196 R 257 R 283 R 335 R 385 R 424 R 503 R 524 R 636 R 785 [kg/m] 0.0 4.58 67.6 4.42 61.222 0.04 10.0 150 1.88 0.31 0.0 6.13 600 215 8.36 175.66 600 215 8.51 2.0 125 2.03 1.98 47.21 19.47 96.33 3.85 1.64 9.32 14.05 12.62 49.14 3.78 12.52 4.78 240 600 6.27 17.01 41.42 11.5 250 150 3.2 150 250 1.0 150 250 2.89 5.990 9.06 14.95 43.96 600 215 6.18 49.313 7.08 4.63 36.36 1.0 8.53 6.13 1.72 15.71 19.96 100. 5.0 100 2.57 2 0.72 2.16 2.63 24.39 0.61 30.23 4.834 5.69 3.73 73.26 600 215 7.28 7.08 18.62 6.78 6.27 44.0 6.70 10.48 56.21 24.70 4 0.83 0.78 600 215 6.85 0.36 22.853 4.0 150 4. i Pop.14 28.50 1.13 3 0.71 5.38 0.28 0.01 3.26 2.13 600 215 OBOSTRANO NOSIVE MREŽE “Q-mreže” Profil Razmak Dimenzije Površina [mm] [mm] [cm] Dužina Širina Uzd.36 39.36 42.17 18.0 150 2.39 5.72 50.03 48.68 3.83 600 215 8.21 92.16 7.888 1.50 0.99 25. Pop.09 54.31 2. Pop.03 10.17 40.0 100 7.16 8.32 142.03 7.79 35.54 2.18 12.24 1.08 12.07 8. Pop.57 2.56 37.64 3.38 80.78 600 215 7.55 1.0 150 250 5.12 22.34 40.07 16.10 49.63 28.77 1.85 21.93 188.39 3.02 3. Pop.78 600 215 9.44 13.21 50.13 30.50 152.54 33.10 6.14 16.31 12.14 4.2 100 250 1.26 3.0 100 250 7.81 45.20 2.36 600 215 10.21 38.99 30.70 1.18 11.90 25.79 1.0 6.84 43.36 2.08 3.47 21.03 6.578 1.85 600 215 Masa [kg/m2] 1.95 7.57 600 215 6.395 0.50 600 UZDUŽNO NOSIVE "R-mreže" 215 Tip mreže Masa 600 POPRECNO NOSIVE "T-mreže" 240 Promjer ∅ [mm] 5 6 7 8 10 12 14 16 18 20 22 25 28 30 32 36 40 600 Promjer ∅ [mm] 5 6 7 8 10 12 14 16 18 20 22 25 28 30 32 36 40 Masa [kg/m2] 2.208 1.26 55.52 5.42 34.97 122.15 .2 100 1.0 100 6.96 2.98 1.01 1.54 37.57 0.0 100 1.0 100 5.76 1. Pop.10 125.01 21.82 91.45 27.88 600 215 5.154 0.96 106.57 0. Uzd.90 63.13 600 215 9.89 80.15 132.56 600 215 6.55 112.62 5.0 5.40 87.16 15.02 29.83 3.2 100 250 1.80 163.28 7.96 4.69 77.57 15.00 11.984 3.24 2.62 5.79 7.10 20.72 3.85 4.83 UZDUŽNO NOSIVE MREŽE “R-mreže” Dimenzije Profil šipki Razmak Površina [cm] [mm] [mm] [cm2/m] Uzd.45 6.466 2.04 7.21 11.81 68.03 600 215 9.54 2.08 20.56 600 215 4.41 1.25 81. Duž.12 2.92 2.56 600 215 4.81 8.48 5.79 111.45 34.63 4.0 4.6 100 250 2.77 1.63 38.2 150 250 1.34 4. Uzd.0 100 250 5.54 2.56 600 215 7.85 1.09 6.07 3.56 600 215 5.13 600 215 10.73 18.77 3.6 100 1.66 0.54 3.2 100 250 1.51 104.37 1.53 7.40 14.11 3. Duž.13 1.39 4.77 3.81 20.85 15.0 6.04 10.36 25.12 24.09 12.05 86.0 100 3.0 150 250 3. [cm2/m] 5.35 Masa [kg/m2] 2.96 2.0 5.65 7.68 4.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful