P. 1
Kalemljenje

Kalemljenje

|Views: 66|Likes:
Published by Slobodan Drugi
ggg
ggg

More info:

Published by: Slobodan Drugi on May 12, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/06/2013

pdf

text

original

Kalemljenje voća

PONEDJELJAK, 22 MART 2010 15:01

Stiže proljeće, a u Bosni ponovo počinje sezona "kalemljenja" voća. Naši su preci održavali zanat Äkalemljenja voća³ stotinama godina. Bio je to vrlo cijenjen zanat. Nažalost, sve je manje ljudi koji znaju Äkalemiti³ voće, a koji bi na taj način mogli produžiti vijek domaćim sortama voća. Preporučio bih onima, koji znaju kalemiti, da kaleme i autohtone bosanske sorte, je r iste izumiru, pa bi bilo šteta da im se potpuno zametne trag, a i iz razloga što Änove³sorte nisu uvijek najbolje prilagođeno našim klimatskim uslovima. Kalemljenje voća jepoznato već nekoliko hiljada godina. Kalemljenje/cijepljenje voća je način opleme njivanja divljih u pitome voćke. Radi se o (vegetativnom) razmnožavanju voćki na način da se prenose istovijetne osobine fidema ± plemke na Änovu³ do tada obično divlju voćku (podlogu).

Osnovni uvjeti za uspješno kalemljenje voća Najbitniji uvjet uspješnog kalemljenja voća je da se kore podloge i fidema dodiruju na što većoj površini. Zatim, potrebno je da su podloga i fidem - plemka kompatibilne, tj. podudarne jedna sa drugom (npr. jabuka na divlju jabuku, kruška na divlju krušku ili dunju, i sl.). Puno je veći postotak primanja kada je podloga ± divlja vrsta voća, nego kada se radi o već kalemljenoj pitomoj sorti. Također, bitno je izabrati odgovarajuću tehniku kalemljenja u pravo vrijeme (npr. kalemljenje na procjep i pod koru u proljeć e, a kalemljenje na pup u ljeto, itd). Ništa manje bitno je fizičko stanje fidema i podloge (kržljavost, oštećenost, propupalost, itd). Ta kođer, činjenica da između između podloge i fidema nema prostora za ulazak vode ili insekata pozitivno utječe na veći postotak prij ema kalema. Vrijeme kalemljenja voća Voće se može kalemiti u toku cijele godine. Kada su u pitanju najraširenije i najjednostavnije tehnike kalemljenja voća, kojese obično izvode Äza svoje potrebe³ i u Äkućnoj radinosti³, tj. kalemljenje voća metodama Äna procijep³ ili Äpod koru³, tada bi Äidealno³ vrijeme za kalemljenja voća na prostoru Bosne bilo za: - trešnje, "ašlame", hrušćevi i višnje - od kraja januara do kraja marta, - kruške, šljive, dunje, kajsije, breskve i mušmule - od početka marta do početka aprila, - jabuke - od sredine marta do sredine maja mjeseca, itd. Kad fidem/plemka, odnosno grančica, ispupa ili izbehara, proljetno kalemljenje (na procjep ili pod koru) te voćke je završenoza tu godinu. Navedeno vrijeme kalemljenja voća je dato okvir no i isto treba uskladiti s mjesnom klimom i vremenskim prilikama. S druge strane, kalemljenje na pup se obavlja od kraja maja do kraja septembra, a najbolje u mjesecu augustu. Ovo je najefikasniji na čin kalemljenja za rasadničku proizvodnju. Vremenski uvjeti za kalemljenje Najbolje je voće kalemiti po napola oblačnom vremenu (kad je Äomora³ što bi narod rekao) i kad ima relativno povišen postotakvlage u zraku. Treba izbjegavati kalemljenje po kiši, prejakom suncu (preko 20 stepeni °C), na temperaturi s i pod nule, te po velikom i toplom vjetru (Äfen efekat³ koji isušuje fideme). Idealna temperatura za kalemljenje bi bila ona između + 5 do + 10 stepeni °C.

Tehnike (vrste) kalemljenja voća Kad su u pitanju tehnike kalemljenja voća, ima ih više, a najpoznatije su: kalemljenje na (budni i spavajući) pup, na Älist³, na konus,

  ¨¢ ©  © £ ¢ £ £ ¥ £¦   ¦ § £ £  £ £ £ £  pod oru, ¡  procj p, ¤ ¡ l i poj , itd. rasadni u proi odnju j naj olj al lj nj ¤ na pup³.  uti , ako ovj k vrši £ £ £  £ kal lj nj a vlastit potrebe" i direktno u voćnj acia, kalemljen je ¤ na procjep³ je daleko naj efikasnij e. Iako je kalemlj enje ¤ na pup³  ! također efikasno, s obzirom da " se radi o "niskom kalemljenju"  cm od zemlj e) iako se voćka "primi", postoji opasnost, da dođe do oštećenj a kalema od strane ivotinj a, ptica i ljudi prilikom košenja trave, i sl). # ¥ ako da e za $ ori inalne bosanske uvjete i za kalemlj enje direktno u voćnjacima, najbolj e kalemlj enj e "na procj ep" ili ¤ pod koru³ i to na  j visini ",7 , m podloge od zemlj e, tako da su manj e šanse da se kalem "pokosi" ili na drugi način ošteti od strane ljudi ili da ga ptice i ivotinj e ovce, krave, konji, itd) slome ili "obrste". ¨ $  %ačin kalemlj enja najčešće zavisi od debljine podloge $ . a sve podloge debljine ,  cm i više najbolj a metoda je kalemljenj e na ,,procjep³, dok je kalemlj enje na podloge tanje od , cm najbolj e koristiti metode kalemlj enja ¤ pod koru³ ili ¤ na pup³.
Postupak kal&mlj&'ja Kalemlj enje ¤ na procjep³ se vrši na način da se grančica kalemljene ¤ plemenite³ sorte voća fidem ili plemka) usadi u tijelo voćke divljake, koju nazivamo ¤ podloga³, a koja je pret (odno skraćena testerom i poravnata skalperom ili nožem i nakon toga rascijeplj ena ) kroz sredinu nožem ili sjekirom ako se radi o deblj oj podlozi), kako bi se napravio prostor za fidem. bično se dva fidema ¤ usade³ u rascijeplj enu podlogu sa strana nastale šupljine tako da dođe kora na koru fidema i podloge.

¨

nači, za kalemlj enje voća potrebna je u pravilu) divlj a voćka podloga) i barem jedna grančica fidem) odrezana sa neke od već okalemljeni ( voćki. Kao podloga se mogu koristiti i određene pitome sorte voća. Grančice sa najmanje jednim, a optimalno sa 3 4 pupa je najbolj e odrezati neposredno pred kalemljenje voća. Pupovi ne bi trebali biti u fazi listanja tj. u odmaklom stadiju pupanj a. U podlogu ¤ usadimo³ od jedan do četiri fidema grančice) u zavisnosti od debljine stabla podloge, a ako podloga ima više gran a kalemlj enj e možemo izvesti na svakoj od grana. Sama tehnika kalemlj enja se izvodi na sljedeći način: Prvo treba pripremiti podlogu za kalemljenje. Podloga ¨ se očisti od svih bočnih grančica i lišća od zemlj e do mjesta predviđenog za kalemlj enj e obično j edan me t ar v i s i ne od zem lj e) . atim se makazama ako je podloga tanja) ili testerom ako j e podloga deblja izvrši ¨ skraćivanj e podloge. atim se oštrim skalpelom poravna gornji dio podloge i rascijepi kroz sredinu sjekirom ili nožem.

%akon toga se u rascijepljenu šupljinu u sredinu) ubaci mali drveni klin koji održava širinu šupljine dok vi pripremate i uš timavate fideme u podlogu. Fideme sa od 3 do 6 pupova) pripremite u obliku klina oštrim sklaperom ili nožem, na način da dij elovi koji se usađuju u podlogu budu što duži i što veće površine kore i iste jedan, dva ili četiri 0 zavisno od debljine podloge) usadite u podlogu na način da dođe kora na koru, tj. da kora fidema bude poravnata sa korom podloge. %akon toga izolor elek tro) trakom čvrsto stegnete  kalem i umotate ga na način da popunite sve praznine. Poslije toga usiječete dvije grančice u dužini do 3 cm i zalij epiteih uz podlogu kalema na način da budu par centimetara više od fidema i na taj način ga štite od fizičkih udara i ptica koj e slete na kalem. Preko tih ¤ zaštitinih³ grančica prebaciti običnu pvc najlon kesu, pažljivo da se ne ošteti fidem i stegnete j e i za vežete oko podloge kalema, tako zrak ne bi ulazio i kako bi ista štitila fidem od mraza, prevelike suše, insekata i fizičkih udara.
Uz kalem posebno ako je vjetrovito vrijeme) zasaditi barem jedan zaštitni kolac koji će svoj om visinom nadmašivati fidem. Kod kalemlj enj a osjetljivijih sorti voća poput breskve i kajsije) potrebno uzeti što manji "fidem" kalem ili plemku) sa najviše tri četiri pupa. %aime, ako se uzme duži fidem zna se ¨desiti da odmah nakon primanj a, iste godine "fidem" izbehara, što fidemu uzima snagu pa nekad dovede i do njegovog sušenj a. a kalemljenje na pup, fideme treba skidati neposredno pred kalemlj enje i sa njih skinuti lišće. Kalemlj enje ¤ na pup³ se može vršiti u junu na budni tjerajući) pup, a u augustu i septembru na spavajući pup. Pri junskom kalemlj enju pup kreće odmah čim se primi, zbog čega se ovo kalemlj enje naziva i kalemlj enje na ¤ tjerajući pup³, dok pri kalemlj enju u augustu i septembru pup sraste sa podlogom i ostaje u spavajućem stanju do sljedećeg prolj eća, zbog čega je ovo kalemlj enje naziva i kalemlj enj e na ¤ spavajući pup³. 

! ! %a očišćenom djelu podloge,  cm od zemlj e, napravi se uzdužni presJek oko 3 4 cm i poprečni oko  cm $ u vidu slova "T". fi dem i oš t r i m nožem se na , cm ispod osnove pup 1rugom tupom) stranom noža se odvoji kora od drveta. U drugu ruku se uzme  ! zasj eče i polako skida pupolj ak sa korom i jednim tanjim sloj em drveta do  cm iznad pupoljka. Skinuti pup se drži za peteljku i brzo uvlači pod koru. Ukoliko j e dužina kore veĆa ! i ne ulazi u naprav ! lj eni presjek na podlozi, onda se višak kore odsječe da bi pup dobro nalegao na drvo. Stavljeni pup se uveže  cm iznad i oko 3 cm ispod pupoljka gumicama ili izolir trakom. 4 2 Kompatibil'ost podloge i kalema a pojedi'e 3 ste 3oća 1a bi se voćka "primila", mora podloga biti "kompatibilna" podudarna, tj. srodna) s "fidemom" ili kalemom. %ajbolje je kalemiti istu vrstu voća fidem) na istu divlju) vrstu voća kao podlogu, odnosno jabuku na divlju jabuku, krušku na divlju krušku, itd. 1akle, u principu, podloga bi trebala biti od iste vrste kao i fidem, međutim, moguće j e kalemlj enj e voća i na druge srodne vrste:
kruška se može kalemiti na divlju i pitomu) krušku, jabuku, rezdeliju, dunju i trn glog), kajsija na domaće sorte pitomih i divljih šljiva, rezdeliju i šefteliju. šljiva na domaće i divlj e sorte šljiva i na rezdeliju, jabuka na divlje i pitome) vrste jabuke, na krušku, dunju i na trn glog),

- dunj a na divlju dunju, - mušmula na dunju, divlju krušku, trn 5glog), oskorušu i brekinju, - breskva i nektarina na divlju breskvu, šljivu, šefteliju, badem i rezdeliju, - višnja na divlju trešnju i divlju višnju 5magrivu), - trešnja 5ašlama) i hrušć na divlju trešnju ili divlju višnju, - rezdelij a na šljivu, - badem na breskvu, kajsiju ili šefteliju, - orah na orah, - pitomi lješnj ak na divlji lješnj ak, i to kalemlj enjem metodom na 6 engleski spoj³, dok se ne može uspješno kalemiti lj ešnjak na divlji kalemlj enj em metodama na procj ep i pod koru, - kivi na divlju vinovu lozu, itd.

7a jednom te istom stablu, tj. na istoj podlozi može se okalemiti i više vrsta voća, npr. višnja, trešnj a i hrušć na 5istu) divlju trešnju; kajsija, šljiva i breskva na stablo iste divlj e šljive; mušmula i kruška na dunju ili divlju krušku, itd. Također, moguće je okalemiti i više različitih vrsta npr. šljive na istom stablu divlje šljive.
Nabavka i "skladi8tenje" fidema - kalem grančica Prije samog kalemlj enja potrebno je pripremiti kalem-grančice, odnosno fideme. 9 bično se fidemi uzimaju sa zdravijih i rodnijih stabala voća. 7ajbolje je uzimati fideme s jugoistočne strane krošnje, a po mogućnosti s vrha stabla, a izbjegavati fideme s niskih grana, koje se nalaze do same zemlje. 7ajbolj e je za kalemljenje koristiti "svježe fideme". @akle, kad se odlučite za kalemlj enje, taj isti dan ili dan prije nasij ecite grančice za fideme i isti ili naredni dan ih sve potrošite. Ukoliko ih ne uspij ete iskoristiti sve isti dan onda mladice zabodite u jedan ob i te spriječili da A ični krompir, jabuku ili grudvu vlažne gline, kako bs se mladice osuše. 7a taj način ćete te fideme moći koristiti i nakon -10 dana od odsijecanj a. @akle, najbolj e i naj efikasnije je koristiti "svježe" tek odsječene grančice i iste potrošiti u sljedećih nekoliko sati istog ili narednog dana. To će sigurno doprinij e ti i većem postotku primlj enih kalema.

7aravno, moguće j e fideme usjeći i u rano proljeće 5januar ili februar mjesec) prije kretanj a vegetacij e i pupanja prvih pupova i uvezane u snopove 6 uskladištiti³ na nekom vlažnom i hladnom mjestu 5u podrumu, pijesku B zatrpaneA zaC jednu polovinu svoj e dužine, u vlažnoj glini, zamotane u vlažan novinski papir i najlon kesu u frižideru, itd.) na temperaturi od 0 do ° . To omogućava kalemlj enje voća i u vrijeme kad vegetacij a bude već uveliko u toku 5drugi pupovi već izlistaju i voćka počne čak i beharati) i tako se ti 6 spavajući³ fidemi kaleme na podlogu punu sokova i u vegetaciji, tj. nepropupani fidemi koji još miruju, odnosno kojima ne treba mnogo vlage čime j e i manj a je opasnost od njihovog sušenja i samim time veći je postotak primanj a. @akle, cilj 6 skladištenja³ fidema na hladnom mjestu je da fidemi kasnije krenu s vegetacijom u odnosu na podlogu, jer ukoliko bi bilo obr nuto, pa fidem propupao prije dolaska sokova iz korijena u stablo podloge, fidem bi ostao bez vode i hrane i osušio se. D Alat i sredstva a kalemljenje 9
d halata i sredstava za kalemljenje potreban vam je: oštar nož, skalpel, mali drveni klin, makaze za drvo, mala testera za drvo i izolir 5elektro) traka. Vezivanj e kalem-grančice i podloge kod kalamlj enj a vrši se s cilj em učvršćivanj a fidema i podloge na spojnom mjestu. Kao sredstvo za navedeno učvršćivanje, 6 lij eplj enje³, 6 omotavanj e³ i zaštitu kalema može se koristiti: voćarski kalem vosak 5topli ili hladn) i , pčelinji vosak, smola za kalemlj enje, guma za kalemljenje, kravlj a balega, kravlji loj, "glina" 5zemlja) i izolir 5elektro) traka. 7ajbolj e, je za kalemlj enj e koristiti izolir 5elektro) traku iz više razloga: naj brže je njom kalemiti, "najčišće" i naj efisikasnije, jer "hermetički" zatvori i popuni prostor između podloge i fidema, tako da uopće ne dozvolj ava ulazak zraka, vode ili insekata. Guma za kalemlj enje također ima niz prednosti 5kalem može lakše "disati", guma se sama raspadne kad odigra svoju ulogu, običn o je crne boj e što doprinosi većem upij anju svjetlosti od strane kalema, itd...). S druge strane izolir traka ima tu manu što se nakon "primanj a" kalema neće lahko sama "raspasti", pa ako se ne ukloni na vrijeme, zna se desiti da kako kalem raste i deblj a da se izolir traka ne "širi" već se "ureže" u kalem, pa nije onda E rijetkost da se za jačeg vjetra baš oni najbolj e izrasli kalemi j ednostavno polome zbog izolir trake koj a ih je doslovno "presjekla". nači, izolir traka zahtijeva dodatni posao njihovog uklanj anja nakon prim anja kalema 5u vegetaciji, kad kalemi već počnu deblj ati - juni/august) ili barem nanošenj a jednog ili dva uzdužna "ureza" skalpelom ili oštrim nožem duž trakom pokrivenog fidema, kako bi se kalem postepeno deblj ajući sam rij ešio izolir trake. Radovi nakon kalemljenja voća

7akon što okalemite voćku, ukoliko je podloga niska potrebno je onda zabosti jedan kolac dužine najmanje 40 cm veće od kalema i privezati kalem uz kolac, koji bi služio kao zaštita kalema od ptica, životinja i vj etra. 7ajlon kese stavlj ene preko fidema prilikom kalemlj enj a voća potrebno je ukloniti oko 1. maj a iste godine, ali obavezno po oblačnom 5kišovitom danu), a nakon što se kalem primi. 7e treba skidati kese po sunčanom danu, jer će sunce "spržiti" već primljeni fidem i osušiti ga. Ukoliko je kalemljenje izvršeno izolir trakom, onda je potrebno u toku vegetacij e 5juli-august mjesec) ukloniti izolir trake koj e su previše urasle u kalem, a na ostalim 5manje uraslim) trakama povući jedan uzdužan rez skalpelom tako da se kalem može postepeno sam osloboditi trake.

http://www.hotdownloadyoutubevideos.com/kalemlj enje/

Sadnice iz pupoljaka
Postavio Dejan Ilić dana septembar 13, 2010 0

Podsjetnik za septembar

Pravo vrijeme za kalemljenje Jedan od najvažnijih poslova u rasadnicima u septembru je kalemljenje na spavajući pupoljak. Da bi se izbjegle greske, podsjećamo voćare na sta treba da obrate pažnju. Kalem-grančice se skidaju neposredno prije kalemljenja. Moraju biti neoštećene i sa zrelim pupoljcima. Odsijecaju se ujutro ili uveče i odmah oslobađaju lisca, ali se ostavlja trećina lisne drske. Zatim se ulazu u snopice, omotaju vlažnom krpom i u prohladnoj prostoriji cuvaju najduže dva-tri dana. Važno je da pupoljci ostanu svježi, jer i od toga zavisi uspjeh kalemljenja. Na donjem dijelu grančice pupoljci su nerazvijeni, a na vršnim nezreli, pa se zato prije kalemljenja odbacuju. Petnaestak dana prije posla podloge se očiste od bocnih grancica i lišća, 15-25 centimetara ispod zemlje. To se može raditi i prije samog kalemljenja, posebno ako nema uslova za zalivanje. Ako je suša, dvije nedjelje ranije podluge treba zaliti radi lakseg odvajanja kore od drveta. Na dan kalemljenja očiste se mekom krpom i na 10-15 centimetara iznad zemlje naprave uzdužni i poprečni rez. Tupim dijelom noža kora se pazljivo odvoji i ubaci pupoljak. Odmah se vezuje specijalnom gumicom rafijom ili polivilinskom trakom. Inace, pupoljak se ostrim nožem skida s korom i tankim slojem drveta. Dvije nedjelje kasnije može se provjeriti da li je kalemljenje uspjelo. Ako dio lisne drske pri dodiru lako otpada, pupoljak se primio, a ako je suv i tesko se odvaja, kalemljenje nije uspjelo

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->