P. 1
Otitis Media

Otitis Media

|Views: 28|Likes:
zapaljenje srednjeg uha
zapaljenje srednjeg uha

More info:

Categories:Book Excerpts
Published by: Dusan Duća Stojanovic on Nov 30, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/12/2014

pdf

text

original

Republi~ka stru~na komisija za izradu i implementaciju vodi~a u klini~koj praksi Ministarstvo zdravlja Republike Srbije

OTITIS

MEDIA

Nacionalni vodi~ za lekare u primarnoj zdravstvenoj za{titi

Novembar, 2004.
Projekat izrade Vodi~a za klini~ku praksu Finansira Evropska unija i rukovodi Evropska agencija za rekonstrukciju

OTITIS MEDIA Nacionalni vodi~ za lekare op{te prakse Republi~ka stru~na komisija za izradu i implementaciju vodi~a u klini~koj praksi Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu Ministarstvo zdravlja Republike Srbije Izdava~: Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu CIBID - Centar za izdava~ku, bibliote~ku i informacionu delatnost Za izdava~a: Dragan Panteli}, Direktor CIBID-a

Tehni~ka priprema: Aleksandar Mandi} [tampa: Valjevo print Tira`: 3500, I izdanje © Copyright Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu ISBN 86-7117-119-1

CIP - Katalogizacija u publikaciji Narodna biblioteka Srbije, Beograd 616.284-002. (083.1) OTITIS media / (priredila) Radna grupa za izradu vodi~a, rukovodilac Radomir Radulovi}). - 1. izd. - Beograd: Medicinski fakultet Univerziteta, CIBID,2004 (Valjevo: Valjevo print). - VII, 15str.; 21 cm. - (Nacionalni vodi~ za lekareu primarnoj zdravstvenoj praksi /Ministarstvo zdravlja Republike Srbije,Republi~ka stru~na komisija za izradu i implementaciju vodi~a u klini~koj praksi) Tira` 3.000. - Bibliografija: str. 11-15. ISBN 86-7117-119-1 1. Srbija. Ministarstvo zdravlja. Republi~ka stru~na komisija za izradu iimplementaciju a) Uho - Bolesti- Uputstva COBISS. SR-ID 118981132

(ii)

koji su zatim dali svoje stru~no mi{ljenje u pismenoj formi." Ministarstvo zdravlja Republike Srbije je. Evropska unija je preko Evropske agencije za rekonstrukciju. Za tehni~ku pomo} u realizaciji ovog projekta. bolnica i Klini~kih centara). u `elji da stvori jedan moderan sistem zdravstvene za{tite u kome bi pacijenti bili le~eni na jednak i za sada najbolji dokazani na~in. dr Vera Popovi} Profesor Medicinskog fakulteta Univerziteta u Beogradu (iii) . u zdravstvenoj za{titi celokupnog stanovnistva ili pojedinih njegovih grupa. na entuzijazmu i velikom trudu. Novembar 2004. Rukovodioci radnih grupa za izradu vodi~a su eksperti za odre|enu oblast. a zatim u zavr{noj formi prezentovan ispred odgovaraju}e sekcije SLD ili Udru`enja. Tim povodom je imenovana Republi~ka stru~na komisija za razvoj i implementaciju vodi~a klini~ke prakse. U njenom sastavu su profesori Medicinskog i Farmaceutskog fakulteta. Svaki vodi~ je u svojoj radnoj verziji bio testiran u DZ Vo`dovac i DZ Zemun. medicinskih udru`enja i drugih institucija sistema zdravstvene za{tite u Srbiji. Predsednik RSK za izradu i implementaciju vodi~a u klini~koj praksi Beograd. Da bi definisala na~in svog rada ova komisija je izradila dokument Poslovnik o radu RSK za vodi~e. @elim da se zahvalim svima koji su u~estvovali u ovom procesu. predstavnici zdravstvenih ustanova (Domova zdravlja. i da sve korisnike ohrabrim u primeni vodi~a. poznati {iroj stru~noj javnosti i predlo`eni od strane RSK.UVODNA RE^ "Medicina koja se zasniva na dokazima je ona koja koristi najbolje dokaze koji su nam na raspolaganju. pokrenuo pisanje vodi~a sa ciljem da standardizuje dijagnosti~ko-terapijske procedure. Tek nakon ovoga RSK je bila u mogu}nosti da ozvani~ili Nacionalni vodi~. anga`ovala Crown Agents. sve u cilju smanjenja stope morbiditeta i mortaliteta. Teme su birane u skladu sa rezultatima studije "Optere}enje bolestima u Srbiji" i iz oblasti u kojima postoje velike varijacije u le~enju. Oni su bili u obavezi da formiraju multidisciplinarni tim. Prof.

dr Radomir Radulovi}. DZ Stari Grad (iv) . grla i nosa. e-mail vlaskilj@ eunet. dr Ljiljana Vla{ki. ZC Kraljevo dr Mirjana Kne`evi}. specijalista za ORL.Radna grupa za izradu vodi~a Rukovodilac: Prof. Klini~ki centar Srbije. DZ Rakovica dr Nenad STojanovi}. Klinika za bolesti uva.yu ^lanovi: dr Dragan Plav{i}. Beograd fax: 011/ 2643696 Sekretar: Doc. specijalista za ORL. specijalista za ORL. Klini~ki centar Novi Sad fax: 021/ 613-140. Institut za otorinolaringologiju i maksilofacijalnu hirurgiju.

data u vodi~u. III) u zavisnosti od toga koji nivo dokaza je poslu`io za klasifikaciju: Nivo dokaza A Dokazi iz meta analiza multicentri~nih. IIa. Svaka preporuka. IIb. dobro dizajniranih kontrolisanih studija. Randomizirane studije sa visoko la`no pozitivnim i/ili negativnim gre{kama (niska pouzdanost studije) Konsenzus eksperata B C Stepen preporuke I II Postoje dokazi da je odre|ena procedura ili terapija upotrebljiva ili korisna Stanja gde su mi{ljenja i dokazi suprotstavljeni IIa IIb III Procena stavova/dokaza je u korist upotrebljivosti Primenljivost je manje dokumentovana na osnovu dokaza Stanja za koje postoje dokazi ili generalno slaganje da procedura nije primenljiva i u nekim slu~ajevima mo`e biti {tetna Preporuka zasnovana na klini~kom iskustvu grupe koja je sa~inila vodi~ (v) . najmanje jedne. Randomizirane studije sa niskim la`no pozitivnim i niskim la`no negativnim gre{kama (visoka pouzdanost studija) Dokazi iz. dobro dizajnirane eksperimentalne studije.KLASIFIKACIJA PREPORUKA Ovaj vodi~ je zasnovan na dokazima sa ciljem da pomogne lekarima u dono{enju odluke o odgovarajucoj zdravstvenoj za{titi. je stepenovana rimskim brojevima (I.

(vi) .

KLINI^KA SLIKA OTITIS MEDIA ACUTA (OMA) V. KLINI^KA SLIKA OTITIS MEDIA SECRETORIA (OMS) VI. DIJAGNOZA IV. U^ESTALOST 1 1 2 3 4 6 8 11 II. DEFINICIJA I KLASIFIKACIJA III.SADR@AJ I. TERAPIJA OTITIS MEDIA SECRETORIA Literatura (vii) . TERAPIJA OTITIS MEDIA ACUTA VII.

.

Otitis media with effusion (OME)). Po pravilu nastaje rinofarinksnim putem. oko 25% kod Haemophilus influenze i oko 15% kod Moraxella catharralis. dok su op{ti simptomi uglavnom blagi (pacijent nije bolesna osoba. adenovirus. U uzrastu do 3 godine.Otitis media secretoria (u anglosaksonskoj literaturi . Po u~estalosti je druga bolest u de~jem uzrastu. DEFINICIJA I KLASIFIKACIJA "OTITIS MEDIA" (OM) Otitis media acuta (OMA) OMA je naglo nastala upala sluznice srednjeg uva sa trajanjem upalnog procesa do 3 nedelje. u oko 20% OMA. II. rekurentni i u hroni~noj formi . rhinovirus. 1-2 epizode ima 40%. Klini~kom slikom dominiraju lokalni simptomi. Prema razli~itim autorima najmanje jednu upalu srednjeg uha ima 20%-90% dece u uzrastu do 10. 35% dece nema OM. Naj~e{ce izolovani virusni uzro~nici.000. U uzrastu do 2 godine 91. (1) . godine `ivota.000. a uzro~nici su virusi. U ^ E S TA LO S T Otitis media (OM) je zajedni~ki termin za upalni proces sluznice srednjeg uva. ve} osoba sa bolesnim uvom). Prema najnovijim istra`ivanjima(4) u SAD godi{nji broj pregleda zbog OM je oko 31. Prema ve}ini studija bakterijski uzro~nici se javljaju u dosta konstantnom procentu kod OMA(6) i to: oko 35% kod Streptococcus pneumoniae. kao i CMV. iza upala gornjih respiratornih puteva. Ovo oboljenje se u praksi ispoljava kao akutni proces.Otitis media acuta (OMA) i/ili OME (Otitis media with effusion . U 50% OMA dokazan je virusni uzro~nik. influenza i parainfluenza virus. bakterije ili se radi o virusno/bakterijskoj koinfekciji. su respiratorni sincicijelni virus RSV. koja se u ovom uzrastu izdvajaju kao deca sklona otitisu (otitis prone children)(2). a u polovini tih uzoraka sadr`aja srednjeg uva dokazana je bakterijsko/virusna koinfekcija {to obja{njava izostanak uspeha antibakterijske terapije kod ove dece(5). sporadi~ni proces. a vi{e od 3 epizode ima 24% dece.I .OM sa sadr`ajem u srednjem uvu)(1).1% dece ima najmanje jednu epizodu akutnog upalnog procesa srednjeg uva .

(2) .Spo oradi~ ~ni OMA Podrazumeva pojavu vremenski udaljenih epizoda OMA (interval izme|u dve epizode OMA je ve}i od 3 meseca) bez zaostajanja sadr`aja u prostorima srednjeg uva. op{teg stanja deteta i otoskopskog pregleda sa uve}anjem (Otoskop). Glavna karakteristika ovog oblika OM je dugotrajnost. seromukoidan. Otitis media secreto oria . mukoidan) bez znakova za inflamaciju. KLINI^KA DIJAGNOZA OM Dijagnoza patologije srednjeg uva i mogu}nost disti-nkcije OMA i OME. Postavlja se na osnovu heteroanamnesti~kih i anamnesti~kih podataka. Stepen preporuke Zato pri sumnji na o{te}enje sluha i zaostajanje sadr`aja u srednjem uhu neophodno je dete uputiti ORL specijalisti. Senzitivnost otoskopije u rukama vi~nog otorinolaringologa u detekciji prisustva sadr`aja u srednjem uvu je oko 90%. s tim da je ovaj nivo senzitivnosti zna~ajno smanjen u pedijatrijskoj i op{te-medicinskoj praksi(9). a mo`e biti i posledica OMA (permanentno zaostajanje sadr`aja u prostorima srednjeg uha du`e od 3 meseca). koja mo`e da uti~e na razvoj govora i razvoj kognitivnih funkcija. Nivo dokaza III. izmedu ponavljaju}ih egzacerbacija upalnog procesa(8). posebno u najranijem `ivotnom uzrastu mo`e biti te{ka.OMS (Otitis media with effusio on . Ovaj oblik OM podrazumeva zaostajanje sadr`aja u prostorima srednjeg uva (MEE midlle ear effusion).OME) Podrazumeva prisustvo sadr`aja u prostorima srednjeg uva (serozni. Recidivantni OMA Pojava tri epizode OMA unutar 6 meseci ili ~etiri epizode OMA u toku godinu dana (15-30% dece(7)) ukazuje na recidivantni OMA. nagluvost sprovodnog tipa.

Bol u uvu se ~esto opisuje kao specifi~an simptom za OMA. `u}kaste boje sa napinjanjem ili prisutnom perforacijom i posledi~nom sekrecijom iz kavuma srednjeg uva (otoskopski nalaz zavisi od stadijuma bolesti srednjeg uva) (3) . Stepen preporuke Bol u uvu je pozitivan prediktor OMA. a potom difuzno crvena. Mo`e se kao takav proceniti u uzrastu dece nakon navr{ene druge godine `ivota. pla~ljivosti. Istra`ivanja novijeg datuma poku{avaju da daju odgovor na pitanje da li je prate}a povi{ena telesna temperatura indikacija za momentalno zapo~injanje antibiotske terapije u pore|enju sa odlo`enim zapo~injanjem antibiotske terapije (nakon 72 h pra}enja deteta) u slu~aju afebrilnog deteta(13). KLINI^KA SLIKA OTITIS MEDIA ACUTA (OMA) Dominira lokalna simptomatologija: bol u uvu i nagluvost. Lokalni znaci (otoskopski nalaz): Spolja{nji u{ni kanal bez promena. zamu}ena. Bol u uvu se u ovom uzrastu procenjuje na osnovu uznemirenosti. a od op{tih simptoma: lako do srednje povi{ena telesna temperatura. ali ga je kao simptom te{ko proceniti u dece mla|e od dve godine. gubitak apetita uz znake rinofarinksne infekcije. retko visoka. ali odsustvo ovog simptoma ne isklju~uje bolest srednjeg uva. Bol u uvu. kao simptom OMA. Kod dece do godinu dana mo`e se javiti povra}anje i/ili proliv. Povi{ena telesna temperatura nije dobar prediktor OMA. Bubna opna u po~etku bolesti izra`eno crvena du` strije malearis i rubnog dela bubne opne.Nivo dokaza IV. javlja se u 50-75% dece i ~e{ci je kod dece starije od dve godine `ivota(10.11.12). razdra`ljivost. odbijanja hrane i bu|enja u toku sna. pla~ljivost.

Nije za urgentno upu}ivanje: perforacija bubne opne sa perzistentnom supuracijom bez propratnih op{tih simptoma inflamacije Otogene komplikacije. bilo da su prete}e ili sa razvijenom klini~kom slikom. retroaurikularni otok sa crvenilom i anteponiranjem u{ne {koljke (mastoiditis) 2.meningitis.B Na osnovu simptoma i otoskopskog nalaza mogu se proceniti stepeni hitnosti za upu}ivanje deteta ORL specijalisti(5): 1. pripadaju domenu rada otorinolaringologa-otologa. bol u uvu) IIa (2-3 dana): perzistentnim. Otkriva se po indirektnim znacima. pareza n. a ponekad se `ali i na "{um u glavi". ne slu{a naredbe roditelja i ne odaziva se na pozive. tako {to roditelji prime}uju da dete poja~ava zvuk televizora. KLINI^KA SLIKA OTITIS MEDIA SECRETORIA (OMS) Osnovni simptom je nagluvost sprovodnog tipa razli~itog stepena. vertigo. naj~e{}e lakog do srednjeg stepena o{te}enja sluha. (4) . facijalisa po perifernom tipu. Bol u uvu se retko javlja. OMA (visoka nepopu{tajuci 3. posebno kada je okrenuto le|ima sagovorniku. De{ava se da dete dr`i glavu u pojedinim polo`ajima da bi bolje ~ulo. ~esto je nezainteresovano. jer time pokre}e sekret u srednjem uvu. infektologa i/ili neurohirurga. sem u slu~aju zapaljenske egzacerbacije u toku akutne rinofarinksne upale. ili je u drugoj prostoriji. Odlo`eno urgentno upu}ivanje neuspeh antibiotske terapije sa izra`enim znacima i simptomima telesna temperatura i/ili izra`eni. a ako je prisutan kratkotrajan je i spontano prestaje. V. Urgentno upu}ivanje: svaka sumnja na razvijaju}u otogenu komplikaciju .

a uobi~ajena govorna komunikacija se odvija na vi{em intenzitetu. godine `ivota). zamu}ena. daljeg pra}enja i terapije. nazna~ena radijalna vaskularna mre`a bubne opne. prim. Otoskopski nalaz u postavljanju dijagnoze prisutnog sadr`aja u kavumu timpani ima senzitivnost 74% i specifi~nost 60%. bubna opna mo`e biti `u}kaste boje ili mrko-plavi~asta (uznapredovali stadijumi bolesti). Stepen preporuke Dete sa pozitivnim heteroanamnesti~kim i/ili anamnesti~kim podacima o nagluvosti koja traje du`e od 2-3 meseca. autora.Nivo dokaza Lokalni nalaz Spolja{nji u{ni kanal bez promena. godine `ivota). nakon navr{ene 4. nakon 4. Nagluvost kod odoj~adi i uzrasno male dece (deca mla|a od 2-3 godine) ~esto se ne prepoznaje(14). (5) . Sadr`aj u srednjem uvu mo`e biti prisutan i pored urednog otoskopskog nalaza uz dobro uo~avaju}e detalje na bubnoj opni tako da se definitivna potvrda sekretornog otitisa daje nakon sprovedenog funkcionalnog ispitivanja impendancmetrijom (timpanometrija) i tonalnom liminarnom audiometrijom (za decu uzrasno kooperabilnu. ili 5. bez obzira na otoskopski nalaz. treba uputiti ORL specijalisti radi funkcionalne dijagnostike (impendancmetrija timpanometrija i tonalna liminarna audiometrija (za decu uzrasno kooperabilnu. re|e se kroz bubnu opnu vi|a jasan nivo te~nosti sa mehuri}ima vazduha nad nivoom sadr`aja. Bubna opna nejasnih detalja. jer se naj~e{}e radi o lakom stepenu o{tecenja sluha (do 40 dBnHL).

Multicentri~na.u(16). TERAPIJA OMA Primarno. ve} da se dete prati jer su randomizirane kontrolisane studije(17. vremenu zapo~injanja terapije. kako u frekventnosti primene. zaklju~ci randomiziranih kontrolisanih studija(19) su da rana primena antibiotika obezbe|uje ubla`enje simptoma nakon 24 h. koja je uporedila ibuprofen sa paracetamolom i placebom. u terapiji bola. dok samo 24% roditelja uklju~e preporu~eni antibiotik nakon 72 h pra}enja stanja svog deteta. tako da pristup "watch and wait" (odlo`eno davanje antibiotika) umanjuje upotrebu istih za 76%. a prema telesnoj masi deteta. randomizirana kontrolisana studija. kada isti i spontano nestaju. tako i u du`ini terapije. (6) . Tako da je raspon primene antibiotika od 31% u Holandiji do 98% u Australiji i SAD. Antibiotici Prisutne su {iroke varijacije u pogledu primene antibiotika u terapiji OMA.18) pokazale da u 70%-90% dolazi do spontanog izle~enja unutar 7-14 dana za prvi put nastale OMA i sporadi~ne OMA. Farmakolo{ka analgezija: Paracetamol u odgovaraju}oj dozi za uzrast. dokazala je statisti~ki zna~ajniju efikasnost upotrebe paracetamola u otklanjanju bola(15). preporu~uje se primena lokalnih suvih toplih obloga na obolelo uvo. Dalje. a da je pove}ana incidenca proliva kod dece za 10%. Stepen preporuke A I Najve}i broj savremenih autora savetuje da se antibiotici ne uklju~uju u terapiju OMA u prvih 48 h-72 h bolesti.Nivo dokaza VI.

33). sede}em polo`aju(32. izlo`enost deteta duvanskom dimu. a tek po izostanku efekta ove terapije preporu~uju se cefalosporinski preparati u parenteralnom obliku (ceftriakson). curenje iz uva ili se lekar odlu~i da odmah zapo~ne antibiotsku terapiju) je amoksicilin u dozi 80-90 mg/kg TM podeljen u tri doze(7).24. I B IIa B Ukoliko se epizode OMA jave vi{e od tri puta za 6 meseci ili 4-6 puta u 12 meseci dete treba uputiti ORL specijalisti radi funkcionalnog pra}enja i eventualnog daljeg le~enja(34.37).28. IIa (7) . Nakon svake epizode OMA.Izbor antibiotika: Antibiotik prvog reda u terapiji OMA(20. B IIa B IIb A Za decu mla|u od dve godine se preporu~uje antibiotska terapija u trajanju 10 dana. Optimalna du`ina trajanja antibiotske terapije nije za sada decidirana i kre}e se prema preporukama autora od 5 do 10 dana(23.21.26).25.36.amoksicilin sa klavulanskom kiselinom. jave se znaci povi{ene telesne temperature i/ili poja~anje bolova u uvu. po istom redosledu(30).22) (nakon pra}enja deteta. ukoliko ne do|e do pobolj{anja.35. hranjenje deteta bo~icom isklju~ivo dok je dete u uspravnom. roditelje treba upozoriti na mogu}u ponovnu upalu srednjeg uva i ukazati im na potencijalne faktore rizika boravak deteta u pred{kolskom kolektivu. Kod izostanka efekta preporu~uje se druga linija antibiotika(27.29) .

S obzirom na op{te stanje zdravlja na{e populacije.39. i organizaciju zdravstvene slu`be (opremljenost ambulanti. Dekongestivi i antihistaminici se ne preporu~uju u terapiji OMA(38. te smatramo da je kod dece sa OMA neophodna primena nazalnih dekongestiva (sol. pregleda deteta. da se za sada moramo prikloniti stavu rutinske upotrebe antibiotika u le~enju OMA od po~etka bolesti.). posebno u dece mla|e od dve godine `ivota. Pobolj{anje disanja na nos svakako doprinosi boljoj drena`i i ventilaciji srednjeg uva i br`em izle~enju upalnog procesa.42). odsustvo kontinuirane edukacije te spremnost kolega pedijatara i lekara op{te medicine za validnim sprovo|enjem otoskopskog pregleda) smatramo. a prema napred navedenom. Lokalna primena kapi u cilju smanjenja bola se ne preporu~uje(41. Komentar: OMA je gotovo po pravilu pra}en rinofarinksnom infekcijom. A I B IIa B (8) . kao i aspiracija sekreta iz nosa metodom po Proetzu. {to zna~ajno kompromituje disanje na nos. ephedrini 0.5% tri puta na dan ili sl. tj.40).25% ili 0.

(detaljnije opisano u okviru klini~ke slike).. (9) . ali ne i nakon tog perioda. Sumnju.Nivo dokaza VII. TERAPIJA OMS U na{im uslovima dijagnoza i terapija sekretornog otitisa pripada domenu otorinolaringologa. terapije.perzistiraju}a otoskopska slika "kao upalni proces". radnu dijagnozu. treba da postavi pedijatar ili lekar op{te medicine na osnovu slede}eg: . Meta analiza 8 RCTs(45) negira efekat primene antibiotika u terapiji sekretornog otitisa. hirur{ke. nego samog efekta antibitika na bolesno stanje srednjeg uva.44) upu}uju na korisnost antibiotske terapije u jednomese~nom pra}enju dece.. A IIa Antibiotici u tretmanu otitis media secretoria imaju efekat u kratkom vremenskom periodu i njihova primena nije neophodna. Stepen preporuke Terapija Modaliteti terapijskog pristupa variraju od du`evremenog pra}enja do aktivne. .dete poja~ava izvore zvuka. ne odaziva se na pozive. Dve ameri~ke RCTs(43. Analgetici: nepotrebni Antibiotici: postoje brojna istra`ivanja o zna~aju antibiotske terapije u tretmanu sekretornog otitisa sa nekoliko randomiziranih kontrolisanih studija (RCTs) koje se vi{e bave analizom me|usobnog efekta antibiotika. kratko nakon zavr{ene antibiotske terapije ili sa svakom narednom upalom gornjih respiratornih puteva. deluje nezainteresovano .

A Dekongestivi i antihistaminici: prema RCTs(46. Ostajemo u uverenju da dekongestivi svakako ne odma`u u le~enju. Dokazan je samo kratkotrajni efekat u smislu br`eg oporavka stanja u srednjem uvu u slu~aju kombinovane primene kortikosteroida i antibiotika(51). Mo`e imati efekat kod neke dece sa sekretornim otitisom(52). kao ni u smanjenju potrebe za hirur{kim le~enjem(49. I A Mukolitici: nije dokazana efikasnost primene mukolitika u terapiji sekretornog otitisa. Topi~ki (intranazalni) i sistemski kortikosteroidi: ne preporu~uju se.48) su bez efekta u le~enju sekretornog otitisa. IIb A IIa B IIb (10) . Autoinflacija (Politzer.50). Valsalva manevar): istra`ivanja na ovom polju su sa niskim nivoom zna~ajnosti s obzirom na neujedna~enost modaliteta ovog segmenta terapije.47.

160(1): 83-94. Cantekin EI. J Infect Dis 1989. University of Michigen. Pitkaranta A. Klein JO. Health System. 102: 291-5. September 1998: 600. Kurs-Lasky M. Gudelines for Clinical Care. In Strategies for the prevention of recurrent Acute Otitis Media. Antibiotic prescribing for otitis media: how well does it match published guidelines? Pharmacoepidemiol Drug Saf 2003 Apr-May. Niemela M. Colborn DK.1995.LITERATURA 1. 5. 1999. Mc Ewen LN. Vol. Design factors in the characterization and indentification of otitis media and certain related conditions. respiratory sincytial virus and corona virus infections in acute otitis media by reverse transcriptase polymerase chain reaction. 1997. Increasing incidence of acute otitis media in the 1990s during the first 3 years of life. Otitis media. 139: 721-3. Ann Otol Rhinol Laryngol Suppl 1979. Stephen Pleatman et al. Bluestone CD. Abstract MN-40. et al. 3.1 No2: 10-27. 88 (5 Pt 2 Suppl 60): 13-28. 99: 318-33. Evidence Based Clinical Practice Guideline Otitis media in children 2 months to 6 years of age. Detection of rhinovirus. Otitis media in 2253 Pittsburg-area infants: prevalne and risk factors during the frst two years of life. Pediatrics. Klein JO. Characteristics of earchache among children with otitis media. 7. Hayden GF. Hendrick VA. Pediatr Infect Dis J 1994. Health Policy & Clinical Effectiveness Program. 11. Uhari M. Virolainen A. Bluestone CD. Block SL. Teel DW. 2002. 8. et al. Abstract of the Interscience Conference on Antimicrobial Agents and Hemotherapy. 2. 10. Elizabet B. Pediatrics 1998. Smith CG. 6. Philadelphia: WB Saunders. Medical and surgical strategies for prevention of recurrent otitis. Epidemiology of otitis media during the first seven years of lifein children in greater Boston: A prospective. 12(3): 213-9. 12. Lck of specific symptomatology in children with otitis media. 2002. corchort study. & Janosky JE. 9. Paradise JL. Jero J. et al. Rosner B. Am J Dis Chil 1985. 4. (11) . Otitis media in infants and children. Schwartz RH. Hrrison CJ. Bernard BS. Second Edition. Richard L et al. Rockette HE. Jounio-Ervasti K. Foxman B. Cinncinati Children's Hospital Medical Center. Farjo R. 13: 765-8.

Pradise JL. Bauchner H. 25. Pediatr Infect Dis J 1998. Froom J. 322: 336-42. 325: 22-5. (12) .13. Moore M. Jones R. The Society. BMJ 1990. Wincott JL. Bridges-Webb C. double-blind. British National Formulary 44. Bain J. 19. Three day and seven day treatment in acute otitis media: double blind antibiotic trial. Pediatr Ann 2000. BMJ 2002. 21. Ross F.In: The Cochrane Library. 17: 576-9. Bartelds A. AHRQ Evidence report on management of acute otitis media 2001. Bluestone CD. Lasfarguaes G. multicentre controlled trial of ibuprofen versus acetaminophen and placebo for symptoms of acute otitis media in children. Predictors of poor outcome from antibiotics in children with otitis media. Short course antibiotics for acute otitis media (Cochrane Review). 29: 609-20. Issue 2. McCracken G. 36(4): 201-5. Marcy M et al.C. 300: 582-6. Pediatr Infect Dis J 1996. Longstaffe SEA. Parental issues in selection of antimicrobial agents for infants and children. et al. Gould C. Moore M. Shelton S. Seikel K. 10: 387-92. Bain J. Moffatt MEK. Pragmatic randomized controlled trial of two prescribing strategies for childhood acute otitis media. Kozyrskyj AL. Evidence-Based Otitis Media. 2002. 15. 22. Murphy E. 36: 356-8. 20. 26. 291: 1243-6. 16: 710-1. Dunleavey J. Royal Pharmaceutical Society of Great Britain. Clin Pediatr (Phila) 1997 Apr. 2002. 16. 18. Bowers P . d'Athis P . Sitar DS. Acute otitis media: clinical course among children who received a short course of high dose antibiotic. Oxford:Update Software. B. Klein JO. London: The Association. Bertin L. Rosenfeld RM. Gould C. et al. BMJ 2001. Middle Ear Fluid concentrations of Amoxicillin after large dosages in children with acute otitis media. Treatment of acute otitis media in an era of increasing microbial resistence. Culpepper L. Warner G. 14. 24. Br Med J (Clin Res Ed) 1985. A randomized. McCracken GH. Acute otitis media: diagnosis and management in the year 2000. J R Coll Gen Pract 1986. Duhamel JF. Hoberman A. pragmatic randomized trial. Williamson I. Fundam Clin Pharmacol 1996. Maudelonde C. Grob P . Pons G. 17. Little P . Little P . 23. British Medical Association. et al. Klassen TP . Hildes-Ripstein GE. Diagnosis and antibiotic treatment of acute otitis media: report from International Primary Care Network. Decker 1999.

et al. Flynn CA. 38. Mandel EM. 101: 163-84. Br-Haim Y. Uchida T. Issue 2. Early identification and intervention for children who are hearing impaired. Chonmaitree T. 2002 Oxford: Update Software. Dagan R. amoxiccilin or placebo for otitis media with effusion in children. Dowell SF. Chase C. Teel DW. Bachmann KP . Hoberman A. Baldwin CD. Rosenfeld RM. McCormick DP . Drehobl MA. Apr. The Agency for Health Care Policy and Research. Pediatr Infect Dis J 2000. Azythromycin in acute otitis media. 67(3): 221-30. Bacteriologic and clinical efficacy of amoxicillin/clavulanate vs. et al.: Abnormal tympanopgraphy after supine bottle feeding. 118: 4: 437-43. Menyuk P . 16: 463-70. Rogers JM. Deskin R. Tudiver F. 33. cefaclor. Bacteriologic and clinical efficacy of one day vs. Greater Boston Otitis Media Study Group.126: 105-11. 36. 39. Pediatrics 1998. Int J Pediatr Otorhinolaryngol 2003. Klein JO. Three days intramuscular ceftriaxone for treatment of nonresponsive acute otitis media in children. 30. Lett-Brown MA. Bradley RL. Pediatr Infect Dis J 1991. 43(6): 1165-81. An evidence-based approach to treating Otitis Media. et al. Otolaryngol Head Neck Surg 1998. Middle ear fluid histamine and leukotriene B4in acute otitis media: effect of antihistamine or corticosteroid treatment. Saeed K. Arvedson JC. school achievement. high-dose amoxicillin therapy on resistent pneumococcal carriage. Pediatr Infect Dis J 2000. Aronovitz GH. Rockette HE. 10: 899. Otitis media in infancy and intellectual ability. Tully SB. Levine SC. Pediatrics in Review 1998 May. 19: 1040-5. Decongestants and antihistamines for acute otitis media in children (Cochrane Review). BluestoneCD. 28. Heikkinen T. 162(3):685-94. Valinski WA. Comparative efficacy of erytromycin-sulfisoxasole. Principles of judicious use of antimicrobial agents for pediatric upper respiratory tract infections. Schrag S. Ed. 19(5): 155-65. 29. (13) . 32. J Pediatr 1995. Management of otitis media using Agency for Health Care Policy and Research guidelines. Leibovitz E. 34. Hsu GS. 37. In: The Cochrane Library. Hedrick JA. 19: 95-104. 35. Giebink GS. J Infect Dis 1990 Sept. speech and language at age 7 years.27. Ped Clin N Am 1996. Burch DJ. Equivalent efficacy and reduced occurence of diarrhea from a new formulation of amoxicillin/clavulanate potassium (Augmentin) for treatment of acute otitis media in children. Rosner BA. Griffin G. Pediatr Infect Dis J 1997. 31. Paradise JL. 286: 49-55. Nozza RJ. Effect of short-course. Paradise JL. JAMA 2001.

Uchida T. Williams RL. 143(3):377-85 41. Bluestone CD. Smith G. AHCPR Publication No 94-0622. et al. A randomized. 49. Efficacy of Auralgan for treating ear pain in children with acute otitis media. 45. 8: 214-22. Arch Pediatr Adolesc Med 2001. Mair IWS. Otitis media with effusion in young children. (14) . Sarrell EM. The long term outcome of nonsuppurative otitis media with effusion. Urkin J. oral decongestant and antihistamine. Pradise JL. J Otolaryngol 1981. Mitchell B. Cordaro CI. Freeman DH Jr. Cohen HA. A meta-analytic attempt to resolve the brouhaha. 10: 359:62. placebo-controlled trial of the effect of antihistamine or corticosteroid treatment in acute otitis media. Bowlin SJ. Bates GJ. Chalmers FT. Rockville(MD): The Agency. Haugeto OK. 1994. et al. Pignataro LD. 46. Arch Pediatr Adolesc Med 1997. Booth BM. Secretory otitis media. 50. Mandel EM. Hoberman A. The role of mucodyne in redicing the need for surgery in patients with persistent otitis media with effusion. Cantekin EI. Otitis media with effusion and S-carboxymethilcysteine and/or its lysine salt: a critical overview.40.J Pediatr 2003. Use of antibiotics in preventing resurrent acute otitis media and in treating otitis media ith effusion. McGuire TW. Pignataro O. Chonmaitree T. US Department of Health and Human Services. Efficacy of naturopathic extracts in the menagement of ear pain associated with acute otitis media. 270: 1344-51. Mandelberg A. Gallus G. Cantekin EI. Steeman K. McCormick DP. 155: 796-9. Antibiotics are not effective for otitis media with effusion: reanalyses of meta-analyses. Reynolds EA. Schøder. et al. Koay BC. N Engl J Med 1983. Saeed K. Lack efficacy of a decongestant-antihistamine combination for otitis media with effusion ("secretory" otitis media) in children: results of a double-blind. Calori G. Clinical Practice Guideline No 12. Baldwin CD. JAMA 1993. 151: 675-8. 43. Heikkinen T. 47. 42. Clin Otolaryngol 2000. Int J Pediatr Otorhinolaryngol 1996. 48. Chalmers TC. Oto Rhino Laryngologia Nova 1998. 25: 274-9. 44. 24: 181-6. Agency for Health Care Policy and Research. Clin Pediatr 1985. Commins DJ. randomized trial. Moore RA. Stange KC. Dusdieker LB. 35: 231-41. 308: 297-301.

com) Medline (http://www. BMJ 1999.com) Pretra`ivanja preko Interneta prema klju~nim re~ima (15) .ovid. van der Voort JH. Kori{}ene baze podataka i izvori literature Cochrane Library (http://www. Del Mar C.com) Evidence-Based Medicine Reviews (http://www.gov) Clinical Evidence (http://www. Issue 2.AHRQ. Reidpath DD.51. 318: 1177.ovid. Glasziou PP . 2002. Butler CC.org) Agency for Health Care Research and Quality (AHRQ) (http://www. Oral or topical nasal steroids for hearing loss associated with otitis media with effusion (Cochrane Review) In: The Cochrane Library. Systemic review of autoinflation for treatment of glue ear in children.cochrane.Oxford: Update Software. 52.clinicalevidence.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->