Diplomski rad

Respiratorni sistem

1

Diplomski rad

Respiratorni sistem

SADRŽAJ
SADRŽAJ..................................................................................................................... 2 1.UVOD....................................................................................................................... 4 2.PSEUDO SLOJEVITI EPITEL........................................................................................5 3.NOSNA DUPLJA........................................................................................................5 4.NOSNE SUPLJINE......................................................................................................6 5.MIRIS ................................................................................................................................... 6 6.PARANAZALNI SINUSI...............................................................................................7 7.BIOLOŠKA ULOGA....................................................................................................8 8.OBOLJENJA............................................................................................................... 8 9.ALVEOLE................................................................................................................10 9.1 Alveorne pore..................................................................................................11 10. PLUĆNA CIRKULACIJA..........................................................................................11 11.INERVACIJA PLUĆA...............................................................................................11 12.PLEURA................................................................................................................12 13. KAKO PUŠENJE UTIČE NA RESPIRATORNI SISTEM................................................12 14.PROCES DISANJA I DISANJE..................................................................................13 14.1 Spoljašnje disanje..........................................................................................14 15. UNUTRAŠNJE DISANJE.........................................................................................15 15.1 Regulacija disanja..........................................................................................16 16. ANATOMIJA DISAJNIH ORGANA.........................................................................16 16.1 Usno nosni prolaz..........................................................................................16 16.2 Ždrelo............................................................................................................ 17 16.3 Grkljan...........................................................................................................17 16.4 Faze spoljašnjeg disanja................................................................................17 17. FUNKCIJA DISANJA...............................................................................................19 2

...........2 Uklanjanje ugljen dioksida iz tela......................................................................20 17........ ZAKLJUČAK...................20 17................................20 17...................................................4 Regulacija acido-bazne ravnoteže u telu........................... 22 LITERATURA................................Diplomski rad Respiratorni sistem 17..................................................................................................21 18......................................................................3 Regulacija telesne temperature............23 3 ......1 Unos kiseonika u telo..........................................................

Sve organizme možemo podeliti u dve grupe.UVOD Sistem organa za disanje (respiratorni sistem) obavlja razmenu gasova između organizma i spoljašnje sredine. Anaerobne kojima kiseonik nije potreban. Procesom difuzije se preko respiratornih površina usvajakiseonik. Spoljašnjim disanjem usvaja se kiseonik koji prelazi u krv. Pošto je molekularni kiseonik u visokim koncentracijama štetan za tkiva (dovodi do oksidacije organskih materija) on se ne može magacionirati kao što to mogu hranljive materije ili voda. U zavisnosti od toga na kom nivou se odvija.razmena gasova kroz respiratorne površine koje su u dodiru sa spoljašnjom sredinom.vezuje se za hemoglobin (obrazuje se oksi-hemoglobin )i njome dospeva do svih tkiva i ćelija u organizmu. U krvi se vezuje za hemoglobin (nastaje karbamino-hemoglobin) i tako transportuje do respiratornih organa. zavisno od njihovog odnosa prema kiseoniku: Aerobne organizme kojima ja za život i razvoj neophodan kiseonik. spoljašnje disanje . a otpušta ugljen-dioksid u spoljašnju sredinu. Kiseonik je većini organizamaneophodan za odvijanje metaboličkih procesa (sagorevanje) u toku kojih se kao krajnjiproizvod oslobađa ugljen-dioksid. Kao krajnji proizvod ćelijskog disanja stvara se ugljen-dioksid koji opet po zakonima difuzije prelazi iz ćelija u krv. Zato je neophodno njegovo neprekidno snabdevanje iz spoljašnje sredine. Da bi proces razmene gasova bio uspešan potrebno je da respiratorna površina bude što veća i bogato snabdevena krvnim sudovima. disanje je moguće podeliti na: unutrašnje disanje .obuhvata razmenu gasova na nivou tkiva i ćelija. a zatim iz njih u spoljašnju sredinu.Diplomski rad Respiratorni sistem 1. 4 . Kiseonik iz krvi difuzijom ulazi u ćelije i omogućava ćelijsko disanje.

s obzirom na činjenicu da se može naći samo u respiratornom traktu (gde pokriva njegov najveći deo .Diplomski rad Respiratorni sistem 2. Oko unutrašnje površine nozdrva smeštene su brojne lojne i znojne žlezde.vibrissae.NOSNA DUPLJA Nosna duplja se sastoji od dva dela:spoljašnjeg-vestibuluma i unutrašnjeg-nosnih šupljina(fossae).PSEUDO SLOJEVITI EPITEL Slika 1. Vestibulum je prednji. Koza spoljašnje strane nosa ulazi u nozdrve i oblaže prednji deo vestibuluma. Pseudo slojeviti epitel Ovaj tip epitel se često označava kao respiratorni epitel.sve od cavum-a nasi pa do terminalnih bronhiola). 3.prošireni deo nosne šupljine. Takođe se lako uočava i jako debela bazalna membrana (najdeblja bazalna membrana kod čoveka)1. Osim lažne slojevitosti (nukleusi u tri nivoa). kao i kratke debele dlake. epitel karakterišu visoke cilindrične ćelije sa kinocilijama na apikalnom delu koje se jasno vide na slici prpearata traheje. 5 .koje zaustavljaju veće 1 ARSALANE K et al: Clara cell specific protein expression after acute lung imflammation iduced by intratracheal lipopolysaccharide administration.

nosna epitelu duplja od isušivanja. dovodeći do toga da se rastegne konhalana mukoza i smanji protok vazduha. Olfaktivne ćelije su umetnute između bazalnih i potpornih ćelija. Potporne ćelije poseduju žuti pigment od koga potiče boja olfaktivne mukoze.MIRIS Mirisni (olfaktivni) receptori su smešteni u olfaktivnom epitelu. vaskularnu složene 5. Respiratorni sistem 4.NOSNE SUPLJINE (Fossae)-u lobanji postoje dve nosne šupljine (leva i desna) odvojene koštanom nosnom pregradom. Ove ćelije su bipolarni 2 Thurlbeck WM. Ove želije se od potpornih razlikuju po tome što im se jedra nalaze ispod jedara potpornih ćelija. Ovaj pseudoslojeviti epitel čine tri tipa ćelija: Potporne ćelije . U lamini propriji nosnih školjki nalaze se veliki venski pleksusi poznati kao sunđerasta tela. nabubre. Srednja i donja nosna školjka su obložene respiratornim epitelom. dok je gornja obložena posebnim olfaktivnim epitelom. Za to vreme strujanje vazduha se preusmerava kroz drugu nosnu šupljinu. mrežu Osim sunđerastih građe2. To periodično zatvaranje omogućava oporavak respiratornom tela.imaju široke cilindrične apikalne i uske bazalne delove. Svakih 20-30 minuta te strukture na jednoj strani nosnie šupljine ispune se krvlju.Abell RM (editors):The Lung:Structure.Williams i Wilkins. Sa svakog lateralnog zida svake od njih izbočene su tri koštane structure . Bazalne ćelije su male okruglog ili kupastog oblika i nalaze se u bazalnom sloju epitela. Olfaktivni epitel je specijalizovani deo sluznice gornje nosne školjke na krovu nosne šupljine.Function and Disease. Poseduju mikrovile koje su uronjene u tečni sloj. poseduje smanjujući bogatu protok vazduha.1978 6 .Diplomski rad cesticeizudahnutogvazduha.Nosne školjke.

a ovaj proces pneumatizacije se završava između 14. Medicicnska knjiga.sa brojnim mukoznim i seroznim žlezdama i bogatom vaskularnom mrezom. Da bi se te funkcije mogle obaviti.sluznica disajnih puteva je obložena specijalizovanim respiratornim epitelom.PARANAZALNI SINUSI Paranazalni sinusi (lat. odnosno promenu njihovog oblika i položaja. Kod čoveka sinusi počinju da se razvijaju odmah nakon rođenja jedinke. Evolucijom je ona počela da gubi na značaju (pogotovo kod čoveka) i sluzokoža je postala važan faktor u procesudisanja. sinus paranasales) su šupljine ispunjene vazduhom smeštene unutar kostiju lica i lobanje. Pre nego što dospe do pluća vazduh se u gornjim respiratornim putevima čisti. Osnovna uloga nosne sluznice kod većine sisara se ogledala u detekciji mirisa (olfaktorna funkcija). vlaži i zagreva. uvećanje mozga itd. promena načina ishrane (naročito prelazak sa sirove na termički obrađenu hranu). Ćelije znatno povećavaju respiratornu površinu. One komuniciraju sa usnom dupljom putem otvora (orificijuma) ili kanala (duktusa) i obložene su veoma tankom sluzokožom. Sekret tih žlezda ima ulogu u čišćenju ćelija olakšavajući pristup novim mirisnim supstancama. 6. uticali su promena položaja tela u prostoru (prelazak na uspravni način hoda). 3 Arthur C. sinus frontalis). Beograd Zagreb 1990 7 . Sinusi de dele prema kostima u kojima su smešteni na četiri osnovne grupe:  čeoni sinus (lat. Guyton Medicinska fiziologija.Diplomski rad Respiratorni sistem neuroni čiji su vrhovi prošireni i od njih polaze ćelije 3. Lamina propria olfaktivnog epitela sadrži Boumanove žlezde u čiji sekret su uronjene olfaktivne ćelije. Jedna od osnovnih funkcija gornjih respiratornih puteva je priprema udahnutog vazduha. Na razvoj paranazalnih šupljina. godine života. i 16.

povećanje reznonacije glasa.BIOLOŠKA ULOGA Uloga paranazalnih šupljina još uvek nije definitivno razjašnjena. 8.  izolacija struktura osetljivih na temperaturu ( korenovi zuba i oči ) od stalnih temperaturnih promena u nosnoj duplji.OBOLJENJA 8 . sinus maxillaris). sinus ethmoidalis) i  klinasti sinusi (lat.  vlaženje i zagrevanje udahnutog vazduha itd.  sitasti sinus (lat. sinus sphenoidalis) Respiratorni sistem 7.Diplomski rad  vilični sinus (lat. ali se pretpostavlja nekoliko mogućih funkcija:   šupljine unutar kostiju smanjuju težinu lobanje.

Zbog toga različiti faktori koji dovode do otoka i upale nosne sluznice (prehlada. Razlikuju se akutna i hronična forma ovog oboljenja. Larinks .M. TRAHEJA -( dusnik) je cev koja je obložena tipičnim respiratornim epitelom.dr.koji u predelu hilusa ulaze u pluća zajedno sa arterijama .cevastog oblika koji povezuje farinks i traheju.kao i brojne seromukozne žlezde koje izlučuju tečni mucus.Svaka bronhiola ulazi u plućni lobus u kome se grana na pet do sedam završnih terminalnih bronhiola. Medicinska knjiga Beograd Zagreb. alergije) ili ometaju protok vazduha i normalnu sekrecijusluzi. Ligament sprečava preveliko širenje lumena.Stevanović. Varagić i prof.a vene i limfni sudovi izlaze. 4 Prof. V.je organ nepravilnog. dajući tri bronha za desno i dva za levo plućno krilo. dok mišić omogućava njegovo suženje. Sve te strukture okružene su gustim vezivnim tkivom i zajedno čine PLUĆNI KOREN Po ulasku u pluća primarne bronhije idu ka dole i u stranu.dr. mogu direktno ili indirektno da izazovu upalu sinusa. U lamini propriji leže nepotpuni prstenovi hijaline hrskavice oblika slova C koji održavaju lumen otvorenim. Traheja se grana na dva primarna bronha. Farmakoterapija u pulmologiji. Hrskavice mogu biti hijaline i elastične i imaju značajnu potpornu ulogu i služe kao zalisci koji sprečavaju ulazak progutane hrane i tečnosti u dušnik4. 1990. Mišićna kontrakcija izaziva suženje lumena dušnika i učestvuje u refleksu kašljanja. Fibroelastični ligament i snopovi glatkih mišićnih ćelija vežu se za perihondrijum i premošćuju slobodne krajeve hrskavica.Diplomski rad Respiratorni sistem Kroz otvore i kanale sluzokoža sinusa je povezana sa sluzokožom nosne duplje. Brojne laringealne hrskavice se nalaze u lamini propriji. 9 .Te lobarne bronhije dihotomo granaju na sve manje bronhije čije se završne grane zovu bronchiole. M.

Građa alveolarnih zidova je specijalizovana da bi se olakšala difuzija između spoljašnje i unutrašnje sredine. citoplazma endotelnih ćelija. Unutar tih kupastih proširenja obavlja se razmena gasova. kiseonika i ugljendioksida. između vazduha i krvi. a ugljen-dioksid difunduje u suprotnom smeru.ALVEOLE Alveole su kesasta proširenja respiratornih bronhiola. koje se nazivaju krvno-vazdušna barijera: epitel i citoplazma alveolarnih ćelija. Pneumocite tipa I ljuspaste alveolarne ćelije su istanjene i oblažu alveoli čineći 97% njihove površine. Pneumocite tipa II su umetnute između pneumocita 10 . Strukturno.Vazduh u alveolama odvajaju od krvi u kapilarima komponente.Diplomski rad Respiratorni sistem Slika 2. Alveole 9. fuzionisane bazalne lamine.alveolarnih duktusa i alveolarnih sakulusa. koje plućima daju sunđerast izgled. Kiseonik iz alveolarnog vazduha prolazi u krv kapilara preko te barijere. Endotelne ćelije kapilara su tanke i lako se mogu zameniti za pneumocite tipa1 na histološkim preparatima. alveoli podsećaju na male džepove.

1 Alveorne pore Alveolarne pore poseduje intraalveolarni septum i one omogućavaju izjednačavanje pritiska u alveolama i omogućavaju kolateralni protok vazduha kada postoji opstrukcija bronchiole.Ove velike ćelije su okruglastog oblika i nalaze se u grupama5. Medicinska knjiga Beograd-Zagreb. Limfni sudovi prate bronhije krvne sudove. 10. dok nutritivni krvni sudovi prate bronhijalno stablo i distribuiraju krv do najvećeg dela pluća.. 9. 5 Stefanović S. 11 . PLUĆNA CIRKULACIJA Plućna cirkulacija podrazumeva nutritivne i funkcionalne krvne sudove. koji se teško može lokalizovati. Limfni sudovi ne postoje oko završnih delova bronhijalnog stable. odnosno ispod nivoa alveolarnih duktusa. sve do respiratornih bronhiola gde se anastomoziraju sa malim granama plućnih arterija. Postoje i opšta viscelarna aferentne nervna vlakna koja sprovode impulse za bol. Interna medicina. 1979.INERVACIJA PLUĆA Pluća su inervisana i parasimpatičkim i simpatickim eferentnim nervnim vlaknima. Funkcionalni krvotok čine arterije i vene. 11.Diplomski rad Respiratorni sistem tipa II sa kojima su povezani okludentnim spojevima i dezmozomoma.

plućna maramica. serozna je opna koja obavija pluća.Diplomski rad Respiratorni sistem 12. Parijetalni i viscelarni list zatvaraju šupljinu u potpunosti obloženu mezotelom.U normalnim uslovima. ovo je navika koje se teško 12 . naročito na respiratorni sistem. Pušenje je vrlo opasna i loša navika. parijetalnog i viscelarnog. Postoje posebne čekaonice za pušače na skoro svim javnim mestima. Iako pušenje negativno utiče na zdravlje. Ima bezbroj slučajeva gde su ljudi umrli zbog pušenja.Oba lista pleure se sastoje od mezotelnih ćelija koje leže na tankom sloju vezivnog tkiva koje sadrži elastična i vezivna vlakna.To je tako česta pojava tako da se po jedan pušač može sresti skoro svuda. Ovo je jedan tužan aspekt savremenog života.PLEURA Pleura. Postoje mnoge negativne posledice koje pušenje može imati na nečije zdravlje. KAKO PUŠENJE UTIČE NA RESPIRATORNI SISTEM Pušenje je jedan od najčešćih zaraznih navika koja se može videti među odraslima oba pola. Pleura 13.Sastoji se od dva lista. Slika 3. koji se spajaju u predelu hilusa.ova šupljina sadrži samo tanak sloj tečnosti koji vlaži pleura i olakšava da jedan list klizi preko drugog tokom disanja.

Od 10 nastalih tumora njih 9 se dovodi u vezu sa pušenjem. Preuzeto. bez jasnih znakova fibroze. Emfizem pluća definiše se kao trajno uvećanje disajnih puteva distalno od terminalnih bronhiola s destrukcijom alveolnih pregrada.PROCES DISANJA I DISANJE 6 Obnovimo pluća [1]. Bolesti se klasifikuju na osnovu lokalizacije morfoloških oštećenjau acinusu6. Pušači mogu da pate od hroničnog kaslja. 14. zračenje i materije kao što su azbest i arsen takođe mogu imati značaja u nastanku ovog oboljenja. Nikotin ima negativan efekat na protok krvi i dušnik. Ona nastaju u osnovnoj jedinici pluća (acinus) za razmenu respiracijskih gasova. Vrlo često oba tipa morfoloških oštećenja uočavamo u istom plućnom krilu.Diplomski rad Respiratorni sistem mogu odreći zavisnici. cink. nedostatka daha i suvih usta. C. Pušenje može dovesti i do ozbiljnih bolesti kao što su emfizem i rak pluća. E. Uloga pasivnog pušenja danas se smatra značajnim rizikom za nastanak raka pluća kod nepušača. Emfizem pluća karakterišu oštećenja plućnog parenhima. Efekti nikotina veoma su štetni po zdravlje. dok je u samom vrhu i kod žena. Drugi faktori rizika kao što su aerozagađenje. dužina puščkog staža kao i rana dob u kojoj se započinje pušiti značajno povećavaju rizik od raka pluća. s tim što može da preovladavajedan ili drugi tip. koji imaju za cilj stvaranje i osobađanje energije potrebne u čovekovom životnim procesima. Dva najznačajnija oblika su panacinusni emfizem (acinusje oštećen manje ili više uniformno) i centroacinusni emfizem (dominantno zahvaćen središnji deo acinusa). Fiziologija disanja čovjeka je područje medicinske fiziologije koja proučava procese disanja neposredno povezane s potrošnjom kisika i oslobađanjem ugljičnog dioksida. likopen i flavonoidi mogli imati ulogu u sprečavanju nastanka raka pluća. Rak pluća je najčešći rak kod muškaraca. Određena istraživanja ukazuju da bi vitamini A. 08/2009 13 . Posebno zabrinjava porast ovog oboljenja poslednjih godina kod pripadnika ženskog pola. kao i selen. Dnevno popušeni broj cigareta.

Udisanje 14 . Zrak. iz spoljašnje sredine mehaničkim procesom disanja ulazi u alveole pluća.1 Spoljašnje disanje Spoljašnje disanje se odvija u alveolama pluća.     disanje spoljašnje disanje unutrašnje disanje i regulacija disanja 14. Procesi disanje su. Disajni ciklus je nesvestan proces koji se neprekidno ponavlja. osim ako je zbog poremećaja svesti nastao poremećaj u njegovoj regulaciji. Spoljašnje disanje odvija se u dve faze: Aktivna faza . kisik difuzijom prelazi u krvotok. koji sadrži kiseonik. Ova razmena je poznat kao disanje. U isto vreme. zatim procesom difuzije preko alveolo-kapilarne membrane.Diplomski rad Respiratorni sistem Svi poznati živi organizmi vrše razmjenu plinova s njihovimm okolišom. hemoglobin i plazme krvi prenet do tkiva i potom prenet u stanice tkiva u kojima se obavlja aerobni metabolizam. kiseonik mora biti inhaliran u pluća. Iz udahnutog zrak u alveolama. ugljen dioksid difuzijom iz venske krvi prelazi u alveole odakle sa izdahnutim zrakom napušta pluća. Za održavanje života.

Pasivna faza . u atmosferu. Udah povećava volumen pluća i u njima stvara područje niskog tlaka. U toku mirnog disanja intrapleuralni pritisak. što dovodi do povećanja pritiska unutar pluća.Izdisanje U pasivnoj fazi spoljašnjeg disanja . zrak prodire u pluća. a zapremina udahnutog zraka pri jednom udahu je oko 500 ml. tj. UNUTRAŠNJE DISANJE Unutrašnje disanje je proces koji se odvija na razini tkiva i stanica.5 mmHg) i smanjuje se na približno (-6 mmHg) na kraju inspirijuma. zajedno sa oslobođenim CO2 iz krvi. Za to vreme pritisak u plućima varira u rasponu od 0 do -1.izdisanje. koji se odvija postupno. proizvodnje energije neophodne za život. pritisak unutar pluća izbacuje zrak. koje iz kiseonikom obogaćena krvi koriste kiseonik a u nju vraćaju ugljen dioksid. u odnosu na atmosferski na početku udisanje. ili udisanje. Nakon što se otvori glotis. Ovaj mehanizam. poznat je i kao metabolički procesa. 15 . Normalna broj dišnih ciklusa je 12 udisaja u minuti. postaje blago negativan. Pri maksimalnom udahu dijametar grudnog koša povećava se za 20%. 15. je oko (-2. u nekoliko koraka.Diplomski rad Respiratorni sistem Kretanje zraka prema plućima je aktivna faza spoljašnjeg disanja.minutni volumen disanja(ili količina zraka koja prođe kroz pluća). Prema tome. a čiji je rezultat pretvaranje energije pohranjene u molekulima glukoze u upotrebljivu hemijsku energiju u obliku ATP-a. Budući da je veći pritisak izvana. prosečno je oko 6 litara u minuti. Ono je uzrokovano širenjem zida grudnog koša i spuštanjem prečage naniže.2 mmHg. Unutrašnje ili stanično disanje je isti proces. prečaga se podiže naviše a zid grudnog koša se sužava.

Bronhi. da se pritisci kisika i ugljen dioksida u krvi minimalno menjaju i kod teških opterećenja respiratornog sastava. alveolarni ductusi i alveole.1 Regulacija disanja Nervni sustav prilagođava veličinu alveolarne ventilacije potrebama organizma. tako što nadražuje centar za disanje i dovodi do uklanjanja viška plinova ubrzanjem respiracije7. 16 . Povećanje ugljen dioksida ili vodikovih jona utiče na respiraciju. Medicinska knjiga Beograd-Zagreb. Interna medicina. ugljen dioksida i vodikovih jona u telesnim tekućinama. Ždrelo. 1979. Krajnji cilj disanja je održavanje povoljnih koncentracija kiseonika. Zahvaljujući pri tome.1 Usno nosni prolaz 7 Stefanović S. Centar za disanje se nalazi u produženoj moždine i ponsu. 16. ANATOMIJA DISAJNIH ORGANA Dišni sastav sastoji od disajnih puteva i organa koji unose atmosferski zrak u organizam. a regulacija disanja se odvija kontinuiranim emitiranjem impulsa.. Dušnik. 16. Grkljan. emfizema i drugih plućnih bolesti. Sastav disajnog sastava. ovaj sastav može povećati alveolarnu ventilacijudisanja 5-7 puta. Regulacija ugljen dioksida se vrši mehanizmom povratne sprege. bronhiole.Diplomski rad Respiratorni sistem 15.      Usno-nosni prolaz. tako da u toku pneumonija.

Zrak koji ulazi kroz nosne šupljina je bolje filtrirani zrak od onoga koji ulazi kroz usta. čija je osnovna uloga filtriranje i vlaženje zraka. Kada bi čovek udisao zrak kroz običnu cev. a nastavlja se u dušnik (traheu). Ovaj prolaz oblaže sluznicaa koja je prekrivena cilijarnim epitelom. U nosu i ustima zrak se zagre je i ovlaži vodenom parom. 16. Sluz sa uhvaćenim česticama se pokreće jedan centimetar u minuti do konačnog izbacivanja ili gutanja. usne šupljina. Posebnu ulogu u zaštiti disanja ima grkljanski poklopac (lat. sa zadržavaju u usnoj i nosnoj šupljina na vlažnom epitelu odakle se mehaničkim putem odstranjuju iz nosa i usta (kašljanjem.Diplomski rad Respiratorni sistem Usno nosni prolaz se sastoji iz usnica. tj. suv i hladan zrak koji dopire u donje delove pluća pogodovao bi infekciji. Mehanička nečistoća. 16. Organ je cevastog obilika i počinje otvorom u donjem delu ždrela (hipofarinksu). koji sprečava da hrana završi u grkljanu i dalje u dušniku.4 Faze spoljašnjeg disanja Bronhiji. slinom) ili gutanjem.3 Grkljan Grkljan je organ disajnog sastava koji je smešten u prednjem delu vrata. pre nego stigne u pluća. 16. Glavna uloga ždrela u procesu disanja je primiti zrak iz nosne i usne šupljina i zagrijati ga na temperaturu tela pre njegovog ulaska u respiratorne sastav. sprečava aspiraciju i eventualno gušenje. iz udahnutog zraka. epiglotis). kihanjem. Zato se savetuje da se disanje kad god je to moguće obavlja preko nosa. nosnica i nosne šupljine-nazalni prolaz. Glavna funkcija grkljana je disanje. alveolarni duktusi i alveole 17 . bronhiole.2 Ždrelo Ždrelo je telesna šupljina koja s jedne strane spaja usnu i nosnu šupljina a sa druge grkljan. dok je kroz evoluciju prilagođen i fonaciji (govoru).

Bronhiola formira strukture koje liče na grozd a svaka bobica predstavlja alveolu Alveola je najvažniji dio pluća. dok ne dospije u alveole plućnog tkiva. Svaka mala alveola okružena je mrežom kapilara kojima se pridružuju arterije i vene. je osnovna jedinica građe pluća. Kroz njegov vrh ulazi bronhiola koja se grana dajući sitne alveole. oblika mjehurića promjera 0. silazi koso nadole i obrazuje bronhijalno stablo. veličine oko 1 cm². 18 . ima oblik piramide. Na mikroskopskom pregledu kapilara se vidi da dijametar njegovog zida čini samo jedna ćelija.3 mm i u prosjeku ih ima oko 150 milijuna. Razmena plinova CO2 i O2 se odvija na razini alveola. sa ukupnom površinom koja je u kontaktu sa kapilarima od oko 70 m². Alveole su tvorevina vrlo tankih zidova. kojih u plućima ima oko 300 miliona. poluloptasta proširenja njezinih zidova. Plućni kapilara su toliko uski da se crvena krvna zrnca mogu kretati kroz njih samo u jednom nizu. po ulasku u pluća. Glavna dušnica. Plućni režnjić. ka sve manjim prolazim. ili duktusima.Diplomski rad Respiratorni sistem Zrak iz dušnika nastavlja kretanje naniže kroz bronhije i bronhiole.

Regulacija acido-bazne ravnoteže u telu.     Unos kiseonika u telo.Diplomski rad Respiratorni sistem Slika 4. Respiratorni sustav čovjeka 17. Uklanjanje ugljen dioksida iz tela. FUNKCIJA DISANJA Disanje ima nekoliko funkcija. 19 . Regulacija telesne temperature.

Negativan efekt može biti gubitak velike količine topline zbog velike površine pluća.1 do 37. te nastaje ugljična kiselina.3 Regulacija telesne temperature Telesna temperature se obično održava u rasponu od (36. Ugljen dioksid se rastvara u plazma krvi. Vlažan zrak tokom izdisanja takođe pomaže u procesu eliminacije topline. a zatim se u telu kroz cirkulatorni sastav dostavlja do svih njegovih delova. Ta reakcija se ubrzava fermentima do 5000 puta. Sve stanice u telu za potrebe metabolizma hrane imaju potrebu za kiseonikom. koja ga zatim prenosi iz tkiva do pluća odakle se on izbacuje iz tela. 20 .Diplomski rad Respiratorni sistem 17.Kada ugljen dioksid uđe u kapilare. Ovim procesom je omogućeno da se ugljeni dioksid 15-20 puta lakše transportira. Kiseonik ulazi u telo putem disajnog sastava. Isparenje telesnih tekućina (kao što je znojenje) je jedna od metoda koja pomaže uklanjanju topline i održavanju toplinske ravnoteže tela. 17.2 Uklanjanje ugljen dioksida iz tela Ugljen dioksid je jedan od nusproizvoda u metaboličkim procesima. on reaguje s vodom. 17.1 Unos kiseonika u telo Primarna funkcija disanja je unos kiseonika. Već u sledećem trenutku ova kiselina disocira na bikarbonatne jone i u ovom bezopasnom stanju se prenosi do pluća.0°C).

Kada dođe do promena acido-bazne ravnoteže i pH.6 je kritična granica nužne za kretanje kiseonika kroz krv i ulazak kiseonika u tkiva. previše malo ugljen dioksida izaziva porast bazne reakcije krvi i porast pH vrednosti. Isto tako. Poremećaj u radu ovih hemijskih puteve menja hemijsku ravnotežu tela. Raspon od 7.Diplomski rad Respiratorni sistem Slika 5. i pH vrednost se snižava na manje od 7. povećava se razina kiselosti. Kretanje ugljen dioksida i kiseonika odvija se kroz brojne hemijske promene u hemoglobinu i krvnoj plazmi. Budući da ljudsko telo održava acido-baznu ravnotežu unutar uskih granica. hemijski receptore aktiviraju disajni proces kako bi se pCO2 i pH razina normalizirali. relativni nivo acido-bazne ravnoteže (pH razina) u telu je u rasponu od 7.3. Tokom disanja raste parcijalni pritisak ugljen dioksida. Pod normalnim uslovima. Proces difuzije O2 i CO2 odvija se kroz semipermeabilnu membrane na temelju razlike tlaka (pO2 i pCO2) 17. disajni centar mozga reaguje pri svakoj promjeni pH i parcijalnog pritiska ugljen dioksida (pCO2) u krvi.4 Regulacija acido-bazne ravnoteže u telu U telu postoji složena ravnoteža između količine kiseonika i ugljen dioksida.2 do 7.45. 21 .35 do 7.

Međutim. mojom željom da što dublje predstavim ovaj sistem a takođe i uticaj štetnih faktora. uticaj duvana na ovaj system.Diplomski rad Respiratorni sistem 18. najvažniji i najpraktičniji deo rada odnosi se na respiratorni sistem i njegove delove. Cilj mi je bio i da prikažem tok respirativnog sistema i ceo njegov sastav. pokušao sam da prikažem osnovna svojstva ovog sistema. mislim da sam doprineo kvalitetu seminarskog rada. Takođe. njegovue podelu. Koristeći dva izvora informacija o respiratornom sistemu a takođe i mojim interesovanjem tj. ZAKLJUČAK Osnovni cilj ovog seminarskog rada je da pojasni i definiše respiratorni sistem. 22 .

dr. 08/2009. Prof. V. Medicinska knjiga Beograd-Zagreb. 1990. 6. 7. 5. 1979. Interna medicina. 2.dr. Varagić i prof. Farmakoterapija u pulmologiji. Stefanović S.Williams i Wilkins. ARSALANE K et al: Clara cell specific protein expression after acute lung imflammation iduced by intratracheal lipopolysaccharide administration.Function and Disease.1978 8. Preuzeto. 4. Thurlbeck WM. Obnovimo pluća [1]. Guyton Medicinska fiziologija. Beograd Zagreb 1990 3.wikipedia. 08/2009. Arthur C.M. Medicicnska knjiga.rs 23 .Abell RM (editors):The Lung:Structure. Anatomija pluća [2]Preuzeto. www.Diplomski rad Respiratorni sistem LITERATURA 1. Medicinska knjiga Beograd-Zagreb.Stevanović. M..

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful