P. 1
RESPIRATORNI SISTEM

RESPIRATORNI SISTEM

|Views: 2,904|Likes:

More info:

Published by: Kemo Hamza Divanefendic on Oct 05, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/27/2013

pdf

text

original

Diplomski rad

Respiratorni sistem

1

Diplomski rad

Respiratorni sistem

SADRŽAJ
SADRŽAJ..................................................................................................................... 2 1.UVOD....................................................................................................................... 4 2.PSEUDO SLOJEVITI EPITEL........................................................................................5 3.NOSNA DUPLJA........................................................................................................5 4.NOSNE SUPLJINE......................................................................................................6 5.MIRIS ................................................................................................................................... 6 6.PARANAZALNI SINUSI...............................................................................................7 7.BIOLOŠKA ULOGA....................................................................................................8 8.OBOLJENJA............................................................................................................... 8 9.ALVEOLE................................................................................................................10 9.1 Alveorne pore..................................................................................................11 10. PLUĆNA CIRKULACIJA..........................................................................................11 11.INERVACIJA PLUĆA...............................................................................................11 12.PLEURA................................................................................................................12 13. KAKO PUŠENJE UTIČE NA RESPIRATORNI SISTEM................................................12 14.PROCES DISANJA I DISANJE..................................................................................13 14.1 Spoljašnje disanje..........................................................................................14 15. UNUTRAŠNJE DISANJE.........................................................................................15 15.1 Regulacija disanja..........................................................................................16 16. ANATOMIJA DISAJNIH ORGANA.........................................................................16 16.1 Usno nosni prolaz..........................................................................................16 16.2 Ždrelo............................................................................................................ 17 16.3 Grkljan...........................................................................................................17 16.4 Faze spoljašnjeg disanja................................................................................17 17. FUNKCIJA DISANJA...............................................................................................19 2

......................2 Uklanjanje ugljen dioksida iz tela....................................20 17..........................................................................................3 Regulacija telesne temperature...........4 Regulacija acido-bazne ravnoteže u telu........ 22 LITERATURA..23 3 ......Diplomski rad Respiratorni sistem 17.................................................................... ZAKLJUČAK....................................................................................................................20 17....................................................................20 17.21 18....1 Unos kiseonika u telo..............................................................

razmena gasova kroz respiratorne površine koje su u dodiru sa spoljašnjom sredinom. Da bi proces razmene gasova bio uspešan potrebno je da respiratorna površina bude što veća i bogato snabdevena krvnim sudovima.vezuje se za hemoglobin (obrazuje se oksi-hemoglobin )i njome dospeva do svih tkiva i ćelija u organizmu. Spoljašnjim disanjem usvaja se kiseonik koji prelazi u krv. Zato je neophodno njegovo neprekidno snabdevanje iz spoljašnje sredine. zavisno od njihovog odnosa prema kiseoniku: Aerobne organizme kojima ja za život i razvoj neophodan kiseonik.UVOD Sistem organa za disanje (respiratorni sistem) obavlja razmenu gasova između organizma i spoljašnje sredine.Diplomski rad Respiratorni sistem 1.obuhvata razmenu gasova na nivou tkiva i ćelija. a otpušta ugljen-dioksid u spoljašnju sredinu. Anaerobne kojima kiseonik nije potreban. Kiseonik iz krvi difuzijom ulazi u ćelije i omogućava ćelijsko disanje. Pošto je molekularni kiseonik u visokim koncentracijama štetan za tkiva (dovodi do oksidacije organskih materija) on se ne može magacionirati kao što to mogu hranljive materije ili voda. spoljašnje disanje . disanje je moguće podeliti na: unutrašnje disanje . Kao krajnji proizvod ćelijskog disanja stvara se ugljen-dioksid koji opet po zakonima difuzije prelazi iz ćelija u krv. a zatim iz njih u spoljašnju sredinu. Kiseonik je većini organizamaneophodan za odvijanje metaboličkih procesa (sagorevanje) u toku kojih se kao krajnjiproizvod oslobađa ugljen-dioksid. 4 . U krvi se vezuje za hemoglobin (nastaje karbamino-hemoglobin) i tako transportuje do respiratornih organa. U zavisnosti od toga na kom nivou se odvija. Sve organizme možemo podeliti u dve grupe. Procesom difuzije se preko respiratornih površina usvajakiseonik.

prošireni deo nosne šupljine. Vestibulum je prednji.PSEUDO SLOJEVITI EPITEL Slika 1. 3. Osim lažne slojevitosti (nukleusi u tri nivoa). Takođe se lako uočava i jako debela bazalna membrana (najdeblja bazalna membrana kod čoveka)1. epitel karakterišu visoke cilindrične ćelije sa kinocilijama na apikalnom delu koje se jasno vide na slici prpearata traheje. Oko unutrašnje površine nozdrva smeštene su brojne lojne i znojne žlezde.Diplomski rad Respiratorni sistem 2.NOSNA DUPLJA Nosna duplja se sastoji od dva dela:spoljašnjeg-vestibuluma i unutrašnjeg-nosnih šupljina(fossae). Koza spoljašnje strane nosa ulazi u nozdrve i oblaže prednji deo vestibuluma. 5 . s obzirom na činjenicu da se može naći samo u respiratornom traktu (gde pokriva njegov najveći deo .sve od cavum-a nasi pa do terminalnih bronhiola). Pseudo slojeviti epitel Ovaj tip epitel se često označava kao respiratorni epitel.koje zaustavljaju veće 1 ARSALANE K et al: Clara cell specific protein expression after acute lung imflammation iduced by intratracheal lipopolysaccharide administration. kao i kratke debele dlake.vibrissae.

Olfaktivni epitel je specijalizovani deo sluznice gornje nosne školjke na krovu nosne šupljine. Olfaktivne ćelije su umetnute između bazalnih i potpornih ćelija. Ove ćelije su bipolarni 2 Thurlbeck WM.MIRIS Mirisni (olfaktivni) receptori su smešteni u olfaktivnom epitelu.Diplomski rad cesticeizudahnutogvazduha. poseduje smanjujući bogatu protok vazduha. Potporne ćelije poseduju žuti pigment od koga potiče boja olfaktivne mukoze. Poseduju mikrovile koje su uronjene u tečni sloj. vaskularnu složene 5. Sa svakog lateralnog zida svake od njih izbočene su tri koštane structure . Respiratorni sistem 4.Function and Disease. Bazalne ćelije su male okruglog ili kupastog oblika i nalaze se u bazalnom sloju epitela. Ove želije se od potpornih razlikuju po tome što im se jedra nalaze ispod jedara potpornih ćelija. U lamini propriji nosnih školjki nalaze se veliki venski pleksusi poznati kao sunđerasta tela. nabubre.NOSNE SUPLJINE (Fossae)-u lobanji postoje dve nosne šupljine (leva i desna) odvojene koštanom nosnom pregradom. Svakih 20-30 minuta te strukture na jednoj strani nosnie šupljine ispune se krvlju. dok je gornja obložena posebnim olfaktivnim epitelom. Srednja i donja nosna školjka su obložene respiratornim epitelom.Nosne školjke. nosna epitelu duplja od isušivanja.Williams i Wilkins. mrežu Osim sunđerastih građe2.1978 6 . Ovaj pseudoslojeviti epitel čine tri tipa ćelija: Potporne ćelije . Za to vreme strujanje vazduha se preusmerava kroz drugu nosnu šupljinu. dovodeći do toga da se rastegne konhalana mukoza i smanji protok vazduha.Abell RM (editors):The Lung:Structure.imaju široke cilindrične apikalne i uske bazalne delove. To periodično zatvaranje omogućava oporavak respiratornom tela.

Da bi se te funkcije mogle obaviti. Osnovna uloga nosne sluznice kod većine sisara se ogledala u detekciji mirisa (olfaktorna funkcija).PARANAZALNI SINUSI Paranazalni sinusi (lat. Guyton Medicinska fiziologija. Jedna od osnovnih funkcija gornjih respiratornih puteva je priprema udahnutog vazduha. promena načina ishrane (naročito prelazak sa sirove na termički obrađenu hranu). uvećanje mozga itd. sinus paranasales) su šupljine ispunjene vazduhom smeštene unutar kostiju lica i lobanje. i 16. Medicicnska knjiga. odnosno promenu njihovog oblika i položaja. Ćelije znatno povećavaju respiratornu površinu. 6. One komuniciraju sa usnom dupljom putem otvora (orificijuma) ili kanala (duktusa) i obložene su veoma tankom sluzokožom. Pre nego što dospe do pluća vazduh se u gornjim respiratornim putevima čisti.sluznica disajnih puteva je obložena specijalizovanim respiratornim epitelom. Sinusi de dele prema kostima u kojima su smešteni na četiri osnovne grupe:  čeoni sinus (lat. godine života.Diplomski rad Respiratorni sistem neuroni čiji su vrhovi prošireni i od njih polaze ćelije 3. 3 Arthur C. uticali su promena položaja tela u prostoru (prelazak na uspravni način hoda). vlaži i zagreva. Kod čoveka sinusi počinju da se razvijaju odmah nakon rođenja jedinke. Lamina propria olfaktivnog epitela sadrži Boumanove žlezde u čiji sekret su uronjene olfaktivne ćelije. Sekret tih žlezda ima ulogu u čišćenju ćelija olakšavajući pristup novim mirisnim supstancama. Na razvoj paranazalnih šupljina.sa brojnim mukoznim i seroznim žlezdama i bogatom vaskularnom mrezom. a ovaj proces pneumatizacije se završava između 14. Evolucijom je ona počela da gubi na značaju (pogotovo kod čoveka) i sluzokoža je postala važan faktor u procesudisanja. Beograd Zagreb 1990 7 . sinus frontalis).

ali se pretpostavlja nekoliko mogućih funkcija:   šupljine unutar kostiju smanjuju težinu lobanje. sinus maxillaris). sinus ethmoidalis) i  klinasti sinusi (lat. sinus sphenoidalis) Respiratorni sistem 7.  sitasti sinus (lat.Diplomski rad  vilični sinus (lat.BIOLOŠKA ULOGA Uloga paranazalnih šupljina još uvek nije definitivno razjašnjena.OBOLJENJA 8 . povećanje reznonacije glasa.  izolacija struktura osetljivih na temperaturu ( korenovi zuba i oči ) od stalnih temperaturnih promena u nosnoj duplji.  vlaženje i zagrevanje udahnutog vazduha itd. 8.

Hrskavice mogu biti hijaline i elastične i imaju značajnu potpornu ulogu i služe kao zalisci koji sprečavaju ulazak progutane hrane i tečnosti u dušnik4.kao i brojne seromukozne žlezde koje izlučuju tečni mucus. Razlikuju se akutna i hronična forma ovog oboljenja. 9 .Te lobarne bronhije dihotomo granaju na sve manje bronhije čije se završne grane zovu bronchiole. TRAHEJA -( dusnik) je cev koja je obložena tipičnim respiratornim epitelom.Svaka bronhiola ulazi u plućni lobus u kome se grana na pet do sedam završnih terminalnih bronhiola.Diplomski rad Respiratorni sistem Kroz otvore i kanale sluzokoža sinusa je povezana sa sluzokožom nosne duplje.dr.je organ nepravilnog.cevastog oblika koji povezuje farinks i traheju.Stevanović. Larinks . M. mogu direktno ili indirektno da izazovu upalu sinusa. U lamini propriji leže nepotpuni prstenovi hijaline hrskavice oblika slova C koji održavaju lumen otvorenim. Medicinska knjiga Beograd Zagreb. 4 Prof. dok mišić omogućava njegovo suženje. 1990. Varagić i prof.a vene i limfni sudovi izlaze. Zbog toga različiti faktori koji dovode do otoka i upale nosne sluznice (prehlada. Mišićna kontrakcija izaziva suženje lumena dušnika i učestvuje u refleksu kašljanja. Farmakoterapija u pulmologiji. Fibroelastični ligament i snopovi glatkih mišićnih ćelija vežu se za perihondrijum i premošćuju slobodne krajeve hrskavica.M.koji u predelu hilusa ulaze u pluća zajedno sa arterijama . Brojne laringealne hrskavice se nalaze u lamini propriji.dr. Traheja se grana na dva primarna bronha. Sve te strukture okružene su gustim vezivnim tkivom i zajedno čine PLUĆNI KOREN Po ulasku u pluća primarne bronhije idu ka dole i u stranu. dajući tri bronha za desno i dva za levo plućno krilo. alergije) ili ometaju protok vazduha i normalnu sekrecijusluzi. Ligament sprečava preveliko širenje lumena. V.

alveoli podsećaju na male džepove.ALVEOLE Alveole su kesasta proširenja respiratornih bronhiola. Unutar tih kupastih proširenja obavlja se razmena gasova. kiseonika i ugljendioksida. koje plućima daju sunđerast izgled. Alveole 9. citoplazma endotelnih ćelija. fuzionisane bazalne lamine.Diplomski rad Respiratorni sistem Slika 2. Pneumocite tipa II su umetnute između pneumocita 10 . Kiseonik iz alveolarnog vazduha prolazi u krv kapilara preko te barijere. a ugljen-dioksid difunduje u suprotnom smeru. Građa alveolarnih zidova je specijalizovana da bi se olakšala difuzija između spoljašnje i unutrašnje sredine. Endotelne ćelije kapilara su tanke i lako se mogu zameniti za pneumocite tipa1 na histološkim preparatima. Pneumocite tipa I ljuspaste alveolarne ćelije su istanjene i oblažu alveoli čineći 97% njihove površine. između vazduha i krvi. koje se nazivaju krvno-vazdušna barijera: epitel i citoplazma alveolarnih ćelija.Vazduh u alveolama odvajaju od krvi u kapilarima komponente. Strukturno.alveolarnih duktusa i alveolarnih sakulusa.

koji se teško može lokalizovati. 9. Interna medicina. 5 Stefanović S. 11 . odnosno ispod nivoa alveolarnih duktusa..Diplomski rad Respiratorni sistem tipa II sa kojima su povezani okludentnim spojevima i dezmozomoma. Medicinska knjiga Beograd-Zagreb.1 Alveorne pore Alveolarne pore poseduje intraalveolarni septum i one omogućavaju izjednačavanje pritiska u alveolama i omogućavaju kolateralni protok vazduha kada postoji opstrukcija bronchiole. Postoje i opšta viscelarna aferentne nervna vlakna koja sprovode impulse za bol.INERVACIJA PLUĆA Pluća su inervisana i parasimpatičkim i simpatickim eferentnim nervnim vlaknima.Ove velike ćelije su okruglastog oblika i nalaze se u grupama5. sve do respiratornih bronhiola gde se anastomoziraju sa malim granama plućnih arterija. dok nutritivni krvni sudovi prate bronhijalno stablo i distribuiraju krv do najvećeg dela pluća. 11. Limfni sudovi ne postoje oko završnih delova bronhijalnog stable. 1979. Limfni sudovi prate bronhije krvne sudove. PLUĆNA CIRKULACIJA Plućna cirkulacija podrazumeva nutritivne i funkcionalne krvne sudove. Funkcionalni krvotok čine arterije i vene. 10.

Parijetalni i viscelarni list zatvaraju šupljinu u potpunosti obloženu mezotelom.To je tako česta pojava tako da se po jedan pušač može sresti skoro svuda.PLEURA Pleura.Sastoji se od dva lista. ovo je navika koje se teško 12 . naročito na respiratorni sistem. Pušenje je vrlo opasna i loša navika.ova šupljina sadrži samo tanak sloj tečnosti koji vlaži pleura i olakšava da jedan list klizi preko drugog tokom disanja. koji se spajaju u predelu hilusa.Oba lista pleure se sastoje od mezotelnih ćelija koje leže na tankom sloju vezivnog tkiva koje sadrži elastična i vezivna vlakna. Postoje mnoge negativne posledice koje pušenje može imati na nečije zdravlje.U normalnim uslovima.Diplomski rad Respiratorni sistem 12. Postoje posebne čekaonice za pušače na skoro svim javnim mestima. Iako pušenje negativno utiče na zdravlje. parijetalnog i viscelarnog. Ovo je jedan tužan aspekt savremenog života. Slika 3. plućna maramica. serozna je opna koja obavija pluća. KAKO PUŠENJE UTIČE NA RESPIRATORNI SISTEM Pušenje je jedan od najčešćih zaraznih navika koja se može videti među odraslima oba pola. Ima bezbroj slučajeva gde su ljudi umrli zbog pušenja. Pleura 13.

Emfizem pluća definiše se kao trajno uvećanje disajnih puteva distalno od terminalnih bronhiola s destrukcijom alveolnih pregrada. zračenje i materije kao što su azbest i arsen takođe mogu imati značaja u nastanku ovog oboljenja. Rak pluća je najčešći rak kod muškaraca. Uloga pasivnog pušenja danas se smatra značajnim rizikom za nastanak raka pluća kod nepušača. Dnevno popušeni broj cigareta. Pušači mogu da pate od hroničnog kaslja. Dva najznačajnija oblika su panacinusni emfizem (acinusje oštećen manje ili više uniformno) i centroacinusni emfizem (dominantno zahvaćen središnji deo acinusa). cink. Od 10 nastalih tumora njih 9 se dovodi u vezu sa pušenjem. 14. Nikotin ima negativan efekat na protok krvi i dušnik. nedostatka daha i suvih usta. 08/2009 13 . koji imaju za cilj stvaranje i osobađanje energije potrebne u čovekovom životnim procesima. E.PROCES DISANJA I DISANJE 6 Obnovimo pluća [1]. Posebno zabrinjava porast ovog oboljenja poslednjih godina kod pripadnika ženskog pola. Preuzeto. dužina puščkog staža kao i rana dob u kojoj se započinje pušiti značajno povećavaju rizik od raka pluća. likopen i flavonoidi mogli imati ulogu u sprečavanju nastanka raka pluća. Fiziologija disanja čovjeka je područje medicinske fiziologije koja proučava procese disanja neposredno povezane s potrošnjom kisika i oslobađanjem ugljičnog dioksida. Bolesti se klasifikuju na osnovu lokalizacije morfoloških oštećenjau acinusu6.Diplomski rad Respiratorni sistem mogu odreći zavisnici. Određena istraživanja ukazuju da bi vitamini A. Drugi faktori rizika kao što su aerozagađenje. Efekti nikotina veoma su štetni po zdravlje. kao i selen. bez jasnih znakova fibroze. C. Emfizem pluća karakterišu oštećenja plućnog parenhima. dok je u samom vrhu i kod žena. Ona nastaju u osnovnoj jedinici pluća (acinus) za razmenu respiracijskih gasova. s tim što može da preovladavajedan ili drugi tip. Pušenje može dovesti i do ozbiljnih bolesti kao što su emfizem i rak pluća. Vrlo često oba tipa morfoloških oštećenja uočavamo u istom plućnom krilu.

hemoglobin i plazme krvi prenet do tkiva i potom prenet u stanice tkiva u kojima se obavlja aerobni metabolizam. Disajni ciklus je nesvestan proces koji se neprekidno ponavlja. Za održavanje života. iz spoljašnje sredine mehaničkim procesom disanja ulazi u alveole pluća. Procesi disanje su. ugljen dioksid difuzijom iz venske krvi prelazi u alveole odakle sa izdahnutim zrakom napušta pluća.     disanje spoljašnje disanje unutrašnje disanje i regulacija disanja 14. U isto vreme. kisik difuzijom prelazi u krvotok.Diplomski rad Respiratorni sistem Svi poznati živi organizmi vrše razmjenu plinova s njihovimm okolišom.1 Spoljašnje disanje Spoljašnje disanje se odvija u alveolama pluća. zatim procesom difuzije preko alveolo-kapilarne membrane. Iz udahnutog zrak u alveolama. Ova razmena je poznat kao disanje. kiseonik mora biti inhaliran u pluća. osim ako je zbog poremećaja svesti nastao poremećaj u njegovoj regulaciji. Zrak. Spoljašnje disanje odvija se u dve faze: Aktivna faza . koji sadrži kiseonik.Udisanje 14 .

pritisak unutar pluća izbacuje zrak. Prema tome. 15 . Budući da je veći pritisak izvana. Unutrašnje ili stanično disanje je isti proces.Izdisanje U pasivnoj fazi spoljašnjeg disanja . a čiji je rezultat pretvaranje energije pohranjene u molekulima glukoze u upotrebljivu hemijsku energiju u obliku ATP-a. poznat je i kao metabolički procesa.izdisanje.5 mmHg) i smanjuje se na približno (-6 mmHg) na kraju inspirijuma. u atmosferu. Ono je uzrokovano širenjem zida grudnog koša i spuštanjem prečage naniže. zrak prodire u pluća. prečaga se podiže naviše a zid grudnog koša se sužava. ili udisanje.2 mmHg. koje iz kiseonikom obogaćena krvi koriste kiseonik a u nju vraćaju ugljen dioksid. u odnosu na atmosferski na početku udisanje. prosečno je oko 6 litara u minuti. zajedno sa oslobođenim CO2 iz krvi. a zapremina udahnutog zraka pri jednom udahu je oko 500 ml. u nekoliko koraka. Udah povećava volumen pluća i u njima stvara područje niskog tlaka. Ovaj mehanizam. Nakon što se otvori glotis.minutni volumen disanja(ili količina zraka koja prođe kroz pluća). UNUTRAŠNJE DISANJE Unutrašnje disanje je proces koji se odvija na razini tkiva i stanica. Pri maksimalnom udahu dijametar grudnog koša povećava se za 20%. postaje blago negativan. što dovodi do povećanja pritiska unutar pluća. Za to vreme pritisak u plućima varira u rasponu od 0 do -1. Normalna broj dišnih ciklusa je 12 udisaja u minuti. proizvodnje energije neophodne za život.Diplomski rad Respiratorni sistem Kretanje zraka prema plućima je aktivna faza spoljašnjeg disanja. koji se odvija postupno. Pasivna faza . U toku mirnog disanja intrapleuralni pritisak. tj. je oko (-2. 15.

1 Regulacija disanja Nervni sustav prilagođava veličinu alveolarne ventilacije potrebama organizma. Bronhi. Zahvaljujući pri tome. Dušnik. bronhiole. ugljen dioksida i vodikovih jona u telesnim tekućinama. 1979. Interna medicina. 16 . a regulacija disanja se odvija kontinuiranim emitiranjem impulsa. tako da u toku pneumonija.Diplomski rad Respiratorni sistem 15. Medicinska knjiga Beograd-Zagreb. Centar za disanje se nalazi u produženoj moždine i ponsu. emfizema i drugih plućnih bolesti. Grkljan. 16.1 Usno nosni prolaz 7 Stefanović S. Sastav disajnog sastava..      Usno-nosni prolaz. ANATOMIJA DISAJNIH ORGANA Dišni sastav sastoji od disajnih puteva i organa koji unose atmosferski zrak u organizam. tako što nadražuje centar za disanje i dovodi do uklanjanja viška plinova ubrzanjem respiracije7. alveolarni ductusi i alveole. Ždrelo. Povećanje ugljen dioksida ili vodikovih jona utiče na respiraciju. ovaj sastav može povećati alveolarnu ventilacijudisanja 5-7 puta. Krajnji cilj disanja je održavanje povoljnih koncentracija kiseonika. 16. Regulacija ugljen dioksida se vrši mehanizmom povratne sprege. da se pritisci kisika i ugljen dioksida u krvi minimalno menjaju i kod teških opterećenja respiratornog sastava.

pre nego stigne u pluća. Posebnu ulogu u zaštiti disanja ima grkljanski poklopac (lat. sprečava aspiraciju i eventualno gušenje. 16. Zrak koji ulazi kroz nosne šupljina je bolje filtrirani zrak od onoga koji ulazi kroz usta. iz udahnutog zraka.2 Ždrelo Ždrelo je telesna šupljina koja s jedne strane spaja usnu i nosnu šupljina a sa druge grkljan. 16. nosnica i nosne šupljine-nazalni prolaz. kihanjem. alveolarni duktusi i alveole 17 . U nosu i ustima zrak se zagre je i ovlaži vodenom parom. epiglotis). dok je kroz evoluciju prilagođen i fonaciji (govoru). čija je osnovna uloga filtriranje i vlaženje zraka.3 Grkljan Grkljan je organ disajnog sastava koji je smešten u prednjem delu vrata. Organ je cevastog obilika i počinje otvorom u donjem delu ždrela (hipofarinksu). a nastavlja se u dušnik (traheu). tj. 16. usne šupljina. Zato se savetuje da se disanje kad god je to moguće obavlja preko nosa. suv i hladan zrak koji dopire u donje delove pluća pogodovao bi infekciji. koji sprečava da hrana završi u grkljanu i dalje u dušniku. Glavna uloga ždrela u procesu disanja je primiti zrak iz nosne i usne šupljina i zagrijati ga na temperaturu tela pre njegovog ulaska u respiratorne sastav. bronhiole. Mehanička nečistoća. sa zadržavaju u usnoj i nosnoj šupljina na vlažnom epitelu odakle se mehaničkim putem odstranjuju iz nosa i usta (kašljanjem.4 Faze spoljašnjeg disanja Bronhiji. slinom) ili gutanjem. Glavna funkcija grkljana je disanje. Kada bi čovek udisao zrak kroz običnu cev. Ovaj prolaz oblaže sluznicaa koja je prekrivena cilijarnim epitelom. Sluz sa uhvaćenim česticama se pokreće jedan centimetar u minuti do konačnog izbacivanja ili gutanja.Diplomski rad Respiratorni sistem Usno nosni prolaz se sastoji iz usnica.

Diplomski rad Respiratorni sistem Zrak iz dušnika nastavlja kretanje naniže kroz bronhije i bronhiole. Na mikroskopskom pregledu kapilara se vidi da dijametar njegovog zida čini samo jedna ćelija. ka sve manjim prolazim. veličine oko 1 cm². 18 . poluloptasta proširenja njezinih zidova.3 mm i u prosjeku ih ima oko 150 milijuna. po ulasku u pluća. ili duktusima. dok ne dospije u alveole plućnog tkiva. Plućni režnjić. Kroz njegov vrh ulazi bronhiola koja se grana dajući sitne alveole. je osnovna jedinica građe pluća. Razmena plinova CO2 i O2 se odvija na razini alveola. Bronhiola formira strukture koje liče na grozd a svaka bobica predstavlja alveolu Alveola je najvažniji dio pluća. Plućni kapilara su toliko uski da se crvena krvna zrnca mogu kretati kroz njih samo u jednom nizu. ima oblik piramide. oblika mjehurića promjera 0. sa ukupnom površinom koja je u kontaktu sa kapilarima od oko 70 m². Svaka mala alveola okružena je mrežom kapilara kojima se pridružuju arterije i vene. Alveole su tvorevina vrlo tankih zidova. kojih u plućima ima oko 300 miliona. silazi koso nadole i obrazuje bronhijalno stablo. Glavna dušnica.

19 . FUNKCIJA DISANJA Disanje ima nekoliko funkcija. Uklanjanje ugljen dioksida iz tela. Respiratorni sustav čovjeka 17. Regulacija acido-bazne ravnoteže u telu. Regulacija telesne temperature.     Unos kiseonika u telo.Diplomski rad Respiratorni sistem Slika 4.

Isparenje telesnih tekućina (kao što je znojenje) je jedna od metoda koja pomaže uklanjanju topline i održavanju toplinske ravnoteže tela. Negativan efekt može biti gubitak velike količine topline zbog velike površine pluća. Već u sledećem trenutku ova kiselina disocira na bikarbonatne jone i u ovom bezopasnom stanju se prenosi do pluća. 20 . a zatim se u telu kroz cirkulatorni sastav dostavlja do svih njegovih delova.Kada ugljen dioksid uđe u kapilare. koja ga zatim prenosi iz tkiva do pluća odakle se on izbacuje iz tela. Ovim procesom je omogućeno da se ugljeni dioksid 15-20 puta lakše transportira.3 Regulacija telesne temperature Telesna temperature se obično održava u rasponu od (36. on reaguje s vodom. 17. Ugljen dioksid se rastvara u plazma krvi. Vlažan zrak tokom izdisanja takođe pomaže u procesu eliminacije topline. te nastaje ugljična kiselina. Sve stanice u telu za potrebe metabolizma hrane imaju potrebu za kiseonikom.1 do 37.Diplomski rad Respiratorni sistem 17.1 Unos kiseonika u telo Primarna funkcija disanja je unos kiseonika. Kiseonik ulazi u telo putem disajnog sastava. Ta reakcija se ubrzava fermentima do 5000 puta.2 Uklanjanje ugljen dioksida iz tela Ugljen dioksid je jedan od nusproizvoda u metaboličkim procesima. 17.0°C).

Budući da ljudsko telo održava acido-baznu ravnotežu unutar uskih granica. previše malo ugljen dioksida izaziva porast bazne reakcije krvi i porast pH vrednosti. Poremećaj u radu ovih hemijskih puteve menja hemijsku ravnotežu tela. Isto tako. i pH vrednost se snižava na manje od 7.2 do 7. Tokom disanja raste parcijalni pritisak ugljen dioksida. povećava se razina kiselosti.45. hemijski receptore aktiviraju disajni proces kako bi se pCO2 i pH razina normalizirali. Pod normalnim uslovima.Diplomski rad Respiratorni sistem Slika 5. Kada dođe do promena acido-bazne ravnoteže i pH. relativni nivo acido-bazne ravnoteže (pH razina) u telu je u rasponu od 7. 21 .3. disajni centar mozga reaguje pri svakoj promjeni pH i parcijalnog pritiska ugljen dioksida (pCO2) u krvi. Proces difuzije O2 i CO2 odvija se kroz semipermeabilnu membrane na temelju razlike tlaka (pO2 i pCO2) 17.35 do 7. Raspon od 7.6 je kritična granica nužne za kretanje kiseonika kroz krv i ulazak kiseonika u tkiva. Kretanje ugljen dioksida i kiseonika odvija se kroz brojne hemijske promene u hemoglobinu i krvnoj plazmi.4 Regulacija acido-bazne ravnoteže u telu U telu postoji složena ravnoteža između količine kiseonika i ugljen dioksida.

njegovue podelu.Diplomski rad Respiratorni sistem 18. Koristeći dva izvora informacija o respiratornom sistemu a takođe i mojim interesovanjem tj. Cilj mi je bio i da prikažem tok respirativnog sistema i ceo njegov sastav. uticaj duvana na ovaj system. mislim da sam doprineo kvalitetu seminarskog rada. Takođe. Međutim. najvažniji i najpraktičniji deo rada odnosi se na respiratorni sistem i njegove delove. mojom željom da što dublje predstavim ovaj sistem a takođe i uticaj štetnih faktora. pokušao sam da prikažem osnovna svojstva ovog sistema. 22 . ZAKLJUČAK Osnovni cilj ovog seminarskog rada je da pojasni i definiše respiratorni sistem.

Abell RM (editors):The Lung:Structure.1978 8.Function and Disease. Thurlbeck WM. 08/2009.dr. 5.M. Medicinska knjiga Beograd-Zagreb. 4. M. Anatomija pluća [2]Preuzeto.Diplomski rad Respiratorni sistem LITERATURA 1. 1990. 2. Beograd Zagreb 1990 3. Varagić i prof. ARSALANE K et al: Clara cell specific protein expression after acute lung imflammation iduced by intratracheal lipopolysaccharide administration. Medicinska knjiga Beograd-Zagreb. 7. Obnovimo pluća [1]. Prof. 1979. www.dr. Arthur C. Stefanović S. Farmakoterapija u pulmologiji. Guyton Medicinska fiziologija.Williams i Wilkins.wikipedia. Interna medicina.rs 23 . Preuzeto.Stevanović. Medicicnska knjiga. V.. 08/2009. 6.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->