Diplomski rad

Respiratorni sistem

1

Diplomski rad

Respiratorni sistem

SADRŽAJ
SADRŽAJ..................................................................................................................... 2 1.UVOD....................................................................................................................... 4 2.PSEUDO SLOJEVITI EPITEL........................................................................................5 3.NOSNA DUPLJA........................................................................................................5 4.NOSNE SUPLJINE......................................................................................................6 5.MIRIS ................................................................................................................................... 6 6.PARANAZALNI SINUSI...............................................................................................7 7.BIOLOŠKA ULOGA....................................................................................................8 8.OBOLJENJA............................................................................................................... 8 9.ALVEOLE................................................................................................................10 9.1 Alveorne pore..................................................................................................11 10. PLUĆNA CIRKULACIJA..........................................................................................11 11.INERVACIJA PLUĆA...............................................................................................11 12.PLEURA................................................................................................................12 13. KAKO PUŠENJE UTIČE NA RESPIRATORNI SISTEM................................................12 14.PROCES DISANJA I DISANJE..................................................................................13 14.1 Spoljašnje disanje..........................................................................................14 15. UNUTRAŠNJE DISANJE.........................................................................................15 15.1 Regulacija disanja..........................................................................................16 16. ANATOMIJA DISAJNIH ORGANA.........................................................................16 16.1 Usno nosni prolaz..........................................................................................16 16.2 Ždrelo............................................................................................................ 17 16.3 Grkljan...........................................................................................................17 16.4 Faze spoljašnjeg disanja................................................................................17 17. FUNKCIJA DISANJA...............................................................................................19 2

............4 Regulacija acido-bazne ravnoteže u telu..... ZAKLJUČAK....................................................3 Regulacija telesne temperature...................23 3 ................................ 22 LITERATURA....20 17.......................................................................................1 Unos kiseonika u telo................................20 17...............Diplomski rad Respiratorni sistem 17................................21 18.2 Uklanjanje ugljen dioksida iz tela...............................................................................................20 17............................................................................................................

Anaerobne kojima kiseonik nije potreban. Kiseonik je većini organizamaneophodan za odvijanje metaboličkih procesa (sagorevanje) u toku kojih se kao krajnjiproizvod oslobađa ugljen-dioksid. Procesom difuzije se preko respiratornih površina usvajakiseonik. a zatim iz njih u spoljašnju sredinu.vezuje se za hemoglobin (obrazuje se oksi-hemoglobin )i njome dospeva do svih tkiva i ćelija u organizmu. Zato je neophodno njegovo neprekidno snabdevanje iz spoljašnje sredine. U zavisnosti od toga na kom nivou se odvija. Kao krajnji proizvod ćelijskog disanja stvara se ugljen-dioksid koji opet po zakonima difuzije prelazi iz ćelija u krv. spoljašnje disanje .obuhvata razmenu gasova na nivou tkiva i ćelija. Pošto je molekularni kiseonik u visokim koncentracijama štetan za tkiva (dovodi do oksidacije organskih materija) on se ne može magacionirati kao što to mogu hranljive materije ili voda. Kiseonik iz krvi difuzijom ulazi u ćelije i omogućava ćelijsko disanje. 4 . Da bi proces razmene gasova bio uspešan potrebno je da respiratorna površina bude što veća i bogato snabdevena krvnim sudovima. disanje je moguće podeliti na: unutrašnje disanje . U krvi se vezuje za hemoglobin (nastaje karbamino-hemoglobin) i tako transportuje do respiratornih organa. Spoljašnjim disanjem usvaja se kiseonik koji prelazi u krv. Sve organizme možemo podeliti u dve grupe.UVOD Sistem organa za disanje (respiratorni sistem) obavlja razmenu gasova između organizma i spoljašnje sredine. a otpušta ugljen-dioksid u spoljašnju sredinu.Diplomski rad Respiratorni sistem 1. zavisno od njihovog odnosa prema kiseoniku: Aerobne organizme kojima ja za život i razvoj neophodan kiseonik.razmena gasova kroz respiratorne površine koje su u dodiru sa spoljašnjom sredinom.

Osim lažne slojevitosti (nukleusi u tri nivoa). epitel karakterišu visoke cilindrične ćelije sa kinocilijama na apikalnom delu koje se jasno vide na slici prpearata traheje. Takođe se lako uočava i jako debela bazalna membrana (najdeblja bazalna membrana kod čoveka)1.vibrissae. Vestibulum je prednji. 5 .NOSNA DUPLJA Nosna duplja se sastoji od dva dela:spoljašnjeg-vestibuluma i unutrašnjeg-nosnih šupljina(fossae). 3.prošireni deo nosne šupljine. Oko unutrašnje površine nozdrva smeštene su brojne lojne i znojne žlezde. kao i kratke debele dlake.Diplomski rad Respiratorni sistem 2. s obzirom na činjenicu da se može naći samo u respiratornom traktu (gde pokriva njegov najveći deo .koje zaustavljaju veće 1 ARSALANE K et al: Clara cell specific protein expression after acute lung imflammation iduced by intratracheal lipopolysaccharide administration.sve od cavum-a nasi pa do terminalnih bronhiola). Pseudo slojeviti epitel Ovaj tip epitel se često označava kao respiratorni epitel. Koza spoljašnje strane nosa ulazi u nozdrve i oblaže prednji deo vestibuluma.PSEUDO SLOJEVITI EPITEL Slika 1.

Olfaktivni epitel je specijalizovani deo sluznice gornje nosne školjke na krovu nosne šupljine. Svakih 20-30 minuta te strukture na jednoj strani nosnie šupljine ispune se krvlju. poseduje smanjujući bogatu protok vazduha.imaju široke cilindrične apikalne i uske bazalne delove. nabubre. Sa svakog lateralnog zida svake od njih izbočene su tri koštane structure . Ovaj pseudoslojeviti epitel čine tri tipa ćelija: Potporne ćelije . Srednja i donja nosna školjka su obložene respiratornim epitelom. U lamini propriji nosnih školjki nalaze se veliki venski pleksusi poznati kao sunđerasta tela. Poseduju mikrovile koje su uronjene u tečni sloj. Ove želije se od potpornih razlikuju po tome što im se jedra nalaze ispod jedara potpornih ćelija.Williams i Wilkins.MIRIS Mirisni (olfaktivni) receptori su smešteni u olfaktivnom epitelu. dok je gornja obložena posebnim olfaktivnim epitelom. mrežu Osim sunđerastih građe2. Za to vreme strujanje vazduha se preusmerava kroz drugu nosnu šupljinu. dovodeći do toga da se rastegne konhalana mukoza i smanji protok vazduha.Diplomski rad cesticeizudahnutogvazduha. Bazalne ćelije su male okruglog ili kupastog oblika i nalaze se u bazalnom sloju epitela.Function and Disease. Respiratorni sistem 4. Ove ćelije su bipolarni 2 Thurlbeck WM. To periodično zatvaranje omogućava oporavak respiratornom tela. vaskularnu složene 5.1978 6 . Potporne ćelije poseduju žuti pigment od koga potiče boja olfaktivne mukoze. Olfaktivne ćelije su umetnute između bazalnih i potpornih ćelija. nosna epitelu duplja od isušivanja.Nosne školjke.NOSNE SUPLJINE (Fossae)-u lobanji postoje dve nosne šupljine (leva i desna) odvojene koštanom nosnom pregradom.Abell RM (editors):The Lung:Structure.

3 Arthur C. sinus paranasales) su šupljine ispunjene vazduhom smeštene unutar kostiju lica i lobanje. Osnovna uloga nosne sluznice kod većine sisara se ogledala u detekciji mirisa (olfaktorna funkcija). uticali su promena položaja tela u prostoru (prelazak na uspravni način hoda). One komuniciraju sa usnom dupljom putem otvora (orificijuma) ili kanala (duktusa) i obložene su veoma tankom sluzokožom. Da bi se te funkcije mogle obaviti. Ćelije znatno povećavaju respiratornu površinu. odnosno promenu njihovog oblika i položaja. Kod čoveka sinusi počinju da se razvijaju odmah nakon rođenja jedinke.PARANAZALNI SINUSI Paranazalni sinusi (lat. Sinusi de dele prema kostima u kojima su smešteni na četiri osnovne grupe:  čeoni sinus (lat. Beograd Zagreb 1990 7 .Diplomski rad Respiratorni sistem neuroni čiji su vrhovi prošireni i od njih polaze ćelije 3. godine života. i 16.sa brojnim mukoznim i seroznim žlezdama i bogatom vaskularnom mrezom. promena načina ishrane (naročito prelazak sa sirove na termički obrađenu hranu). a ovaj proces pneumatizacije se završava između 14. Medicicnska knjiga. Lamina propria olfaktivnog epitela sadrži Boumanove žlezde u čiji sekret su uronjene olfaktivne ćelije.sluznica disajnih puteva je obložena specijalizovanim respiratornim epitelom. sinus frontalis). Guyton Medicinska fiziologija. Pre nego što dospe do pluća vazduh se u gornjim respiratornim putevima čisti. Jedna od osnovnih funkcija gornjih respiratornih puteva je priprema udahnutog vazduha. Sekret tih žlezda ima ulogu u čišćenju ćelija olakšavajući pristup novim mirisnim supstancama. vlaži i zagreva. uvećanje mozga itd. Na razvoj paranazalnih šupljina. Evolucijom je ona počela da gubi na značaju (pogotovo kod čoveka) i sluzokoža je postala važan faktor u procesudisanja. 6.

 izolacija struktura osetljivih na temperaturu ( korenovi zuba i oči ) od stalnih temperaturnih promena u nosnoj duplji.OBOLJENJA 8 . sinus maxillaris).BIOLOŠKA ULOGA Uloga paranazalnih šupljina još uvek nije definitivno razjašnjena.  sitasti sinus (lat. povećanje reznonacije glasa.  vlaženje i zagrevanje udahnutog vazduha itd. 8. ali se pretpostavlja nekoliko mogućih funkcija:   šupljine unutar kostiju smanjuju težinu lobanje.Diplomski rad  vilični sinus (lat. sinus ethmoidalis) i  klinasti sinusi (lat. sinus sphenoidalis) Respiratorni sistem 7.

9 . Sve te strukture okružene su gustim vezivnim tkivom i zajedno čine PLUĆNI KOREN Po ulasku u pluća primarne bronhije idu ka dole i u stranu. Traheja se grana na dva primarna bronha. Medicinska knjiga Beograd Zagreb. Farmakoterapija u pulmologiji. TRAHEJA -( dusnik) je cev koja je obložena tipičnim respiratornim epitelom.a vene i limfni sudovi izlaze. Fibroelastični ligament i snopovi glatkih mišićnih ćelija vežu se za perihondrijum i premošćuju slobodne krajeve hrskavica. 4 Prof.Diplomski rad Respiratorni sistem Kroz otvore i kanale sluzokoža sinusa je povezana sa sluzokožom nosne duplje.Te lobarne bronhije dihotomo granaju na sve manje bronhije čije se završne grane zovu bronchiole. 1990. Zbog toga različiti faktori koji dovode do otoka i upale nosne sluznice (prehlada. Mišićna kontrakcija izaziva suženje lumena dušnika i učestvuje u refleksu kašljanja.M. alergije) ili ometaju protok vazduha i normalnu sekrecijusluzi.kao i brojne seromukozne žlezde koje izlučuju tečni mucus.Stevanović. Larinks . dajući tri bronha za desno i dva za levo plućno krilo. Brojne laringealne hrskavice se nalaze u lamini propriji. M. Varagić i prof. mogu direktno ili indirektno da izazovu upalu sinusa. Hrskavice mogu biti hijaline i elastične i imaju značajnu potpornu ulogu i služe kao zalisci koji sprečavaju ulazak progutane hrane i tečnosti u dušnik4. Ligament sprečava preveliko širenje lumena.Svaka bronhiola ulazi u plućni lobus u kome se grana na pet do sedam završnih terminalnih bronhiola.je organ nepravilnog.dr. U lamini propriji leže nepotpuni prstenovi hijaline hrskavice oblika slova C koji održavaju lumen otvorenim. dok mišić omogućava njegovo suženje.koji u predelu hilusa ulaze u pluća zajedno sa arterijama .cevastog oblika koji povezuje farinks i traheju. V. Razlikuju se akutna i hronična forma ovog oboljenja.dr.

fuzionisane bazalne lamine. Endotelne ćelije kapilara su tanke i lako se mogu zameniti za pneumocite tipa1 na histološkim preparatima. kiseonika i ugljendioksida. Kiseonik iz alveolarnog vazduha prolazi u krv kapilara preko te barijere. Unutar tih kupastih proširenja obavlja se razmena gasova.ALVEOLE Alveole su kesasta proširenja respiratornih bronhiola. Pneumocite tipa I ljuspaste alveolarne ćelije su istanjene i oblažu alveoli čineći 97% njihove površine.alveolarnih duktusa i alveolarnih sakulusa. koje plućima daju sunđerast izgled. citoplazma endotelnih ćelija. Građa alveolarnih zidova je specijalizovana da bi se olakšala difuzija između spoljašnje i unutrašnje sredine. Alveole 9. koje se nazivaju krvno-vazdušna barijera: epitel i citoplazma alveolarnih ćelija. Strukturno.Diplomski rad Respiratorni sistem Slika 2.Vazduh u alveolama odvajaju od krvi u kapilarima komponente. a ugljen-dioksid difunduje u suprotnom smeru. Pneumocite tipa II su umetnute između pneumocita 10 . alveoli podsećaju na male džepove. između vazduha i krvi.

. Limfni sudovi ne postoje oko završnih delova bronhijalnog stable. 1979. sve do respiratornih bronhiola gde se anastomoziraju sa malim granama plućnih arterija. odnosno ispod nivoa alveolarnih duktusa. koji se teško može lokalizovati. Postoje i opšta viscelarna aferentne nervna vlakna koja sprovode impulse za bol. dok nutritivni krvni sudovi prate bronhijalno stablo i distribuiraju krv do najvećeg dela pluća. 10. Limfni sudovi prate bronhije krvne sudove. 11 . Interna medicina.Ove velike ćelije su okruglastog oblika i nalaze se u grupama5. 11.INERVACIJA PLUĆA Pluća su inervisana i parasimpatičkim i simpatickim eferentnim nervnim vlaknima. PLUĆNA CIRKULACIJA Plućna cirkulacija podrazumeva nutritivne i funkcionalne krvne sudove. Funkcionalni krvotok čine arterije i vene. Medicinska knjiga Beograd-Zagreb.Diplomski rad Respiratorni sistem tipa II sa kojima su povezani okludentnim spojevima i dezmozomoma. 5 Stefanović S. 9.1 Alveorne pore Alveolarne pore poseduje intraalveolarni septum i one omogućavaju izjednačavanje pritiska u alveolama i omogućavaju kolateralni protok vazduha kada postoji opstrukcija bronchiole.

Diplomski rad Respiratorni sistem 12. Iako pušenje negativno utiče na zdravlje.To je tako česta pojava tako da se po jedan pušač može sresti skoro svuda.U normalnim uslovima. Ima bezbroj slučajeva gde su ljudi umrli zbog pušenja. koji se spajaju u predelu hilusa. serozna je opna koja obavija pluća. Postoje mnoge negativne posledice koje pušenje može imati na nečije zdravlje. parijetalnog i viscelarnog. Pušenje je vrlo opasna i loša navika. naročito na respiratorni sistem. Ovo je jedan tužan aspekt savremenog života. ovo je navika koje se teško 12 . plućna maramica.ova šupljina sadrži samo tanak sloj tečnosti koji vlaži pleura i olakšava da jedan list klizi preko drugog tokom disanja. Postoje posebne čekaonice za pušače na skoro svim javnim mestima.Sastoji se od dva lista. KAKO PUŠENJE UTIČE NA RESPIRATORNI SISTEM Pušenje je jedan od najčešćih zaraznih navika koja se može videti među odraslima oba pola.Oba lista pleure se sastoje od mezotelnih ćelija koje leže na tankom sloju vezivnog tkiva koje sadrži elastična i vezivna vlakna. Parijetalni i viscelarni list zatvaraju šupljinu u potpunosti obloženu mezotelom. Slika 3. Pleura 13.PLEURA Pleura.

PROCES DISANJA I DISANJE 6 Obnovimo pluća [1]. Pušenje može dovesti i do ozbiljnih bolesti kao što su emfizem i rak pluća. Posebno zabrinjava porast ovog oboljenja poslednjih godina kod pripadnika ženskog pola. Dnevno popušeni broj cigareta. Drugi faktori rizika kao što su aerozagađenje. Vrlo često oba tipa morfoloških oštećenja uočavamo u istom plućnom krilu. Pušači mogu da pate od hroničnog kaslja. C. dužina puščkog staža kao i rana dob u kojoj se započinje pušiti značajno povećavaju rizik od raka pluća. cink. likopen i flavonoidi mogli imati ulogu u sprečavanju nastanka raka pluća. E. bez jasnih znakova fibroze. dok je u samom vrhu i kod žena. Rak pluća je najčešći rak kod muškaraca. Dva najznačajnija oblika su panacinusni emfizem (acinusje oštećen manje ili više uniformno) i centroacinusni emfizem (dominantno zahvaćen središnji deo acinusa). Određena istraživanja ukazuju da bi vitamini A. Od 10 nastalih tumora njih 9 se dovodi u vezu sa pušenjem. Fiziologija disanja čovjeka je područje medicinske fiziologije koja proučava procese disanja neposredno povezane s potrošnjom kisika i oslobađanjem ugljičnog dioksida. 14.Diplomski rad Respiratorni sistem mogu odreći zavisnici. Ona nastaju u osnovnoj jedinici pluća (acinus) za razmenu respiracijskih gasova. kao i selen. koji imaju za cilj stvaranje i osobađanje energije potrebne u čovekovom životnim procesima. Efekti nikotina veoma su štetni po zdravlje. zračenje i materije kao što su azbest i arsen takođe mogu imati značaja u nastanku ovog oboljenja. 08/2009 13 . s tim što može da preovladavajedan ili drugi tip. Emfizem pluća definiše se kao trajno uvećanje disajnih puteva distalno od terminalnih bronhiola s destrukcijom alveolnih pregrada. Emfizem pluća karakterišu oštećenja plućnog parenhima. nedostatka daha i suvih usta. Nikotin ima negativan efekat na protok krvi i dušnik. Uloga pasivnog pušenja danas se smatra značajnim rizikom za nastanak raka pluća kod nepušača. Preuzeto. Bolesti se klasifikuju na osnovu lokalizacije morfoloških oštećenjau acinusu6.

iz spoljašnje sredine mehaničkim procesom disanja ulazi u alveole pluća.Diplomski rad Respiratorni sistem Svi poznati živi organizmi vrše razmjenu plinova s njihovimm okolišom. osim ako je zbog poremećaja svesti nastao poremećaj u njegovoj regulaciji. koji sadrži kiseonik. Ova razmena je poznat kao disanje. Spoljašnje disanje odvija se u dve faze: Aktivna faza . hemoglobin i plazme krvi prenet do tkiva i potom prenet u stanice tkiva u kojima se obavlja aerobni metabolizam.Udisanje 14 . kisik difuzijom prelazi u krvotok.     disanje spoljašnje disanje unutrašnje disanje i regulacija disanja 14. Zrak. Procesi disanje su. Disajni ciklus je nesvestan proces koji se neprekidno ponavlja. kiseonik mora biti inhaliran u pluća. Za održavanje života. Iz udahnutog zrak u alveolama. zatim procesom difuzije preko alveolo-kapilarne membrane. ugljen dioksid difuzijom iz venske krvi prelazi u alveole odakle sa izdahnutim zrakom napušta pluća.1 Spoljašnje disanje Spoljašnje disanje se odvija u alveolama pluća. U isto vreme.

je oko (-2. koje iz kiseonikom obogaćena krvi koriste kiseonik a u nju vraćaju ugljen dioksid. prečaga se podiže naviše a zid grudnog koša se sužava.5 mmHg) i smanjuje se na približno (-6 mmHg) na kraju inspirijuma. što dovodi do povećanja pritiska unutar pluća. Pasivna faza . pritisak unutar pluća izbacuje zrak. prosečno je oko 6 litara u minuti. proizvodnje energije neophodne za život. a zapremina udahnutog zraka pri jednom udahu je oko 500 ml.Diplomski rad Respiratorni sistem Kretanje zraka prema plućima je aktivna faza spoljašnjeg disanja. u odnosu na atmosferski na početku udisanje. Ovaj mehanizam. Prema tome.izdisanje. Pri maksimalnom udahu dijametar grudnog koša povećava se za 20%.minutni volumen disanja(ili količina zraka koja prođe kroz pluća). zrak prodire u pluća. Normalna broj dišnih ciklusa je 12 udisaja u minuti.2 mmHg. poznat je i kao metabolički procesa. a čiji je rezultat pretvaranje energije pohranjene u molekulima glukoze u upotrebljivu hemijsku energiju u obliku ATP-a. koji se odvija postupno. postaje blago negativan. 15 . Unutrašnje ili stanično disanje je isti proces. tj. Udah povećava volumen pluća i u njima stvara područje niskog tlaka. u atmosferu. Ono je uzrokovano širenjem zida grudnog koša i spuštanjem prečage naniže. Nakon što se otvori glotis. U toku mirnog disanja intrapleuralni pritisak. UNUTRAŠNJE DISANJE Unutrašnje disanje je proces koji se odvija na razini tkiva i stanica. ili udisanje.Izdisanje U pasivnoj fazi spoljašnjeg disanja . 15. zajedno sa oslobođenim CO2 iz krvi. u nekoliko koraka. Za to vreme pritisak u plućima varira u rasponu od 0 do -1. Budući da je veći pritisak izvana.

tako što nadražuje centar za disanje i dovodi do uklanjanja viška plinova ubrzanjem respiracije7. 16. Centar za disanje se nalazi u produženoj moždine i ponsu. emfizema i drugih plućnih bolesti. bronhiole.1 Regulacija disanja Nervni sustav prilagođava veličinu alveolarne ventilacije potrebama organizma.. Regulacija ugljen dioksida se vrši mehanizmom povratne sprege. Dušnik. Interna medicina. Zahvaljujući pri tome. Bronhi. da se pritisci kisika i ugljen dioksida u krvi minimalno menjaju i kod teških opterećenja respiratornog sastava. tako da u toku pneumonija. Grkljan.Diplomski rad Respiratorni sistem 15. alveolarni ductusi i alveole. Medicinska knjiga Beograd-Zagreb. Sastav disajnog sastava.      Usno-nosni prolaz. ugljen dioksida i vodikovih jona u telesnim tekućinama. 16 . 16. ANATOMIJA DISAJNIH ORGANA Dišni sastav sastoji od disajnih puteva i organa koji unose atmosferski zrak u organizam. ovaj sastav može povećati alveolarnu ventilacijudisanja 5-7 puta.1 Usno nosni prolaz 7 Stefanović S. Ždrelo. a regulacija disanja se odvija kontinuiranim emitiranjem impulsa. Krajnji cilj disanja je održavanje povoljnih koncentracija kiseonika. Povećanje ugljen dioksida ili vodikovih jona utiče na respiraciju. 1979.

Organ je cevastog obilika i počinje otvorom u donjem delu ždrela (hipofarinksu). 16. U nosu i ustima zrak se zagre je i ovlaži vodenom parom.2 Ždrelo Ždrelo je telesna šupljina koja s jedne strane spaja usnu i nosnu šupljina a sa druge grkljan. iz udahnutog zraka. Posebnu ulogu u zaštiti disanja ima grkljanski poklopac (lat.4 Faze spoljašnjeg disanja Bronhiji. a nastavlja se u dušnik (traheu). 16. čija je osnovna uloga filtriranje i vlaženje zraka.Diplomski rad Respiratorni sistem Usno nosni prolaz se sastoji iz usnica. Zato se savetuje da se disanje kad god je to moguće obavlja preko nosa. Sluz sa uhvaćenim česticama se pokreće jedan centimetar u minuti do konačnog izbacivanja ili gutanja. Ovaj prolaz oblaže sluznicaa koja je prekrivena cilijarnim epitelom. koji sprečava da hrana završi u grkljanu i dalje u dušniku. Glavna uloga ždrela u procesu disanja je primiti zrak iz nosne i usne šupljina i zagrijati ga na temperaturu tela pre njegovog ulaska u respiratorne sastav. pre nego stigne u pluća.3 Grkljan Grkljan je organ disajnog sastava koji je smešten u prednjem delu vrata. sa zadržavaju u usnoj i nosnoj šupljina na vlažnom epitelu odakle se mehaničkim putem odstranjuju iz nosa i usta (kašljanjem. suv i hladan zrak koji dopire u donje delove pluća pogodovao bi infekciji. slinom) ili gutanjem. epiglotis). bronhiole. Kada bi čovek udisao zrak kroz običnu cev. kihanjem. nosnica i nosne šupljine-nazalni prolaz. Mehanička nečistoća. 16. Glavna funkcija grkljana je disanje. usne šupljina. alveolarni duktusi i alveole 17 . tj. dok je kroz evoluciju prilagođen i fonaciji (govoru). sprečava aspiraciju i eventualno gušenje. Zrak koji ulazi kroz nosne šupljina je bolje filtrirani zrak od onoga koji ulazi kroz usta.

Glavna dušnica. 18 . je osnovna jedinica građe pluća. po ulasku u pluća. Alveole su tvorevina vrlo tankih zidova. veličine oko 1 cm². silazi koso nadole i obrazuje bronhijalno stablo. oblika mjehurića promjera 0. Na mikroskopskom pregledu kapilara se vidi da dijametar njegovog zida čini samo jedna ćelija. Razmena plinova CO2 i O2 se odvija na razini alveola. Kroz njegov vrh ulazi bronhiola koja se grana dajući sitne alveole.3 mm i u prosjeku ih ima oko 150 milijuna. dok ne dospije u alveole plućnog tkiva. Svaka mala alveola okružena je mrežom kapilara kojima se pridružuju arterije i vene. ili duktusima. kojih u plućima ima oko 300 miliona. sa ukupnom površinom koja je u kontaktu sa kapilarima od oko 70 m². ima oblik piramide. ka sve manjim prolazim. Plućni režnjić. Plućni kapilara su toliko uski da se crvena krvna zrnca mogu kretati kroz njih samo u jednom nizu. poluloptasta proširenja njezinih zidova.Diplomski rad Respiratorni sistem Zrak iz dušnika nastavlja kretanje naniže kroz bronhije i bronhiole. Bronhiola formira strukture koje liče na grozd a svaka bobica predstavlja alveolu Alveola je najvažniji dio pluća.

Respiratorni sustav čovjeka 17. FUNKCIJA DISANJA Disanje ima nekoliko funkcija. Regulacija acido-bazne ravnoteže u telu.     Unos kiseonika u telo. Uklanjanje ugljen dioksida iz tela.Diplomski rad Respiratorni sistem Slika 4. 19 . Regulacija telesne temperature.

Ugljen dioksid se rastvara u plazma krvi.2 Uklanjanje ugljen dioksida iz tela Ugljen dioksid je jedan od nusproizvoda u metaboličkim procesima. 17.1 Unos kiseonika u telo Primarna funkcija disanja je unos kiseonika. on reaguje s vodom. Vlažan zrak tokom izdisanja takođe pomaže u procesu eliminacije topline.0°C). te nastaje ugljična kiselina. Ta reakcija se ubrzava fermentima do 5000 puta. Već u sledećem trenutku ova kiselina disocira na bikarbonatne jone i u ovom bezopasnom stanju se prenosi do pluća. 17. Negativan efekt može biti gubitak velike količine topline zbog velike površine pluća. a zatim se u telu kroz cirkulatorni sastav dostavlja do svih njegovih delova.Kada ugljen dioksid uđe u kapilare. Ovim procesom je omogućeno da se ugljeni dioksid 15-20 puta lakše transportira. Sve stanice u telu za potrebe metabolizma hrane imaju potrebu za kiseonikom.Diplomski rad Respiratorni sistem 17. Kiseonik ulazi u telo putem disajnog sastava.1 do 37. Isparenje telesnih tekućina (kao što je znojenje) je jedna od metoda koja pomaže uklanjanju topline i održavanju toplinske ravnoteže tela. koja ga zatim prenosi iz tkiva do pluća odakle se on izbacuje iz tela.3 Regulacija telesne temperature Telesna temperature se obično održava u rasponu od (36. 20 .

Budući da ljudsko telo održava acido-baznu ravnotežu unutar uskih granica. Pod normalnim uslovima.2 do 7. previše malo ugljen dioksida izaziva porast bazne reakcije krvi i porast pH vrednosti. povećava se razina kiselosti.35 do 7. Poremećaj u radu ovih hemijskih puteve menja hemijsku ravnotežu tela. Kada dođe do promena acido-bazne ravnoteže i pH. relativni nivo acido-bazne ravnoteže (pH razina) u telu je u rasponu od 7.45.3.6 je kritična granica nužne za kretanje kiseonika kroz krv i ulazak kiseonika u tkiva. disajni centar mozga reaguje pri svakoj promjeni pH i parcijalnog pritiska ugljen dioksida (pCO2) u krvi. Tokom disanja raste parcijalni pritisak ugljen dioksida. Proces difuzije O2 i CO2 odvija se kroz semipermeabilnu membrane na temelju razlike tlaka (pO2 i pCO2) 17.Diplomski rad Respiratorni sistem Slika 5. 21 .4 Regulacija acido-bazne ravnoteže u telu U telu postoji složena ravnoteža između količine kiseonika i ugljen dioksida. Kretanje ugljen dioksida i kiseonika odvija se kroz brojne hemijske promene u hemoglobinu i krvnoj plazmi. Raspon od 7. i pH vrednost se snižava na manje od 7. hemijski receptore aktiviraju disajni proces kako bi se pCO2 i pH razina normalizirali. Isto tako.

pokušao sam da prikažem osnovna svojstva ovog sistema. Koristeći dva izvora informacija o respiratornom sistemu a takođe i mojim interesovanjem tj. uticaj duvana na ovaj system. 22 . najvažniji i najpraktičniji deo rada odnosi se na respiratorni sistem i njegove delove. ZAKLJUČAK Osnovni cilj ovog seminarskog rada je da pojasni i definiše respiratorni sistem. mislim da sam doprineo kvalitetu seminarskog rada. Takođe. mojom željom da što dublje predstavim ovaj sistem a takođe i uticaj štetnih faktora. Cilj mi je bio i da prikažem tok respirativnog sistema i ceo njegov sastav. Međutim. njegovue podelu.Diplomski rad Respiratorni sistem 18.

1978 8.dr.rs 23 . V.Function and Disease.dr. Arthur C. Medicinska knjiga Beograd-Zagreb. Obnovimo pluća [1]. Thurlbeck WM. Interna medicina.Diplomski rad Respiratorni sistem LITERATURA 1. Medicicnska knjiga. 6.Williams i Wilkins.Abell RM (editors):The Lung:Structure. 1990. 7. Guyton Medicinska fiziologija.. Varagić i prof.Stevanović. 5. M. 1979.wikipedia. Prof. www. Medicinska knjiga Beograd-Zagreb. 08/2009. 08/2009. Anatomija pluća [2]Preuzeto. Farmakoterapija u pulmologiji. Preuzeto. Stefanović S. Beograd Zagreb 1990 3.M. ARSALANE K et al: Clara cell specific protein expression after acute lung imflammation iduced by intratracheal lipopolysaccharide administration. 4. 2.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful