P. 1
KINEZITERAPIJA

KINEZITERAPIJA

|Views: 5,382|Likes:
Published by Faruk Duganhodžić

More info:

Published by: Faruk Duganhodžić on Nov 16, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/01/2013

pdf

text

original

KINEZITERAPIJA KOD PARAPLEGIJE UVOD

Paraplegija označava funkcionalnu dijagnozu i predstavlja oduzetost donjih ekstremiteta. Ona može biti spastična,kod oštećenja centralnog motornog neurona i flakcidna kod oštećenja perifernog motornog neurona. Najćešći uzrok nastanka paraplegije je trauma kičmene moždine kod povreda kičmenog stuba. Drugi uzroci nastanka paraplegije su:multipla skleroza,funikularna mieloza,tumori kičmene moždine,prsnuće(ruptura)intervertebralnog diska,epiduralne infekcije, bolesti motornog sistema i siringomielija. Ako se povreda desila u vratnom dijelu kičmene moždine nastaje oduzetost ruku i nogu sto se naziva kvadriplegija. Najveća incidenca je u starosnoj grupi od 14-50 godina.Odnos muškarci –žene je4:1.

ANATOMSKE OSOBINE KIČME
Kičmeni stub čine koštani elementi-pršljenovi,kojih ima 33-34 i fibrokartilaginozni diskusi,koji su međusobno povezani snažnim ligamentima.dijelimo ih na 7 vratnih pršljenova(vertebrae cervicales),12 grudni pršljenova(vertebrae thoracales),5 slabinski pršljenova(vertebrae lumbales),5 krstačnih pršljenova(vertebrae sacrales) i 4-5 trtičnih pršljenova(vertebrae coccygeae).Krstačni pršljenovi srastaju u os sacrum, trtični u os cocygis,tako da ih ne ubrajamo u prave pršljenove.

Odnosi između segmenata kičmene moždine i pršljenova

KIČMENA MOŽDINA (MEDULLA SPINALIS)
Kičmena moždina odraslih je duga 42-45 cm.Dijeli se na segmente i to:cervikalne kojih ima 8,torakalne kojih ima 12,lumbalne kojih je 5,sakralne kojih je 5 i jedan kokcigealni(ukupno 31),a različite su visine.Kičmena moždina je zadebljana(intumescencija) u cervikalnom i lumbalnom dijelu.Ova zadebljanja odgovaraju začetku nerava za gornje i donje ekstremitete.Donji dio kičmene moždine čine epikonus(segmenti L4,L5,S1,S2) i konus medullare(segmenti S3,S4,S5 i Co1).

1

Odnos između segmenata kičmene moždine,pršljenskih tijela i nastavaka klinički je značajan za određivanje lokalizacije nivoa lezije u dijagnostici i hirurškim zahvatima. Na presjekukičmene moždine razlikuju se siva i bijela masa.Siva masa ima oblik leptira i na njoj se razlikuju prednji ili motorni rog,zadnji ili senzitivni rog,dok se lateralnim i bočnim rogovima nalaze vegetativne nervne čelije.Kroz zadnje korjenove ulaze vlakna za površni i duboki senzibilitet,a lateralni rogovoi sadrže motorne ćelije visceralnuh organa. Bijela masa je podijeljena na tri snopa:ventralni,lateralni i dorzalni,u kojima se nalaze brojni putevi.Najvažniji su: a)Tractus corticospinalis(pyramidalis) b)Tractus spinothalamicus Edinger c)Fascilicus gracilis Goll i fasciculus cuneatus Burdach Kičmena moždina je provodnik naredbi iz mozga u druge dijelove tijela.Putevima koje smo naveli reguliše se pokretljivost nogu,ruku i trupa, kao i rad visceralnih organa-crijeva i mokračne bešike,a kontroliše i osjete mišića,tetiva i kože. Prema navedenom;iz kičmene moždine izlaze dvije vrste nerava:motorni;koji su odgovorni za pokrete i senzitivni koji prenose osjet za bol,pritisak,temperaturu i dodir.

KLINIČKA SLIKA I POČETNO LIJEČENJE
Svi koji pružaju prvu pomoć i učestvuju u transportu poznaju osnovne reanimacione aksiome algoritma ABCD 6: A-slobodni disajni put; B-nesmetano disanje; C-odgovarajuća cirkulacija; D-neuološki status i stsnje svijesti; 6-ako je reanimacija neuspiješna,ponoviti sve mjere; Kod svih povreda kod kojih posumnjamo na povredu kičmenog stuba neophodne su privremena imobilizacija vratne kičme okovratnikom i imobilizacija na tvrdoj podlozi za povrede torakalme ili lumbalne kičme.Liječenje povreda kičmenog stuba počinje na mjestu povrijeđivanja.Sve ekipe hitne pomoći trebaju biti opremljene pneumatskom kragnom i sistemom za potpomognuto ili asistirano disanje. Po prijemu u hitnu službu i bolnicu,tretman povrijeđenog prate neophodne dijagnostične i terapijske mjere.Odmah se mora psigurat adekvatna imobilizacija,a u svim manipulacijama učestvuju najmanje tri osobe.Bez obzira dali postoji prelom,inicijalni pristup cijelog tima je kao da prelom postoji.Kod povrijeđenog sa nervnom lezijom neophodne su dodatne reanimacione mjere. Povrijeđeni se smiješta u jedinicu intenzivne njege sa obezbijeđenim kompletnim monitoringom,postavlja se na urinarni kateter,vrši se korekcije tečnosti i obezbijedi se nazogastrična sukcija. Kod povrede vratne kičme nekad je potrebna nazotrehealna intubacija ili traheotomija. Od momenta prijema neophodno je započeti prevenciju dekubitusa,pozicioniranje sa jastucima,zaštita prominentnih mjesta na koži i redovno okretanje povrijeđenog poslije dva sata. Definicija povrede kičmene moždine po standardima American Spinal Injury Association (ASIA),određuje se poenima povrede po Frenkelovoj skali(1969.g.): 1.(A)Kompletna:potpuni gubitak motorike i senzibiliteta ispod nivoa povrede. 2.(B)Inkompletna:potpuni gubitak motorike uz inkompletni gubitak senzibiliteta ispod nivoa povrede.

2

4.ali je bolesnik ne funkcionalan.3.(D)Inkompletna:korisna očuvanost grube motorne snage ispod povrijeđenog segmenta.stoji i hoda).nepotpuni gubitak senzibiliteta ispod nivoa povrede(bolesnik je funkcionalan. 5.(C)Inkompletna:izvijesna očuvanost grube motorne snage ispod povrijeđenog segmenta.(E)Normalna motorna i sentitivna funkcija 3 .uz potpuni gubitak senzibiliteta ispod nivoa povrede.

neritmičke kontrakcije svih vlakana u motornoj jedinici a ne i čitavog mišiča.denervacioni potencijali(fibrilacija fascikulacije.Schaefer.Rossolimo). Atrofija je jako izražena. Ukoliko i postoje fipotrofije.Gordon.u obimu većem od 70-80%. Kožni trbušni refleksi su sniženi ili ugašeni pošto jedan od umetnutih neurona za ove ide sa piramidalnim putem.nema denervacionih potencijala.pozitivan šljak talas). Na mge-u se nalazi normalna nervna provodljivost. Refleksi su sniženi ili ugašeni pošto je povredom prekinut eferentni dio refleksnog luka.neprecizni i ograničeni.ove draži koje pristižu sa periferije podražuju motoneurone. PERIFERNI MOTORNI NEURON Zahvaćeni su pojedini mišići.gruba motorna snaga je snižena.pa pokreti zahvaćenih mišića nisu mogući.ritmički pokretiponavljanje kontrakcija i relaksacija mišićnih grupa).ali može da bude očuvana sposobnost izvođenja aktivnih pokreta. Tetivni refleksi su iz tog razloga povišeni. Nema patoloških refleksa.spastičnog tipa(fenomen peroreza)nastaje zbog izostanka inhibitornog uticaja piramidalnog puta u nivou sinapsi u kičmenoj moždini. Javljaju se patološki refleksi(Babinski i njegove modifikacijeOppencheim.SINDROMI LEZIJE KIČMENE MOŽDINE Diferencijalna dijagnoza za sindrom centralnog i perifernog motornog nerva CENTRALNI MOTORNI NEURON Zahvaćene su grupe mišića.nekad pojedini mišići.Fascikulacije označavaju sinhrone. Nekada se nalazi klonus patela i stopala(neiscrpni. Na emg-u se nalazi abnormalna nervna provodljivost.dobija se više uzastopnih refleksnih odgovora). Vascikulacije su često prisutne. Nema fascikulacija.te nema pokreta bilo kog dijela ekstremiteta.brzi.one su nastale usljed inaktiviteta.One označavaju aktivnost denervisanih mišićnih vlakana kao rezultat procesa iritacije ili lagane destrukcije alfa-motoneurona u prednjim rogovima.koji su grubi. Kožni trbušni refleksi nisu sniženi ili ugašeni. Tonus je povišen. Nema klonusa. Atonija(flakcidnost)ili hipotonija zahvaćenih mišića zbog toga što je povredom prekinut eferentni dio refleksnog luka za tonus. 4 .sem ako je lediran nivo kičmene moždine u kome se nalazi i njihov refleksni centar.često polikinetički(umjesto jednoga odgovora na udar refleksnim čekičem.

Za podizanje bolesnika su potrebne barem četri osobe i što je važno znati da se trup nesmije savijati.koji napuštaju kičmenu moždinu ispod nivoa TH-4 motornih korjenova.Prvo se ispituje površni a nakon toga duboki senzibilitet.u pitanju je komplena transvezalna lezija kičmene moždine i prognoza za oporavak je loša. 5 .Potrebno je također uraditi palpaciju trbuha da bi otkrili koje su to povrede kičme sa prednje strane kao i visceralnih organa.Pozicija pacijenta je u tzv. Palpacijom se traže mjesta sa lokalizovanom bolnom osjetljivošču..kada je kičmena moždina naglo i kompletno prekinuta.dorzalnom dekubitusu.znojenje i pilorekcija ispod nivoa povrede su privremeno odsutni.Sistematska hipotenzija može biti izražena za vrijeme spinalnog šoka. Postojanje senzibiliteta distalno od nivoa povrede kkičmene moždine čini leziju inkompletnom i moguć je svaki oporavak koji varira od minimalnog do potpunog.Ovaj pregled se završava neurološkim pregledom. Otkrivaju se ekhimoze.kada bolesnik izađe iz faze spinalnog šoka.što je uzrokovano lezijom simpatičkih vlakana u lateralnim rogovima.Prestanak spinalnog šoka označava pojava bulbokavernoznog refleksa. Ovaj stadijum kompletne transferzalne lezije kičmene moždine naziva se spinalni šok i traje različito dugo. Ako nema vidljivih znakova povrede kičmenog pregled se nastavlja na boku.spazam paravertebralne musculature. od 24(h) do nekoliko sedmica.Vazomotorni tonus.Ako je pacijent u komi a ima povrijeđenu kičmenu moždinu treba ispitati reakcije na bolne stimulacije.kontrola mokračne bešike i crijeva ugašena.Na pregled utiče stanje svijesti povrijeđenog. KLINIČKI PREGLED POVRIJEĐENIH Za osobu koja ima povrede kičmenog stuba liječenje počinje na mjestu povrijeđivanja. KLINIČKA SLIKA NEKOMPLETNE(INKOMPLETNE)LEZIJE KIČMENE MOŽDINE Djelimični gubitak funkcije kičmene moždine može se odrediti prisustvom voljne mišićne snage ili očuvanog senzibiliteta distalno od nivoa lezije kičmene moždine..svi kv aliteti površnog i dubokog senzibiliteta su ugašeni.osteotendinzone reflekse i posebno analni tonus.Ispitivanje senzibiliteta mora biti precizno i detaljno.deformacije kičmenog stuba..KLINIČKA SLIKA POTPUNOG(KOMPLETNOG)TRANSVEZALNOG PRESJEKA KIČMENE MOŽDINE Svi voljni pokreti ispod nivoa povrede su nepovratno izgubljeni i to neposredno poslije povrede tj.kao i seksualna funkcija kod muškarca.

a ona uključuje voljnu i nevoljnu kontrolu od strane nrevnog sistema. Urin se stvara u bubrezima.U fazi pražnjenja mokraćni mjehur se steže(kontrahira). Osnovna uloga bubrega je ekskretorna-izlučivanje otpadnih produkata metabolizma.viška vode i elektrolita i substancija stranih organizmu.mokraćovoda(uretera).Odatle signali idu u mozak.KOMPLIKACIJE KOJE NASTAJU KAO POSLJEDICA POVREDE KIČMENE MOŽDINE KOMPLIKACIJE NA URINARNOM TRAKTU On se u osnovi sastoji od bubrega.a sfinkter(prstenasti mišić) se otvara.Nevoljni postupak uključuje otvaranje sfinktera i kontrakciju mišića mokraćnog mjehura bez učešća naše volje.(Voljna kontrola mokrenja). FUNKCIJA MOKRAĆNOG MJEHURA KOD OŠTEĆENJA 6 .Osnovna razlika između ženskog mokraćnog sistema i muškog je u dužini mokraćne cijevi.mokraćnog mjehura(vesica urinaria) i mokraćne cijevi(uretre).a iz mozga ponovo prema sfinkteru mokraćnog mjehura nakon čega se on kontrahira i prazni.Kod punog mokraćnog mjehura nervni impulsi idu u sakralni dio kičme dajući signale da je mjehur pun.On predstavlja mišićnu vreću koja se širi i zadržava mokraću. Mokraćni sistem kod muškarca Mokraćni sistem kod žene U normalnim uslovima postoji saradnja između mokraćnog mjehura i mišićnog sfinktera.Tada mokraća prolazi kroz urtru napolje.Prostatična žlijezda producira hormon koji usporava rast i razvoj bakterija.te postojanaja žlijezde prostate jod muškarca.putem urina.a onda nishodnim putem dospijeva preko uretera u mokraćni mjehur.

te vračanje urina nazad prema bubrezima. Ovisno od nivoa oštećenja kičmene moždine postoje dvije opšte vrste disfunkcija mokraćnog mjehura: A.u manjim količinama te ovisno od neurološkog oštećenja.Tako se sprečavaju urinarne infekcije.mišići mjehura su izgubili sposobnost kontrakcije.Vlakna mišića mokraćnog mjehura imaju spazme i stežu se sami po sebi. Ovaj tip mokraćnog mjehura čest je kod povreda kičmene moždine iznad lumbalnog Segmenta.U početku to radi medicinsko osoblje.Kod oštećenja gornjeg motornog neurona.Stalna kataterizacija može biti u obliku stalno postavljenog katetera(Foleyev)kateter u 7 .mokraćni mjehur zadržava manju kolićinu urina nego prije oštećenja.Intermitentna ili povremena kataterizacija kateterom koji se postavlja kroz uretru u mokraćni mjehur nekoliko puta dnevno(svaka 3-4 sata).mokraća može sama isticati. B.pa se tome prilagoditi i katateriziranje i uzimanje tečnosti(1500ml urina dnevno).Poželjno je što češće i redovnije prazniti mokraćni mjehur i držati kožu oko genitalija suhom i čistom radi prvencije mnogih komplikacija.Optimalno je da količina izlučene mokraće bude 300-500ml.Kada je mjehur prepunjen zbog nesposobnosti kontrakcije. Pribor za intermitentnu samokateterizaciju intermitentne samokateterizacije II.ono može biti i pod voljnom kontrolom.a onda se obuči sam pacijent.KIČMENE MOŽDINE Kod oštećenja kičmene moždine nervni signali iz mjehura nemogu putovati u mozak i iz njega ponovo se vraćati u mjehur(dajući signale da je mjehur pun i da ga treba prazniti). Mlohavi mokraćni mjehur(Atonički mjehur). Upravljanje mokrenjem Osnovni ciljevi koji trebaju pacijenti da postignu jesu održavanje što manjeg pritiska u mokraćnom mjehuru i što manju količinu urina u njemu.istegnuti su. Refleksni mokraćni mjehur(Spastićni mokraćni mjehur). Tehnike pražnjenja mokraćnog mjehura mogu biti sljedeće: I.Javlja se kod oštećenja donjeg motornog neurona.a kao rezultat toga mokrenje može biti često.dok je kod kompletnih lezija izvan voljne kontrole. Ovo se najčešće dešava kod oštečenja kičmene moždine u predjelu sakralnog dijela kičme-cauda equine.To se često događa kod inkompletnih lezija.što dovodi do nakupljanja velike količine urina u njemu.Dobro je vršiti bar 4 kataterizacije dnevno da se spriječi rastezanje mokraćnog mjehura i mogućnosti nastanka infekcije.

Nije preporučljivo korištenje mehaničkog podražaja za pražnjenje bešike. Prvencija urinarnih infekcija kod pacijenata sa povredama kičmene moždine • unošenje odgovarajuće količine tekućine u toku dana.Stimulatorno mokrenje u nekim slučajevi a možemo izazvati mehaničkom stimulacijom.Kateter se obično mijenja 21-30 dana.Vraćanje urina iz bešike u bubrege dešava se u dva slučaja: • iritabilan.sterilna.koji vrača urin u bubrege.visoko upijajućih pelena)izbjegavanje infekcija.Kateter na vrhu ima balončić i sprečava izvlačenje.Spontano mokrenje kod oštečenja gornjeg motornog neurona neki se mokraćni mjehuri spontano stežu(kontrahuju).postavlja se vanjski skupljač mokraće URINOM.Za takve mokraćne mjehure koji se spontano.čime se ispiru bakterije iz urinarnog trakta spriječava nastanak infekcije i stvaranje kamenaca.stajanje urina.mokraćnu cijev. • disinergija(nekoordiniranost)mokraćnog mjehura koji se kontrahira i njegovog sfinktera koji se ne može otvoriti. 8 .te čestim promjenama vlažne odjeće. • kataterizacija mora biti pravilna.redovnim pražnjenjem mokraćnog mjehura.nadražljiv mokraćni mjehur.kod koga je izgubljena elastičnost. • pražnjenje mokraćnog mjehura 3-4 puta u toku dana. • uzimanje jednokratne doze antibijotika nakon seksualnog akta ili dozu od 1-2 dana nakon pojave prvi simptoma.Da bi se održao nizak pritisak treba često prazniti mokraćni mjehur.Spastičan mišič se može pokrenuti ako se lagano lupka ili masira donji dio trbuha iznad pubične kosti.da održi kožu pacijenta suhom. Slika 1 Slika 2 Da bi se izbjegao visok pritisak u mokraćnom mjehuru koji može dovesti do vračanja urina prema bubrezima i izazvati njihovo oštećenje mora se pravilno provoditi često pražnjenje mokraćnog mjehura.razvoj i rast bakterija.kontrolom unosa tečnosti u organizam.sami prazne ili kojima je urađena sfinkteronemija(hirurški postupak grlića mjehura).da se spriječi prepunjenost mokraćnog mjehura. III.pa se kod povećanja količine mokraće stvara povećani pritisak.kao povlačenje stidnih dlačica što če izazvati refleksno mokrenje. IV.nošenjem pogodnih sredstava(kondoma.održavanje higijene genito-urinarnog trakta i analnog otvora. • održavanje kože suhom.a koriste se lijekovi za opuštanje sfinktera ili se vrši hirurško otvaranje.ili suprapubična(kroz trbušnu stijenku).

Funkcija kože je zaštita tijela.Oni nastaju od mineralnih naslaga koje su uzrokovane infekcijama.pojave krvi u mokraći.nazeba. Epidermis je površinski sloj koji se spolja sastoji od mrtvih ćelija a iznutra je sloj živih ćelija.ureterima.Utoku su ispitivanja vakcina koje će se davati oralnim putem.Subjektivni izazivaju osjećaj bola u leđima.koji su zaduženi za odbranu organizma od infekcije.te se u mokraći pojavljuju kao talog ili sediment(pijesak).ili u mokraćnoj bešici.uvećane prostate i time smanjuje mogućnosti nastanka urinarnih infekcija.a svojim prisustvom povećavaju sklonost ka infekcijama i urinarnoj sepsi. Najčešće su manjih dimenzija(mikrokalkulusi) i lako prolaze mokraćne izvodne cijevi.sastoji se od vezivnog tkiva koje daje koži elastičnost.žlijezde lojnice.krvni sudovi i nervni završeci.Mrtve bakterije u vakcini se nešire nego potiču organizam na proizvodnju antitijela koje će se kasnije boriti protiv živih bakterija u infekciji.u bubrezima.U njemu se nalaze korijeni dlake.regulacija temperature tijela i osjetljivost. u budućnosti se predviđaju vakcine protiv recidivirajućih urinarnih infekcija.regulacija tekućine.dovode do pojava mučnine i nagona na povraćanje.groznice.injekcionim putem a za žene čak i vaginalnim putem.Građena je iz dva sloja tkiva:epidermisa i dermisa.žlijezde znojnice.tumora.visokim sadržajem kalcija ili drugih hemijskih materija u krvi i mokraći. Komplikacije na koži Koža pokriva i štiti cijelo tijelo.Ispitivanja su pokazala da su infekcijama sklonije osobe sa sniženom vrijednošću imunoglobulina u serumu.a u kućnim uslovima upotreba test trakica(Dipstik) koje mijenjaju boju ukoliko postoji urinarna infekcija(nitriti prelaze u nitrite pod dejstvom bakterija).dermis. Kamenci mokraćnog sistema Kamenci se mogu razviti u svakom dijelu mpkraćnog sistema.Unutrašnji sloj kože.dovesti do hidronefroze bubrega.osjećaja nelagode.kamenaca.Kamenci većih dimenzija mogu blokirati mokraćne puteve. hirurško liječenje urinarnih obstrukcija zbog urogenitalnih anomalija.koje će se bazirati na povećanju imunološke otpornosti organizma.a zamjenjuju ih ćelije unutrašnjeg dijela epidermisa. Dekubitusi dekubitusi 9 .a ako traju duže destruišu aktivni bubrežni parenhim i dovode do bubrežne insuficijencije.• • • česte kontrole urina i urinokontrole.Mrtve ćelije se stalno ljušte.

Na taj način povećava se rizik od oštećenja kože pod pritiskom.opisuju se četiri stadija. • povećana temperatura tijela.sakralna trohanteri.klizanje pacijenata u krevetu ili kolicima uz dodatni pritisak težine tijela.Tkivo ispod pritiska je sposobno da mu se odupire. Klasifikacija ulceracija po stadijima: Postoji u literaturi mnogo klasifikacija stanja ulceracija.oboljenje srca.od kada postoje pisani naučni dokumenti o Egipatskim mumijama. Najznačajniji ekstrinizički faktor nastanak ulceracije je pritisak.Najčešća predlekciona mjesta na kojima se javljaju dekubitusi su:bedra i glutealna regija.mobilnost i mentalnu sposobnost. Prema National Preassure Ulcer Advisory Panel.reaktivne hiperemije i ako traje više od 24 sata.a može se javiti i u toku spazma.tuberisitasi.stadij pokazuje parcijalni gubitak debljine kože(uključuje još uvijek dermis)dovodeći do abrazije kože.cinka).jednako obolijevaju žene i muškarci a incidenca je veća kod starije životne dobi.koje nastaje kada se dva sloja tkiva koji se nalaze jedan iz drugi ostežu ili vuku u suprotnim pravcima.prisustvo kontraktura mogu povećati mogućnost nastanka ulceracija na koži.potiljka(okcipitalno).prisustvo komorbidnih stanja kao što je šećerna bolest.Također se mogu javiti i u predjelu nosa.Produžena izloženost pritisku dovodi do cirkulatornih okluzija.neprekidan.patela.Termin dekubitus se izvodi iz latinske riječi “težiti dole“a saznanja o njemu sežu u daleku prošlost.željeza.ali pokazuje znakove eritema. Patofiziologija dekubitusa:postoje mnogi fektori koji utiču na nastanak dekubitusa.Ove promjene se mogu javiti u okviru samo dva sata neprekidne izloženosti pritisku.povećava metaboličke promjene i mogućnost nastanka anoksije tkiva.To su: 1.promjene u smislu ishemije si ireverzibilne. Trenje kože(frikcije)također su ekstrinzički faktor nastao zbog stalnog tljanja(vučenja) Preko površine kože.stadij u kome je intaktna koža.dijele se u ekstrinizičke i intrinizičke.pojavljuje se induracija.Takva pojava uzrokuje napuknuće i trganje kože. 10 . U ekstrinizičke faktore spada i istezanje(shear forces.maleolusi.odumiranja ćelija tkiva i na kraju se stvara nekroza-ulceracije.promjenom položaja tijela ulceracije se mogu prevenirati.Takve pojave nastaju za vrijeme transfera-kada se tijelo ili dijelovi tijela vuku preko kreveta ili kolica ili klozetne šolje.pluća.što uzrokuje pojavu rana ili dekubitusa.edemi.po kojima se klasificira oštećnje kože.ukoliko pritisak traje kratko.Rane od pritiska(preassure sore)ulceracije ili dekubitusi su vrlo česta komplikacija kod pacijenata sa povredama kičmene moždine. Kod pacijenata koji imaju normalan senzibilitet.Ukoliko je pritisak dugotrajan. 2. U intrinzičke faktore koji dovode do dekubitusa(ili takva stanja pomažu nastanku)mogu se spomenuti: • urinarna i fekalna inkontinencija udružena sa pritiskom koji može povećati rizik od nastanka dekubitusa posebno u poveličnoj regiji.ali je tu period neprekidnoj izloženosti pritisku duži. • Anemija(deficit crvenih krvnih zrnaca.pothranjenost.gdje su koštane izbočine kao što je išijadična kost.koji tijelo vrši svojom težinom na kožu iznad isturenih mijesta na kostima tijela(tuberositasima)često jačine i do 150 mmHg.ishemije(anoxiae) tkiva.kože.Za pacijente sa paraplegijom dekubitus je direktni uzrok morbiditeta/mortaliteta.na prsima-grudima.uvjetuje okluziju krvnih sudova i pomaže nastanku dekubitusa(npr.što uzrokuje nastanak mjehurića(plikova).

Fleksione kontrakture se riješavaju također hirurški.te se blagovremeno liječe urinarne infekcije i colitis.Hrana se može aplicirati per os. • Mora se evaulirati način ishrane. jer se smatra da je malnutricija jedan od reverzibilnih uzroka dekubitusa. • Bakterijske kontaminacije moraju biti tretirane promptno da se ne komplikuju osteomijelitisu.educirati i ako treba intervenisati kod liječenja u kućnim uslovima. • Rane se moraju održavati čistim.enteralno preko sonde davanjem suplemenata.moraju biti uključeni u liječenje i nadzor kako bi se postigla maksimalna rehabilitacija pacijenta.odnosno anemija.te obezbijediti odgovarajuća temperatura tijela. Poželjno je imati patronažne timove medicinskog osoblja.pacijenti se obučavaju za samostalnu njegu i nadzor. Neurohirurg. Liječenje dekubitusa Ovisno od stanja organizma i veličine dekubitusa.ortoped.posebno čistim od urina i fekalija. • Moraju se zaštititi-obložiti sva mjesta koja su izložena pritisku. • Pacijentu se mora davati dovoljna tečnosti u toku dana.te bakterijemijom.liječenje je u osnovi opšte i lokalno.gerijatar.zračni kreveta.specijalistima.Sulfamylonom Hydrogelom. 4.Bolja prvencija dekubitusa može se postići: • Upotrebom specijalni sjedeći kolica.E.davanje preparata željeza su također mjere prvncije dekubitusa.Adekvatna ishrana poboljšava opšte stanje pacijenata.kolitisom ili celitisom.koji je baktericidan za mnoge gram pozitivne i gram negativne baktrije.a time se smanjuje mogućnost nastanka dekubitusa.kosti.smrzotina ili opekotina.a ujedno pružila i potpora ljekarima. • Edukaciji pacijenata koji moraju shvatiti da sami preuzimaju odgovornost za prvenciju dekubitusa samostalnim mjerama zaštite.vodeni kreveta.da ne bi došlo do povreda.zračnih jastuka.fizijatrima i fiziotarapeutima.stadij pokazuje potpuni gubitak debljine kože sa oštećenjem potkožnog tkiva.venskim putem.Predstavlja ulceracije sa ili bez potkožnog tkiva.C.Pacijenti sa refrakternim spasticitetom se podvrguju neurohirurškoj ablaciji. 11 .davati optimalan unos bjelančevina.vitamina B. • Spasticitet se kontroliše medikamentima na bazi Datrolone Sodium.3.ali ne i fascija ispod.te moraju biti suhe.U tom cilju vrše se česte inspekcije kod inkontinentalnih pacijenata.kao što su tuberositas.koje će povremenonadzirati.a može i pareneralnim.stadij predstavlja prodor defekta u mišiće.internista-nefrolog.te prvencija dekubitusa u kućnim uslovima.tetive.urolog. • Korekcija krvne slike.Nakon liječenja u hospitalnim uslovima.Prva stepenica u redukciji i eliminaciji uvjeta za stvaranje dekubitusa je repozicija pacijenata svaka dva sata.uz vršenje frikcija. Medicinska briga u smislu prvencije dekubitusa Problem prvencije i liječenja dekubitusa mora se podići na multidisciplinarni nivo kako bi se postigli maksimalni rezultati. • Rane sa debrisom ili fibrinskim eksudatom mogu se mehanički očistiti sa fiziološkom otopinom ili sulfadianizom(Silvadene).

One ograničavaju pokrete zglobova i predstavljaju problem jer ometaju tranfere(u kolica i iz kolica)ili mijenjaju držanje tijela pri korištenju kolica u dnevnim aktivnostima.potkoljenice vise sa opterećenjem u predjelu skočnog zgloba.Kontrakture mogu biti u položaju ekstenzije ili fleksije.Osteoporoza 12 .Otvoreni i komplikovani dekubitus 5.Kod paraplegičara najčešće srećemo ekstenzione kontrakture koljena i skočnih zglobva ali se povremeno sreću i fleksione kontrakture istih zglobova.Opšte mjere liječenja imaju za cilj jačanje organizma kao cjeline.Ekstenzione kontrakture koljena su posljedica dugotrajne imobilnosti.kostima 2.pa i kroz dekubitus.čists dekubitus 3.zglobovima. Pored gore navedenih komplikacija mogu se javiti komplikacije kao: 1.pa ih dijelimo na fleksione i ekstenzione.Vertikalizacija pacijenata i njegovo aktiviranje.U stacionarnim ustanovama to izvodi terapeut.a drži se onoliko dugo koliko pacijent može da izdrži. Korekcija položaja u postelji vrši se potkoljenom šinom koja se postavlja više puta dnevno.To najbolje uspijevamo razgibavanjem zglobova u punom obimu.Otvoreni zagađeni dekubitus 4.protok krvi kroz organizam u cijelini. Fleksione kontrakture koljena su uzrokovane nepravilnim položajem u postelji ili dugotrajnim sjedenjem u kolicima.Istezanje silom zemljine teže obavlja se tako da pacijent sjedi na ivici kreveta .One se ispravljaju u postelji na dva načina:djelovanjem zemljine teže u sjedećem položaju i istezanjem u ležećem položaju sistemom kotura.Protok krvi na ugroženim mijestima poboljšava se otklanjanjem pritiska.a u predjelu skočnog zgloba postavi se platnena omča pa se sistemom kotura vrši natezanje u pravcu fleksije koljena.Komplikacije na mekom tkivu.te pobpljšavanje krvotoka na ugroženim dijelovima tijela.Daje se visokokalorična.Da bi osposobili pacijenta za korištenje kolica moramo spriječiti nastanak kontraktura.Prijeteći dekubitus 2.bogata bjelančevinama i vitaminima.Hirurško liječenje dekubitusa Kontrakture Kontrakture predstavljaju očvrsnuće tkiva u mišićima oko zglobova.Rane se mogu zračiti ultravioletnim zračenjem da se izazove reaktivna hiperemija koja će poboljšati cirkulaciju. Lokalne mjere liječenja započinju se uvijek kontervativno. U težim slučajevima nadoknada bjelančevina se može vršiti enteralnim i parenteralnim putem preparatima plazme ili transfuzijom pune krvi i preparatima željeza. poboljšava rad srca.“dubku“ili oscilatornom stolu.korektivnim šinama ili istezanjem sistemom kotura.Otvoreni.pa tek ukoliko ne uspiju liječenje se nastavlja hirurškim mjerama.Ove kontrakture se ispravljaju korekcijom položaja u postelji sa opterećenjem.Pacijent se postavlja u rasteretni položaj i rigorozno se sprovode sve mjere prvenciji.ali istovremeno on obučava pacijenta i njegovu porodicu da to mogu i sami obaviti u kućnim uslovima.Istezanje sistemom koturaca izvodi se tako da pacijent leži potrbuške sa fiksiranom natkoljenicom platnenim pojasom. Kontraktura skočnog zgloba se najčešće sreću u plantarnoj fleksiji a najefikasnije se riješava stajanjem sa punim osloncem u razboju.Iz didaktičkih razloga dekubitusi su podijeljeni na: 1.raznovrsna ishrana.

tenziju pulsa.3.NJEGA DISAJNIH PUTEVA Osobito je važno kod cervikalnih i visokih torakalnih lezija. Pacijenta učimo da koristi pomoćne inspiratorne mišiće.zbog dugotrajnog vještačkog disanja poslije vađenja kanile pacijent se uči produktivnom kašljanju.zbog potrebe izbacivanja nakupljenog sekreta.U slučaju potrebe pomažemo se aspiratorom. Faza imobilizacije traje od dana povrede do prelaska bolesnika u kolica..potrebu za mirovanje(zbog sanacije eventualnih preloma) i potrebu za aktiviranjem radi prvencije mnogobrojnih komplikacija.u slučaju potrebe kod ovakvih pacijenata pristupa se traheotomiji.jer se pacijent na taj način oslobađa ostatka vazduha i omogućava mu da primi veću količinu kiseonika.Ako se izvrši traheotomija.Gastrointestinalni poremećaji KINEZITERAPIJA KOD PARAPLEGIJE Ljekar i fiziotarapeut uradit će procjenu stanja pacijenta i na osnovu toga napravit će kineziterapijski program koji obuhvata: • Obuka pacijenta relaksacije • Vježbe disanja • Pasivne vježba plegičnih ekstremiteta • Korektivni položaj • Vježbe snage za neoštećenu muskulaturu • Vježbe paretične muskulature • Vježbe spastične muskulature • Adaptacija pacijenta na vertikalni položaj • Obuka transfera • Vježbe ravnoteže • Aktivnost sa kolicima • Vježbe u razboju • Vježbe stajanja i hoda • Aparatisanje i sportske aktivnosti Kineziterapijski termin dijelimo u dvije faze:fazu imobilizacije i fazu mobilizacije.vrijednosti CO2.frekvencu disanja. Pošto su interkostalni mišići inervisani Th 1-11 jasno nam je da su svi pacijenti sa povredom cervikalne medule respiratorno ugroženi. Kod lezija C3-4 postoji visoki položaj dijafragme.Na taj način oni će uspijevati da dubokim disanjem u dvočasnim intervalima sami regulišu povećanu potrebu za kiseonikom.što smanjuje plućnu ventilaciju i pacijent nastoji da dođe do svježeg zraka.pristupamo više puta dnevno maksimalnom pritisku na zidove grudnog koša u ritmu vještačkog disanja. FAZA IMOBILIZACIJE U fazi imobilizacije provodit ćemo: 1.Zadatak fiziotarapeuta je da grudni koš pacijenata pasivno dovodi u fazu ekspiriuma.Precizno mjerimo VK(vitalni kapacitet).Kardiovaskularne i plućne komplikacije 4. 13 . Ova faza traje otprilike oko tri mjeseca i ima zadatak da pomiri dva oprečna zahtjeva.Pacijent ima osjećaj da ne dobiva dovoljno kiseonika.Terapeut obavlja vibracionu masažu toraksa.da spriječi gubitak elascititeta međurebarnih mišića.

3.doći će do skraćenja ishiokruralne grupe mišića.U tom slučaju potrebno je aktivirati očuvanu muskulaturu aktivnim vježbama. Kod kompletne plegije.Tek poslije konsolidacije frakture dozvoljena je fleksija kuka pasivnim vježbama i promjenom položaja u krevetu.elektrostimulacijom ćemo obuhvatiti više mišića.ali se obezbjeđuje maksimalna hiperekstenzija.PASIVNE VJEŽBE PLEGIČNIH EKSTREMITETA Ispod nivoa lezije koristimo vježbe za sprečavanje nastanka tromboze i kontraktura.a kod lezije ispod Th 11 nije uopšte dozvoljena fleksija kuka.Povoljni položaji utiču na regulaciju cirkulacije.a spazam povećava stepen skraćenja.povoljno djeluje na oporavak pretične muskulature.zbog insuficijencije venskog krvotoka.doprinjet ćemo smanjenju stepena samostalnosti pacijenta u kasnijoj fazi rehabilitacije.jer ako neuspijemo očuvati pokretljivost svih zglobova i dobru elastičnost mišića.Kod niskih lezija postoji mogućnost pomjeranja frakturiranih djelova kičmenog stuba.Kontinuitet kineziterapijskih vježbi za vrijeme spinalnog šoka je obavezan.a u nekim slučajevima pacijentu dati kiseonik.Pojava spazma je kontraindikacija za postavljanje zglobova u (srednje) položaje.Nikad ne treba stimulirati aduktore i fleksore natkoljenice jer su oni najčešće spastični mišići.Budući da spinalni šok prikriva definitivnu sliku neuroloških ispada.Za nastanak kontraktura odgovorna je nedovoljna ili neadekvatna kineziterapija.Ako su ove grupe mišića skraćene položajem.Tada možemo očekivati seriju tromboza i nastanak kontraktura.postavimo rolnu ispod koljena. Ako npr.pored oduzetosti skeletne muskulature.Neće biti velike koristi ako se pacijent vježba pet dana u nedjelji a dva dana ostaje bez terapije. Njihovo skraćenje dovest će i do skraćenja tricepsa sure i fleksora kuka.Pasivne vježbe ekstremiteta u cilju prvencije kontraktura predstavljaju značajnu mjeru kojom ćemo stvoriti uslove za provođenje programa liječenja i rehabilitacije.KOREKTIVNI POLOŽAJ Kineziterapija kod povreda kičmene moždine podrazumijeva i postavljanje segmenata u najpovoljnije položaje.U ranoj fazi(spinalni šok)važan je kontinuitet terapije.niti one smiju dugo trajati.Uporedo sa kineziterapijom provodi se i 14 .U ranom stadiju nikad nesmijemo započinjati tretman napornim vježbama.Proticanje krvi će zavisiti od sile gravitacije jer se nemože računati ni na mišićnu pumpu plegične muskulature ekstremiteta.Zbog toga u početku možemo pribjeći električnom držanju mišića.Radi toga okretanje pacijenta u dvočasovnim intervalima nije samo prvencija dekubitusa nego i gimnastika cirkulacije.pacijenta treba tretiratu kao da će sve funkcije povratiti.spazam će se povećati i dovesti do njihovog daljeg skraćenja. Tako nastaje circulus vitiosus:skraćenje mišića povećava spazam.jer na taj način čuvamo elastičnost mišića i tada mišić bolje odgovara na položaj električne struje. Vensko proticanje poboljšat ćemo pasivnim vježbama ekstremiteta masažom(glađenjem) Muskulature.Lezija od Th 9-11 toleriše fleksiju kuka samo 45 stepeni.a spazam je apsolutna kontraindikacija za elektro stimulaciju.a novi ritam se može odrediti po prestanku spinalnog šoka.Česta pojava je pneumonija i edemi mlitave muskulature. Kod povrede Th 5-9 fleksija ne smije preći ugao 90 stepeni.koje možemo kompenzirati dubokim disanjem.Ako je lezija inkomplentna.postoji i oduzetost glatke muskulature krvni sudova.Svakoj elektroterapiji treba da predhode pasivne vježbe.2.sprečavaju nastanak kontraktura.sprečavaju pritisak na pojedine segmente.Pasivne vježbe treba strogo dozirati jer mogu dovesti do opterećenja malog krvotoka i stanja dispnoe.Naročito obazrivi moramo biti sa vježbama fleksije u kuku.

socialnu i psihičku rehabilitaciju. Cilj ovih vježbi je da poboljšamo cirkulaciju i preveniramo trombozu.njega ovih bolesnika usmjerena na njegu mokraćne bešike.deset puta-jednom dnevno.tj. Slika 3 Slika 4 15 Slika 5 .izdržljivosti i vještine za samostalnost u aktivnostima svakodnevnog života i profesionalnim aktivnostima.Pošto je mirovanje u ovoj fazi osnovna terapijska mjera.Kineziterapija u ovoj fazi terapije omogučit će postizanje samostalnosti pacijenta. U ovoj fazi provodimo: 1.Cilj kineziterapije je razvijanje snage.Terapeut treba da obuči pacijenta da ove vježbe samostalno izvodi. Rana kineziterapija posebnu pažnju usmjerava na angažovanje mišića iznad nivoa lezije.mišića sa očuvanom inervacijom. Nigdje nije toliko značajno aktivno učešće pacijenata u realizaciji programa rehabilitacije a prije svega kineziterapija.Pasivne vježbe za plegične donje ekstremitete. Vježbe sa otporom FAZA MOBILIZACIJE U ovoj fazi odgovorna za dalje napredovanje rehabilitacije pada skoro isključivo na pacijenta.Primjenjuju se pasivne relaksirajuće vježbe svih zglobova od proksimalnih ka distalnim u punom obimu.održimo elastičnost mišića i spriječimo nastanak kontraktura i nakraju smanjimo spastičnost.crijeva.Mišići iznad nivoa lezije kod definitivne plegije moraju biti pripremljeni da preuzmu na sebe izgubljene funkcije bar u okviru samozbrinjavanja i aktivnosti svakodnevnog života.a to je uslov za njegovu profesionalnu.otpor koji se daje pacijentu mora biti strogo doziran(vježbe sa otporom).prvenciju dekubitusa pa termine kineziterapije moramo uskladiti sa treningom mokraćne bešike i crijeva.

Javit će se vrtoglavica.mučnina.a u osamnestoj nedjelji dobiva definitivan oblik.Ovaj postupak sprovodimo svakodnevno. Uporedo sa ovim vježbama možemo koristiti oscilatorni sto.Zbog toga ove pacijente trebamo postepeno privikavati na uspravni položaj. 3. 16 .Pacijent ima osjećaj «kidanja» i «čupanja» u spastičnom dijelu.Adaptacija na vertikalni položaj. Kada pacijent savlada vertikalan položaj spreman je za aktivnosti van kreveta.2.a povećanje ugla iznad 75 stepeni nije potrebno.Vježbe za smanjenje spastičnosti.bar dva puta po trideset minuta.Potrebno je da određenim postupcima jdelujemo inhibitorno.Spazam je posljedica oštečenja medule spinalis i nedostatak inhibitorne kontrole centralnog nervnog sistema.Trebamo voditi računa da se ugao ispravljenja postepeno povećava.u dvanestoj nedjelji se smanjuje.a ubrzo i sjedeći položaj.Za ovu priliku koristimo vježbe istezanja spastični mišića.Spastičnost se javlja oko osme nedjelje od povrede.a pod dejstvom sile zemljine teže.Zbog toga pri vertikalizaciji pacijenta.nesvjestica.povećavamo prag nadražaja refleksa na istezanje i mišić će odgovoriti inhibicijom.a što postižemo vertikalnim opterećenjem kostiju.Također možemo koristiti i inhibitorne položaje. Cilj nam je da smanjimo ili otklonimo spazam i pacijentu omogućimo da izvodi pojedine aktivnosti.Pacijent će uskoro moći bez problema zauzeti polusjedeći položaj. Spinalna povreda prati paraliza vazomotora.što će mam poslužiti ne samo za savladavanje vaskularne reakcije nego kao i prevencija osteoporotičnih promjena.nekontrolisano će se ispuniti dilatirani krvni sudovi abdomena i donjih ekstremiteta.Prvi akt bit će podizanje uzglavlja.

Vježbe balansa nastavljamo vježbama pred ogledalom sjedeći u kolicima. Ove kvalitete razvit će još bolje kroz sportske aktivnosti. Pri savladavanju ovih aktivnosti često koristimo pomoćna sredstva i pomagala kao što je:trapez. U obuci transfera počet sa obukom u nivou kolica.Obuka transfera.Adaptacija na vertikalni položaj 4.pa tek onda iznad i ispod nivoa kolica.osobito centralni nervni sistem.Viši stepen predstavljaju vježbe balansa sa opterećenjem.mišićni sistem.glatka daska.razne dizalice.Zadatak 17 . Vježbe balansa 5.sluh.koristeći vidni mehanizam.kada pacijent postiže brzo reagovanje i bolju koordinaciju.brzom vožnjom kolica.čim pacijent savlada sjedeći položaj.nervni sistem.Pacijent može održati ravnotežu i kad je u pitanju najveći hendikep.primjenjujemo u slučajevima paraplegije započinje sa obučavanjem pacijenata sa okretanjem u krevetu.Za dobru ravnotežu odgovorni su:koštanozglobni sistem. Cilj je da postignemo dobru ravnotežu. U periodu uvježbavanja ravnoteže mogu se primjeniti i Bobath-ove vježbe ravnoteže u sjedećem položaju.čim za to nema kontraindikacija.vestibularni aparat.stolnim tenisom.Vježbama je potrebno postići adekvatnu brzinu.vid. Vježbe ravnoteže(balansa)počinjemo već u krevetu.a kasnije i drugim transferima.Kolica predstavljaju zamjenu izgubljene funkcije donjeg ekstremiteta.Vježbe balansa.reagovanje na pomjeranje tijela i izbacivanje iz ravnotežnog položaja. Osnovni principi rehabilitacije da je osposobljavanje aktivan proces.igrama sa loptom.

nadkoljenica.čvrsto se držeći za rukohvat razboja.oba stopala i desnu šaku.Stojeći položaj je zbog efekata hemodinamike.prebacivanjem težišta nazad.pomoću bočnih fleksora trupa podiže i malo rotira karlicu sa lijeve strane na taj način pomjeri lijevu nogu malo naprijed.Tretman pacijenta sa nepotpunim oštečenjem medule spinalis gdje u kliničkoj slici dominira kvadripareza ili parapareza.uravnoteži se na tri tačke oslonca.trupa.Ovaj hod je brži jedino moguć za pacijente sa visokim lezijama kojima su bočni fleksori trupa i rotatori karlice nefunkcionalni. Četverotaktni hod je sporiji.karlice. 18 .Da bi pacijentu omogućili uspravan stav moramo mu obezbjediti pasivnu fiksaciju donjih ekstremiteta adekvatnim aparatom ili privremenim pomagalom.pacijent pomjera obje ruke naprijed. 6. Nivo oštećenja u visini L1 bit će indikacija za obuku funkcionalnog hoda.Obučava ga o načinu zauzimanja pravilnog sjedećeg položaja.sprečavanju sekundarnog deficita i maksimalnom razvijanju neoštećenih funkcija.njihovom funkcijom i načinom održavanja. U razboju počinjemo uvježbavanje hoda koji može biti dvotaktni i četverotaktni.jer na ovaj način pored ostalog postižemo rasterećenje urinarnog trakta.a onda snagom ruku podiže cijelo tijelo i prebacuje obje noge do iza linije koja spaja obje šake.istežemo mišićne grupe koje se inače brzo skraćuju.položaja ramena.Dvotaktni hod započinjemo iz stojećeg položaja.ruke i trup.On će upoznati pacijenta sa kolicima.Hod kod viših lezija je iscrpljujući pa je za pacijenta bolje da samo stoje.naravno kod pacijenata koji imaju očuvanu muskulaturu koja omogućava hod.zatim naprijed prebaci lijevu šaku.nazad.Ovaj tretman treba da ima progresivan tok tako da prva stajanja ne traju duže od deset minuta. Razboj nam omogućava da povećamo elastičnost mekih tkiva.okretanje.podiže karlicu i pomjeri desnu nogu naprijed. Cilj nam je da pacijent savlada stojeći stav i pripremi se za hod sa štakama.Spušta nogu na pod.sastojat će se u jačanju snage paretičnih mišića prema manuelnom mišićnom testu.potkoljenica i stopala.potrebno održati tri do četiri sata dnevno.teži.njihovim pojedinim dijelovima.terapeuta je da odabere adekvatna kolica.jačamo rameni pojas. Pacijent iz stojećeg položaja prebacuje naprijed desnu ruku na rukohvat razboja.Ciklus se zatim ponavlja.Aktivnosti u razboju. ali ga pacijenti više vole jer je sličniji normalnom hodu.Zatim obučava pacijenta u vožnji naprijed.aktivira bočne fleksore trupa sa desne strane.

jer je dekubitus lakše spriječiti nego liječiti. Paramobil 19 .Natkoljeni dio aparata kontroliše koljeni zglob.Vježbe u razboju 7.Zato se koristi najčešće natkonjeni aparat ili natkoljeni aparat sa palčevim pojasom.podpazušne ili podlakatne. Ovisno od stanja mišića karličnog pojasa.10-15 minuta. Prve aplikacije aparata traju kratko.Pelvični pojas kontroliše zglob kuka. Danas postoji više tehničkih rješenja za bolje estetsko i funkcionalno korištenje aparata.Po skidanju aparata treba odmah pregledati kožu i reagovati ako primjetimo crvenilo ili otisak aparata.ovisit će i vrsta štaka koje će pacijent koristiti. Aparatisanje Ima za cilj omogučavanje uspravnog stava kod pacijenta uz imobilizaciju donjih ekstremiteta.Potkoljeni dio aparata kontroliše skočni zglob.

4.a sfinkter se otvara.Ovisno od nivoa oštećenja kičmene moždine postoje dvije opšte vrste disfunkcije mokraćnog mjehura: Refleksni mokraćni mjehur(spastični mokračni mjehur)kod oštečenja gornjeg motornog neurona.Stadij u kome je koža intaktna.B.Dijelimo ih na 7 vratnih pršljenova.vitamina.E -edukacija pacijenta po prevenciji -liječenje dekubitusa -Postoje opšte i lokalne mjere kineziterapija kod paraplegije.kosti i tetive.Stadij pokazuje parcijalni gubitak debljine kože 3.Stadij predstavlja prodor defekta u mišiće. Dekubitusi su rane od pritiska.U fazi pražnjenja mokračni mjehur se steže(kontrahira).5 slabinskih pršljenova.Stadij pokazuje potpuni gubitak debljine kože sa oštečenjem potkožnog tkiva.C. Mlohavi mokraćni mjehur(atonički mjehur). 2.Tada Mokrača prolazi kroz uretru napolje. U kineziterapiji imamo dvije faze: Fazu imobilizacije i fazu mobilizacije.Ona može biti:spastična.Ovaj tip mokračnog mjehura čest je kod povreda kičmene moždine iznad lumbalnog segmenta.Ovo se najčešče dešava kod oštečenja kičmene moždine u predjelu sakralnog dijela kičme-caude equine. FAZA IMOBILIZACIJE U fazi imobilizacije provodi se: 20 .mišiči mjehura su izgubili sposobnost kontrakcije.5 krstačnih pršljenova.4/5 trtičnih pršljenova.posebno od urina -čišćenje rana fiziološkom otopinom -davanje optimalne količine bjelančevina.12 grudnih pršljenova.Klasifikacija dekubitusa po stadijima: 1.Javlja se kod oštečenja donjeg motornog neurona.a onda nishodnim putem dospijeva preko uretre u mokračni mjehur. Komplikacije Urin se stvara u bubrezima.kod oštečenja CNS i flakcidna kod oštečenja PMN.ZAKLJUČAK: Paraplegija predstavlja oduzetost donjh ekstremiteta. Medicinska briga u smislu prevencije dekubitisa: -upotreba specijalnih sjedećih stolica -zaštita mjesta izloženih pritisku -davanje dovoljne količine tečnosti -održavanje rana čistim.Kičmeni stub čine koštani elementi-pršljenovi kojih ima33/34 i fibrokartilaginozni diskusi.

Ozljede kralježnice ili kralježnične moždineDr.ParaplegijaDr.com.Aleksandra Mosolavac Dr.-njega disajnih puteva -korekcija položaja -pasivne vježbe plegičnih ekstremiteta FAZA MOBILIZACIJE U ovoj fazi provodimo: -pasivne vježbe za plegične donje ekstremitete -vježbe za smanjenje spastičnosti -adaptacija na vertikalni položaj -vježbe balansa -obuka transfera -aktivnosti u razboju -aparatisanje LITERATURA 1.Anatomija i fiziologija čovjekaDr.Muhamed Mataradžija 2. 21 .Internetwww.Ivan Džidić 4.paraplegija-hr.Saša Mosolavac Dr.Mirko Čuš 3.

..........................................................................................................2-3 Sindromi lezije kičmene moždine................14 Faza imobilizacije..........................................................................16 Vježbe balansa.11 Liječenje dekubitusa..............................................................................................................................................................................................................15 Pasivne vježbe za plegične donje ekstremitete.....................9 Komplikacije na koži..............................................................................................................................7 Prevencija urinarnih infekcija.......................16 Adaptacija na vertikalni položaj...........................................................................................................................................................................................................1 Klinička slika i početno liječenje...........................................................................................................................................................................5 Klinička slika nekompletne(inkompletne)lezije kičmene moždine.....................................................16 Obuka transfera................12 Kineziterapija kod paraplegije..........................................................................................................13 Njega disajnih puteva........9 Dekubitusi.......................................................................................................................................................................13 Korektivni položaj..........................17 22 ...........................................................................................................................................................7 Upravljanje mokrenjem...........................................6 Funkcija mokračnog mjehura kod oštečenja kičmene moždine......................................12 Kontrakture...............................................................13 Faza imobilizacije..............5 Komplikacije koje nastaju kao posljedica povrede kičmene moždine Komplikacije na urinarnom traktu......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................15 Vježbe za smanjenje spastičnosti...............................................................................................................SADRŽAJ: UVOD Anatomske osobine kičme...........................................................1 Kičmena moždina(medula spinalis)........................4 Klinička slika potpunog(kompletnog)transferzalnog presjeka kičmene moždine..........14 Pasivne vježbe plegičnih ekstremiteta..........................................................................................................................................10 Medicinska briga u smislu prevencije dekubitusa...............8 Kamenci mokračnog mjehura..............................................9 Klasifikacija ulceracija po stadijima.........................................................11 Lokalne mjere..................................................................................................................................................................5 Klinički pregled povrijeđenih........................................................................................................................................................................................................................................................................

............20 Faza mobilizacije...................................................................................................................................................................................................................................................................Aktivnosti u razboju..............................................................................................................20 Faza imobilizacije...................................17-18 Aparatisanje......................................................................................................21 23 .........................................20 Literatura....................................19 ZAKLJUČAK Komplikacije.............................................................................................................

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->