Planine Srbije - 22.01.2012.

PLANINE U SRBIJI

Vojvodina
Fruška gora Fruška gora (mađ. Tarczal, lat. Alma Mons) je ostrvska planina i nacionalni park u Sremu. Najveći deo Fruške gore se nalazi u Srbiji, Vojvodini, dok mali deo zalazi u istočnu Hrvatsku, u Vukovarskosrijemsku županiju. Prostire se dužinom od oko 75 km i širinom od 12 do 15 km i zahvata površinu od 255 km². Fruška gora je 1960. godine proglašena nacionalnim parkom i time je postala prvi nacionalni park u Srbiji. Najviši vrh je Crveni Čot (538 m). Izgrađena je od raznovrsnih stena: škriljaca, serpentina, granita, bazalta, andezita, dacita, krečnjaka, konglomerata, neogenih glina, peskova i lesa. Ona je niži horst i lakolit. Predstavlja zaostali deo duboko potonulog panonskog kopna koje je tokom neogena činilo pučinsko ostrvo Panonskog mora. Tokom kvartara vetrovi su na njenim padinama nataložili les. Vršačke planine Vršačke planine (rum. Munţii Vârşeţ, često zvane i Vršački breg, rum. Dealurile Vârşeţului) se uzdižu usred Panonske ravnice u jugozapadnom delu Banata. Pružaju se u pravcu istok-zapad, u dužini od 19 kilometara, sa najvećom širinom od 8 kilometara. Površina im je 170 kvadratnih kilometara, od čega je u Srbiji 122, a u Rumuniji 48 kvadratnih kilometara. Gudurički vrh, sa 639 m nadmorske visine, najviša je tačka ovih planina i cele Vojvodine. Od ostalih vrhova poznati su Lisičija glava (590 metara), Đakov vrh (449 m) i Vršačka kula (399 m). Severna padina je strma, dok se južna postepeno spušta u pobrđe, gde se nalaze vršački vinogradi. Vršačke planine spadaju, zajedno s Fruškom gorom, u ostrvske planine, jer su nekada bile ostrvo u Panonskom moru. Čine najseverniji izdanak srpsko-makedonske planinske mase, iako se u starijoj literaturi može pronaći pogrešan podatak o njihovoj pripadnosti Karpatima. Sa planina se pruža pogled na Vršac, Vojvodinu i Rumuniju. Izgrađene su od gnajsa probijenog granitom, pokrivenih neogenim sedimentima (gline i peskovi).

Šumadija
Avala Avala je niska planina, 16,5 km južno od Beograda. Predstavlja severni kraj šumadijske grede, koja se od Rudnika provlači kroz nisku Šumadiju i predstavlja razvođe između slivova Save i Dunava. Visoka je 511 m (ranije 506 m) i uzdiže se oko 200 m iznad okolnog talasastog terena. To je najniža planina šumadijske grede, najisturenija ka severu. Lakolit kupastog oblika nad pinosavskom i ripanjskom površi izgrađen je u osnovi od serpentina sa povlatom od krečnjaka i fliša. Mineral avalit dobio je ime po Avali na kojoj je pronađen. Još je knez Miloš 1859. godine doneo odluku da se Avala zagradi i zaštiti, a 1936. godine je proglašena nacionalnim parkom. Prezidijum Narodne Skupštine 1946. godine donosi odluku da bude proglašena dobrom od opšteg značaja. Na zaštićenom području ima oko 600 biljnih vrsta. Ima lekovotih biljnih vrsta, a neke biljke predstavljaju prirodne retkosti, kao što su zanovet, zlatan i zelenika. Avala je dobro pošumljena samoniklim drvećem, a jednim delom je pod zasađenom borovom šumom. Jedno je od omiljenih izletišta Beograđana. Krajem 2007. godine je Skupština grada Beograda proglasila Avalu zaštićenim prirodnim dobrom sa ukupnom površinom od 489 hektara. Bukulja Bukulja je planina u Šumadiji, u čijem podnožju se nalaze Aranđelovac i Bukovička banja, a njen najviši vrh je visok 696 metara. Asimetrična je u meridijanskom profilu zbog izrazitog raseda na severnoj strani. Jezgro je od granita, pokriveno i opkoljeno škriljcima i mermerima (plutonit-lakolit). Ona je

vulkanskog porekla, što dokazuje prisustvo granitnih stena. Obrasla je bukovom, grabovom i hrastovom šumom, a naziv planine potiče od reči bukulj – deminutiva slovenske reči buk. Pogodna je za pripreme sportskih ekipa, a obeležene pešačke staze vode od parka Bukovičke banje do vrha planine. Na vrhu se nalazi hidrometeorološka stanica, a na njenim obodima je Garaško jezero. Predstavlja omiljeno izletište Aranđelovčana i banjskih gostiju, a poseduje više ugostiteljskih objekata. Na njoj se nalazi izvorište gazirane mineralne vode ’’Knjaz Miloš’’. Crni vrh Kragujevački Crni vrh (707 m) je planina između Kragujevca i Jagodine, dobio je naziv po crnom izgledu koji su mu davale prostrane šume. Oivičen je rekama Belicom, Ždraljicom, Lepenicom i Velikom Moravom. Spada u Rodopske, niže planine u Šumadiji, u sastavu preovlađuju metamorfne stene. U odnosu na ostale šumadijske planine najbogatiji je pećinama i slapovima. Na njemu se nalazi najizdašniji izvor u Šumadiji (Vrelo u Gornjem Štiplju sa oko 50 l/sek). Gledićke planine Nalaze se južno od Kragujevca i istočno od Kraljeva, dobile su ime po selu Glediću, a po narodnom predanju zbog toga što se sa njih daleko gleda. Ili možda od drveta gledič koga ima na planini. Prostiru se u dinarskom pravcu severozapad-jugoistok u dužini od 35 km između Lepenice na severu, Gruže na zapadu, Levča na istoku i do Zapadne Morave na jugu. Morfologiju karakteriše valoviti venac vezanih vrhova u čijem se južnom delu nalazi najviši vrh Samar (922 m), a posle njega Dulenski Crni vrh (897 m). One su, posle Rudnika najviše šumadijske planine. Na planini se ističe oko 700 m visoka zaravan, a u geološkoj strukturi karakterističan je ’’šumadijski fliš’’, karbonatno-peščarski i peščarsko-glinoviti sedimenti. Ješevac Na severu preko reke Gruže nalazi se Rudnik, na zapadu je Vujan i Gornji Milanovac, na istoku je Gružansko jezero, na jugu je Čačansko-kraljevačka kotlina, ma jugoistoku Kotlenik. Crni vrh (902 m) je najviši vrh planinske celine. Ješevac obuhvata niz kupastih, uglavnom šumovitih vrhova visine 500 – 900 metara nastalih vulkanskom aktivnošću u dalekoj prošlosti, geološki sastav čine magmatske stene. Juhor Juhor (775 m) je planina Šumadije između Velike Morave na istoku i Levča na zapadu, Temnića na jugu i Belice na severu. Pruža se u pravcu sever-jug. To je stari horst i spada u rodopske planine. Juhorskim plutonit sa jezgrom od granita izdužen je meridijanski 22 km. U građi su zastupljeni i škriljci (gnajs i mikašist). Kosmaj Kosmaj (626 m) je planina u Srbiji, u okolini Sopota. Posle Avale je najniža planina u Šumadiji. Na njemu se ističu tri vrha: Mali, Goli i Rutavi. Glavni greben Kosmaja polumesečastog je oblika i pruža se u pravcu jugozapad-severoistok. Iako je Kosmaj niska planina, ipak svojim izgledom u vidu ostrva dominira u ovom delu niske Šumadije, iznad valovitog neogenog pobrđa, raščlanjenog blagim rečnim dolinama. Izgrađen je od serpentina, krednog fliša, granita i eruptiva. Diže se kao ostrvo sa površi od 320 metara nadmorske visine. Naziv Kosmaj nastao je od keltske reči cos (šuma) i predindoevropske reči maj (planina). Međutim, Rimljani su Kosmaj prilagodili mitologiji jer je dobio značenje casa Maiac - stanište boginje Maje. U rimskoj epohi, Kosmaj je bio značajno rudarsko središte. Verovatno se ruda gvožđa iskopavala na Kosmaju i pre dolaska Rimljana. Kotlenik Kotlenik je planina u visokoj Šumadiji, između Gruže i Zapadne Morave kao i niske presedline kod Bumbarevog brda, severno od Kraljeva. Pripada grupi šumadijskih planina. Najviši vrh je Veliki vrh, na visini od 749 metara nadmorske visine. Prema geološkoj starosti i osobinama, vrh Kotlenika odgovara kupi ugašenog vulkana, u geološkom sastavu preovlađuju magmatski andeziti. Na temenu planine izduženom uglavnom od juga ka severu ređaju se vrhovi Čemernica (487 m), Borča (508 m), Kraljica

Vrh Ostrovica (758 m) je izgrađena od riolita i ima oblik paleovulkanske kupe. To je planina u Zapadnoj Srbiji u predelu pod nazivom Azbukovica. Gradinčica (700 m). U podnožju planine su sela Gornja i Donja Orovica. deo zgrade Bele kuće u Vašingtonu itd. osnovan u XIII veku. česmu u Knez Mihailovoj u Beogradu. 1132 m). Idući prema severu planine šumadijske grede su sve niže. Središnji delovi planine su pod šumom. na severu Gučevo. Boranja se pruža od jugozapada ka severoistoku što je drugačije od uobičajenog Dinarskog pravca prostiranja. na zapadu se prostire do Drine i Malog Zvornika. Bobija je udaljena od Ljubovije 30 kilometara. Venčac Venčac je planina koja se nalazi u blizini Aranđelovca. skoro u sredini Šumadije. Jablanika. sportskog i lovnog turizma. Smatra se da cela visoravan. a od Bajine Bašte i Valjeva koji kilometar više. Medvednika i kanjona Trešnjice. Livada (748 m). Sastavljen je od škriljaca. Diže se severozapadno od Kragujevca. a na planini je selo Tornik. na granici sa Bosnom i Hercegovinom. Bogata je poznatim venčačkim mermerom od koga su sačinjene mnogobrojne skulpture koje krase park Bukovičke banje. Crni vrh i V. Bobiju krase četinarske i bukove šume. Zapadna Srbija Azbukovica Azbukovica je brdsko-planinsko područje u zapadnoj Srbiji. Njena najviša tačka je Crni vrh (856m) i spada u grupu rudnih planina.(578 m). na severoistoku Osečina. Na jugu je Jagodnja. Doline su često krivudave te su zbog toga i razvođa mestimično krivudava i razlomljena. Veliki vrh (749 m) i drugi. Sokolskih planina. dveju Morava i Kolubare. krečnjaka i fliša koje probijaju eruptivi. Najviši vrh nosi naziv Tornička Bobija i visok je 1272 metara. Na istoku je sa visoravni visokom oko 1000 m povezana sa Jablanikom i Povlenom. na severu opština Krupanj. Njeno središte je varošica Ljubovija. Šiljata kosa (590 m). Svaki od stupnjeva predstavlja . Rudnik je pogodan za razvoj letnjeg i zimskog zdravstvenog. Naziv potiče od ruda. To je uska i izdužena regija između Drine na jednoj i Sokolske planine i Povlena na drugoj strani. te između Šumarica i Vitanovca dostiže oko 3 km. osim na obroncima prema reci Despotovici koji sa obroncima Ilijaka (510 m) čine Brđansku klisuru. Na planini se nalazi manastir Vujan. Zahvaljujući izuzetnoj šumovitosti. Za stanovništvo u selima na padinama Bobije proizvodnja maline predstavlja glavni izvor prihoda. Klupe (549 m). Rudnik Prostire se između Gornjeg Milanovca i Topole i najviša je planina Šumadije (Cvijićev vrh ili Veliki Šturac. pre svega olova i cinka. Azbukovicu preseca nekoliko bujičnih reka koje se ulivaju u Drinu a najpoznatije su Trešnjica i Ljuboviđa. U geološkom sastavu su najzastupljeniji škriljci i mermeri. na istoku je Krupanj. Boranja Boranja je dinarska planina Podrinja u zapadnoj Srbiji. Najviši vrh je Veliki Vujan (856 m). Bobija ili Orovička planina. na severu je šira (do oko 10 km). a na jugu Bajina Bašta. sve do podnožja Jablanika pripada Bobiji. na istoku Valjevo. Na severozapadu je opština Mali Zvornik. Planina je izgrađena od škriljaca. Orlovi (667 m). Planina je skoro u celosti pokrivena gustom listopadnom šumom. Predstavlja njen hidrografski čvor. Bobija Planinu nazivaju Tornička Bobija. nalazi se između desne obale Drine. krečnjaka. prirodnim stazama zdravlja i blizini velikih gradova. razvođe prema slivovima Save. a negde i stupnjevita. školskog. Vujan Vujan je planina južno od Gornjeg Milanovca. fasadu crkve na Oplencu. konglomerata. peščara i laporca kroz koje se probijaju magmatske stene. na jugu se klinasto sužava. pašnjaci i proplanci. Planina je izdužena oko 21 km. ima nadmorsku visinu od 658 m. Od razvođa rečne doline su upravljene mahom prema zapadu i severozapadu a neke prema jugu i jugoistoku.

Crnokosa Zapadno od Skrapeža. južno od Seče Reke. Medvednika na severu i Bobije na zapadu. na jugu Borinska reka. Poznat je po istorijskoj bici avgusta 1914. Izgrađena je pretežno od dijabaz-rožanaca. Najviši vrh se zove Šančine ali ga pogrešno nazivaju i Kosanin grad. Cer Nalazi se nedaleko od Šapca u severozapadnom delu Srbije. Diže se istočno od donje Drine. Planina je ime dobila po brojnim stablima drveta cer. Drine na zapadu i jugu i Krupnja na severoistoku. Osnovni pravac pružanja grebena je od jugoistoka ka severozapadu. severozapadno od Ovčar Banje u predelu Crna Gora. Najviši vrh je Jablanik sa 1275 m. Pored Jablanika prolazi put Valjevo – Rogačica preko prevoja Debelo brdo koji se nalazi jugoistočno od planine. Cer (687 m) pripada flišnim planinama. Severozapadni deo se sastoji od peščara i konglomerata preko kojih leže kredni krečnjaci sve do temena. Jagodnja Prostire se između Boranje na severu. Spada u grupu Podrinjskih planina. od kojeg vodi asfaltni put ka Mačkovom kamenu. godine u Prvom svetskom ratu. Planina je prilično šumovita. Gojna Gora Kao i istoimeno selo. U neposrednoj blizini Crnog vrha podignut je spomenik i kosturnica srpskim i austrougarskim ratnicima izginulim na ovom prostoru 1914. Drmanovina Nalazi se u Zapadnoj Srbiji zapadno od Kosjerića. Sa najvišeg dela pruža se izvanredan i prostran pogled na Drinu i Bosnu. To je plutonit. . Izgrađena je od škriljaca u čijoj su povlati krečnjaci. poseduje najviše bukvinog. Na severu je Jadar. Gučevo je planina koja se izdiže iznad Loznice i Banje Koviljače. dug je oko 20 km. Rudonosan je što je bilo poznato još u rimsko doba te predstoji reaktiviranje rudarenja. Ima oblik štita i granitno jezgro koje opkoljavaju škriljci (kao kod Cera). Bilo mu je od granita kojeg opkoljavaju škriljci i karbonski krečnjaci. Sokolske planine i rečice Uzovnice na istoku. hrastovog i grabovog drveća. Gučevo Niska planina zapadne Srbije prostire se pravcem severozapad-jugoistok u dužini od oko 20 km. nije naseljena. preko kojih su nataloženi trijasni krečnjaci sa naslagama antimona. Godišnje prima 1800 mm padavina. sa najvišim tačkama Mačkov kamen (923 m) i Košutnja stopa (939 m). a širok 8 – 10 km. godine između srpske i austrougarske vojske. Kod nekih boranjskih potočnih dolina donji delovi su dublji nego gornji. Najpogodniji prilaz Jagodnji je od Krupnja. Jablanik Nalazi se oko 45 km jugozapadno od Valjeva između Povlena na istoku. To teme je valovito i zbog krečnjačke podloge skrašćeno. na zapadu Drina. peščari i eruptivi. a južno od Mačve. Jugoistočni deo se zove Kulište i sastavljen je paleozojskih škriljica. delom od serpentina. Prostire se u istorijskom predelu Crna gora. Jablanik je planina u zapadnoj Srbiji. 1914.erozivni pod. Mačkov kamen je bio poprište bitke u Prvom svetskom ratu. između Kosjerića na severu i Požege na jugu. Od širokog temena planine spuštaju se površi ka Drini i Jadru. lakolit i horst planina. nalazi se istočno od Kosjerića. Jagodnja je niža planina. I Boranja je plutonit i horst planina koja se od Cera razlikuje prisustvom paleovulkanskih kupa (stare erupcije). severno od Boranje i u prostoru koji Drina polulučno zatvara sa zapada i severozapada. u grupi Valjevskih planina. na istoku rečica Korenita. u istorijskom području Crna Gora nalazi se planina Crnokosa. Na travnim pašnjacima na visokim zaravnima sagrađene su pojate. a najviši delovi građeni su od trijaskih krečnjaka. Najviša tačka se nalazi na 779 m i zove se Crni vrh. koji su stanovnici iskoristili za podizanje kuća. Od Šapca je udaljen 35 km. a od Beograda 100 km.

Geološku građu čine trijaski masivni krečnjaci. Orovica (Ovčar banja) Nalazi se u Zapadnoj Srbiji na prostoru koji nosi istorijsko ime Crna gora. Nedaleko od Kablara se nalazi poznato turističko mesto Ovčar Banja. od kojih su tri najvažnija: Mali Povlen (1347 m). Stene njegovih litica okrenutih prema klisuri čine ovu planinu mnogo značajnijom nego što to govori nadmorska visina najvišeg vha. Padine Magleša su neobično lepe sa naizmenično poređanim vrtačama i livadama. Dužina planine koja se proteže dinarskim pravcem iznosi oko . Podrinje Oko donjeg toka reke u srbijanskom Podrinju izdvaja se nekoliko mikroregija: Azbukovica. Obrasla je šumom. Pecke i gornjeg toka Jadra sa severa dok je na jugu planina Jablanik. Maljen Maljen je planina koja se nalazi južno od Valjeva. Medvednik Prostire se oko 25 km zapadno od Valjeva. zaravni koja se pruža pravcem zapad-istok u dužini od 3 km. a greben od mezozojskih krečnjaka. Jadar (u slivu Jadra) i Lešnica. Sa planinom Ovčar gradi Ovčarsko-kablarsku klisuru. Vrh Medvednika je jedva uočljivo uzvišenje na skoro horizontalnoj gredi. kroz koju protiče reka Zapadna Morava. Planina se nalazi između rečnih tokova Jablanice i Obnice sa istoka. borovnici i razvijenoj mreži šumskih puteva pogodnih za planinarenje. Kablar Prostire se između Zapadne Morave i njenih pritoka Kamenice i Asanovca na 15 km od Čačka i 155 km od Beograda. Na zapadu se planina prostire do prevoja Bukovi preko kojeg prelazi put Valjevo-Kosjerić. šumama i prekrasnim vidicima. Može se smatrati i istočnim delom. većeg i poznatijeg Povlena. Pored šuma Maljen je poznat po svojim cvetnim livadama i šumama. Najpoznatije turističko mesto na planini Maljen su Divčibare koje se nalaze na visini od oko 980 metara iznad mora. Ljuboviđe sa zapada. Visoravan Divčibare duga je oko 7 i široka okko 3 km. Planina je ime dobila. Pruža se uporedničkim pravcem u dužini od oko 25 kilometara između Magleša na zapadu i Suvobora na istoku. Valjevska Podgorina obuhvata sliv gornje Kolubare – valjevske planine Medvednik. Magleš Magleš ili Maglješ je planina udaljena 23 km južno od Valjeva. Osnova je od starijih metamorfita i dijabaza. Kablar je visok 889 metara. ogrankom. Rađevina. Najviši vrh je Jelina glavica (1011 m). Povlen Povlen je najviša planina na obodu Panonskog basena u Srbiji i nalazi se na tridesetak kilometara jugozapadno od Valjeva. Na istoku se nalazi vrh Rior koji pre pripada Maljenu nego Suvoboru. Prostire se između Kablara na istoku. Jablanik i Povlen i Valjevsku kotlinu. Poseban ukras ove pitome planine je beli narcis. Čine je više vrhova. Gornje Dobrinje na severu i puta Jelen Do-Papratište-Srednja Dobrinja na zapadu. Zapadne Morave na jugu. Ili po medvedima koji su naseljavali njegove šume. Magmatski peridotiti (harcburgiti) su najzastupljeniji u geološkoj građi. Ima četiri rezervata prirode.Jelova gora Na 15 km udaljenosti i severozapadno od Užica se prostire planina Jelova Gora. Pruža se pravcem zapad-istok u dužini od oko 4 km. Karakterističan hrbat dug je oko 5 km. kako narod priča. po sličnosti siluete planine sa medvedom koji leži. poznata po gustim bukovim šumama. Srednji Povlen (1301 m) i Veliki Povlen (1271 m).

Nalazi se između sliva reke Mlave i Žagubičke kotline na severu i sliva reke Resave na jugu. Boranja i na kraju se Gučevo strmo spušta ka Loznici. Bogoštice na severoistoku. Dugačka je oko 25 km. Najveći vrh u brdskom delu je Košutnja stopa na Jagodnji (940 m). a na zapadu Maljen. ima dinarski pravac pružanja. To je pretežno brdsko-planinski kraj. Ima elemente kraškog reljefa. Ljubovije na jugu i Krive reke. Rajac (848 m) zbog svojih posebnih odlika i prostora kojeg zauzima neki (neopravdano) smatraju posebnom planinom. Niži je ali i duži od Cera. Rađevina Rađevina je oblast u severozapadnoj Srbiji između planina Vlašića. Pruža se od zapada ka istoku u . Zbog visine niže od 500 metara ne može se smatrati planinom. Gornjeg Milanovca i Mionice. Na lokalitetu Ravna gora je bukova šuma koja je opasana vodotokom Grab. diže se jugoistočno od Krupnja. Granicu između Sokolske planine i Jagodnje čini Vukova reka. Većim delom je obraslo listopadnom šumom.35 km. Predstavlja hidrografsko čvorište između pritoka Zapadne Morave i Kolubare. Povlen. Cera. Jagodnje i Sokolskih planina. Prostire se istočno od Despotovca i Beljaničke reke. a odvaja Rađevinu od Azbukovice. Jablanik pa uporedo Bobija i Medvednik. Jagodnja. a potom Sokolska planina. Istočna Srbija Karpatska Srbija Beljanica Beljanica je jedna od najvećih krečnjačkih planina istočne Srbije. sa vrhovima od 424 do 462 metra. Planina je razgranata sa plećatim. sa najvišom tačkom Rožanj (973 m). Njen najveći deo pripada Opštini Krupanj. Prekriven je mladim hrastovim šumama (u uvalama) i šumskim kulturama četinara koje pokrivaju njegov najveći deo. Nalazi se između Ljiga. ali su znatni delovi izgrađeni od serpentina. Vlašić Vlašić je brdo u zapadnoj Srbiji. koja se nalazi između Takova i Čačanske kotline zapadno od Brđana. Sokolska Planina. Omeđena je tokovima Drine i Uzovnice na zapadu. Lanac planina započinje Suvobor. na koji se nadovezuju Magleš. dok se silikatne stene nalaze ispod krečnjaka po padinama i dubodolinama. Sokolska planina se pruža dinarski od Šapca (923 m) i Mačkovog Kamena (843 m) do Proslopa na jugoistoku. između reka Velike Cernice. skoro zaravnjenim vencem. Podnožjem i preko njega vode drumovi Loznica—Valjevo. pun šuma i pašnjaka ispresecanih bistrim i brzim rečicama. Šabac—Ljubovija i Šabac—Osečina. Suvobor Planina Suvobor (864 m) sa Rajcem najistočnija je Valjevska planina. na severu je Mlava i Žagubica. najduži planinski venac rađevinskojadranskog Podrinja. Resava je na jugu. Spada u niže planine. Pripada uporedničkom vencu valjevskih planina koje su produžetak starovlaške visije. Okružuju je planine Jagodnja na zapadu i Medvednik i Orovička planina na istoku. Na istoku je planina Rudnik. Sokolska planina Spada u grupu podrinjskih planina zapadne Srbije. a zajedno sa Azbukovicom čini Gornje Podrinje. Povlen je krečnjačka planina. a široka od 10 do 15 km. Jadra i Tamnave. Unutar nje se nalazi Mokra pećina koja je jedno od izvorišta Graba. U geološkom sastavu prisutni su krečnjaci u višim delovima planine. Vrhovi su travnati i bez šume. Dolinom Jadra povezana je sa Mačvom i Panonskom nizijom. zatim Maljen. Rožanj Rožanj je niska planina (606 m).

kada stignu na krečnjačku podlogu. Na jug se prostire do asfaltnog puta Paraćin . Dok se planina prostire uporedničkim pravcem rečna mreža je orijentisana ka severu ili jugu pa brojne doline rebrasto presecaju teren. na razvođu između slivova Morave i Crnog Timoka. mađarski. Demirkapı. a najviša tačka iznosi 962 metra. Sastoji se od dve paleovulkanske kupe. Severoistočnim podnožjem vodi put Bor . turski. Najviši predeli izgrađeni su od mezozojskih krečnjaka.dužini od 24 km. Izgrađen je u osnovi od gabra paleozojske starosti. nemački i bugarski naziv ima značenje železna vrata. sa prosečnom širinom od oko 12 km.Krivi Vir. Najviši vrh ove planine je Trest (1284 m). a u podnožju severnog oboda Vrelo Mlave kod Žagubice. Rumunski. od kojih je najveća Velika Atula (560 m). Imaju pravac pružanja zapad-istok i smeštene su između Zviške kotline na severu i Žagubičke (Homoljske) kotline na jugu. Brezovičkom površi. Đerdap Đerdapska klisura (rum. Ona formira deo granice između Rumunije i Srbije. Malinikom. koji se spuštaju sa padina. pošumljena i slabo naseljena. uvalama i slepim dolinama (Busovata. Na severu su Kučevo i Majdanpek. Južni deo je stenovit. Mikuljskom površi i Dubašnicom. slovački. Od Beljanice na severu je odvajaju izvori Resave i pritoka. Porţile de Fier.7 km. a dalje na istok ide rekom Crni Timok. U grebenu su mnogobrojne pećine. Na zapadu se. Najviši vrh ove planine je Crni vrh (1141 m) na kojem se nalazi repetitor. Eisernes Tor. počinju da poniru i to je razlog zbog koga se u obodnim delovima Kučaja javljaju i brojne pećine. Nastala je usecanjem otoke Panonskog jezera u Karpatske planine. Istočna granica ide od Bora preko Zlota sve do Bogovine i reke Crni Timok. Pod Homoljem se podrazumeva i područje Žagubičke kotline. Zapadnu granicu čine rudarska naselja Senje i Resavica. kao i između Mlavske kotline na zapadu i izvorišnih delova Gornjeg Peka na istoku. Goli krš Goli krš je krečnjački greben koji se proteže pravcem severozapad-jugoistok. Železné vráta. Potoci koji izviru na ovoj planini. pri čemu se severno nalazi Rumunija. slov. preko Gornjačke klisure. nem. južno od planine Stol. predstavlja celinu. a sa srpske nacionalni park Đerdap. ali i Predeo Zviške kotline na severu. Železni vrata) je najduža i najveća klisura u Evropi. Kučaj Predstavlja prostranu rečno-krašku površ sa uvalama. Vaskapu. . a široka 5 . Planine su bogate gustom šumom i mnogim rečnim izvorima. Planina je izgrađena od andezita. a južno Srbija. od kojih se viša diže 1043 m. Nalazi se na severnoj periferiji opštine Bor. desne pritoke reke Resave. Nalazi se severoistočno od Bora. Izgrađene su pretežno od škriljaca i krečnjaka. graniti i gnajsevi. ali u raznovrsnom geološkom sastavu između ostalog zastupljeni su i permski peščari. tur. Deli Jovan Planina je dugačka 19 km. Prosečna visina je oko 900 metara. Najveći deo prostora Kučajskih planina izgrađen je od jurskih i krednih krečnjaka. Parcul Natural Porţile de Fier). Severni deo je visoravan sa mnogim vrtačama. krečnjački greben Beljanica (1336 m) koji strmim odsekom pada u klisuru reke Čemernice. Zajedno sa Javorištem. Na rumunskoj strani se nalazi nacionalni park Železna vrata (rum.Žagubica. vezuje za planinu Beljanicu. Zahvata površinu od 309 km². a na jugu Krepoljin i Žagubica. mađ. bug. od čega 246 km² izrazit kraški reljef u krečnjacima. Homoljske planine Homoljske planine se nalaze u istočnoj Srbiji i pripadaju Karpatsko-balkanskoj grupi planina. Crni vrh Crni vrh je planina u istočnoj Srbiji. Rečke sa ponorom dubokim 150 m). dok je klisura u Srbiji poznata kao Đerdap. U podnožju grebena nalaze se Malo i Veliko vrelo. Najviši vrhovi su Kupinova glava (940 m) i Zdravca (898 m).

Lepenski Vir. Planina je krečnjačkog sastava (jurski i kredni krečnjaci) te na njoj dominiraju kraški oblici reljefa. izuvijani grebeni. Sa najvišom tačkom Garvan (929 m). a zimi za razne smučarske discipline. Resava Resava je predeo oko istoimene reke u Istočnoj Srbiji. pripada grupi Karpatsko-balkanskih planina. Kraljevići Marku i Vili Ravijojli. Šume. Veliki Greben Veliki greben je planina u istočnoj Srbiji. Severni Kučaj Prostire se između Golubačke klisure (Đerdap) i Peka. Prostire se u blizini Donjeg Milanovca. gde putevi najčešće idu po samom vrhu grebena. Vrh planine Stol nalazi se na nadmorskoj visini od 1156 m. Severni Kučaj i Šomrda. nudeći vidikovce po retkim proplancima koje srećemo na ovom prostoru izuzetno guste i bujne šume. severozapadno od Stola. Jedan od najlepših vidikovaca u ovom delu Srbije je izgrađen od jurskih krečnjaka. Najviši vrh. U narodnom predanju je poznat po hajducima. Šomrda se nalazi u istočnoj Srbiji. Dobro je pošumljena. Još južnije je Deli Jovan. Predstavlja razvođe između izvorišnih krakova Porečke reke i Peka. Mali stol Sastavljen od jurskih krečnjaka i visok je 897 m. koji nosi isti naziv kao i planina. Geološku građu grebenskog dela čine pretežno prekambrijumski gnajsevi. Mali i Veliki krš razdvaja prevoj Vrata ili Vraca. pripada grupi Karpatskobalkanskih planina. Od Miroča na severu ga deli dolina reke Vratne. granita i gabra. To je planina Istočne Srbije i nalazi se između Donjeg Milanovca i Tekija. na jugu je Šaška reka i preko nje planina Mali krš. Planinski predeo se prostire severno od Kučeva i Majdanpeka. Na krajnjem istoku se nalazi brdo Buda kod Kladova. delom je u granicama nacionalnog parka Đerdap. Nalazi se u blizini Donjeg Milanovca. Šomrda se nalazi u nacionalnom parku Đerdap i blizini jednog od najvećih i najznačajnijih mezolitskih i neolitskih arheoloških nalazišta. Severni Kučaj uglavnom čine stene kristalastih škriljaca. nastavlja se na Veliki krš u pravcu severa. livade i pašnjaci daju Stolu i njegovoj neposrednoj okolini poseban izgled. samo manji deo čini krečnjak. Planina obiluje atraktivnim alpinističkim terenima i lepim prostranim livadama bogatim lekovitim travama. na istoku je Porečka reka i preko nje planina Veliki Greben. alpinističko i sportsko penjanje. Šomrda Smatra se delom Severnog Kučaja. Na Severni Kučaj se nadovezuje masiv Liškovca. Od planine Veliki Greben odvojen je dolinom reke Vratne. Severni Kučaj čine oštri. Stol Desetak kilometara severno od Bora na prostoru od oko 3 km u prečniku nalazi se planina Sto ili Stol. na zapadu je Majdanpek. koji je sa Severnim Kučajem spojen preko Tatarskog Visa i Babinog Mašila. Najviši je Crni vrh sa 656 metara . Nalazi se oko petnaest kilometara severno od Bora. Planina je pogodna za planinarenje. Šomrda. Prostire se južno od Donjeg Milanovca i Đerdapske klisure. visoka je 803 m.Liškovac Liškovac je karpatska planina istočne Srbije. Izgrađen je od jurskih i krednih krečnjaka i veoma dobro pošumljen. Mali krš Nalazi se južno od Majdanpeka. Stol predstavlja izazov za planinarsko osvajanje. Miroč Spada u Karpatske planine i nalazi se u sklopu nacionalnog parka Đerdap. Na jugu se nalazi Mali Miroč kojeg nekoliko metara deli od statusa planine. Pored planinarskog doma nalazi se jezerce.

Veliki Krš Veliki Krš je planina visine 1148 m. Baba 657 m. Plane i D. Niska planina pruža se u pravcu jugozapad—severoistok i ima oblik slemena. Veliki Greben se pruža istočne od sliva Porečke reke. Nalazi se petnaestak severno od Bora. istočno od železničke pruge Bor-Majdanpek. zapadne padine čine kredni krečnjački sedimenti. jugoistočno je Tupižnica. nalazi se planina Devica. jugoistočno od Boljevca nalazi se Ježevica. Raščlanjena je izvorištima više rečica koje teku ka Velikoj (Jovanovačkoj) reci na severu. istočno od planine Stol. Vizak Troglavi vrh u neposrednoj blizini planine Stol u pravcu severa. nije turistički iskorišćena. Kalafat Kalafat se prostire severno od Niša. a na jugu ka Moravici i Južnoj Moravi. Zapravo postoji dilema da li je ovo posebna planina ili zapadni obronak Svrljiških planina. S obzirom da se izmedju završetka ovog dela i početka Svrljiških planina (kod sela Oreovac) nalazi prevoj preko koga se odvija saobraćaj izmedju Niša. Predstavlja najizrazitiju paleovulkansku kupu u Crnorečkom andezitskom masivu. pa sve do njenog ušća u Dunav i nalazi se u nacionalnom parku Đerdap. Devica Južno od Sokobanje. južno je Mečji vis i Slemen. Prečnik osnove kupe je 2 km. Dostiže visinu od 770 m i sa bočnom kupom Tilva Mika (626 m) čini jedinstvenu celinu. Na više lokaliteta ima šumskih kompleksa. Istočna Srbija (južni deo) Baba Nalazi se južno od magistralnog puta Paraćin . Prostire . ipak se može prihvatiti da je Kalafat posebna planina. Veliki Krš je dugačak 9 km i širok 3 km. Najviši delovi su izgrađeni od jurskih krečnjaka. Bukovik Bukovik je rodopska planina u istočnoj Srbiji na tromeđi — razvođu Sokobanjske. Svrljiga i timočkog okruga.nadmorske visine. Aleksinačke i Paraćinske kotline. Na zapadu je Ozren od koga je odvojena prevojem preko koga vodi stari put od Niša do Sokobanje. Borskog jezera i Zlota. Izgrađen je od jurskih krečnjaka. koja se nalazi na desetak kilometara severozapadno od Bora. Najviša je tačka Bukova glava (894 m). Šumovita planina pored magistralnog auto puta. Južno je planinsko područje Golak. Ježevica Južno od Crnorečke kotline. to je uzak i nazubljen krečnjački planinski venac blage strane okrenute jugozapadu i veoma strmih stena okrenutih severoistoku. kilometara Tilva Njagra Tilva Njagra nalazi se na prostoru između Brestovačke banje. Vrelo i Jezero. Planinski greben je izgrađen od jurskih krečnjaka. neposredno kraj grada kao i Seličevica.Zaječar (desetak km od Paraćina prema Zaječaru). izgrađen je od paleozojskih kristalstih škriljaca. To niže planinsko područje se naziva Golak. Golak Planine Ozren i Devica se u pravcu juga spuštaju ka Toponičkoj reci i slivu Svrljiškog Timoka. Planina je na zapadu sa većim nagibom prema fosilnoj udolini (Ražanjska presedlina). Bukovik je spada u gromadne planine. Mutnice. prolazeći kroz pitoma planinska sela Miljkovac. izmedju sela Lešje. Zapadno je Rtanj. sa najvišim vrhom V.

Zapadno se nalazi planina Baba. Nalazi se između planine Ježevice na severu. planine Slemen na jugu i Tupižnice na istoku. a širina ne prelazi 10 km. Neumorni i neumoljivi tragači za zlatom u nekoliko navrata su dinamitom razrušili kapelicu posvećenu Svetom Đorđu na vrhu planine. Planinarska udruženja organizuju svake godine dva tradicionalna uspona na Rtanj. Rtanj Rtanj je planina koja se nalazi u istočnoj Srbiji. kao i Grbavče. U geološkom sastavu preovlađuju mezozojski krečnjaci. vodopad Ripaljka i izletište Kalinovica. Zapadno od Mečjeg visa prolazi put Boljevac . severno Mečji vis. godine kapelica koja je danas u ruševinama. ogranaka Rtnja na zapadu. Slojeviti kredni krečnjaci čine geološki sastav. Zapadno se nalazi Tumba. nadomak Boljevca. sela Kamenica. Okruženje predstavljaju grad Niš. predeo zapadno od Sedog vrha prema Subotincu i Aleksincu na jug čine paleozojski sericitski škriljci. Južno od Rožnja nalazi se Bovansko jezero. ali je to uzvišenje sa malom relativnom visinom. Na planini Ozren nalazi se veliki broj izletišta sa razvijenom turističkom infrastrukturom: izletište Ozren. do krajnje istočne granice. Monumentalno se izdiže iz Crnorečke doline i završava pravilnom piramidom na visini od 1570 metara. Najviši delovi planine izgrađeni su od masivnih i bankovitih jurskih krečnjaka. koju je svom mužu Julijusu Minhu. dok Kamenički vis i terene zapadno i jugozapadno od njega (sve do Crnog vrha 685 m) grade krečnjački mezozojski sedimenti. Kopaonik. a prema selima Lukovo i Mirovo u kaskadama. Vrh je livada sa kojeg se pruža lep pogled. podigla supruga Greta. Sa Rtnja se kad je vedro vreme vide Dunav. Vidin sa delom Bugarske. na istoku je Rtanj. Kopajkošara i Cerje na severu. južno je planina Rožanj.jugozapad južno od prevoja Čestobrodice. sela Vrelo. U pravcu istoka preko Šugrinske reke nalazi se Zaglavak i Stara planina. Samanjac Prostire se pravcem severoistok . od sela Čamurlija na zapadu. Prema severoistoku se strmo obrušava. južno od planine Tresibabe i severoistočno od Bele Palanke nalazi se Paješki Kamen. Mečji vis Prema nadmorskoj visini je planina. Prema nadmorskoj visini je srednja planina. dok severne padine čine stariji krečnjaci iz jure. Slemen Planina srednje visine (1099 m) nalazi se između Boljevca na severozapadu i Knjaževca na jugoistoku. na severu su Kučajske planine. tj. Avala. Pripada Karpatskim planinama i sastoji se od krečnjačkog grebena i izrazite krečnjačke kupe na istoku. Bukovika na jugozapadu i Sokobanjske kotline na jugoistoku. Matejevac i Knez Selo na jugu. Dužina pružanja je nekih 20 kilometara. Prostire se oko 5 km jugozapadno od Soko Banje i severoistočno od Aleksinca.se u pravcu zapad – istok. obrasla autohtonim biljnim vrstama i obiluje izvorima pitke vode. Istočno od Ozrena nalazi se planina Devica. Viši delovi planine sačinjeni su od niskometamorfnih kristalastih škriljaca iz paleozoika. Božićni i Vidovdanski. Izdužen je uporednički oko 30 km i asimetričan u meridijanskom profilu. bivšem vlasniku rudnika na Rtnju. Rožanj Nalazi se između Samanjca na severu. Paješki kamen Istočno od Svrljiških planina. . Prostor oko vrha Kalafat izgrađen je od formacija crvenih peščara iz paleozoika. Severna strana planine prekrivena je šumama i pašnjacima.Knjaževac. najviši vrh je Leskovik 1174 m. Na vrhu Šiljak nalazi se od 1932. Stara planina. Najveći i najviši deo planine izgrađen je od krednih sedimenata. Ozren Ozren je planina u istočnoj Srbiji. Po najvišem vrhu Aleksinčani ovu planinu nazivaju Leskovik smatrajući da je Ozren samo greben ove planine koji je okrenut ka Soko Banji. ali je za uspon na nju potrebno savladati visinsku razliku od svega 300 metara. istočno je Tupižnica južno Devica.

Pripada balkanskim planinama. po čemu je i čitavo poluostrvo na kome se planina nalazi dobilo naziv Balkansko poluostrvo. Po visini se ubraja u srednje planine. Većim delom je bez šumske vegetacije. Prostor koji zauzima je izmedju sela Oreovac na zapadu. Najviša tačka je Zeleni vrh sa visinom od 1334 metra. Smeštena je na teritoriji sledećih opština: Zaječar. Ostrovice. nastala je kao i sve ostale planine te grupe alpskim nabiranjem. zapadu i jugu. Dolca. Osnova je od starih stena. Šumski prekrivač Tupižnice je proređen. severno od Dimitrovgrada. Prostor oko Zelenog vrha se naziva Gulijanskom planinom. Najveći deo planine izgrađen je od krečnjeka.Stara planina Stara planina je jedina visoka planina Istočne Srbije sa najvišom tačkom u takozvanoj užoj Srbiji. a dalje prema istoku je Rinjska planina sa vrhom Kovina (1205 m). a preko njih su nataloženi peščari i mezozojski krečnjaci. veći deo planine je u Bugarskoj gde se nalazi i najviši vrh (Botev 2376 m). Vidlič Na istočne Srbije istočno od Pirota prostire se krečnjački greben Vidliča za kojeg postoji nedoumica da li je to posebna planina ili deo Stare planine. šumovita je severna strana planine i predeo između glavnog i severozapadnog venca. Mezozojski krečnjaci dominiraju u geološkom sastavu. severno od Svrljiga. i svrljiških sela Gulijan i Beloinje na severu. Tupižnica Tresibaba je planina u istočnoj Srbiji. Sićeva. Gornjeg i Donjeg Rinja na istoku. Ukupna površina masiva koji se prostire u Srbiji je 1802 km2 . Severno je planina Projić. Jugozapadna Srbija Bandijer Planina se nalazi na granici Srbije i Crne Gore severno od Pljevalja. Najviši vrh je Guvnište 1413 m. a na istoku je Zaglavak i Stara planina. Pruža se od Vrške Čuke na severu. Predstavlja prirodnu granicu između Srbije i Bugarske. do Dimitrovgrada na jugu. a Trgoviški Timok se nalazi na severoistoku i istoku. Krupca i Moklišta na jugu.Babin zub. Prostire se pravcem severozapad-jugoistok paralelno sa Odorovskim kraškim poljem. a samo delimično niškoj opštini. Nalazi se severozapadno od knjaževačke i jugozapadno od zaječarske kotline. Na zapadu završava visokim stenovitim odsekom (Lasovački kamen 1160 m). severoistočno je planina Ožalj. sa leve strane Belog Timoka. do kojeg vodi automobilski put. poznata je pod imenom Lasovačka planina. Nalazi se na krajnjem istoku Srbije. Znamenitosti Svrljiških planina su Prekonoška pećina i prerast Periš. jugoistočno od Svrljiga do Sićevačke klisure i Nišave na jugu. Neposredno ispod krova Srbije – Midžora (2169 m). u dužini od oko 100 km. na nadmorskoj visini od 1758 m nalazi se jedan od najatraktivnijih vrhova Stare planine . Knjaževac. južno od Odorovskog polja i Vidliča. . Na najvišem delu Tupižnice je televizijski relej. Na planinske pašnjake izgoni se stoka. Zabrđe Zabrđe je predeo jugoistočno od Pirota. Pirot i Dimitrovgrad. severozapadno planina Javorje i Rudina. Svrljiške planine Nalazi se između gornjeg toka Svrljiškog Timoka. Tresibaba Nalazi se južno od Knjaževca. Pripada istočnoj zoni mlađih krečnjačkih planina i ima meridijanski pravac pružanja. pa se na njoj sreću mnogi površinski i podzemni kraški oblici reljefa. Na jugu su Svrljiške planine. Svrljiški Timok čini granicu na severozapadu. a na istoku ima izgled blago nagnutog platoa. Naziva se još i Balkan. Planina koja geografski pripada teritoriji opština Svrljig i Bela Palanka. Stara planina spada u mlade venačne planine. Najviši istoimeni vrh dostiže visinu od 1162 m.

Zapadno je planina Javorje. Karakterističan greben vezuje više vrhova. južno Kukutnica. Na istoku je Moravica i preko nje Krstac i Golubac. Teme planine Čemerno je znatno suženo. . Nalazi se istočno od Priboja. a njen najviši vrh se nalazi na 1617 m. Pripada dinaridima i izgrađena je od paleozojskih škriljaca i oaza dacita i andezita. Lima na severu i istoku i planine Pobijenik na jugu prostire se Bič planina. ona je jedna od najlepših i šumom najbogatijih planina u Srbiji. Najviši vrh Golije je Jankov kamen 1833 m. Golija Prostire se između Ivanjice na severu i Novog Pazara na jugu. Geološki sastav čine paleozojski škriljci. zapadno od planine Ovčar. Parkom Prirode. šumskim i lekovitim biljem i ima izvanredne terene za smučanje. trijaski masivni krečnjaci i mermeri. Presječke reke i Uvca. Od strane UNESCO-a je proglašena Rezervatom biosfre. ali na pojedinim delovima grebena ima manjih ili većih travnatih proplanaka sa stočarskim kolibama. severno od Dragačeva. Pripada starovlaško-raškim planinama.Bič planina Između Poblaćenice na zapadu. Raške na istoku i Sjenice na zapadu. Gajeva planina Nalazi se na granici Srbije i Bosne i Hercegovine. sa severa je obrastao šumom dok su na jugu travnate padine. Na njoj ima i glacijalnih tragova. a odlukom Vlade Republike Srbije. To je krečnjačka visoravan sa najvišim vrhom Belom stenom od 1482 metra. Javora i Tisovice. rečicama punim ribe. a sa severa dolinama Dubočice i Borošnice i znatno je raščlanjena dolinama njihovih pritoka. Nalazi se oko 18 km severozapadno od Ivanjice. Gola brda Prostire se južno od planine Ožalj. Trijaski krečnjaci su u geološkoj građi najprisutniji. Severno je BiH i reka Lim. Giljeva Giljeva je planina u Srbiji koja se nalazi južno od Sjenice prema granici sa Crnom Gorom. Geološki sastav čine masivni kredni krečnjaci. U pravcu jugoistoka se nalazi visoravan Jabuka. istočno Gradina. Čemernica Prostire se između Mučnja. Na Goliji izviru Moravica i Studenica. Dok je najviši vrh izgrađen od jurskih. Prostire se na obodu Pešterske visoravni i nadovezuje se na Jadovnik i Ozren na severozapadu odnosno Bihor na jugu. Blagaja Na severu je Đetinja i Požeška kotlina. severno od Pljevalja. južno od Zapadne Morave. Najveći deo planinskog temena je pod šumom. severoistočno Sedalac. Planinu u geološkom smislu čine trijaski krečnjaci. izvorima. Čemerno Planina Čemerno se pruža od zapada ka istoku na dužini od oko 21km. veći deo jugoistoka planine izgrađen je od trijaskih krečnjaka. Budeč Zapadno je Zlatibor. Na istoku je reka Sutjeska i dalje planina Bič. divljači. Jugozapadno su obronci Zlatibora. Debela gora Nalazi se jugozapadno od Ovčar Banje. na jugu Veliki Rzav. Planina je bogata četinarskim šumama. Sa juga je planina Čemerno ograničena dolinom reke Studenice. Pored šumskog prostranstva Čemerno je poznato i po velikoj površini na kojoj raste borovnica.

istočno je Dragačevo. Najviši vrh je Crna stena (929 m).Bijelo Polje. Čini obod Pešterske visoravni. Jadovnik Južno od Zlatara. nalazi se planina Jadovnik. Javorje Na krajnjem jugozapadu Srbije. a najviši vrh je Katunić ( 1732 m ). istočno je planina Projić. gde se ujedno nalazi i planinarski dom u neposrednoj blizini Sopotničkih vodopada na 990 metara nadmorske visine. Severno se nalazi planina Jarut. Istočni deo Javora je blago zatalasana površ prostranih livada prošaranih šumarcima. od kojeg se duž severozapadnog podnožja odvaja put za Sjenicu i Novi Pazar. Severno od nje nalazi se Gajeva planina. na visini od 1. a na zapadu je Pešterska visoravan. već po tome što su se tu borili vitezovi i "kroz prsten jabuku streljali". Nalazi se zapadno od Sjenice. na jugu su Pljevlja. pa se u tom delu razvila tipična kraška hidrografija.5 kilometara i u širini od oko 2 km. severno od crnogorskih Pljevalja i zapadno od Priboja nalazi se planina Javorje. Širi pojasevi šume pružaju se po strmijim stranama prema Mileševskoj reci. Severno je Velika Ninaja. Najviši deo planine izgrađen je od mezozjskih krečnjaka znatne debljine i čistoće. U pravcu severozapada na nju se nastavlja Ovčar. a na zapadu se graniči sa krečnjačkim masivom Murtenice.) i Prvi balkanski rat te ukazuju na burnu istoriju ove planine. na jugu je pogranična planina Gradina. Gradina sa poznatim arheološkim nalazištem (849 m). koji se pruža u pravcu-SZ-JI u dužini od 3. u pravcu jugoistoka se nalazi Troglav.Golubac Nalazi se južno od Požege i severno od Ivanjice. Jelica Planina Jelica predstavlja prirodnu granicu između Dragačeva i čačanske kotline. Mileševke i Međanske reke. Duž jugozapadnog podnožja pored Lima vodi asfaltni put Prijepolje . između dolina Lima. Visoravan Jabuka Jabuka se nalazi između Prijepolja i Pljevalja. Verinje (874 m). po kojima su rasute kuće sela Stranjana i stočarske pojate. Severno je planina Krstac. Brojni šančevi vezani za Prvi srpski ustanak. Javor Javor se proteže severoistočnom granicom opštine Nova Varoš u dužini od 16 km. Gradina Gradina ima dinarski pravac prostiranja duž granice Srbije i Crne Gore. Središnji i najviši deo starovlaške planine dinarskog sistema izgrađen od trijaskih peščara i krečnjaka. pretežno bukove šume. Geološku građu čine pretežno paleozojski sericitski škriljci. Reka Vidrenjak na jugu razdvaja Jarut od Huma. a na istoku su Rudine. Hum Nalazi se zapadno od Tutina. Na planini Jadovnik nalazi se selo Sopotnica. Duga je 12 km. zatim tursko – srpski rat ( 1876 – 1877. Pripada dinarskom sistemu planina i pruža se u pravcu severozapad-jugoistok u dužini od 30 km. Jarut Nalazi se severno od Tutina i istočno od Novog Pazara. Na širokom temenu planine su pašnjaci i livade. Na istoku se naslanja na zapadne obronke Golije. Na Jabuci je u II svetskom ratu poginuo i mali bombaš Boško Buha po kome su nazvani memorijalni prostor i turističko naselje. Prostire se u zapadnoj Srbiji nekih 15 km jugoistočno od Prijepolja. Rajački vis (818 m) i Stjenik .300 metara. Ime nije dobila po stablima jabuka kojih ovde uopšte i nema. Ima mnogo livada i četinarskih šuma. na severu je planina Javorje. Na jugoistoku se nalazi Bandijer. zapadno je reka Moravica. Na severozapadu se nalazi planina Kovač. na jugu je granica sa Crnom Gorom.

U geološkom sastavu dominiraju trijaski krečnjaci. Kukutnica Planina bogata vodom nalazi se zapadno od Ivanjice. a južno od Priboja i planine Bič.(789 m). Jugoistočni deo Jelice zastupljen je u okolini Kraljeva vrhom Jastrebar (796 m). Nalazi se jugoistočno od Požege. Geološki sastav je jednostavan. a na zapadu se nalazi Pobijenik. Iako je po visini druga planina u Srbiji bez pokrajina (iza Stare planine. Izgrađena je od trijaskih krečnjaka sa probojima andezita i dacita. Severno od Kamene gore su travne i šumovite visoravni Jabuka i Babine (Brašansko brdo 1305 m). jugoistočno od Kamene gore duž granice sa Crnom Gorom. mnoge druge stene uzimaju učešće u građi ove geološki raznovrsne planine. manje je poznata i planinarski zapostavljena. Najviši vrh. Komaran Komaran je predeo koji se prostire zapadno od Brodareva. Krstac Niska planina dinarskog pravca prostiranja između Kravarićke reke na jugozapadu i reke Bjelice na severoistoku. izgrađenim pretežno od serpentina i najvećim delom je pošumljen. Kamena gora Na jugozapadu regiona. izgrađen je od trijaskih krečnjaka. Prosečna visina je oko 1000 m. duž granice sa Crnom Gorom je krečnjačka površ Kamene gore (1483 m). Dalje na jugu je Giljeva. od Zlatara na jugu odvaja ga reka Bistrica. Malič Leži zapadno od Golijske Moravice na pola puta između Arilja i Ivanjice. na zapadu je Zlatibor. Nešto severnije od ovih visoravni. Dalje na istoku su Sopoćani i Novi Pazar. ali i najveći deo planine izgrađen je od paleozojskih sericitskih škriljaca. Istočno se nalazi pešterski Crni vrh. Krstača Krstača se nalazi na granici Srbije i Crne Gore zapadno od Tutina. Severno je Budeč. na levoj obali Lima je planina Pobijenik sa vrhom Borak (1423 m). između Rožaja i Ribarića. Masivni trijaski krečnjaci prisutni su u predelu Stjenika. krednih krečnjaka ima na više mesta. sa vrhom Midžor). južno je vrh Češalj (1381 m) i dalje Mučanj. Deo je Prokletijske grupe planina dinarskog sistema mladih venačnih planina. u pravcu severoistoka nalazi se planina Jadovnik. . U geološkom sastavu dominiraju trijaski krečnjaci. Kitonja Starovlaška planina se prostire južno od Zlatibora. a jugozapadno je planina Golubac. Iako je zbog krecnjačkog sastava siromašna vodom. Kilavac Nalazi se južno od Sjenice. na severozapadu je planina Žilindar. serpentini se prema istoku često javljaju. u njenom podnožju ipak izvire više levih pritoka Lima. Preko Lima. Koštan polje Kraško polje se nalazi između Jaruta na jugu i Velike Ninaje na severu. Nalazi se severozapadno od Nove Varoši. Na severu je Pešter. Mokra gora Mokra gora je planina koja se većim delom nalazi u Srbiji i manjim delom u Crnoj Gori. Najviši vrh izgrađen je od tamnog efuzivnog dijabaza. na zapadu je Ozren. Severoistočno je Dragačevo. na levoj obali Lima. na severoistoku se vezuje za planinu Hum.

kraški predeo. Njen najviši vrh (Oklačka glava 1729 m) nalazi se na administrativnoj granici. Reke Boroštica. Ovčar Ovčar je planina u Zapadnoj Srbiji. Žilindar. Najviši vrh je Jerinin grad (1534 m) krečnjačkog je sastava. na jugoistoku Čemernica se svojim obroncima uzdiže iznad Presječke reke. Velikog Rzava i Grabovice. Zahvata površinu od 63 km². Jadovnikom. Giljeva i Žilindar. na istoku planina Kilavac. od Mokre gore prema jezeru Gazivoda nalazi se Mokra planina. Mokra planina Severno i severoistočno od Mokre gore i njenog vrha Ruica (1814 m) na granici sa AP Kosovo. Južna šumovita strana je strmija od severne i u donjem delu se naziva Podgor. Najviši vrh je Pogled (2155 m). specifični kraški oblici reljefa. Jarut i Ninaja. Ozalj /Ožalj Nalazi se jugozapadno od Priboja i severno od Pljevalja. a na visoravnima postoje vrtače dubine od 10 do 15 metara i širine 33 do 50 metara. ali je najveći deo bezvodan. sem krajnjeg južnog dela koje sačinjavaju serpentiniti. ukupno postoji 12 manastira i par crkvica koje se nalaze na putu ka Ovčaru. izvori hladne vode. posebno oštroj tokom zimskog perioda. Geološki sastav čine pretežno serpentini. Mučanj Na severu je planina Kukutnica. Zapadno je planina Projić. Nedaleko od planine se nalazi poznata Ovčar banja. Severno je planina Pobijenik.Mokra Gora se proteže uporedničkim pravcem. a širinom od 8. nalazi se na jugozapadu Srbije. Na području Ovčara i Kablara nalaze se brojni manastiri. a zajedno sa planinom Kablar pravi Ovčarsko-kablarsku klisuru. Ozren Jugoistočni deo prijepoljskog kraja zahvata planina Ozren ( najviši vrh Revuša 1. Pešter Pešterska visoravan (poznata i samo kao Pešter) je kraška visoravan (nadmorska visina od 1100-1250 m) u jugozapadnoj Srbiji. desna pritoka Ibra. na istoku reka Grabovica. Smešteno je između planina Giljeva. Šumsko i hidrografsko bogatstvo su karakteristike ove planine. Polje je izgrađeno od krečnjaka. Peštersko polje je kraško polje u jugozapadnom delu Srbije na Pešterskoj visoravni. Pešter je sa svih strana okružena planinama: Golijom. a granica može biti i Crna reka. a vrh se nalazi 10. Zapadno se nalazi planina Žleb (2365 m) iza prevoja preko kojeg su povezani Peć i Rožaje. Mogla bi se smatrati i delom Mokre gore. sa dužinom od 13. Kao deo ove planine ponekad se smatra i deo Starog Kolašina do Kosovske Mitrovice iako se na tom prostoru mogu izdvojiti Mokra planina i Suva planina. Javorom. Na vrhu se nalazi televiziska antena i predajnik RTS-a. Istočno se nalazi jezero Gazivode koje je nastalo pregrađivanjem reke Ibar. Tuzinjska i Brnjička reka predstavljaju najpoznatije ponornice u našoj zemlji. Pešterska visoravan je pogodna za ispašu ovaca (kraj je poznat po proizvodima koji dolaze od peštersko-sjeničkih ovaca. 693 m) koju od Jadovnika razdvaja Skudlanska rečica. na samoj administrativnoj granici AP Kosovo i Metohija između Ibra i Belog Drima. Jedan deo je pod šumom. a na jugoistoku planina Giljeva. Posebno se ističe retka i zaštićena zajednica molike. Peštersku visoravan i okolne planine karakterišu šumsko-travni pejzaži. Zlatarom. jugoistočno je visoravan Babine i dalje visoravan Jabuka. bogatstvo divljači. Geološku građu viših delova čine masivni trijaski krečnjaci. svež vazduh.5 kilometara. Zapadni deo Mokre gore na granici Kosova i Crne Gore takođe se naziva Suva planina. poput pešterskog sira). Dno je prekriveno kvartarnim jezerskim i rečnim nanosima.5 km zapadno od centra Čačka. pravcem severozapad-jugoistok. Pešter je poznat po specifičnoj mikro-klimi. Okolno stanovništvo te manastire naziva Srpskom svetom gorom. Najviši vrh je visok 958 m. Na severoistoku je Sjenica. Kroz Peštersku visoravan protiču reke Uvac. . kroz koju protiče Zapadna Morava. Vapa. Jablanica i Grabovica. na nadmorskoj visini od 1160 metara što ga čini jednim od najviših na Balkanskom poluostrvu. planinom Ozren.

Ponor Nalazi se jugoistočno od Tutina. gornji i srednji tok Ibra. u raznovrsnom geološkom sastavu preovlađuju metamorfne stene paleozojske starosti. Na jugu se naslanja na Goliju. koje je u srednjem veku pripadalo Raškoj državi. izvijen prema jugoistoku. Pretežno je obrasla šumom. raščlanjena je na visoke kose i veća uzvišenja: Krivaču od 1643 metra na severozapadu i Vrhove od 1533 metra nadmorske visine na jugozapadu. Raška U užem smislu. Preko Rogozne je prolazio karavanski put koji je povezivao Bosnu sa Skopljem i Solunom. oko 12 km zapadno od varošice Ušće između manastira Studenica i Gradac. Planina Javorje je na zapadu.jugozapad. Ponikve se nalaze zapadno od Užica. Dolinama desnih pritoka Studenice i izvorišnih krakova Brvenice. Crne Gore i Bosne i Hercegovine. Njima se navećim delom kretala trgovina sve do izgradnje ibarske železnice. dacita. pojam Raške se odnosi na celo područje jugozapadne Srbije. a u severoistočnom delu od kristalastih škriljaca gornje-karbonske starosti i stena dijabaz-rožnačke formacije.jugoistok (dinarskim pravcem) na levoj obali reke Lim. Rudina Nalazi se na tromeđi Srbije. kada je varošica Raška preuzela glavnu ulogu utovarno-istovarne stanice za robu većeg dela Noviopazarskog sandžaka. koja ga odvaja od Štavice i rožajskog kraja. Pruža se pravcem jugozapad severoistok u dužini od oko 20 km. pirit. Prostire se pravcem severozapad . riolita i njihovih tufova. Rogozna se sastoji najvećim delom od vulkanskih stena andezita. o čemu svedoče ostaci troske i drugi rudarski tragovi. Dolinama pritoka tih reka raščlanjena je na dugačke kose veoma strmih strana. pojam Raške se odnosi na sliv srednjeg Ibra i slivove njegovih levih pritoka Raške i Studenice. Rogozna Rogozna je planina 10-12 km jugoistočno od Novog Pazara. Ponor je planinski predeo između Mokre gore i Ibra na krajnjem jugu jugozapadne Srbije. Projić Nalazi se jugozapadno od Priboja. Stari (Ibarski) Kolašin Ibarski Kolašin je oblast u dolini gornjeg Ibra između Rogozne. Najviši vrh sastavljen je od karbonskih metamorfisanih kvarcnih konglomerata. Sa zapadne i severne strane planina je obuhvaćena dolinom reke Studenice koja je odvaja od planine Čemerno. Smeštena je u trouglu koji sačinjavaju reka Raška. Mokre Gore.Pobijenik Nalazi se između Prijepolja i Priboja. leve pritoke Ibra. Ponor čine šumoviti obronci Mokre gore iznad sela Mojstir. mestimično znatno proredjenom. Radočelo Planina je smeštena na levoj strani reke Ibar. Snažna vulkanska aktivnost stvorila je uslove za pojavu rudnih žica (galenit. tamo gde Ibar naglo . Obrasla je gustim šumama. Ovo je planinski venac dužine oko 15 km pravca severoistok . sfalerit) koje su u srednjem veku eksploatisane. severno od Pljevalja. Kosova i Ribarićke Klisure. a Ožalj na istoku. Ponikve Kraška površ Ponikve ima srednju visinu od 900-1000 m i na zapadu prelazi u planinu Taru. Najveće uzvišenje je Crni vrh 1504 m. Na planini se ističe paleovulkanska kupa Jelač-grad. Studenički mermer je u stvari radočelski mermer. On počinje od Ribarićke Klisure. Krivača je trovrh sa vrhovima približne visine pri čemu je najistočniji vrh i najveći. U širem smislu.

Na zapadu je Ivanjica. preko prevoja Šargan vezuje se za Zlatibor na jugoistoku. Livadske površine su prostranije na severu u donjem delu sliva Lopatnice. u dolini Ibra. Konjska reka. Tara je oivičena dubokim kanjonom reke Drine. Ime je možda dobila od Nina Belova. Ninaja (Velika Ninaja) Prostire se između Peštera na zapadu. Oblast je bogata vodom. Tara i Zvijezda Tara (1544 m) sa susednom Zvijezdom (1643 m) diže se nad Drinom. Ona je severozapadni nastavak Tare. pa je stočarstvo karakteristična delatnost. Prevoj Čemerišta je veza i granica između Zvijezde i Tare. Obuhvata oblasti severno od reke Lima i istočno od Drine. Najviši vrh Zvijezde i čitavog područja Veliki Stolac nalazi se u Bosni. jugozapadno od Kraljeva i predstavlja neposredno okruženje Bogutovačke banje. Na Starom Vlahu se nalaze planine Zlatibor i Zlatar. Na sever se prostire do Bajine Bašte. kao i greben koji ide od Rastišta do prevoja Čemerišta. Dakle slivno područje jezera Zaovine pripada Tari (u užem smislu). Otuda i vodi ime – vlah je bio naziv za stočara. u slivu Moravice i Uvca severno od Sjenice.e. Geološki sastav čine mezozojski karbonatni sedimenti probijeni magmatskim dijabazima. kod Bogutovačke Banje i u selu Magliču. gde se oslanja na ogranke Zlatibora. posebnim Zakonom područje Tare proglasila za Nacionalni park. Područje planine Tare sačinjava najzapadniju skupinu iz grupe Starovlaških planina. Arilje i Ivanjicu. Diže se severno od Nove Varoši. dok se ogranci planine spuštaju ka kremanskoj dolini i dolini reke Đetinje. Na severoistočnoj strani su Rača i Solotuša. Veći deo planine je pod šumama. Ponekad se naziva i Visoka Tara. Pavlovska livada (1150 m). Ime slovenskog boga ratnika iz prethrišćanskog perioda Troglava sačuvano je u imenu ove planine. Rača. Jaruta na jugu.skreće iz severo-istočnog u jugoistočni pravac. Jako je disecirana brojnim kratkim dubodolinama i jarugama. Najviši vrhovi su Bučje (1084 m). dok su delovi prema Ibru i Bogutovcu siromašni šumom i odlikuju se velikim erozivnim površinama. Na zapadu je planina Kitonja. Na osnovu dugogodišnjih proučavanja i istraživanja ovog područja. Najviši delovi planine su izgrađeni od serpentina. Moravički Stari Vlah (obuhvata sliv Moravice) i Zlatarski Stari Vlah (obuhvata Zlatar). Lopatnice. Tolišnice. Oni određuju podjelu Starog Vlaha na Zlatiborski Stari Vlah (obuhvata Zlatibor). kao i delove opštine Sjenice. južno od Kokinog Broda. Kom (1177 m) i drugi manji.n. Tara u užem smislu ili Ravna Tara deo je masiva sa Kaluđerskim barama i krečnjačkom visoravni između sledećih reka: Drina. Troglav Troglav je okruglasta planinska masa između doline Ibra. Obuhvata opštine Priboj. Spada u najšumovitije planine Evrope. Tikva Tikva se nalazi na prostoru Starog Vlaha. Stari Vlah je administrativno raspoređen u okvirima Zlatiborskog i Moravičkog okruga. a radi zaštite izuzetnih prirodnih vrednosti koje ono poseduje Skupština Srbije je 1981. Prijepolje. Golije na severu i Novopazarske kotline na istoku. a u pravcu jugozapada Golija. Nalazi se između Sjenice i Novog Pazara. Novu Varoš. Beli Rzav i Derventa (vrh Zborište 1544 m). Širina planine dostiže oko 10 km. Zvijezda se nalazi u trouglu između sela Rastište i Jagoštica i kanjonskog dela Drine (vrh Veliki kraj 1444 m). Stari Vlah je planinska regija. Užice. Stojkovačka planina Nalazi se između planine Čemerno na severu i planine Radočelo na jugiistoku. Borošnice. Čajetinu. velikog vojskovođe iz vremana 2000 godina p. koji u narodnom verovanju postoji kao bog Bak. gospodar . a završava se kod sela Čabre na ušću Jagnjeničke reke. Stari Vlah Stari Vlah je istorijska i geografska oblast na jugozapadu Srbije.

Na nekim kartama planina se naziva Kruščica. To je jedna od najprostranijih planina Srbije i prostire se istočno od Ibra. Na Homaru je i najviši vrh Ninaje-Suhi krš (1462 m). Uvca. Prostire se južno od Nove Varoši i istočno od Prijepolja. dosežući u srednjem delu širinu od oko 40 km. a sa strane znatnim delom i od serpentina. kao i klimatsko lečilište. Goč Planina se prostire južno od Zapadne Morave iznad Vrnjačke Banje. Poznato je letovalište i zimovalište. peridotitki lakolit i jedna od najvećih serpentinskih masa u Srbiji. Pruža se u pravcu zapad—istok oko 10 km. zapadno i jugozapadno od Goča i istočno i jugoistočno od Stolova. Nalazi se u sklopu severnokopaoničkih planina. takođe na granici sa Crnom Gorom. Kopaonička grupa Baba Baba (953 m) je planina kopaoničke grupe koja se prostire severno od Studene i Ravne planine. Zlatar Zlatar (najviši vrh Golo brdo 1627 m) se nalazi između reka Lima. Vukovije Zapadno od Baljevca nalazi se Vukovije. Brezanske reke na istoku i Sokolje na severu. Najviši vrh je Ljukten 1216 m. Omeđena je tokovima Gvozdačke reke na jugu. Prostire se na površini od oko 300 km². Zbog rudnog bogatstva i raznovrsnosti nazivaju ga i srpski Ural. Površina Goča obrasla je bukovom i jelovom šumom. Jedan njegov deo je . selima Mokrom Gorom. Dalje jugozapadno se nalazi Golija. To je. Zlatibor je oduvek imao veliki pogranični značaj. a severozapadno je Radočelo. Vranjača je produžetak Krstače koja se nalazi u pravcu zapada. Užice i Novu Varoš u Zlatiborskom okrugu. Murternica (1480 m) i drugim manjim sa kojima zajedno čini Zlatibor u širem smislu. Obuhvata predele triju opština Republike Srbije: Čajetinu. Kopaonik Poznat je i kao Srebrna planina. Zlatibor se nalazi na severom delu oblasti Stari Vlah. Semegnjevom i Jablanicom. nju čine i donekle izolovani grebeni Homar i Suhar. Mileševke i Bistrice. Južna i istočna granica Zlatibora su reke Uvac i Veliki Rzav. Žilindar Nalazi se na južnom obodu Pešterske visoravni i na granici Srbije i Crne Gore. Čigota (1422 m). Na zapadu se Zlatibor graniči sa Republikom Srpskom. Hercegovine i Polimlja. Ninaja je složene morfologije. a širok 12 km. a široka i do 15 km. hrastom kitnjakom. Vranjača Nalazi se zapadno od Tutina na granici sa Crnom Gorom. Pruža se pravcem severozapad-jugoistok. Pripada starovlaškim planinama. Na brdu Cigli kod Jablanice i danas se raspoznaje granica Srbije sa dvema carevinama . Severno je planina Hum. Na Goču je izvorište mnogih potoka i rečica koje otiču prema Zapadnoj Moravi na severu i Rasini na jugu.lova. Pruža se od severozapada ka jugoistoku dužinom od oko 75 km. Stari naziv za planinu Zlatibor je Rujno (Rujan) čije ime potiče od žbunaste biljke ruj (Rhus cotynus) kojom je čitava oblast bila veoma bogata i koja se koristila za štavljenje i bojenje kože. dugačka je 30 km. Najviši deo je sastavljen od kristalatih škriljaca. brezom. Dug je 22. Površ je okružena uzvišenjima: Tornik (1496 m). granične oblasti između Raške.Austrougarskom i Turskom. po biljnom svetu smatra se jednom od najbogatijih planina Srbije. javorom. Zlatibor Zlatibor je najpoznatija starovlaška visoravan.

kao i dolinom Ribnice iz pravca Kraljeva. Srednji deo je prostrana fluvijalna površ Ravni Kopaonik. između kojih su široke presedline. sada se svrstava u dinarske planine jer je njegovo granitno jezgro mlađa. Severno se . uglavnom. spuštajući se strmo u Jankovu klisuru koja ga odvaja od planine Jastrebac. Većim delom je pod gustom šumom. Studena planina Nalazi se južno od Stolova. Karaula (1352 m). Na ogolićenim obodnim delovima planine prisutna je recentna erozija sa ekscesivnim karakterom. Šatorica (1750 m) i Oštro koplje (1789 m). Planinski greben je travnata poljana. dok se na jugu obronci ove planine spuštaju do sela Gokčanica. a na severu se preko Popove reke vezuje za Studenu planinu. Ribnice i Brezanske reke. Željina na jugu. Nalazi se istočno od varošice Ušće. a na njegovom širem prostoru je smešten čitav niz kulturno-istorijskih spomenika iz perioda od XII do XV veka. Njegov najviši vrh je Pančićev vrh sa 2017 m nmv. Glavni planinski greben je stolastog oblika dužine oko 12 km na pravcu sever-severozapad-jug-jugoistok. do Gokčanice i Ibra na jugu i jugoistoku. a na njima se nalazi i tvrđava Maglič. Karaman (1936 m). Ravna planina Prostire se između Studene planine na zapadu. Sa nje se u svim pravcima razilaze pritoke pomenutih reka. Gokčanice i Rasine nalazi se planina Željin. Željin Na desnoj strani ibarske klisure. istočno od Ibra. između reka Jošanice. i Krš (1256 m). Kavgalija (1356 m). a severoistočno se nalazi Goč. Sa severa je ograničena dolinom Brezanske reke. južne su obešumljene i tu je razvijeno stočarstvo. severno od Željina. Od Ravnog Kopaonika odvaja se njegov istočni ogranak sa spuštanjem na prevoj Mramor (1140 m). koja od sela Brezne postaje Brezjanska reka. a sa juga Gokčanicom. između Ibra. Zapadna granica je reka Ibar. zapadno od Ravne planine. Severne strane te planinske grede su pretežno pod šumom. koje su dubokim dolinama raščlanile planinu na dugačke grebene i kose i dale joj u celini zvezdast oblik. Sa Stolovima se veže od vrha Karaula (904 m) prema Čikeru (1324 m) preko Erskih livada (961 m). Gobelja (1834 m). Zapadni obronci Stolova formiraju istočni deo Ibarske klisure. Pruža se. oko koga se nalazi baza vojske Srbije. Najviši vrh ove planine kopaoničke grupe je Crni vrh (1543 m).zaštićena zona pod imenom Nacionalni park Kopaonik u okviru koga postoji 12 rezervata biljnih i životinjskih vrsta. zatim se penje ka Velikoj ogledni (1359 m) i talasastim grebenom Vrata (1072 m). na kome se nalazi mauzolej čuvenog srpskog prirodnjaka po kome je dobio ime. završava sa Javorcem i njegovim vrhom Žurla (869 m). Ranije je smatran Rodopskom. Najviši vrh je Željin (1784 m) je kupa elipsastog oblika koja se izdiže nad gustim šumama. Žaračka planina Žaračka planina (1051 m) pripada kopaoničkoj grupi. Sa istočne strane Velika livada razdvaja Studenu planinu od Ravne planine. oko vrha Cvetalice prisutan je narcis u narodu poznat i kao kaloper. Jugoistočno od Suvog Rudišta greben Kopaonika je sužen i raščlanjen u niz plastastih uzvišenja: Čardak (1590 m). Ceo masiv je dobio naziv po velikom rudnom bogatstvu koje je na njemu eksploatisano još od srednjeg veka. Goča na istoku i severu. prostire se do Ibra na zapadu. tercijarna intruzija. Na Studenoj su vrhovi: Cvetalica (1056 m). od zapada ka istoku na dužini od oko 15km. sa najvišim vrhom Usovicom (1375 m) u severozapadnom delu. Sa svih strana je omeđen rasedima te ima karakter horsta. Od Stolova Studenu planinu odvaja Gvozdačka reka. a na njemu se nalazi i najveći skijaški centar u Srbiji. oko koje se dižu Suvo Rudište sa Pančićevim (Milanovim) vrhom (2017 m) na kome je Pančićev mauzolej. Do planine se stiže iz pravca Goča ili od Polumira iz doline Ibra. Ozren (956 m) je nastavak Stolova prema severu. zatalasana visoravan. Stolovi Planina se nalazi jugozapadno od Kraljeva.

Glavni greben od Stracimira se proteže na istok preko Svetle stene. Furnište (1370 m). Ova deoba je sasvim jasna istočno od Stracimira. Na zapadu je Mala Kosanica. kako po visini (najviši vrh Velika Đulica visok je 1491 m). vojska pošumila borom. Bukovska čuka (1386 m) i Orlova čuka 1306 m). Tikva (1405 m). Kukavica je imala brojna pašnjake koje je. U podnožju planine nalazi se Jošanička banja. to jest između Preševa na istoku i Gnjilana na zapadu. to je srednje velika planina na severu Makedonije. Prostire se na istok do reke Veternice preko koje je Kukavica. Obrastao je uglavnom bukovom šumom. u stvari. osim u blizini Ibra gde je dosta ogoljena. Postojao je još u tercijaru i izdizao se iz tercijarnog mora kao veliko ostrvo. a slede ga Valjovska čuka (1207 m). uzdižu se dva vrha Oblik (1310 m) i Grot (1327 m). Zbog svojih pravilnih. peskovi i gline. Nastala je rasedanjem stare rodopske mase.nalazi Ravna planina kojom su spojeni Željin i Goč. Južno je Kosovsko pomoravlje. magmatski grandioriti i klastične sedimentne stene. između Žegligova i Kosovskog Pomoravlja. blažem. strmiji. deo je bez naselja dok se na južnom. Poprečni od Stracimira se proteže na sever preko Krsta. Venac ovih vrhova. preovlađuju graniti i gnajsevi. Geološki sastav je raznovrstan. deli planinu na dva dela – severni. Jastrebački horst je uporednički izdužen 45 km i čine ga Veliki i Mali Jastrebac izgrađeni od škriljaca. Nekada stočarski kraj. Planina je pod šumom. Jastrebac (Veliki Jastrebac) Nalazi se južno od Kruševca i zapadno od Niša. kupastih. severno Jablanička kotlina. Prostire se na jugoistoku Srbije na levoj obali Južne Morave Pčinjskom i Jablaničkom okrugu. sredinom XX veka. U vreme nastajanja Alpa. Jastrebac je vrlo stara planina. smrčom i jelom. Prema zapadu je ograničena rekom Veternicom. ali zbog položaja koji zauzima u odnosu na obe Morave i njihove pritoke može se uočiti i poprečni greben koji. predstavlja vododelnicu slivova ovih velikih reka. Južna Srbija (zapadni deo) Crna gora (Skopska) Nazivaju je i samo Crna gora. a na jugu je Kopaonik. Južna Morava i Toplica. Zapadno je kosovska planina Prugovac. Zmajevca i Mojsinjske planine i spušta se u sastav Južne i zapadne Morave kod Stalaća. sastavljena od stena paleozojske starosti preko kojih leže tercijarni i kvartarni sedimenti. Jastrebac je rodopska planina istočno od dinarskog Kopaonika. iznad Vranja. Karpata i Dinarida dogodile su se velike promene na njemu: izdigao se središni deo. smatraju ga jednom od najšumovitijih planina Srbije. na severu i istoku je Velika Kosanica. Kravarska planina Nalazi se severno od Golaka i može se smatrati njegovim severnim ogrankom. To je planina srednje veličine. Goljak Planina Goljak na granici uže Srbije i Kosova diže se iznad Sijarinske banje. Na severu je još i Studena planina. Kukavica Kukavica je planina koja se nalazi zapadno od Vladičinog Hana. severno od Vranja i južno od Leskovca i padine joj se protežu do ovih gradova. Spada u rodopske planine. delu javljaju sela. Tako se sada . a severni i južni su se spustili. preovlađuju nisko metamorfisani škriljci. sa dolinom Goleme reke. Njegov glavni greben ima pravac istok-zapad. Geološki sastav je raznovrstan. Zapadna Morava. Severno od Crnog vrha pa sve do Končuljske klisure planina se naziva i Ostrovica. (1327 m). Na južnom delu planine. u geološkom sastavu preovlađuju stare metamorfne i magmatske stene. Velike Đulice. Kukavica je u pokrivena gustom šumom. Najviši vrh je Vlajna (1442 m). Prostorno je nekako uokviren u trouglu koji čine reke: Rasina. oblika ova dva vrha planine Kukavice se ponekad navode kao zasebne planine. Tumba (1192 m). Pogleda i Kupinjaka i spušta se u dolinu Južne Morave. tako i po prostoru koji zauzima. U Srbiji se prostire duž administrativne granice Kosova. Na severu se prostire do Končuljske klisure.

prisutni su dijabazi. Pripada južnom Pomoravlju u širem smislu. Sastavljena je pretežno od jako metamorfisanih kristalastih škriljaca. Vidojevica Vidojevica je planina u jugoistočnom delu Srbije u blizini Prokuplja. Geološki sastav je raznovrstan. Puste reke na istoku i jugu. Toplice na istoku. na području opštine Ćićevac na nekoliko kilometara od autoputa Beograd – Niš. Toplice sa Prokupljem na severu. Pripada grupi starih rodopskih planina. Nalazi se severoistočno od Kruševca. a južno od Prokuplja. Razlikujemo Radan planinu u užem smislu i Radan planinu u širem smislu. Prolomsku planinu (Sokolov vis 1370 m) sa severa graniči dolina Prolomske reke.pored guste listopadne. pre svega andezita i vulkanogenih sedimenata. Prolomsku planinu i Arbanašku planinu. Pripada Rodopskim planinama. Nalazi se jugoistočno od Kuršumlije. Zbog visine manje od 500 metara ne spada u planine. Najviš vrh je Bandera visok 1155 metara. složenost geološkog sastava i tektonskih odnosa. Kuršumlija i Prokuplje. Rgajska planina Jugozapadno od Vidojevice nalazi se Rgajska planina. istočno od Prolom banje i severno od Radan planine nalazi se Arbanaška planina (Vijogor 1128 m). južno od mesta na kojem se sastaju Zapadna i Južna Morava. Pod Radan planinom u širem smislu podrazumevamo i Sokolovicu. Prostor Radan planine se nalazi u južnoj Srbiji u opštinama Lebane. potoka i rečica se spušta sa svih strana planine. Izdužen je pravcem SZ-JI. Puste reke i Jablanice. Izgrađena je od metamorfnih kristalastih škriljaca. Radan Radan planina se nalazi na mestu gde se Dinaridi sučeljavaju sa Rodopima (Rodopska ili Srpskomakedonska masa). Pasjača Prostire se između Vidojevice na zapadu. uglavnom bukove. Na jugozapadu se nalazi Sokolovica. Ravna planina i Petrova gora. Mojsinjska planina Mojsinjska planina se nalazi u središtu Srbije. Izgrađena je od starih kristalastih škriljaca. pripada rodopskim gromadnim planinama i sastavljena je od magmatskih stena. Severno od Prolom banje u pravcu Kuršumlije prostire se Sokolovica sa najvišim vrhom Radulovac (1050 m). Bogat biljni svet uslovljen je bogatstvom vode koje na Kukavici ima na pretek. Od Pasjače je odvaja prevoj Beli kamen. u geološkom sastavu preovlađuju kristalasti škriljci. Južno od sela Arbanaška. serpentinisani peridotiti. Jastrebca na severoistoku. dok su se pašnjaci zadržali u blizini naselja. Istočno od Grepca je Mali Jastrebac sa najvišim vrhom Kupinjak (946 m). . Mali Jastrebac Jastrebac je prevojem Grebac podeljen na Veliki i Mali Jastrebac. Lepa Gora (Požar) Prostire se između Kopaonika na zapadu. Radan planinu u užem smislu čine Majdan planina. Na nekim kartama se za ovu Rodopsku planinu koristi naziv Požar. Na vrhu planine nalazi se Astronomska opservatorija. Planina je prekrivena šumom i pašnjacima. na jugu je Žitni Potok i Pusta reka. Medveđa. zapadno od Lebana i Leskovca. Obuhvata delove gornjih delova slivova Toplice. Razdvaja ih Mrljačka reka. Mnoštvo izvora. što je od značaja za raznovrsnost njegovog reljefa. Bojnik. javljaju i delovi četinarske šume. kojim prolazi put Prokuplje-Bojnik. a prevoj Gajtanska vrata deli Prolomsku planinu od Radana. Sastavljen je uglavnom od paleozojskih metamorfnih gnajseva koje mestimično probija granit. kada se krene prema Kruševcu. kristalasti škriljci i krečnjaci od kojih je izgrađen i najviši vrh. Nastala je rasedanjem.

Sastavljena je uglavnom od kristalastih škriljaca. ali sa nižim otvorenim delom. Izgrađena je od starih metamorfnih stena. Najviši vrh je zaobljen i visok 1923 m. Čemernik Čemernik često posećuju ljudi koji dođu na Vlasinsko jezero jer je lako doći do samog vrha (Veliki Čemernik 1638 m). Mezozoik je predstavljen uglavnom krečnjacima jurske i kredne starosti. na jugozapadu dolinom Sedlara odvojena je od grebena Crnog vrha (889 m). Jerme na zapadu i granice sa Bugarskom na istoku i jugu. Na severozapadu se nalazi planina Seličevica. zbog odsečenosti prema dolini Nišave i pretežno krečnjačkog sastava. a prema jugu i jugoistoku doseže do druma Niš — Pirot. kao i permski crveni peščari. Od paleozojskih uglavnom učestvujuškriljci silursko-devonske i karbonske starosti. a jedan krak prelazi u Bugarsku. Osnovnu geološku građu Belave čine paleozojske i mezozojske tvorevine. Severnim podnožjem prolazi put koji povezuje Bosilegrad sa dolinom Južne Morave. Berbeška kotlina odvaja Babičku goru od Seličevice. na koju se nadovezuje. i Belava se. Put je širok i do vrha se stiže za 2-2. Poseban tip dolina na ovoj planini predstavljaju valoge koje su naročito karakteristične na krečnjačkoj površi Valožja (Suva planina). Burel Planinski predeo u Bugarskoj i Srbiji. Čudinska planina Prostire se na tromeđi Srbije. Vodni vrtop (871 m) i drugi. Kao i Suva planina. Odatle se pruža prelep pogled na . odlikuje specifičnim geografskim osobinama. Oni sačinjavaju jezgro antiklinale ove planine. Kod nas se prostire između Nišave na severu. Belava Belava (Kardašica 946 m) je planina u jugoistočnoj Srbiji i pripada Nišavskoj oblasti. Na južnoj padini nalazi se rudnik galenita Blagodat.318 m. a Zaplanjska kotlina na severoistoku. granita. od Bele Palanke do Pirota. Leskovačka kotlina je na jugozapadu. na razvođu sliva Južne Morave i sliva Strume. Pripada planinama Rodopskog sistema. Bugarske i Makedonije. a na jugoistiku Kruševica. Belava je niska planina i pripada Karpatsko-Balkanskoj orogenoj zoni. Pruža se pravcem severozapad—jugoistok. Ogorelica). Besna Kobila Nalazi se istočno od Vranjske banje. Na grebenu. Radi jednostavne orijentacije moguće je reći da se Belava prostire između starog i novog puta Bela Palanka – Pirot. To je najviša planina u jugoistočnoj Srbiji. Na severu je ograničena Nišavom. Nazvana je po selu Bohovo u Bugarskoj. a ima i olovnih ruda.5 sata.Južna Srbija (istočni deo) Babička Gora Babička Gora (Kriva buka 1059 m) je gromadna rodopska planina u jugoistočnoj Srbiji. a viši delovi su pod pašnjacima. Kardašica (946 m). Bohovska planina Najviši vrh nalazi se u Bugarskoj (1. u dužini oko 15 km. uzdižu se nekoliko vrhova: Debeli del (916 m). Oni su više primaknuti jugozapadnoj strani i čine odseke prema dolini Sedlara. Doline u podnožju su pod šumom. paralelnom toku Nišave. škriljaca prekambrijumske starosti. Njen greben počinje kraj desne obale reke Jerme kod Strezimirovaca i prostire se južno desetak kilometara do Milevske planine u kom delu je Bohovska planina granična. Ove doline liče na manje uvale sa nešto izraženijim bočnim stranama.

jugozapadno od Bosilegrada i južno od Vlasinskog jezera. ima u izobilju na ovoj planini. a severno Vardenik. koje. Mačkatica. jer su im ovce bile crnog runa i veoma izdržljive na vremenske uslove. Rudnik je zatvoren 1950. to je tipična gromadna rodopska planina zaobljenih vrhova. na istoku German. Na Čemerniku su.jezero i okolne planine (Strešer. do 1941. Njih je narod nazivao još i Crnovuncima. severoistočno od grada Kumanova. Manjak i Ljutež. Gloška planina Zapadno od Bosilegrada nalazi se Gloška planina (1756 m). Ašanske livade. Izgrađena je od jurskih sprudnih krečnjaka. Ima oblik izduženog trokraka. Na zapadu reka Vlasina razdvaja Gramadu od Čemernika i Ostrozuba. dugačka i na vršnom grebenu uzana predstavlja izazov za planinare. Nedaleko od Zvonačke banje. a iznad njih se izdiže goli kameni greben sa vrhom Bežanište (1338 m). Planina se proteže uz granicu Srbije i Makedonije. a na zapadnom Mlačište. poreklom iz severne Grčke. Koćura Koćuru i Zladovačku planinu na jugu deli Krinanov preslap. Nalazi se na teritoriji opštine Surdulica. Najviši vrh je Crnook sa 1. Doline rečnih tokova su šumovite. Pripada Rodopskom planinskom sistemu. U novije vreme u Mačkatici je novembra 1940. Vrhovi su blago zatalasani. ispočetka teče u pravcu zapad-istok zatim svija na jug. Kozjak Većim delom nalazi se u Makedoniji. svoja stada napasali i Ašani ili Karakačani. godine jedna nemačka firma otpočela eksplotaciju rude molibden. a severno od Vlasinskog jezera. na zapadu je vrh Garinče (1460 m) i selo Novi Glog. na jugu je Kriva reka. Padine su obrasle bukvom. Zajedno sa Vlaškom planinom gradi karakteristično Ždrelo.istok. U istočnom podnožju su najveća naselja Vlasina Rid i Crna Trava. Dalje na zapadu nalaze se Valozi i Besna kobila. godine. južno je Dukat.881 m. Sastavljena je od kristalastih škriljaca i granita. Pripada balkanskim venačnim planinama. pokriveno livadama i na njemu se nalaze kuće sela Dukata koje leži zapadnije. O boravku Ašana govore i toponimi na ovoj planini: Ašanske kolibe. Gramadu. Na severu i istoku je reka Koćurica. Dukat Dukat je planina srednje visine na krajnjem jugoistoku Srbije. godine. Najjviši vrh Peren (1326 m) nalazi se u Makedoniji. Prostire se jugoistočno od Vranja. Kozjak se uzdiže između rečnih dolina Pčinje i Krive reke u pravcu zapad . Čemernik je dobio ime po otrovnoj biljci čemerici (Veratrum). Prostire se od Vlasinskog jezera do Preslapa u glavnom pravcu jugozapad-severoistok. U najvećem delu Kozjak je sastavljen od starih prekambriskih i . Gramada ili Plana kako je meštani još zovu. na severoistoku Široka planina. uz ostalo planinsko bilje. Najvisi vrh gromadne planine je Vrtop 1721m. Vardenik. Planinsko bilo Kozjaka dugo je oko 15 km. Greben planina Nalazi se južno od Pirota i istočno od reke Jerme u predelu koji se naziva Burel. Pripada planinama srednje visine. Bilo je golo. a planina je uglavnom pošumljena smrčom i brezom koja je karakteristična za padine okrenute jezeru. nalazi se u neposrednoj blizini granice sa Bugarskom. Preslapskom rekom je odvojena od Talambasa i Rudine. Na Zapadu je Rujan. Ostrozub). duboki kanjon kroz koji teče Jerma. a padine su delom pod šumom. Ima oblik bila koje se pruža meridijanski. Sastavljen je od kristalastih škriljaca prve grupe. Bilo je ogolićeno.

i erozije tla koja je usledila nakon toga danas je veći deo planine ogoljen. Zbog visine koja je manja od 500 metara ne spada u planine. a na severozapadu se prostire do Južne Morave i Bujanovca. Milevska (Mileška) planina Proteže se pravcem sever-jug u dužini od oko 20 km južno od Strezimirovaca. a na istoku Južna Morava. istočno od Vlasinskog jezera. Poslonjska brda Između Poslonskih brda i Mojsinjske planine Južna Morava je usekla Stalaćku klisuru. Seličevica Planina se nalazi u neposrednoj blizini Niša. Najviši vrh planine u Srbiji je Virovi (1 284 m) blizu kojeg prolazi državna granica. isprepletana šumama i livadama. Ostrozub Ostrozub je planina koja se nalazi severno u odnosu na Čemernik sa vrhom od 1546 metara. Istočno od brda se nalazi Bukovik.paleozojskih kristalasih stena. Kobilska planina je naziv za ovu planinu u Bugarskoj. Rudina izvorska (Bosilegrad) Prostire se duž granice sa Bugarskom istočno od Bosilegrada. Put vodi preko mahale Krsticeva i Dobrog polja do Pobijenog kamena (mesta na kome je i spomen plaoča nastradalima u drugom svetskom ratu) a zatim i do samog vrha Ostrozuba. prekambrijumskog gnajsa. Na istoku je Leskovac i južno Pomoravlje. severno je Ćićevac. na severu se nastavlja u Talambas. Rujan Rodopska planina na jugu Srbije prostire se od planine Kozjak na istoku do doline Preševske Moravice na zapadu. Čine je stare stene paleozojske starosti probijene mlađim dacitima. u kanjonu reke Pčinje nalazi se poznati manastir Prohor Pčinjski. neki delovi grada se nalaze na njenim obroncima. severno od Bosilegrada. Rudina (Crna Trava) Celim svojim grebenom se prostire duž granice Bugarske i Srbije između Ruja na severu i sela Strazimirovci na jugu. na istoku je planina Greben. I dalje prema istoku dominiraju prekambrijumski i paleozojski metamorfiti. a njene severne padine se spustaju ka Vlasotincu. U geološkom sastavu dominiraju škriljci paleozojske starosti. Na istoku je Rudina. Kruševica Prostire se severno od Vlasotinca. Zbog velike seče u prošlosti. na jugu je Babička gora. Na jugu prelazi u susednu Makedoniju. . Pripada gromadnim rodopskim planinama i prostire se južno od Niške kotline. ali prema severu i zapadu ima i jurskih krečnjaka. U pravcu severozapada na nju se nastavlja planina Babička gora. Put do vrha je najbolje početi od mesta na kom je odvajanje sa glavnog puta (Sastav reke Brod) za Dobro polje. Istočno je Zaplanje i dalje Suva planina. Cela planina je poprilično pitoma. Njen greben predstavlja granicu Srbije i Bugarske na jugoistoku Srbije i zapadu Bugarske. Najviši vrh izgrađen je od veoma starih metamorfnih stena. Na srpskoj strani planine. na zapadu je Suva planina. Ruj Planina pripada rodopskim gromadnim planinama i prostire se na granici Srbije i Bugarske. od reke Vlasine.

U geološkom sastavu dominiraju jurski . Na severozapadu planine nalazi se Golemi stol po kome je planina dobila ime. Pasjaču… Severna strana planine je pod stenama. Talambas Nalazi se zapadno od Zvonačke banje i severozapadno od planine Ruj. Nišavom je odvojena od Svrljiških planina. Šljivovička planina Nalazi se jugoistočno od Bele Palanke. Staru Planinu. Izgrađena je od krečnjaka mezozojske starosti. Osnova je od paleozojskih škriljaca. Svakako je jedna od najlepših planina Srbije. severno od sela Kijevac. Uzvišenje Golemi stol izdiže se na 1239 m nadmorske visine iznad Lužničke kotline. Na zapadu je planina Ostrozub. Ako je posebna planina u njen sastav bi trebali uvrstiti i Crni vrh koji je na ovaj način i najviši vrh planine Talambas. Vrhovi i greben planine izgrađeni su od mezozojskih krečnjaka. Stolsku planinu čine pretežno jurski sprudni krečnjaci. Stolska planina Nalazi se severozapadno od Zvonačke Banje i jugoistočno od Babušnice. Crtavo je poznato lovište. vrlo oštrim. na zapadu Kozjedolska reka. a u pravcu jugoistoka preko Zvonačke reke nalazi se Jasenov Del. alpinistima. Vidojevicu. Talambas ima blage padine obrasle šumama i pašnjacima. nalazi se Suva planina. a greben Asenovo kale poznat je kao gnezdilište surih orlova. U širem smislu Talambas možemo smatrati nastavkom planine Ruj prema severozapadu. Greben planine je sastavljen pretežno od jurskih krečnjaka. Zapadno. Rtanj. Greben se prema severozapadu lagano spušta prema Vlasini. na jugoistoku je Rudina. Ova venačna planina balkanske zone koja pripada jugoistočnoj Srbiji predstavlja pravi vidikovac južne Srbije. Lužničke kotline na severu. a završava se jugozapadno od Babušnice u Lužničkoj kotlini gde protiče reka Lužnica. Greben sa najvišim vrhom Rnjos (1274 m) proteže se pravcem severozapad-jugoistok između Vlaške planine na istoku i Talambasa na jugozapadu. na jugu je Makedonija i planina German. a preko njih se nalaze crveni permski peščari i mezozojski krečnjaci. Ranije je nazivana Kunovica. freeclimberima. Na severu je reka Pčinja i Trgovište. Južno je Lužnička kotlina. privlačnim planinarima. Kruševicom i Seličevicom. Suva Planina Nalazi se jugoistočno od Niša. a na severu je Talambas.Široka planina Prostire se duž granice sa Makedonijom. Suva i skaršćena duga je 45 km. Nastala alpskom orogenezom krajnji je izdanak balkanskih planina i nalazi se na dodiru sa rodopskim planinama Babičkom gorom. preko Koritničke reke. Počinje istočno od Niša. sa nje se pruža izuzetan pogled na Kopaonik. padine ka Lužničkoj kotlini izgrađene su od neogenih sedimenata. na zapadu planina Kozjak. Ruja na jugoistoku prostire se Talambas. a široka 15 km. na jugu je Gramada. Između sliva Vlasine na jugozapadu. Babičku Goru. Belava se nalaze na istoku. Jastrebac. planina čiji zaobljeni greben povezuje Suvu planinu na severozapadu i Ruj na jugoistoku. na istoku Ruj. severne padine čine peščari iz mlađeg paleozoika. Nazivaju ga i „Olimp Babušnice”. Tako gledano planina se prostire od vrha Crtavo (867 m) do Crnog vrha (1463 m). Ima karakterističan oblik i potkovičasti greben Crvene reke. Tumba Između Gradske reke i Kalne na jugu i rečice Tegošnice i sela Crvena Jabuka na severu. Prevoj Kruška razdvaja Šljivovičku planinu od Stolske planine. zapadno od prevoja Samar koji razdvaja Kalnu i Crvenu Jabuku nalazi se Tumba ( 1377 m).

Najviši vrh planine je Zelenčev vrh 1574 mnv. desnom pritokom Pčinje. severno od njega je vrh Koćurac 1568 m nv.757 m. Valozi Planina se prostire u predelu Krajište na jugoistoku Srbije. blizu granice sa Bugarskom. Pripada Balkanskim planinama. dok je u širini (istok – zapad) pet do sedam kilometara na severu (Polom – Dojčinovci). Vardenika na severu i Dukata na jugu. istočno je graniče reka Tripušnica i njena desna pritoka Gloška reka. Smeštena je između planinskih venaca Čemernika. koje je prilično zaravnjeno fluvijalnom erozijom reke Vlasine i njenih pritoka u izvorišnom delu. Pruža se u dužini (sever – jug) 14 km. Sa zapada je ograničena rekom Koćuricom. Zladovačka planina Zladovačka planina se nalazi na jugu Srbije.876 m. Sastavljena je mahom od kristalasih škriljaca. Kako je Vardenik u celini zastrt glinovitim pokrivačem. Vrtop 1721 m. Kula 1621 m. Predstavlja plitko udubljenje izduženog oblika. približno istih visina. Nedaleko od sela se nalazi pećina Vetrena dupka. i Plane (Gramade) i Koluničkog Rida na istoku. a njen najviši vrh Panica (1443m) je smešten u njenom severozapadnom delu. bez ijednog oštrog vrha. Pored ravni gde je nekad bila tresava Vlasinsko blato. u obliku plećatog bila. Tumba je prema nekim mišljenjima deo Talambasa. jugozapadno od Vlasinskog jezera nalazi se ova gromadna. na zapadu. Orografski se pruža pravcem sever-jug u dužini od oko 20 km. osim u severozapadnom delu u kome se javlja jaka bukova šuma. smeštena je Zvonačka Banja. Gloške planine na istoku. Sam vrh formiraju dva zaravnjena vrha spojena blagim prevojem. visoravan čine i uzvišenja različitih oblika i visine koja su deo planinskih kosa i grebena koji se spuštaju prema reci Vlasini. rodopska planina. a severno je od masiva Besne Kobile odeljena brojnim pritokama Banjske reke. U geološkom sastavu preovlađuju mezozojski dolomiti. a Mali Strešer 1. a mogla bi se smatrati i delom Ruja. Na obodu se nalaze planine rodopskog sistema širokih i zaobljenih vrhova: Veliki Čemernik 1638 m.krečnjaci sa probojima dacita. Vlaška planina Nalazi se u jugoistočnoj Srbiji. odnosno tri do četiri kilometra na jugu (izvorište Vlasine – Šundina reka). Kolunički rid 1598 m. 20 km jugoistočno od Vranja.700 m uz južne strane. ali i etničku zajednicu romanskih starosedelaca na Balkanskom poluostrvu. koje je naziv dobilo po množini reči vlah koja može označavati stočara. Od vegetacije na njoj preovlađuju livade sa retkim šumama (mahom niskog i zakržljalog graba i hrasta). . relativno bogat vodom i osunčan. Nalazi se između Besne kobile na zapadu. Vardenik Između Čemernika na severu i Besne kobile na jugu. Na njenim jugoistočnim obroncima. Vlasina Vlasina je visoravan na jugoistoku Srbije.600 m uz severne i do 1. to se listopadne šume penju do 1. Najviši vrh Veliki Strešer ima 1. Vlasinska visoravan ima nadmorsku visinu 1160 – 1460 m. a južno vrh Modra glava 1545 m nv. Planina je naziv dobila po selu Vlasi. Pruža se pravcem severozapad-jugoistok u dužini od 6 km. južno je od Široke planine odeljena rekom Pčinjom. Ploča 1705 m i Pandžin grob 1664 m. nedaleko od Pirota. a nedaleko je i kanjon reke Jerme koji formiraju oštri stenjaci Vlaške i Greben planine.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful