PLANINE U SRBIJI

Vojvodina
Fruška gora Fruška gora (mađ. Tarczal, lat. Alma Mons) je ostrvska planina i nacionalni park u Sremu. Najveći deo Fruške gore se nalazi u Srbiji, Vojvodini, dok mali deo zalazi u istočnu Hrvatsku, u Vukovarskosrijemsku županiju. Prostire se dužinom od oko 75 km i širinom od 12 do 15 km i zahvata površinu od 255 km². Fruška gora je 1960. godine proglašena nacionalnim parkom i time je postala prvi nacionalni park u Srbiji. Najviši vrh je Crveni Čot (538 m). Izgrađena je od raznovrsnih stena: škriljaca, serpentina, granita, bazalta, andezita, dacita, krečnjaka, konglomerata, neogenih glina, peskova i lesa. Ona je niži horst i lakolit. Predstavlja zaostali deo duboko potonulog panonskog kopna koje je tokom neogena činilo pučinsko ostrvo Panonskog mora. Tokom kvartara vetrovi su na njenim padinama nataložili les. Vršačke planine Vršačke planine (rum. Munţii Vârşeţ, često zvane i Vršački breg, rum. Dealurile Vârşeţului) se uzdižu usred Panonske ravnice u jugozapadnom delu Banata. Pružaju se u pravcu istok-zapad, u dužini od 19 kilometara, sa najvećom širinom od 8 kilometara. Površina im je 170 kvadratnih kilometara, od čega je u Srbiji 122, a u Rumuniji 48 kvadratnih kilometara. Gudurički vrh, sa 639 m nadmorske visine, najviša je tačka ovih planina i cele Vojvodine. Od ostalih vrhova poznati su Lisičija glava (590 metara), Đakov vrh (449 m) i Vršačka kula (399 m). Severna padina je strma, dok se južna postepeno spušta u pobrđe, gde se nalaze vršački vinogradi. Vršačke planine spadaju, zajedno s Fruškom gorom, u ostrvske planine, jer su nekada bile ostrvo u Panonskom moru. Čine najseverniji izdanak srpsko-makedonske planinske mase, iako se u starijoj literaturi može pronaći pogrešan podatak o njihovoj pripadnosti Karpatima. Sa planina se pruža pogled na Vršac, Vojvodinu i Rumuniju. Izgrađene su od gnajsa probijenog granitom, pokrivenih neogenim sedimentima (gline i peskovi).

Šumadija
Avala Avala je niska planina, 16,5 km južno od Beograda. Predstavlja severni kraj šumadijske grede, koja se od Rudnika provlači kroz nisku Šumadiju i predstavlja razvođe između slivova Save i Dunava. Visoka je 511 m (ranije 506 m) i uzdiže se oko 200 m iznad okolnog talasastog terena. To je najniža planina šumadijske grede, najisturenija ka severu. Lakolit kupastog oblika nad pinosavskom i ripanjskom površi izgrađen je u osnovi od serpentina sa povlatom od krečnjaka i fliša. Mineral avalit dobio je ime po Avali na kojoj je pronađen. Još je knez Miloš 1859. godine doneo odluku da se Avala zagradi i zaštiti, a 1936. godine je proglašena nacionalnim parkom. Prezidijum Narodne Skupštine 1946. godine donosi odluku da bude proglašena dobrom od opšteg značaja. Na zaštićenom području ima oko 600 biljnih vrsta. Ima lekovotih biljnih vrsta, a neke biljke predstavljaju prirodne retkosti, kao što su zanovet, zlatan i zelenika. Avala je dobro pošumljena samoniklim drvećem, a jednim delom je pod zasađenom borovom šumom. Jedno je od omiljenih izletišta Beograđana. Krajem 2007. godine je Skupština grada Beograda proglasila Avalu zaštićenim prirodnim dobrom sa ukupnom površinom od 489 hektara. Bukulja Bukulja je planina u Šumadiji, u čijem podnožju se nalaze Aranđelovac i Bukovička banja, a njen najviši vrh je visok 696 metara. Asimetrična je u meridijanskom profilu zbog izrazitog raseda na severnoj strani. Jezgro je od granita, pokriveno i opkoljeno škriljcima i mermerima (plutonit-lakolit). Ona je

vulkanskog porekla, što dokazuje prisustvo granitnih stena. Obrasla je bukovom, grabovom i hrastovom šumom, a naziv planine potiče od reči bukulj – deminutiva slovenske reči buk. Pogodna je za pripreme sportskih ekipa, a obeležene pešačke staze vode od parka Bukovičke banje do vrha planine. Na vrhu se nalazi hidrometeorološka stanica, a na njenim obodima je Garaško jezero. Predstavlja omiljeno izletište Aranđelovčana i banjskih gostiju, a poseduje više ugostiteljskih objekata. Na njoj se nalazi izvorište gazirane mineralne vode ’’Knjaz Miloš’’. Crni vrh Kragujevački Crni vrh (707 m) je planina između Kragujevca i Jagodine, dobio je naziv po crnom izgledu koji su mu davale prostrane šume. Oivičen je rekama Belicom, Ždraljicom, Lepenicom i Velikom Moravom. Spada u Rodopske, niže planine u Šumadiji, u sastavu preovlađuju metamorfne stene. U odnosu na ostale šumadijske planine najbogatiji je pećinama i slapovima. Na njemu se nalazi najizdašniji izvor u Šumadiji (Vrelo u Gornjem Štiplju sa oko 50 l/sek). Gledićke planine Nalaze se južno od Kragujevca i istočno od Kraljeva, dobile su ime po selu Glediću, a po narodnom predanju zbog toga što se sa njih daleko gleda. Ili možda od drveta gledič koga ima na planini. Prostiru se u dinarskom pravcu severozapad-jugoistok u dužini od 35 km između Lepenice na severu, Gruže na zapadu, Levča na istoku i do Zapadne Morave na jugu. Morfologiju karakteriše valoviti venac vezanih vrhova u čijem se južnom delu nalazi najviši vrh Samar (922 m), a posle njega Dulenski Crni vrh (897 m). One su, posle Rudnika najviše šumadijske planine. Na planini se ističe oko 700 m visoka zaravan, a u geološkoj strukturi karakterističan je ’’šumadijski fliš’’, karbonatno-peščarski i peščarsko-glinoviti sedimenti. Ješevac Na severu preko reke Gruže nalazi se Rudnik, na zapadu je Vujan i Gornji Milanovac, na istoku je Gružansko jezero, na jugu je Čačansko-kraljevačka kotlina, ma jugoistoku Kotlenik. Crni vrh (902 m) je najviši vrh planinske celine. Ješevac obuhvata niz kupastih, uglavnom šumovitih vrhova visine 500 – 900 metara nastalih vulkanskom aktivnošću u dalekoj prošlosti, geološki sastav čine magmatske stene. Juhor Juhor (775 m) je planina Šumadije između Velike Morave na istoku i Levča na zapadu, Temnića na jugu i Belice na severu. Pruža se u pravcu sever-jug. To je stari horst i spada u rodopske planine. Juhorskim plutonit sa jezgrom od granita izdužen je meridijanski 22 km. U građi su zastupljeni i škriljci (gnajs i mikašist). Kosmaj Kosmaj (626 m) je planina u Srbiji, u okolini Sopota. Posle Avale je najniža planina u Šumadiji. Na njemu se ističu tri vrha: Mali, Goli i Rutavi. Glavni greben Kosmaja polumesečastog je oblika i pruža se u pravcu jugozapad-severoistok. Iako je Kosmaj niska planina, ipak svojim izgledom u vidu ostrva dominira u ovom delu niske Šumadije, iznad valovitog neogenog pobrđa, raščlanjenog blagim rečnim dolinama. Izgrađen je od serpentina, krednog fliša, granita i eruptiva. Diže se kao ostrvo sa površi od 320 metara nadmorske visine. Naziv Kosmaj nastao je od keltske reči cos (šuma) i predindoevropske reči maj (planina). Međutim, Rimljani su Kosmaj prilagodili mitologiji jer je dobio značenje casa Maiac - stanište boginje Maje. U rimskoj epohi, Kosmaj je bio značajno rudarsko središte. Verovatno se ruda gvožđa iskopavala na Kosmaju i pre dolaska Rimljana. Kotlenik Kotlenik je planina u visokoj Šumadiji, između Gruže i Zapadne Morave kao i niske presedline kod Bumbarevog brda, severno od Kraljeva. Pripada grupi šumadijskih planina. Najviši vrh je Veliki vrh, na visini od 749 metara nadmorske visine. Prema geološkoj starosti i osobinama, vrh Kotlenika odgovara kupi ugašenog vulkana, u geološkom sastavu preovlađuju magmatski andeziti. Na temenu planine izduženom uglavnom od juga ka severu ređaju se vrhovi Čemernica (487 m), Borča (508 m), Kraljica

školskog. Livada (748 m). a na jugu Bajina Bašta. Bobija Planinu nazivaju Tornička Bobija. razvođe prema slivovima Save. To je planina u Zapadnoj Srbiji u predelu pod nazivom Azbukovica. Najviši vrh nosi naziv Tornička Bobija i visok je 1272 metara. Klupe (549 m). sve do podnožja Jablanika pripada Bobiji. Vrh Ostrovica (758 m) je izgrađena od riolita i ima oblik paleovulkanske kupe. Medvednika i kanjona Trešnjice. Rudnik Prostire se između Gornjeg Milanovca i Topole i najviša je planina Šumadije (Cvijićev vrh ili Veliki Šturac. Planina je izgrađena od škriljaca. sportskog i lovnog turizma. konglomerata. osnovan u XIII veku. na zapadu se prostire do Drine i Malog Zvornika. na istoku je Krupanj. 1132 m). Diže se severozapadno od Kragujevca. na severoistoku Osečina. na severu Gučevo. dveju Morava i Kolubare. na severu opština Krupanj. Rudnik je pogodan za razvoj letnjeg i zimskog zdravstvenog. Doline su često krivudave te su zbog toga i razvođa mestimično krivudava i razlomljena. To je uska i izdužena regija između Drine na jednoj i Sokolske planine i Povlena na drugoj strani. krečnjaka i fliša koje probijaju eruptivi. Zapadna Srbija Azbukovica Azbukovica je brdsko-planinsko područje u zapadnoj Srbiji. Veliki vrh (749 m) i drugi. Azbukovicu preseca nekoliko bujičnih reka koje se ulivaju u Drinu a najpoznatije su Trešnjica i Ljuboviđa. Bobija je udaljena od Ljubovije 30 kilometara. nalazi se između desne obale Drine. a od Bajine Bašte i Valjeva koji kilometar više. Od razvođa rečne doline su upravljene mahom prema zapadu i severozapadu a neke prema jugu i jugoistoku. ima nadmorsku visinu od 658 m. Središnji delovi planine su pod šumom. Smatra se da cela visoravan. na jugu se klinasto sužava. Gradinčica (700 m). osim na obroncima prema reci Despotovici koji sa obroncima Ilijaka (510 m) čine Brđansku klisuru. Orlovi (667 m). fasadu crkve na Oplencu. deo zgrade Bele kuće u Vašingtonu itd. a na planini je selo Tornik. Njeno središte je varošica Ljubovija. te između Šumarica i Vitanovca dostiže oko 3 km. Zahvaljujući izuzetnoj šumovitosti. Planina je skoro u celosti pokrivena gustom listopadnom šumom. Idući prema severu planine šumadijske grede su sve niže. U podnožju planine su sela Gornja i Donja Orovica. Predstavlja njen hidrografski čvor.(578 m). Svaki od stupnjeva predstavlja . Na severozapadu je opština Mali Zvornik. Bobija ili Orovička planina. Bogata je poznatim venčačkim mermerom od koga su sačinjene mnogobrojne skulpture koje krase park Bukovičke banje. Jablanika. česmu u Knez Mihailovoj u Beogradu. Njena najviša tačka je Crni vrh (856m) i spada u grupu rudnih planina. Venčac Venčac je planina koja se nalazi u blizini Aranđelovca. Vujan Vujan je planina južno od Gornjeg Milanovca. Planina je izdužena oko 21 km. U geološkom sastavu su najzastupljeniji škriljci i mermeri. Za stanovništvo u selima na padinama Bobije proizvodnja maline predstavlja glavni izvor prihoda. Sokolskih planina. na istoku Valjevo. Boranja Boranja je dinarska planina Podrinja u zapadnoj Srbiji. Na jugu je Jagodnja. prirodnim stazama zdravlja i blizini velikih gradova. Najviši vrh je Veliki Vujan (856 m). Naziv potiče od ruda. skoro u sredini Šumadije. krečnjaka. Na planini se nalazi manastir Vujan. na severu je šira (do oko 10 km). Boranja se pruža od jugozapada ka severoistoku što je drugačije od uobičajenog Dinarskog pravca prostiranja. Šiljata kosa (590 m). Na istoku je sa visoravni visokom oko 1000 m povezana sa Jablanikom i Povlenom. Bobiju krase četinarske i bukove šume. pre svega olova i cinka. pašnjaci i proplanci. Sastavljen je od škriljaca. a negde i stupnjevita. Crni vrh i V. peščara i laporca kroz koje se probijaju magmatske stene. na granici sa Bosnom i Hercegovinom.

Najviša tačka se nalazi na 779 m i zove se Crni vrh. lakolit i horst planina. u istorijskom području Crna Gora nalazi se planina Crnokosa. Kod nekih boranjskih potočnih dolina donji delovi su dublji nego gornji.erozivni pod. Sa najvišeg dela pruža se izvanredan i prostran pogled na Drinu i Bosnu. Jablanik Nalazi se oko 45 km jugozapadno od Valjeva između Povlena na istoku. Cer (687 m) pripada flišnim planinama. u grupi Valjevskih planina. Izgrađena je od škriljaca u čijoj su povlati krečnjaci. Gučevo je planina koja se izdiže iznad Loznice i Banje Koviljače. Najviši vrh je Jablanik sa 1275 m. Osnovni pravac pružanja grebena je od jugoistoka ka severozapadu. a najviši delovi građeni su od trijaskih krečnjaka. godine u Prvom svetskom ratu. Severozapadni deo se sastoji od peščara i konglomerata preko kojih leže kredni krečnjaci sve do temena. 1914. U neposrednoj blizini Crnog vrha podignut je spomenik i kosturnica srpskim i austrougarskim ratnicima izginulim na ovom prostoru 1914. hrastovog i grabovog drveća. Spada u grupu Podrinjskih planina. Od širokog temena planine spuštaju se površi ka Drini i Jadru. Najviši vrh se zove Šančine ali ga pogrešno nazivaju i Kosanin grad. dug je oko 20 km. a širok 8 – 10 km. Jagodnja Prostire se između Boranje na severu. sa najvišim tačkama Mačkov kamen (923 m) i Košutnja stopa (939 m). koji su stanovnici iskoristili za podizanje kuća. Jablanik je planina u zapadnoj Srbiji. a južno od Mačve. Od Šapca je udaljen 35 km. godine između srpske i austrougarske vojske. To je plutonit. I Boranja je plutonit i horst planina koja se od Cera razlikuje prisustvom paleovulkanskih kupa (stare erupcije). Ima oblik štita i granitno jezgro koje opkoljavaju škriljci (kao kod Cera). severno od Boranje i u prostoru koji Drina polulučno zatvara sa zapada i severozapada. Diže se istočno od donje Drine. Sokolske planine i rečice Uzovnice na istoku. od kojeg vodi asfaltni put ka Mačkovom kamenu. Jagodnja je niža planina. na jugu Borinska reka. južno od Seče Reke. Mačkov kamen je bio poprište bitke u Prvom svetskom ratu. Gučevo Niska planina zapadne Srbije prostire se pravcem severozapad-jugoistok u dužini od oko 20 km. Medvednika na severu i Bobije na zapadu. Drmanovina Nalazi se u Zapadnoj Srbiji zapadno od Kosjerića. Izgrađena je pretežno od dijabaz-rožanaca. Na severu je Jadar. na istoku rečica Korenita. severozapadno od Ovčar Banje u predelu Crna Gora. Jugoistočni deo se zove Kulište i sastavljen je paleozojskih škriljica. nalazi se istočno od Kosjerića. Pored Jablanika prolazi put Valjevo – Rogačica preko prevoja Debelo brdo koji se nalazi jugoistočno od planine. poseduje najviše bukvinog. a od Beograda 100 km. Na travnim pašnjacima na visokim zaravnima sagrađene su pojate. Planina je prilično šumovita. nije naseljena. peščari i eruptivi. Rudonosan je što je bilo poznato još u rimsko doba te predstoji reaktiviranje rudarenja. Godišnje prima 1800 mm padavina. Bilo mu je od granita kojeg opkoljavaju škriljci i karbonski krečnjaci. Crnokosa Zapadno od Skrapeža. Planina je ime dobila po brojnim stablima drveta cer. preko kojih su nataloženi trijasni krečnjaci sa naslagama antimona. Cer Nalazi se nedaleko od Šapca u severozapadnom delu Srbije. delom od serpentina. Najpogodniji prilaz Jagodnji je od Krupnja. Prostire se u istorijskom predelu Crna gora. Gojna Gora Kao i istoimeno selo. To teme je valovito i zbog krečnjačke podloge skrašćeno. Drine na zapadu i jugu i Krupnja na severoistoku. . Poznat je po istorijskoj bici avgusta 1914. na zapadu Drina. između Kosjerića na severu i Požege na jugu.

a greben od mezozojskih krečnjaka. Prostire se između Kablara na istoku. Medvednik Prostire se oko 25 km zapadno od Valjeva. Na istoku se nalazi vrh Rior koji pre pripada Maljenu nego Suvoboru. Osnova je od starijih metamorfita i dijabaza. Planina je ime dobila. Ima četiri rezervata prirode. Poseban ukras ove pitome planine je beli narcis. Obrasla je šumom. Pruža se pravcem zapad-istok u dužini od oko 4 km. Može se smatrati i istočnim delom. Stene njegovih litica okrenutih prema klisuri čine ovu planinu mnogo značajnijom nego što to govori nadmorska visina najvišeg vha. kako narod priča. Srednji Povlen (1301 m) i Veliki Povlen (1271 m). Maljen Maljen je planina koja se nalazi južno od Valjeva. Povlen Povlen je najviša planina na obodu Panonskog basena u Srbiji i nalazi se na tridesetak kilometara jugozapadno od Valjeva. Pecke i gornjeg toka Jadra sa severa dok je na jugu planina Jablanik. Karakterističan hrbat dug je oko 5 km. po sličnosti siluete planine sa medvedom koji leži. Najpoznatije turističko mesto na planini Maljen su Divčibare koje se nalaze na visini od oko 980 metara iznad mora. borovnici i razvijenoj mreži šumskih puteva pogodnih za planinarenje. Na zapadu se planina prostire do prevoja Bukovi preko kojeg prelazi put Valjevo-Kosjerić. Kablar je visok 889 metara. poznata po gustim bukovim šumama. Visoravan Divčibare duga je oko 7 i široka okko 3 km. od kojih su tri najvažnija: Mali Povlen (1347 m). Podrinje Oko donjeg toka reke u srbijanskom Podrinju izdvaja se nekoliko mikroregija: Azbukovica. Planina se nalazi između rečnih tokova Jablanice i Obnice sa istoka. Pruža se uporedničkim pravcem u dužini od oko 25 kilometara između Magleša na zapadu i Suvobora na istoku. Valjevska Podgorina obuhvata sliv gornje Kolubare – valjevske planine Medvednik. Gornje Dobrinje na severu i puta Jelen Do-Papratište-Srednja Dobrinja na zapadu. Magleš Magleš ili Maglješ je planina udaljena 23 km južno od Valjeva. Najviši vrh je Jelina glavica (1011 m). Magmatski peridotiti (harcburgiti) su najzastupljeniji u geološkoj građi. Ili po medvedima koji su naseljavali njegove šume. zaravni koja se pruža pravcem zapad-istok u dužini od 3 km. Vrh Medvednika je jedva uočljivo uzvišenje na skoro horizontalnoj gredi.Jelova gora Na 15 km udaljenosti i severozapadno od Užica se prostire planina Jelova Gora. Kablar Prostire se između Zapadne Morave i njenih pritoka Kamenice i Asanovca na 15 km od Čačka i 155 km od Beograda. Pored šuma Maljen je poznat po svojim cvetnim livadama i šumama. Čine je više vrhova. ogrankom. šumama i prekrasnim vidicima. većeg i poznatijeg Povlena. Rađevina. Padine Magleša su neobično lepe sa naizmenično poređanim vrtačama i livadama. Orovica (Ovčar banja) Nalazi se u Zapadnoj Srbiji na prostoru koji nosi istorijsko ime Crna gora. Jadar (u slivu Jadra) i Lešnica. Jablanik i Povlen i Valjevsku kotlinu. Dužina planine koja se proteže dinarskim pravcem iznosi oko . Nedaleko od Kablara se nalazi poznato turističko mesto Ovčar Banja. kroz koju protiče reka Zapadna Morava. Zapadne Morave na jugu. Ljuboviđe sa zapada. Geološku građu čine trijaski masivni krečnjaci. Sa planinom Ovčar gradi Ovčarsko-kablarsku klisuru.

pun šuma i pašnjaka ispresecanih bistrim i brzim rečicama. skoro zaravnjenim vencem. sa najvišom tačkom Rožanj (973 m).35 km. Rožanj Rožanj je niska planina (606 m). Cera. Prostire se istočno od Despotovca i Beljaničke reke. Spada u niže planine. Planina je razgranata sa plećatim. Pripada uporedničkom vencu valjevskih planina koje su produžetak starovlaške visije. a na zapadu Maljen. Predstavlja hidrografsko čvorište između pritoka Zapadne Morave i Kolubare. Povlen. Ljubovije na jugu i Krive reke. Nalazi se između Ljiga. Rađevina Rađevina je oblast u severozapadnoj Srbiji između planina Vlašića. Suvobor Planina Suvobor (864 m) sa Rajcem najistočnija je Valjevska planina. Granicu između Sokolske planine i Jagodnje čini Vukova reka. na severu je Mlava i Žagubica. Na istoku je planina Rudnik. Na lokalitetu Ravna gora je bukova šuma koja je opasana vodotokom Grab. U geološkom sastavu prisutni su krečnjaci u višim delovima planine. Vrhovi su travnati i bez šume. Vlašić Vlašić je brdo u zapadnoj Srbiji. Prekriven je mladim hrastovim šumama (u uvalama) i šumskim kulturama četinara koje pokrivaju njegov najveći deo. Ima elemente kraškog reljefa. Jagodnje i Sokolskih planina. sa vrhovima od 424 do 462 metra. Boranja i na kraju se Gučevo strmo spušta ka Loznici. Omeđena je tokovima Drine i Uzovnice na zapadu. To je pretežno brdsko-planinski kraj. Najveći vrh u brdskom delu je Košutnja stopa na Jagodnji (940 m). Njen najveći deo pripada Opštini Krupanj. Okružuju je planine Jagodnja na zapadu i Medvednik i Orovička planina na istoku. Dolinom Jadra povezana je sa Mačvom i Panonskom nizijom. Istočna Srbija Karpatska Srbija Beljanica Beljanica je jedna od najvećih krečnjačkih planina istočne Srbije. Rajac (848 m) zbog svojih posebnih odlika i prostora kojeg zauzima neki (neopravdano) smatraju posebnom planinom. Sokolska planina Spada u grupu podrinjskih planina zapadne Srbije. Većim delom je obraslo listopadnom šumom. Resava je na jugu. Zbog visine niže od 500 metara ne može se smatrati planinom. Jagodnja. Bogoštice na severoistoku. najduži planinski venac rađevinskojadranskog Podrinja. a zajedno sa Azbukovicom čini Gornje Podrinje. a široka od 10 do 15 km. a odvaja Rađevinu od Azbukovice. ima dinarski pravac pružanja. Unutar nje se nalazi Mokra pećina koja je jedno od izvorišta Graba. Lanac planina započinje Suvobor. Sokolska planina se pruža dinarski od Šapca (923 m) i Mačkovog Kamena (843 m) do Proslopa na jugoistoku. dok se silikatne stene nalaze ispod krečnjaka po padinama i dubodolinama. Niži je ali i duži od Cera. između reka Velike Cernice. Gornjeg Milanovca i Mionice. Povlen je krečnjačka planina. Šabac—Ljubovija i Šabac—Osečina. diže se jugoistočno od Krupnja. na koji se nadovezuju Magleš. Dugačka je oko 25 km. koja se nalazi između Takova i Čačanske kotline zapadno od Brđana. Jablanik pa uporedo Bobija i Medvednik. Pruža se od zapada ka istoku u . Jadra i Tamnave. ali su znatni delovi izgrađeni od serpentina. a potom Sokolska planina. Podnožjem i preko njega vode drumovi Loznica—Valjevo. Sokolska Planina. Nalazi se između sliva reke Mlave i Žagubičke kotline na severu i sliva reke Resave na jugu. zatim Maljen.

Goli krš Goli krš je krečnjački greben koji se proteže pravcem severozapad-jugoistok. Zahvata površinu od 309 km². kada stignu na krečnjačku podlogu. Sastoji se od dve paleovulkanske kupe. Najviši predeli izgrađeni su od mezozojskih krečnjaka. sa prosečnom širinom od oko 12 km. Parcul Natural Porţile de Fier). ali i Predeo Zviške kotline na severu. Vaskapu. Severni deo je visoravan sa mnogim vrtačama. Na zapadu se. uvalama i slepim dolinama (Busovata. ali u raznovrsnom geološkom sastavu između ostalog zastupljeni su i permski peščari. Na rumunskoj strani se nalazi nacionalni park Železna vrata (rum. od kojih je najveća Velika Atula (560 m). Nalazi se na severnoj periferiji opštine Bor. Nalazi se severoistočno od Bora. Potoci koji izviru na ovoj planini. Dok se planina prostire uporedničkim pravcem rečna mreža je orijentisana ka severu ili jugu pa brojne doline rebrasto presecaju teren. Rečke sa ponorom dubokim 150 m). od kojih se viša diže 1043 m. a sa srpske nacionalni park Đerdap. . Najviši vrh ove planine je Crni vrh (1141 m) na kojem se nalazi repetitor. Deli Jovan Planina je dugačka 19 km. a najviša tačka iznosi 962 metra. a na jugu Krepoljin i Žagubica. od čega 246 km² izrazit kraški reljef u krečnjacima.Žagubica. Najviši vrhovi su Kupinova glava (940 m) i Zdravca (898 m). Železni vrata) je najduža i najveća klisura u Evropi. Južni deo je stenovit. U podnožju grebena nalaze se Malo i Veliko vrelo. Imaju pravac pružanja zapad-istok i smeštene su između Zviške kotline na severu i Žagubičke (Homoljske) kotline na jugu. U grebenu su mnogobrojne pećine. Pod Homoljem se podrazumeva i područje Žagubičke kotline. Ona formira deo granice između Rumunije i Srbije. Đerdap Đerdapska klisura (rum. Nastala je usecanjem otoke Panonskog jezera u Karpatske planine. Rumunski. krečnjački greben Beljanica (1336 m) koji strmim odsekom pada u klisuru reke Čemernice. slov. Zajedno sa Javorištem. Demirkapı. kao i između Mlavske kotline na zapadu i izvorišnih delova Gornjeg Peka na istoku. a južno Srbija.dužini od 24 km. Najviši vrh ove planine je Trest (1284 m). Zapadnu granicu čine rudarska naselja Senje i Resavica. Od Beljanice na severu je odvajaju izvori Resave i pritoka. Na jug se prostire do asfaltnog puta Paraćin . vezuje za planinu Beljanicu. Severoistočnim podnožjem vodi put Bor . nemački i bugarski naziv ima značenje železna vrata. pošumljena i slabo naseljena. Brezovičkom površi. počinju da poniru i to je razlog zbog koga se u obodnim delovima Kučaja javljaju i brojne pećine. graniti i gnajsevi. Planina je izgrađena od andezita. Izgrađen je u osnovi od gabra paleozojske starosti. Planine su bogate gustom šumom i mnogim rečnim izvorima. predstavlja celinu. turski. slovački. Istočna granica ide od Bora preko Zlota sve do Bogovine i reke Crni Timok. na razvođu između slivova Morave i Crnog Timoka. Mikuljskom površi i Dubašnicom. desne pritoke reke Resave. Železné vráta. Homoljske planine Homoljske planine se nalaze u istočnoj Srbiji i pripadaju Karpatsko-balkanskoj grupi planina.Krivi Vir.7 km. pri čemu se severno nalazi Rumunija. Malinikom. a široka 5 . bug. Kučaj Predstavlja prostranu rečno-krašku površ sa uvalama. mađarski. Na severu su Kučevo i Majdanpek. Porţile de Fier. Prosečna visina je oko 900 metara. preko Gornjačke klisure. Crni vrh Crni vrh je planina u istočnoj Srbiji. Eisernes Tor. mađ. Najveći deo prostora Kučajskih planina izgrađen je od jurskih i krednih krečnjaka. a u podnožju severnog oboda Vrelo Mlave kod Žagubice. koji se spuštaju sa padina. tur. a dalje na istok ide rekom Crni Timok. južno od planine Stol. dok je klisura u Srbiji poznata kao Đerdap. Izgrađene su pretežno od škriljaca i krečnjaka. nem.

alpinističko i sportsko penjanje. Šomrda se nalazi u nacionalnom parku Đerdap i blizini jednog od najvećih i najznačajnijih mezolitskih i neolitskih arheoloških nalazišta. Sa najvišom tačkom Garvan (929 m). pripada grupi Karpatskobalkanskih planina. na zapadu je Majdanpek. izuvijani grebeni. gde putevi najčešće idu po samom vrhu grebena. Prostire se južno od Donjeg Milanovca i Đerdapske klisure. delom je u granicama nacionalnog parka Đerdap. Dobro je pošumljena. Najviši je Crni vrh sa 656 metara . Resava Resava je predeo oko istoimene reke u Istočnoj Srbiji. visoka je 803 m. Vrh planine Stol nalazi se na nadmorskoj visini od 1156 m. Stol predstavlja izazov za planinarsko osvajanje. Na Severni Kučaj se nadovezuje masiv Liškovca. Šomrda se nalazi u istočnoj Srbiji. livade i pašnjaci daju Stolu i njegovoj neposrednoj okolini poseban izgled. Stol Desetak kilometara severno od Bora na prostoru od oko 3 km u prečniku nalazi se planina Sto ili Stol. Planina je krečnjačkog sastava (jurski i kredni krečnjaci) te na njoj dominiraju kraški oblici reljefa. nudeći vidikovce po retkim proplancima koje srećemo na ovom prostoru izuzetno guste i bujne šume. Još južnije je Deli Jovan. Predstavlja razvođe između izvorišnih krakova Porečke reke i Peka. Prostire se u blizini Donjeg Milanovca. pripada grupi Karpatsko-balkanskih planina. samo manji deo čini krečnjak. Kraljevići Marku i Vili Ravijojli. Šomrda Smatra se delom Severnog Kučaja. a zimi za razne smučarske discipline. Planina je pogodna za planinarenje. Jedan od najlepših vidikovaca u ovom delu Srbije je izgrađen od jurskih krečnjaka. Izgrađen je od jurskih i krednih krečnjaka i veoma dobro pošumljen. Geološku građu grebenskog dela čine pretežno prekambrijumski gnajsevi. Severni Kučaj čine oštri. Od planine Veliki Greben odvojen je dolinom reke Vratne. Planina obiluje atraktivnim alpinističkim terenima i lepim prostranim livadama bogatim lekovitim travama. Nalazi se oko petnaest kilometara severno od Bora. Na krajnjem istoku se nalazi brdo Buda kod Kladova. Mali i Veliki krš razdvaja prevoj Vrata ili Vraca. Mali krš Nalazi se južno od Majdanpeka. Severni Kučaj uglavnom čine stene kristalastih škriljaca. na jugu je Šaška reka i preko nje planina Mali krš. Miroč Spada u Karpatske planine i nalazi se u sklopu nacionalnog parka Đerdap.Liškovac Liškovac je karpatska planina istočne Srbije. na istoku je Porečka reka i preko nje planina Veliki Greben. To je planina Istočne Srbije i nalazi se između Donjeg Milanovca i Tekija. Šomrda. severozapadno od Stola. granita i gabra. koji je sa Severnim Kučajem spojen preko Tatarskog Visa i Babinog Mašila. koji nosi isti naziv kao i planina. Severni Kučaj Prostire se između Golubačke klisure (Đerdap) i Peka. Lepenski Vir. Od Miroča na severu ga deli dolina reke Vratne. Šume. Pored planinarskog doma nalazi se jezerce. U narodnom predanju je poznat po hajducima. Nalazi se u blizini Donjeg Milanovca. Na jugu se nalazi Mali Miroč kojeg nekoliko metara deli od statusa planine. nastavlja se na Veliki krš u pravcu severa. Veliki Greben Veliki greben je planina u istočnoj Srbiji. Severni Kučaj i Šomrda. Najviši vrh. Planinski predeo se prostire severno od Kučeva i Majdanpeka. Mali stol Sastavljen od jurskih krečnjaka i visok je 897 m.

istočno od planine Stol. Najviša je tačka Bukova glava (894 m). Devica Južno od Sokobanje. izgrađen je od paleozojskih kristalstih škriljaca. To niže planinsko područje se naziva Golak. Najviši delovi su izgrađeni od jurskih krečnjaka. Baba 657 m. S obzirom da se izmedju završetka ovog dela i početka Svrljiških planina (kod sela Oreovac) nalazi prevoj preko koga se odvija saobraćaj izmedju Niša. Plane i D. Kalafat Kalafat se prostire severno od Niša. Vizak Troglavi vrh u neposrednoj blizini planine Stol u pravcu severa. Prečnik osnove kupe je 2 km. Raščlanjena je izvorištima više rečica koje teku ka Velikoj (Jovanovačkoj) reci na severu. prolazeći kroz pitoma planinska sela Miljkovac. zapadne padine čine kredni krečnjački sedimenti. Istočna Srbija (južni deo) Baba Nalazi se južno od magistralnog puta Paraćin . Bukovik Bukovik je rodopska planina u istočnoj Srbiji na tromeđi — razvođu Sokobanjske. Aleksinačke i Paraćinske kotline. Svrljiga i timočkog okruga. Šumovita planina pored magistralnog auto puta. Zapravo postoji dilema da li je ovo posebna planina ili zapadni obronak Svrljiških planina. Prostire . Bukovik je spada u gromadne planine. Izgrađen je od jurskih krečnjaka. sa najvišim vrhom V. Na više lokaliteta ima šumskih kompleksa. jugoistočno od Boljevca nalazi se Ježevica. Zapadno je Rtanj. Planinski greben je izgrađen od jurskih krečnjaka.Zaječar (desetak km od Paraćina prema Zaječaru). Vrelo i Jezero. Golak Planine Ozren i Devica se u pravcu juga spuštaju ka Toponičkoj reci i slivu Svrljiškog Timoka. Na zapadu je Ozren od koga je odvojena prevojem preko koga vodi stari put od Niša do Sokobanje. Nalazi se petnaestak severno od Bora. Dostiže visinu od 770 m i sa bočnom kupom Tilva Mika (626 m) čini jedinstvenu celinu. koja se nalazi na desetak kilometara severozapadno od Bora. Mutnice. Južno je planinsko područje Golak. izmedju sela Lešje. kilometara Tilva Njagra Tilva Njagra nalazi se na prostoru između Brestovačke banje. istočno od železničke pruge Bor-Majdanpek. jugoistočno je Tupižnica. Veliki Krš je dugačak 9 km i širok 3 km. Niska planina pruža se u pravcu jugozapad—severoistok i ima oblik slemena. nije turistički iskorišćena. Veliki Greben se pruža istočne od sliva Porečke reke. a na jugu ka Moravici i Južnoj Moravi. pa sve do njenog ušća u Dunav i nalazi se u nacionalnom parku Đerdap. Veliki Krš Veliki Krš je planina visine 1148 m. neposredno kraj grada kao i Seličevica. Planina je na zapadu sa većim nagibom prema fosilnoj udolini (Ražanjska presedlina). Borskog jezera i Zlota. Ježevica Južno od Crnorečke kotline. to je uzak i nazubljen krečnjački planinski venac blage strane okrenute jugozapadu i veoma strmih stena okrenutih severoistoku. južno je Mečji vis i Slemen. nalazi se planina Devica. Predstavlja najizrazitiju paleovulkansku kupu u Crnorečkom andezitskom masivu. ipak se može prihvatiti da je Kalafat posebna planina.nadmorske visine.

Mečji vis Prema nadmorskoj visini je planina. Neumorni i neumoljivi tragači za zlatom u nekoliko navrata su dinamitom razrušili kapelicu posvećenu Svetom Đorđu na vrhu planine. od sela Čamurlija na zapadu. dok severne padine čine stariji krečnjaci iz jure. Zapadno se nalazi Tumba. do krajnje istočne granice. godine kapelica koja je danas u ruševinama. Rtanj Rtanj je planina koja se nalazi u istočnoj Srbiji. Prema nadmorskoj visini je srednja planina. ali je to uzvišenje sa malom relativnom visinom. Istočno od Ozrena nalazi se planina Devica. a širina ne prelazi 10 km. Paješki kamen Istočno od Svrljiških planina. Kopaonik. obrasla autohtonim biljnim vrstama i obiluje izvorima pitke vode. Zapadno se nalazi planina Baba. Zapadno od Mečjeg visa prolazi put Boljevac . Božićni i Vidovdanski.se u pravcu zapad – istok. ogranaka Rtnja na zapadu. Samanjac Prostire se pravcem severoistok . Pripada Karpatskim planinama i sastoji se od krečnjačkog grebena i izrazite krečnjačke kupe na istoku. nadomak Boljevca. Stara planina. na istoku je Rtanj. podigla supruga Greta. Planinarska udruženja organizuju svake godine dva tradicionalna uspona na Rtanj. istočno je Tupižnica južno Devica. Vidin sa delom Bugarske. U pravcu istoka preko Šugrinske reke nalazi se Zaglavak i Stara planina. kao i Grbavče. Na planini Ozren nalazi se veliki broj izletišta sa razvijenom turističkom infrastrukturom: izletište Ozren. bivšem vlasniku rudnika na Rtnju. Južno od Rožnja nalazi se Bovansko jezero. Matejevac i Knez Selo na jugu. koju je svom mužu Julijusu Minhu. Kopajkošara i Cerje na severu. Po najvišem vrhu Aleksinčani ovu planinu nazivaju Leskovik smatrajući da je Ozren samo greben ove planine koji je okrenut ka Soko Banji. Prostor oko vrha Kalafat izgrađen je od formacija crvenih peščara iz paleozoika. južno od planine Tresibabe i severoistočno od Bele Palanke nalazi se Paješki Kamen. Prema severoistoku se strmo obrušava. najviši vrh je Leskovik 1174 m. sela Vrelo. sela Kamenica. Rožanj Nalazi se između Samanjca na severu. Avala. Sa Rtnja se kad je vedro vreme vide Dunav. vodopad Ripaljka i izletište Kalinovica. Slojeviti kredni krečnjaci čine geološki sastav. Dužina pružanja je nekih 20 kilometara. dok Kamenički vis i terene zapadno i jugozapadno od njega (sve do Crnog vrha 685 m) grade krečnjački mezozojski sedimenti.Knjaževac. predeo zapadno od Sedog vrha prema Subotincu i Aleksincu na jug čine paleozojski sericitski škriljci. planine Slemen na jugu i Tupižnice na istoku. Na vrhu Šiljak nalazi se od 1932. Nalazi se između planine Ježevice na severu. tj. Vrh je livada sa kojeg se pruža lep pogled. Najveći i najviši deo planine izgrađen je od krednih sedimenata. Najviši delovi planine izgrađeni su od masivnih i bankovitih jurskih krečnjaka. Izdužen je uporednički oko 30 km i asimetričan u meridijanskom profilu. Monumentalno se izdiže iz Crnorečke doline i završava pravilnom piramidom na visini od 1570 metara. Ozren Ozren je planina u istočnoj Srbiji. . U geološkom sastavu preovlađuju mezozojski krečnjaci. Viši delovi planine sačinjeni su od niskometamorfnih kristalastih škriljaca iz paleozoika. a prema selima Lukovo i Mirovo u kaskadama. ali je za uspon na nju potrebno savladati visinsku razliku od svega 300 metara. Prostire se oko 5 km jugozapadno od Soko Banje i severoistočno od Aleksinca. južno je planina Rožanj. Slemen Planina srednje visine (1099 m) nalazi se između Boljevca na severozapadu i Knjaževca na jugoistoku. na severu su Kučajske planine. severno Mečji vis. Okruženje predstavljaju grad Niš. Severna strana planine prekrivena je šumama i pašnjacima.jugozapad južno od prevoja Čestobrodice. Bukovika na jugozapadu i Sokobanjske kotline na jugoistoku.

Osnova je od starih stena. Pirot i Dimitrovgrad. Neposredno ispod krova Srbije – Midžora (2169 m). Svrljiški Timok čini granicu na severozapadu. Gornjeg i Donjeg Rinja na istoku. Ukupna površina masiva koji se prostire u Srbiji je 1802 km2 . Na planinske pašnjake izgoni se stoka. u dužini od oko 100 km. Jugozapadna Srbija Bandijer Planina se nalazi na granici Srbije i Crne Gore severno od Pljevalja. Mezozojski krečnjaci dominiraju u geološkom sastavu. Prostire se pravcem severozapad-jugoistok paralelno sa Odorovskim kraškim poljem. Pripada istočnoj zoni mlađih krečnjačkih planina i ima meridijanski pravac pružanja. sa leve strane Belog Timoka. Stara planina spada u mlade venačne planine. severno od Dimitrovgrada. Pripada balkanskim planinama. Ostrovice. Na jugu su Svrljiške planine. Tupižnica Tresibaba je planina u istočnoj Srbiji. Većim delom je bez šumske vegetacije. Šumski prekrivač Tupižnice je proređen. Na zapadu završava visokim stenovitim odsekom (Lasovački kamen 1160 m). poznata je pod imenom Lasovačka planina. veći deo planine je u Bugarskoj gde se nalazi i najviši vrh (Botev 2376 m). Tresibaba Nalazi se južno od Knjaževca. a samo delimično niškoj opštini. Prostor koji zauzima je izmedju sela Oreovac na zapadu. Prostor oko Zelenog vrha se naziva Gulijanskom planinom. Dolca. Planina koja geografski pripada teritoriji opština Svrljig i Bela Palanka. Naziva se još i Balkan. šumovita je severna strana planine i predeo između glavnog i severozapadnog venca. Severno je planina Projić.Babin zub. severno od Svrljiga. do Dimitrovgrada na jugu. Najviša tačka je Zeleni vrh sa visinom od 1334 metra. a na istoku ima izgled blago nagnutog platoa. Vidlič Na istočne Srbije istočno od Pirota prostire se krečnjački greben Vidliča za kojeg postoji nedoumica da li je to posebna planina ili deo Stare planine. Na najvišem delu Tupižnice je televizijski relej. Svrljiške planine Nalazi se između gornjeg toka Svrljiškog Timoka. a dalje prema istoku je Rinjska planina sa vrhom Kovina (1205 m).Stara planina Stara planina je jedina visoka planina Istočne Srbije sa najvišom tačkom u takozvanoj užoj Srbiji. Nalazi se na krajnjem istoku Srbije. a na istoku je Zaglavak i Stara planina. na nadmorskoj visini od 1758 m nalazi se jedan od najatraktivnijih vrhova Stare planine . Najviši vrh je Guvnište 1413 m. Najviši istoimeni vrh dostiže visinu od 1162 m. severoistočno je planina Ožalj. južno od Odorovskog polja i Vidliča. Najveći deo planine izgrađen je od krečnjeka. Znamenitosti Svrljiških planina su Prekonoška pećina i prerast Periš. Sićeva. jugoistočno od Svrljiga do Sićevačke klisure i Nišave na jugu. nastala je kao i sve ostale planine te grupe alpskim nabiranjem. do kojeg vodi automobilski put. severozapadno planina Javorje i Rudina. . Po visini se ubraja u srednje planine. Pruža se od Vrške Čuke na severu. pa se na njoj sreću mnogi površinski i podzemni kraški oblici reljefa. zapadu i jugu. Predstavlja prirodnu granicu između Srbije i Bugarske. Zabrđe Zabrđe je predeo jugoistočno od Pirota. Smeštena je na teritoriji sledećih opština: Zaječar. po čemu je i čitavo poluostrvo na kome se planina nalazi dobilo naziv Balkansko poluostrvo. Krupca i Moklišta na jugu. a preko njih su nataloženi peščari i mezozojski krečnjaci. Knjaževac. Nalazi se severozapadno od knjaževačke i jugozapadno od zaječarske kotline. a Trgoviški Timok se nalazi na severoistoku i istoku. i svrljiških sela Gulijan i Beloinje na severu.

Na istoku je reka Sutjeska i dalje planina Bič. Na istoku je Moravica i preko nje Krstac i Golubac. sa severa je obrastao šumom dok su na jugu travnate padine. južno Kukutnica. rečicama punim ribe. Karakterističan greben vezuje više vrhova. divljači. Trijaski krečnjaci su u geološkoj građi najprisutniji. Čemernica Prostire se između Mučnja. . Lima na severu i istoku i planine Pobijenik na jugu prostire se Bič planina. Budeč Zapadno je Zlatibor. U pravcu jugoistoka se nalazi visoravan Jabuka. Čemerno Planina Čemerno se pruža od zapada ka istoku na dužini od oko 21km. Od strane UNESCO-a je proglašena Rezervatom biosfre. Zapadno je planina Javorje. ona je jedna od najlepših i šumom najbogatijih planina u Srbiji. a sa severa dolinama Dubočice i Borošnice i znatno je raščlanjena dolinama njihovih pritoka. a odlukom Vlade Republike Srbije. Raške na istoku i Sjenice na zapadu. Presječke reke i Uvca. Pripada starovlaško-raškim planinama. južno od Zapadne Morave. Pored šumskog prostranstva Čemerno je poznato i po velikoj površini na kojoj raste borovnica. istočno Gradina. Sa juga je planina Čemerno ograničena dolinom reke Studenice. Najveći deo planinskog temena je pod šumom. Geološki sastav čine paleozojski škriljci. ali na pojedinim delovima grebena ima manjih ili većih travnatih proplanaka sa stočarskim kolibama. Gajeva planina Nalazi se na granici Srbije i Bosne i Hercegovine. severno od Dragačeva. Planinu u geološkom smislu čine trijaski krečnjaci.Bič planina Između Poblaćenice na zapadu. Na Goliji izviru Moravica i Studenica. Gola brda Prostire se južno od planine Ožalj. Dok je najviši vrh izgrađen od jurskih. Jugozapadno su obronci Zlatibora. Javora i Tisovice. Teme planine Čemerno je znatno suženo. Prostire se na obodu Pešterske visoravni i nadovezuje se na Jadovnik i Ozren na severozapadu odnosno Bihor na jugu. Giljeva Giljeva je planina u Srbiji koja se nalazi južno od Sjenice prema granici sa Crnom Gorom. trijaski masivni krečnjaci i mermeri. Nalazi se istočno od Priboja. Debela gora Nalazi se jugozapadno od Ovčar Banje. Pripada dinaridima i izgrađena je od paleozojskih škriljaca i oaza dacita i andezita. To je krečnjačka visoravan sa najvišim vrhom Belom stenom od 1482 metra. Golija Prostire se između Ivanjice na severu i Novog Pazara na jugu. Nalazi se oko 18 km severozapadno od Ivanjice. veći deo jugoistoka planine izgrađen je od trijaskih krečnjaka. Planina je bogata četinarskim šumama. Geološki sastav čine masivni kredni krečnjaci. Severno je BiH i reka Lim. a njen najviši vrh se nalazi na 1617 m. Najviši vrh Golije je Jankov kamen 1833 m. zapadno od planine Ovčar. Na njoj ima i glacijalnih tragova. severno od Pljevalja. severoistočno Sedalac. Blagaja Na severu je Đetinja i Požeška kotlina. na jugu Veliki Rzav. šumskim i lekovitim biljem i ima izvanredne terene za smučanje. izvorima. Parkom Prirode.

zapadno je reka Moravica.) i Prvi balkanski rat te ukazuju na burnu istoriju ove planine. na visini od 1. Severno od nje nalazi se Gajeva planina. Brojni šančevi vezani za Prvi srpski ustanak. Severno je Velika Ninaja. istočno je Dragačevo. Istočni deo Javora je blago zatalasana površ prostranih livada prošaranih šumarcima. pretežno bukove šume. Duž jugozapadnog podnožja pored Lima vodi asfaltni put Prijepolje . Jadovnik Južno od Zlatara. Prostire se u zapadnoj Srbiji nekih 15 km jugoistočno od Prijepolja. Na planini Jadovnik nalazi se selo Sopotnica. istočno je planina Projić.Golubac Nalazi se južno od Požege i severno od Ivanjice. između dolina Lima. Na Jabuci je u II svetskom ratu poginuo i mali bombaš Boško Buha po kome su nazvani memorijalni prostor i turističko naselje. Ime nije dobila po stablima jabuka kojih ovde uopšte i nema. na jugu su Pljevlja. na severu je planina Javorje. u pravcu jugoistoka se nalazi Troglav. Nalazi se zapadno od Sjenice. Pripada dinarskom sistemu planina i pruža se u pravcu severozapad-jugoistok u dužini od 30 km. a na zapadu se graniči sa krečnjačkim masivom Murtenice. Na jugoistoku se nalazi Bandijer. U pravcu severozapada na nju se nastavlja Ovčar. Najviši deo planine izgrađen je od mezozjskih krečnjaka znatne debljine i čistoće. Duga je 12 km. Gradina Gradina ima dinarski pravac prostiranja duž granice Srbije i Crne Gore. po kojima su rasute kuće sela Stranjana i stočarske pojate. Čini obod Pešterske visoravni. Na širokom temenu planine su pašnjaci i livade. a najviši vrh je Katunić ( 1732 m ). Na istoku se naslanja na zapadne obronke Golije. Na severozapadu se nalazi planina Kovač. Verinje (874 m). Javor Javor se proteže severoistočnom granicom opštine Nova Varoš u dužini od 16 km. gde se ujedno nalazi i planinarski dom u neposrednoj blizini Sopotničkih vodopada na 990 metara nadmorske visine. Širi pojasevi šume pružaju se po strmijim stranama prema Mileševskoj reci. Severno se nalazi planina Jarut. Reka Vidrenjak na jugu razdvaja Jarut od Huma.Bijelo Polje. koji se pruža u pravcu-SZ-JI u dužini od 3. od kojeg se duž severozapadnog podnožja odvaja put za Sjenicu i Novi Pazar. a na istoku su Rudine. Jarut Nalazi se severno od Tutina i istočno od Novog Pazara. pa se u tom delu razvila tipična kraška hidrografija. na jugu je pogranična planina Gradina. Rajački vis (818 m) i Stjenik . već po tome što su se tu borili vitezovi i "kroz prsten jabuku streljali". Geološku građu čine pretežno paleozojski sericitski škriljci. na jugu je granica sa Crnom Gorom. Središnji i najviši deo starovlaške planine dinarskog sistema izgrađen od trijaskih peščara i krečnjaka. Hum Nalazi se zapadno od Tutina. Najviši vrh je Crna stena (929 m).300 metara. severno od crnogorskih Pljevalja i zapadno od Priboja nalazi se planina Javorje. a na zapadu je Pešterska visoravan. Visoravan Jabuka Jabuka se nalazi između Prijepolja i Pljevalja. Javorje Na krajnjem jugozapadu Srbije. nalazi se planina Jadovnik. Jelica Planina Jelica predstavlja prirodnu granicu između Dragačeva i čačanske kotline. Gradina sa poznatim arheološkim nalazištem (849 m). zatim tursko – srpski rat ( 1876 – 1877.5 kilometara i u širini od oko 2 km. Severno je planina Krstac. Mileševke i Međanske reke. Ima mnogo livada i četinarskih šuma.

Severno je Budeč. Koštan polje Kraško polje se nalazi između Jaruta na jugu i Velike Ninaje na severu. Jugoistočni deo Jelice zastupljen je u okolini Kraljeva vrhom Jastrebar (796 m). Najviši vrh. Kitonja Starovlaška planina se prostire južno od Zlatibora. na severozapadu je planina Žilindar. a na zapadu se nalazi Pobijenik. ali i najveći deo planine izgrađen je od paleozojskih sericitskih škriljaca. Preko Lima. u pravcu severoistoka nalazi se planina Jadovnik. Krstac Niska planina dinarskog pravca prostiranja između Kravarićke reke na jugozapadu i reke Bjelice na severoistoku. Geološki sastav je jednostavan. Iako je zbog krecnjačkog sastava siromašna vodom. Najviši vrh izgrađen je od tamnog efuzivnog dijabaza. u njenom podnožju ipak izvire više levih pritoka Lima. od Zlatara na jugu odvaja ga reka Bistrica. na severoistoku se vezuje za planinu Hum. Deo je Prokletijske grupe planina dinarskog sistema mladih venačnih planina. između Rožaja i Ribarića.(789 m). Krstača Krstača se nalazi na granici Srbije i Crne Gore zapadno od Tutina. mnoge druge stene uzimaju učešće u građi ove geološki raznovrsne planine. na levoj obali Lima. Prosečna visina je oko 1000 m. serpentini se prema istoku često javljaju. Kamena gora Na jugozapadu regiona. Kukutnica Planina bogata vodom nalazi se zapadno od Ivanjice. na levoj obali Lima je planina Pobijenik sa vrhom Borak (1423 m). Malič Leži zapadno od Golijske Moravice na pola puta između Arilja i Ivanjice. Mokra gora Mokra gora je planina koja se većim delom nalazi u Srbiji i manjim delom u Crnoj Gori. Nalazi se jugoistočno od Požege. a jugozapadno je planina Golubac. Severoistočno je Dragačevo. na zapadu je Zlatibor. . Masivni trijaski krečnjaci prisutni su u predelu Stjenika. manje je poznata i planinarski zapostavljena. jugoistočno od Kamene gore duž granice sa Crnom Gorom. Komaran Komaran je predeo koji se prostire zapadno od Brodareva. Nešto severnije od ovih visoravni. izgrađen je od trijaskih krečnjaka. duž granice sa Crnom Gorom je krečnjačka površ Kamene gore (1483 m). Na severu je Pešter. Dalje na jugu je Giljeva. U geološkom sastavu dominiraju trijaski krečnjaci. sa vrhom Midžor). Severno od Kamene gore su travne i šumovite visoravni Jabuka i Babine (Brašansko brdo 1305 m). Istočno se nalazi pešterski Crni vrh. U geološkom sastavu dominiraju trijaski krečnjaci. a južno od Priboja i planine Bič. Nalazi se severozapadno od Nove Varoši. Kilavac Nalazi se južno od Sjenice. Dalje na istoku su Sopoćani i Novi Pazar. Izgrađena je od trijaskih krečnjaka sa probojima andezita i dacita. Iako je po visini druga planina u Srbiji bez pokrajina (iza Stare planine. na zapadu je Ozren. južno je vrh Češalj (1381 m) i dalje Mučanj. izgrađenim pretežno od serpentina i najvećim delom je pošumljen. krednih krečnjaka ima na više mesta.

bogatstvo divljači. sa dužinom od 13. posebno oštroj tokom zimskog perioda. Severno je planina Pobijenik. na nadmorskoj visini od 1160 metara što ga čini jednim od najviših na Balkanskom poluostrvu. Na vrhu se nalazi televiziska antena i predajnik RTS-a. pravcem severozapad-jugoistok. Mokra planina Severno i severoistočno od Mokre gore i njenog vrha Ruica (1814 m) na granici sa AP Kosovo. Jadovnikom. Geološki sastav čine pretežno serpentini. Tuzinjska i Brnjička reka predstavljaju najpoznatije ponornice u našoj zemlji. a zajedno sa planinom Kablar pravi Ovčarsko-kablarsku klisuru. Posebno se ističe retka i zaštićena zajednica molike. Giljeva i Žilindar. Zapadno je planina Projić. Pešterska visoravan je pogodna za ispašu ovaca (kraj je poznat po proizvodima koji dolaze od peštersko-sjeničkih ovaca. poput pešterskog sira). Peštersko polje je kraško polje u jugozapadnom delu Srbije na Pešterskoj visoravni. na jugoistoku Čemernica se svojim obroncima uzdiže iznad Presječke reke.Mokra Gora se proteže uporedničkim pravcem. kraški predeo. Najviši vrh je Pogled (2155 m). na samoj administrativnoj granici AP Kosovo i Metohija između Ibra i Belog Drima. izvori hladne vode. a vrh se nalazi 10. Njen najviši vrh (Oklačka glava 1729 m) nalazi se na administrativnoj granici. Javorom. Zahvata površinu od 63 km². a granica može biti i Crna reka. Južna šumovita strana je strmija od severne i u donjem delu se naziva Podgor. Peštersku visoravan i okolne planine karakterišu šumsko-travni pejzaži. Velikog Rzava i Grabovice. planinom Ozren. jugoistočno je visoravan Babine i dalje visoravan Jabuka. Ovčar Ovčar je planina u Zapadnoj Srbiji. Najviši vrh je Jerinin grad (1534 m) krečnjačkog je sastava. Jablanica i Grabovica. Zapadni deo Mokre gore na granici Kosova i Crne Gore takođe se naziva Suva planina. specifični kraški oblici reljefa. Nedaleko od planine se nalazi poznata Ovčar banja. nalazi se na jugozapadu Srbije. Vapa. Najviši vrh je visok 958 m. Žilindar. Jedan deo je pod šumom. Na severoistoku je Sjenica. Smešteno je između planina Giljeva. na istoku reka Grabovica. sem krajnjeg južnog dela koje sačinjavaju serpentiniti. Okolno stanovništvo te manastire naziva Srpskom svetom gorom. .5 km zapadno od centra Čačka. svež vazduh. Kao deo ove planine ponekad se smatra i deo Starog Kolašina do Kosovske Mitrovice iako se na tom prostoru mogu izdvojiti Mokra planina i Suva planina. od Mokre gore prema jezeru Gazivoda nalazi se Mokra planina. Reke Boroštica. ali je najveći deo bezvodan. Dno je prekriveno kvartarnim jezerskim i rečnim nanosima. desna pritoka Ibra. Geološku građu viših delova čine masivni trijaski krečnjaci. a na jugoistoku planina Giljeva. Mučanj Na severu je planina Kukutnica. a na visoravnima postoje vrtače dubine od 10 do 15 metara i širine 33 do 50 metara. Pešter je sa svih strana okružena planinama: Golijom. na istoku planina Kilavac. Zlatarom. Ozren Jugoistočni deo prijepoljskog kraja zahvata planina Ozren ( najviši vrh Revuša 1. Istočno se nalazi jezero Gazivode koje je nastalo pregrađivanjem reke Ibar. Ozalj /Ožalj Nalazi se jugozapadno od Priboja i severno od Pljevalja. Šumsko i hidrografsko bogatstvo su karakteristike ove planine. Polje je izgrađeno od krečnjaka. Pešter je poznat po specifičnoj mikro-klimi. Jarut i Ninaja. kroz koju protiče Zapadna Morava. ukupno postoji 12 manastira i par crkvica koje se nalaze na putu ka Ovčaru. Mogla bi se smatrati i delom Mokre gore. a širinom od 8. Pešter Pešterska visoravan (poznata i samo kao Pešter) je kraška visoravan (nadmorska visina od 1100-1250 m) u jugozapadnoj Srbiji.5 kilometara. Zapadno se nalazi planina Žleb (2365 m) iza prevoja preko kojeg su povezani Peć i Rožaje. 693 m) koju od Jadovnika razdvaja Skudlanska rečica. Kroz Peštersku visoravan protiču reke Uvac. Na području Ovčara i Kablara nalaze se brojni manastiri.

Pruža se pravcem jugozapad severoistok u dužini od oko 20 km. Mokre Gore. Ponikve se nalaze zapadno od Užica. Projić Nalazi se jugozapadno od Priboja. kada je varošica Raška preuzela glavnu ulogu utovarno-istovarne stanice za robu većeg dela Noviopazarskog sandžaka. Krivača je trovrh sa vrhovima približne visine pri čemu je najistočniji vrh i najveći. gornji i srednji tok Ibra. u raznovrsnom geološkom sastavu preovlađuju metamorfne stene paleozojske starosti. koja ga odvaja od Štavice i rožajskog kraja. sfalerit) koje su u srednjem veku eksploatisane. leve pritoke Ibra. riolita i njihovih tufova. Raška U užem smislu. severno od Pljevalja. oko 12 km zapadno od varošice Ušće između manastira Studenica i Gradac. Dolinama desnih pritoka Studenice i izvorišnih krakova Brvenice.jugoistok (dinarskim pravcem) na levoj obali reke Lim. Radočelo Planina je smeštena na levoj strani reke Ibar. Obrasla je gustim šumama. Planina Javorje je na zapadu. Dolinama pritoka tih reka raščlanjena je na dugačke kose veoma strmih strana. pojam Raške se odnosi na sliv srednjeg Ibra i slivove njegovih levih pritoka Raške i Studenice. Rudina Nalazi se na tromeđi Srbije. Ponor Nalazi se jugoistočno od Tutina. On počinje od Ribarićke Klisure. Stari (Ibarski) Kolašin Ibarski Kolašin je oblast u dolini gornjeg Ibra između Rogozne. Na planini se ističe paleovulkanska kupa Jelač-grad. Studenički mermer je u stvari radočelski mermer. Ponor je planinski predeo između Mokre gore i Ibra na krajnjem jugu jugozapadne Srbije. Sa zapadne i severne strane planina je obuhvaćena dolinom reke Studenice koja je odvaja od planine Čemerno. Njima se navećim delom kretala trgovina sve do izgradnje ibarske železnice. Pretežno je obrasla šumom. a Ožalj na istoku. U širem smislu. Kosova i Ribarićke Klisure. Crne Gore i Bosne i Hercegovine. dacita. mestimično znatno proredjenom. Najveće uzvišenje je Crni vrh 1504 m. Prostire se pravcem severozapad . Ponor čine šumoviti obronci Mokre gore iznad sela Mojstir. izvijen prema jugoistoku. Preko Rogozne je prolazio karavanski put koji je povezivao Bosnu sa Skopljem i Solunom. Ovo je planinski venac dužine oko 15 km pravca severoistok . Ponikve Kraška površ Ponikve ima srednju visinu od 900-1000 m i na zapadu prelazi u planinu Taru. Najviši vrh sastavljen je od karbonskih metamorfisanih kvarcnih konglomerata.jugozapad. Rogozna se sastoji najvećim delom od vulkanskih stena andezita. o čemu svedoče ostaci troske i drugi rudarski tragovi. pirit.Pobijenik Nalazi se između Prijepolja i Priboja. Na jugu se naslanja na Goliju. tamo gde Ibar naglo . koje je u srednjem veku pripadalo Raškoj državi. Snažna vulkanska aktivnost stvorila je uslove za pojavu rudnih žica (galenit. raščlanjena je na visoke kose i veća uzvišenja: Krivaču od 1643 metra na severozapadu i Vrhove od 1533 metra nadmorske visine na jugozapadu. Rogozna Rogozna je planina 10-12 km jugoistočno od Novog Pazara. Smeštena je u trouglu koji sačinjavaju reka Raška. a u severoistočnom delu od kristalastih škriljaca gornje-karbonske starosti i stena dijabaz-rožnačke formacije. pojam Raške se odnosi na celo područje jugozapadne Srbije.

Beli Rzav i Derventa (vrh Zborište 1544 m). Borošnice.n. Na Starom Vlahu se nalaze planine Zlatibor i Zlatar.skreće iz severo-istočnog u jugoistočni pravac. Golije na severu i Novopazarske kotline na istoku. Konjska reka. koji u narodnom verovanju postoji kao bog Bak. Prevoj Čemerišta je veza i granica između Zvijezde i Tare. Zvijezda se nalazi u trouglu između sela Rastište i Jagoštica i kanjonskog dela Drine (vrh Veliki kraj 1444 m). Stojkovačka planina Nalazi se između planine Čemerno na severu i planine Radočelo na jugiistoku. Područje planine Tare sačinjava najzapadniju skupinu iz grupe Starovlaških planina. Stari Vlah Stari Vlah je istorijska i geografska oblast na jugozapadu Srbije. Geološki sastav čine mezozojski karbonatni sedimenti probijeni magmatskim dijabazima. pa je stočarstvo karakteristična delatnost. Veći deo planine je pod šumama. preko prevoja Šargan vezuje se za Zlatibor na jugoistoku. Obuhvata oblasti severno od reke Lima i istočno od Drine. Stari Vlah je planinska regija. Tikva Tikva se nalazi na prostoru Starog Vlaha. dok se ogranci planine spuštaju ka kremanskoj dolini i dolini reke Đetinje. Troglav Troglav je okruglasta planinska masa između doline Ibra. a u pravcu jugozapada Golija. a radi zaštite izuzetnih prirodnih vrednosti koje ono poseduje Skupština Srbije je 1981. Na severoistočnoj strani su Rača i Solotuša. gospodar . kod Bogutovačke Banje i u selu Magliču. Na zapadu je planina Kitonja. Jaruta na jugu. Diže se severno od Nove Varoši. Ime slovenskog boga ratnika iz prethrišćanskog perioda Troglava sačuvano je u imenu ove planine. a završava se kod sela Čabre na ušću Jagnjeničke reke. velikog vojskovođe iz vremana 2000 godina p. Najviši delovi planine su izgrađeni od serpentina. Oblast je bogata vodom. Spada u najšumovitije planine Evrope. Ona je severozapadni nastavak Tare. južno od Kokinog Broda. Tolišnice. Tara je oivičena dubokim kanjonom reke Drine. Na zapadu je Ivanjica. jugozapadno od Kraljeva i predstavlja neposredno okruženje Bogutovačke banje. Dakle slivno područje jezera Zaovine pripada Tari (u užem smislu). Tara i Zvijezda Tara (1544 m) sa susednom Zvijezdom (1643 m) diže se nad Drinom. Prijepolje. Najviši vrhovi su Bučje (1084 m). Ninaja (Velika Ninaja) Prostire se između Peštera na zapadu. Rača. Širina planine dostiže oko 10 km. gde se oslanja na ogranke Zlatibora. Na sever se prostire do Bajine Bašte. Kom (1177 m) i drugi manji. Nalazi se između Sjenice i Novog Pazara. Otuda i vodi ime – vlah je bio naziv za stočara. Na osnovu dugogodišnjih proučavanja i istraživanja ovog područja. dok su delovi prema Ibru i Bogutovcu siromašni šumom i odlikuju se velikim erozivnim površinama. Arilje i Ivanjicu. posebnim Zakonom područje Tare proglasila za Nacionalni park. Stari Vlah je administrativno raspoređen u okvirima Zlatiborskog i Moravičkog okruga. Jako je disecirana brojnim kratkim dubodolinama i jarugama. Oni određuju podjelu Starog Vlaha na Zlatiborski Stari Vlah (obuhvata Zlatibor). Ponekad se naziva i Visoka Tara. Livadske površine su prostranije na severu u donjem delu sliva Lopatnice. kao i delove opštine Sjenice. Moravički Stari Vlah (obuhvata sliv Moravice) i Zlatarski Stari Vlah (obuhvata Zlatar). Obuhvata opštine Priboj. Tara u užem smislu ili Ravna Tara deo je masiva sa Kaluđerskim barama i krečnjačkom visoravni između sledećih reka: Drina. Pavlovska livada (1150 m). kao i greben koji ide od Rastišta do prevoja Čemerišta. Novu Varoš. Lopatnice. u dolini Ibra. Najviši vrh Zvijezde i čitavog područja Veliki Stolac nalazi se u Bosni. u slivu Moravice i Uvca severno od Sjenice. Ime je možda dobila od Nina Belova.e. Čajetinu. Užice.

Obuhvata predele triju opština Republike Srbije: Čajetinu. Zlatibor Zlatibor je najpoznatija starovlaška visoravan. Brezanske reke na istoku i Sokolje na severu. Zlatar Zlatar (najviši vrh Golo brdo 1627 m) se nalazi između reka Lima. Površ je okružena uzvišenjima: Tornik (1496 m). Uvca. Pruža se u pravcu zapad—istok oko 10 km. dosežući u srednjem delu širinu od oko 40 km. po biljnom svetu smatra se jednom od najbogatijih planina Srbije. Pruža se pravcem severozapad-jugoistok. Vukovije Zapadno od Baljevca nalazi se Vukovije. a sa strane znatnim delom i od serpentina. Hercegovine i Polimlja. Ninaja je složene morfologije. Stari naziv za planinu Zlatibor je Rujno (Rujan) čije ime potiče od žbunaste biljke ruj (Rhus cotynus) kojom je čitava oblast bila veoma bogata i koja se koristila za štavljenje i bojenje kože. Dalje jugozapadno se nalazi Golija. Na zapadu se Zlatibor graniči sa Republikom Srpskom. hrastom kitnjakom. Zlatibor je oduvek imao veliki pogranični značaj. a širok 12 km. Kopaonik Poznat je i kao Srebrna planina. Prostire se na površini od oko 300 km². granične oblasti između Raške. a severozapadno je Radočelo. Žilindar Nalazi se na južnom obodu Pešterske visoravni i na granici Srbije i Crne Gore. Južna i istočna granica Zlatibora su reke Uvac i Veliki Rzav. Nalazi se u sklopu severnokopaoničkih planina. Vranjača Nalazi se zapadno od Tutina na granici sa Crnom Gorom. zapadno i jugozapadno od Goča i istočno i jugoistočno od Stolova. To je.Austrougarskom i Turskom. Najviši deo je sastavljen od kristalatih škriljaca. To je jedna od najprostranijih planina Srbije i prostire se istočno od Ibra. javorom. takođe na granici sa Crnom Gorom. Na Homaru je i najviši vrh Ninaje-Suhi krš (1462 m). Na nekim kartama planina se naziva Kruščica. Na brdu Cigli kod Jablanice i danas se raspoznaje granica Srbije sa dvema carevinama . Omeđena je tokovima Gvozdačke reke na jugu. Goč Planina se prostire južno od Zapadne Morave iznad Vrnjačke Banje. kao i klimatsko lečilište. dugačka je 30 km. selima Mokrom Gorom. Zbog rudnog bogatstva i raznovrsnosti nazivaju ga i srpski Ural. Užice i Novu Varoš u Zlatiborskom okrugu. Dug je 22. Na Goču je izvorište mnogih potoka i rečica koje otiču prema Zapadnoj Moravi na severu i Rasini na jugu. Mileševke i Bistrice. Kopaonička grupa Baba Baba (953 m) je planina kopaoničke grupe koja se prostire severno od Studene i Ravne planine. Pruža se od severozapada ka jugoistoku dužinom od oko 75 km. Najviši vrh je Ljukten 1216 m.lova. Površina Goča obrasla je bukovom i jelovom šumom. Jedan njegov deo je . Severno je planina Hum. Vranjača je produžetak Krstače koja se nalazi u pravcu zapada. brezom. peridotitki lakolit i jedna od najvećih serpentinskih masa u Srbiji. Poznato je letovalište i zimovalište. Zlatibor se nalazi na severom delu oblasti Stari Vlah. Pripada starovlaškim planinama. Prostire se južno od Nove Varoši i istočno od Prijepolja. Čigota (1422 m). Murternica (1480 m) i drugim manjim sa kojima zajedno čini Zlatibor u širem smislu. nju čine i donekle izolovani grebeni Homar i Suhar. a široka i do 15 km. Semegnjevom i Jablanicom.

Glavni planinski greben je stolastog oblika dužine oko 12 km na pravcu sever-severozapad-jug-jugoistok. a na njima se nalazi i tvrđava Maglič. Od Ravnog Kopaonika odvaja se njegov istočni ogranak sa spuštanjem na prevoj Mramor (1140 m). oko vrha Cvetalice prisutan je narcis u narodu poznat i kao kaloper. Severno se . a na njemu se nalazi i najveći skijaški centar u Srbiji. istočno od Ibra. Ribnice i Brezanske reke. Severne strane te planinske grede su pretežno pod šumom. južne su obešumljene i tu je razvijeno stočarstvo. između kojih su široke presedline. Sa Stolovima se veže od vrha Karaula (904 m) prema Čikeru (1324 m) preko Erskih livada (961 m). Žaračka planina Žaračka planina (1051 m) pripada kopaoničkoj grupi. a na severu se preko Popove reke vezuje za Studenu planinu. Ceo masiv je dobio naziv po velikom rudnom bogatstvu koje je na njemu eksploatisano još od srednjeg veka. i Krš (1256 m). Gobelja (1834 m). Željin Na desnoj strani ibarske klisure. Studena planina Nalazi se južno od Stolova. sa najvišim vrhom Usovicom (1375 m) u severozapadnom delu. Jugoistočno od Suvog Rudišta greben Kopaonika je sužen i raščlanjen u niz plastastih uzvišenja: Čardak (1590 m). Zapadna granica je reka Ibar. Nalazi se istočno od varošice Ušće. na kome se nalazi mauzolej čuvenog srpskog prirodnjaka po kome je dobio ime. koja od sela Brezne postaje Brezjanska reka. Goča na istoku i severu. Najviši vrh ove planine kopaoničke grupe je Crni vrh (1543 m). spuštajući se strmo u Jankovu klisuru koja ga odvaja od planine Jastrebac. Karaman (1936 m). između reka Jošanice. Ozren (956 m) je nastavak Stolova prema severu. Sa istočne strane Velika livada razdvaja Studenu planinu od Ravne planine. između Ibra. zatalasana visoravan. Pruža se. Gokčanice i Rasine nalazi se planina Željin. severno od Željina. Najviši vrh je Željin (1784 m) je kupa elipsastog oblika koja se izdiže nad gustim šumama. Njegov najviši vrh je Pančićev vrh sa 2017 m nmv. Ranije je smatran Rodopskom. završava sa Javorcem i njegovim vrhom Žurla (869 m). sada se svrstava u dinarske planine jer je njegovo granitno jezgro mlađa.zaštićena zona pod imenom Nacionalni park Kopaonik u okviru koga postoji 12 rezervata biljnih i životinjskih vrsta. do Gokčanice i Ibra na jugu i jugoistoku. Većim delom je pod gustom šumom. uglavnom. od zapada ka istoku na dužini od oko 15km. a severoistočno se nalazi Goč. zatim se penje ka Velikoj ogledni (1359 m) i talasastim grebenom Vrata (1072 m). tercijarna intruzija. dok se na jugu obronci ove planine spuštaju do sela Gokčanica. Na Studenoj su vrhovi: Cvetalica (1056 m). Ravna planina Prostire se između Studene planine na zapadu. Stolovi Planina se nalazi jugozapadno od Kraljeva. Karaula (1352 m). oko koga se nalazi baza vojske Srbije. Zapadni obronci Stolova formiraju istočni deo Ibarske klisure. Planinski greben je travnata poljana. zapadno od Ravne planine. a na njegovom širem prostoru je smešten čitav niz kulturno-istorijskih spomenika iz perioda od XII do XV veka. a sa juga Gokčanicom. oko koje se dižu Suvo Rudište sa Pančićevim (Milanovim) vrhom (2017 m) na kome je Pančićev mauzolej. Šatorica (1750 m) i Oštro koplje (1789 m). Sa severa je ograničena dolinom Brezanske reke. Sa svih strana je omeđen rasedima te ima karakter horsta. Željina na jugu. Do planine se stiže iz pravca Goča ili od Polumira iz doline Ibra. Od Stolova Studenu planinu odvaja Gvozdačka reka. Kavgalija (1356 m). koje su dubokim dolinama raščlanile planinu na dugačke grebene i kose i dale joj u celini zvezdast oblik. Srednji deo je prostrana fluvijalna površ Ravni Kopaonik. prostire se do Ibra na zapadu. Sa nje se u svim pravcima razilaze pritoke pomenutih reka. kao i dolinom Ribnice iz pravca Kraljeva. Na ogolićenim obodnim delovima planine prisutna je recentna erozija sa ekscesivnim karakterom.

u geološkom sastavu preovlađuju stare metamorfne i magmatske stene. ali zbog položaja koji zauzima u odnosu na obe Morave i njihove pritoke može se uočiti i poprečni greben koji. Geološki sastav je raznovrstan. a na jugu je Kopaonik. Planina je pod šumom. Zbog svojih pravilnih. Tikva (1405 m). kako po visini (najviši vrh Velika Đulica visok je 1491 m). Furnište (1370 m). delu javljaju sela. Bukovska čuka (1386 m) i Orlova čuka 1306 m). Postojao je još u tercijaru i izdizao se iz tercijarnog mora kao veliko ostrvo. blažem. Tumba (1192 m). Nekada stočarski kraj. osim u blizini Ibra gde je dosta ogoljena. To je planina srednje veličine. Južna Srbija (zapadni deo) Crna gora (Skopska) Nazivaju je i samo Crna gora. Zmajevca i Mojsinjske planine i spušta se u sastav Južne i zapadne Morave kod Stalaća. to je srednje velika planina na severu Makedonije. a slede ga Valjovska čuka (1207 m). Goljak Planina Goljak na granici uže Srbije i Kosova diže se iznad Sijarinske banje. Pogleda i Kupinjaka i spušta se u dolinu Južne Morave. Jastrebac je vrlo stara planina. Jastrebac (Veliki Jastrebac) Nalazi se južno od Kruševca i zapadno od Niša. vojska pošumila borom. Zapadna Morava. Ova deoba je sasvim jasna istočno od Stracimira. na severu i istoku je Velika Kosanica. (1327 m). Nastala je rasedanjem stare rodopske mase. U vreme nastajanja Alpa. Obrastao je uglavnom bukovom šumom. Prostire se na jugoistoku Srbije na levoj obali Južne Morave Pčinjskom i Jablaničkom okrugu. predstavlja vododelnicu slivova ovih velikih reka. smrčom i jelom. Kukavica je imala brojna pašnjake koje je. magmatski grandioriti i klastične sedimentne stene. Prema zapadu je ograničena rekom Veternicom. severno od Vranja i južno od Leskovca i padine joj se protežu do ovih gradova. Zapadno je kosovska planina Prugovac. Najviši vrh je Vlajna (1442 m). sa dolinom Goleme reke. to jest između Preševa na istoku i Gnjilana na zapadu. Poprečni od Stracimira se proteže na sever preko Krsta. Jastrebački horst je uporednički izdužen 45 km i čine ga Veliki i Mali Jastrebac izgrađeni od škriljaca. Na južnom delu planine. Kukavica je u pokrivena gustom šumom. preovlađuju graniti i gnajsevi. smatraju ga jednom od najšumovitijih planina Srbije. peskovi i gline. Geološki sastav je raznovrstan. Prostorno je nekako uokviren u trouglu koji čine reke: Rasina. Na severu je još i Studena planina. U Srbiji se prostire duž administrativne granice Kosova. deo je bez naselja dok se na južnom. Njegov glavni greben ima pravac istok-zapad. Spada u rodopske planine. tako i po prostoru koji zauzima. Na zapadu je Mala Kosanica. Prostire se na istok do reke Veternice preko koje je Kukavica. severno Jablanička kotlina. Karpata i Dinarida dogodile su se velike promene na njemu: izdigao se središni deo. Južna Morava i Toplica. Kukavica Kukavica je planina koja se nalazi zapadno od Vladičinog Hana. sredinom XX veka. uzdižu se dva vrha Oblik (1310 m) i Grot (1327 m). deli planinu na dva dela – severni. Kravarska planina Nalazi se severno od Golaka i može se smatrati njegovim severnim ogrankom. Tako se sada . Na severu se prostire do Končuljske klisure. kupastih. u stvari. Velike Đulice. iznad Vranja. strmiji. U podnožju planine nalazi se Jošanička banja. Glavni greben od Stracimira se proteže na istok preko Svetle stene.nalazi Ravna planina kojom su spojeni Željin i Goč. oblika ova dva vrha planine Kukavice se ponekad navode kao zasebne planine. Venac ovih vrhova. Jastrebac je rodopska planina istočno od dinarskog Kopaonika. a severni i južni su se spustili. između Žegligova i Kosovskog Pomoravlja. sastavljena od stena paleozojske starosti preko kojih leže tercijarni i kvartarni sedimenti. Južno je Kosovsko pomoravlje. Severno od Crnog vrha pa sve do Končuljske klisure planina se naziva i Ostrovica. preovlađuju nisko metamorfisani škriljci.

složenost geološkog sastava i tektonskih odnosa. Pod Radan planinom u širem smislu podrazumevamo i Sokolovicu. Prolomsku planinu i Arbanašku planinu. Nastala je rasedanjem. Pripada grupi starih rodopskih planina. Na vrhu planine nalazi se Astronomska opservatorija. Mojsinjska planina Mojsinjska planina se nalazi u središtu Srbije. Medveđa. Lepa Gora (Požar) Prostire se između Kopaonika na zapadu. Mali Jastrebac Jastrebac je prevojem Grebac podeljen na Veliki i Mali Jastrebac. istočno od Prolom banje i severno od Radan planine nalazi se Arbanaška planina (Vijogor 1128 m). Sastavljen je uglavnom od paleozojskih metamorfnih gnajseva koje mestimično probija granit. Najviš vrh je Bandera visok 1155 metara. Zbog visine manje od 500 metara ne spada u planine. Jastrebca na severoistoku. Pasjača Prostire se između Vidojevice na zapadu.pored guste listopadne. kojim prolazi put Prokuplje-Bojnik. Južno od sela Arbanaška. Pripada Rodopskim planinama. Radan planinu u užem smislu čine Majdan planina. a prevoj Gajtanska vrata deli Prolomsku planinu od Radana. Puste reke i Jablanice. dok su se pašnjaci zadržali u blizini naselja. Nalazi se jugoistočno od Kuršumlije. Razlikujemo Radan planinu u užem smislu i Radan planinu u širem smislu. a južno od Prokuplja. Izdužen je pravcem SZ-JI. Vidojevica Vidojevica je planina u jugoistočnom delu Srbije u blizini Prokuplja. Na nekim kartama se za ovu Rodopsku planinu koristi naziv Požar. prisutni su dijabazi. na jugu je Žitni Potok i Pusta reka. Istočno od Grepca je Mali Jastrebac sa najvišim vrhom Kupinjak (946 m). potoka i rečica se spušta sa svih strana planine. Prolomsku planinu (Sokolov vis 1370 m) sa severa graniči dolina Prolomske reke. Bojnik. serpentinisani peridotiti. Izgrađena je od metamorfnih kristalastih škriljaca. Radan Radan planina se nalazi na mestu gde se Dinaridi sučeljavaju sa Rodopima (Rodopska ili Srpskomakedonska masa). Sastavljena je pretežno od jako metamorfisanih kristalastih škriljaca. Severno od Prolom banje u pravcu Kuršumlije prostire se Sokolovica sa najvišim vrhom Radulovac (1050 m). uglavnom bukove. pre svega andezita i vulkanogenih sedimenata. Rgajska planina Jugozapadno od Vidojevice nalazi se Rgajska planina. Obuhvata delove gornjih delova slivova Toplice. Od Pasjače je odvaja prevoj Beli kamen. Razdvaja ih Mrljačka reka. zapadno od Lebana i Leskovca. javljaju i delovi četinarske šume. pripada rodopskim gromadnim planinama i sastavljena je od magmatskih stena. kada se krene prema Kruševcu. kristalasti škriljci i krečnjaci od kojih je izgrađen i najviši vrh. Bogat biljni svet uslovljen je bogatstvom vode koje na Kukavici ima na pretek. . Pripada južnom Pomoravlju u širem smislu. Puste reke na istoku i jugu. Izgrađena je od starih kristalastih škriljaca. što je od značaja za raznovrsnost njegovog reljefa. u geološkom sastavu preovlađuju kristalasti škriljci. Na jugozapadu se nalazi Sokolovica. Ravna planina i Petrova gora. južno od mesta na kojem se sastaju Zapadna i Južna Morava. na području opštine Ćićevac na nekoliko kilometara od autoputa Beograd – Niš. Planina je prekrivena šumom i pašnjacima. Nalazi se severoistočno od Kruševca. Geološki sastav je raznovrstan. Mnoštvo izvora. Toplice na istoku. Kuršumlija i Prokuplje. Prostor Radan planine se nalazi u južnoj Srbiji u opštinama Lebane. Toplice sa Prokupljem na severu.

Izgrađena je od starih metamorfnih stena. Vodni vrtop (871 m) i drugi. odlikuje specifičnim geografskim osobinama. Pruža se pravcem severozapad—jugoistok. Ogorelica). Put je širok i do vrha se stiže za 2-2. Severnim podnožjem prolazi put koji povezuje Bosilegrad sa dolinom Južne Morave. Doline u podnožju su pod šumom. Ove doline liče na manje uvale sa nešto izraženijim bočnim stranama. Osnovnu geološku građu Belave čine paleozojske i mezozojske tvorevine. a viši delovi su pod pašnjacima. Na grebenu. Mezozoik je predstavljen uglavnom krečnjacima jurske i kredne starosti. u dužini oko 15 km. Bugarske i Makedonije. a ima i olovnih ruda. Oni su više primaknuti jugozapadnoj strani i čine odseke prema dolini Sedlara. Na severozapadu se nalazi planina Seličevica. na koju se nadovezuje. Pripada planinama Rodopskog sistema. Belava Belava (Kardašica 946 m) je planina u jugoistočnoj Srbiji i pripada Nišavskoj oblasti. zbog odsečenosti prema dolini Nišave i pretežno krečnjačkog sastava. Jerme na zapadu i granice sa Bugarskom na istoku i jugu. a Zaplanjska kotlina na severoistoku. Bohovska planina Najviši vrh nalazi se u Bugarskoj (1. od Bele Palanke do Pirota. Poseban tip dolina na ovoj planini predstavljaju valoge koje su naročito karakteristične na krečnjačkoj površi Valožja (Suva planina). ali sa nižim otvorenim delom. Burel Planinski predeo u Bugarskoj i Srbiji. Odatle se pruža prelep pogled na . paralelnom toku Nišave. na razvođu sliva Južne Morave i sliva Strume. škriljaca prekambrijumske starosti. Kao i Suva planina. Na južnoj padini nalazi se rudnik galenita Blagodat. Berbeška kotlina odvaja Babičku goru od Seličevice.318 m. a na jugoistiku Kruševica. Čemernik Čemernik često posećuju ljudi koji dođu na Vlasinsko jezero jer je lako doći do samog vrha (Veliki Čemernik 1638 m). a jedan krak prelazi u Bugarsku. Kardašica (946 m). Od paleozojskih uglavnom učestvujuškriljci silursko-devonske i karbonske starosti. Najviši vrh je zaobljen i visok 1923 m. kao i permski crveni peščari. i Belava se. Belava je niska planina i pripada Karpatsko-Balkanskoj orogenoj zoni.Južna Srbija (istočni deo) Babička Gora Babička Gora (Kriva buka 1059 m) je gromadna rodopska planina u jugoistočnoj Srbiji. Radi jednostavne orijentacije moguće je reći da se Belava prostire između starog i novog puta Bela Palanka – Pirot. Kod nas se prostire između Nišave na severu. Njen greben počinje kraj desne obale reke Jerme kod Strezimirovaca i prostire se južno desetak kilometara do Milevske planine u kom delu je Bohovska planina granična. Nazvana je po selu Bohovo u Bugarskoj. uzdižu se nekoliko vrhova: Debeli del (916 m). Čudinska planina Prostire se na tromeđi Srbije. Leskovačka kotlina je na jugozapadu. Sastavljena je uglavnom od kristalastih škriljaca. na jugozapadu dolinom Sedlara odvojena je od grebena Crnog vrha (889 m). granita. To je najviša planina u jugoistočnoj Srbiji. a prema jugu i jugoistoku doseže do druma Niš — Pirot. Oni sačinjavaju jezgro antiklinale ove planine.5 sata. Besna Kobila Nalazi se istočno od Vranjske banje. Na severu je ograničena Nišavom.

Planinsko bilo Kozjaka dugo je oko 15 km. duboki kanjon kroz koji teče Jerma. Planina se proteže uz granicu Srbije i Makedonije. severoistočno od grada Kumanova. a planina je uglavnom pošumljena smrčom i brezom koja je karakteristična za padine okrenute jezeru. Ima oblik izduženog trokraka. Ima oblik bila koje se pruža meridijanski. Najvisi vrh gromadne planine je Vrtop 1721m. na istoku German. ispočetka teče u pravcu zapad-istok zatim svija na jug. do 1941. jer su im ovce bile crnog runa i veoma izdržljive na vremenske uslove. godine jedna nemačka firma otpočela eksplotaciju rude molibden. Pripada planinama srednje visine. južno je Dukat. Najjviši vrh Peren (1326 m) nalazi se u Makedoniji. uz ostalo planinsko bilje. Vardenik. to je tipična gromadna rodopska planina zaobljenih vrhova. U najvećem delu Kozjak je sastavljen od starih prekambriskih i . Gramadu. Pripada Rodopskom planinskom sistemu. Na severu i istoku je reka Koćurica. Dukat Dukat je planina srednje visine na krajnjem jugoistoku Srbije.jezero i okolne planine (Strešer. a severno Vardenik. Na zapadu reka Vlasina razdvaja Gramadu od Čemernika i Ostrozuba. Greben planina Nalazi se južno od Pirota i istočno od reke Jerme u predelu koji se naziva Burel. Vrhovi su blago zatalasani. na jugu je Kriva reka. Rudnik je zatvoren 1950. Koćura Koćuru i Zladovačku planinu na jugu deli Krinanov preslap. jugozapadno od Bosilegrada i južno od Vlasinskog jezera. Izgrađena je od jurskih sprudnih krečnjaka. poreklom iz severne Grčke. ima u izobilju na ovoj planini. godine. U istočnom podnožju su najveća naselja Vlasina Rid i Crna Trava. Manjak i Ljutež. Gramada ili Plana kako je meštani još zovu. Kozjak Većim delom nalazi se u Makedoniji. O boravku Ašana govore i toponimi na ovoj planini: Ašanske kolibe. Mačkatica. Bilo je golo. svoja stada napasali i Ašani ili Karakačani. Bilo je ogolićeno. Zajedno sa Vlaškom planinom gradi karakteristično Ždrelo. dugačka i na vršnom grebenu uzana predstavlja izazov za planinare. Dalje na zapadu nalaze se Valozi i Besna kobila. Sastavljena je od kristalastih škriljaca i granita. Prostire se od Vlasinskog jezera do Preslapa u glavnom pravcu jugozapad-severoistok.istok. Njih je narod nazivao još i Crnovuncima. na zapadu je vrh Garinče (1460 m) i selo Novi Glog. Padine su obrasle bukvom. Na Čemerniku su. Sastavljen je od kristalastih škriljaca prve grupe. Najviši vrh je Crnook sa 1. Na Zapadu je Rujan. Ašanske livade. Ostrozub). na severoistoku Široka planina. a iznad njih se izdiže goli kameni greben sa vrhom Bežanište (1338 m). Pripada balkanskim venačnim planinama. Kozjak se uzdiže između rečnih dolina Pčinje i Krive reke u pravcu zapad .881 m. koje. U novije vreme u Mačkatici je novembra 1940. godine. Nedaleko od Zvonačke banje. Doline rečnih tokova su šumovite. Nalazi se na teritoriji opštine Surdulica. pokriveno livadama i na njemu se nalaze kuće sela Dukata koje leži zapadnije. a padine su delom pod šumom. a severno od Vlasinskog jezera. nalazi se u neposrednoj blizini granice sa Bugarskom. Čemernik je dobio ime po otrovnoj biljci čemerici (Veratrum). a na zapadnom Mlačište. Gloška planina Zapadno od Bosilegrada nalazi se Gloška planina (1756 m). Prostire se jugoistočno od Vranja. Preslapskom rekom je odvojena od Talambasa i Rudine.

prekambrijumskog gnajsa. Cela planina je poprilično pitoma. a na severozapadu se prostire do Južne Morave i Bujanovca. u kanjonu reke Pčinje nalazi se poznati manastir Prohor Pčinjski. isprepletana šumama i livadama. na istoku je planina Greben. Seličevica Planina se nalazi u neposrednoj blizini Niša. Ostrozub Ostrozub je planina koja se nalazi severno u odnosu na Čemernik sa vrhom od 1546 metara. Najviši vrh planine u Srbiji je Virovi (1 284 m) blizu kojeg prolazi državna granica. Istočno je Zaplanje i dalje Suva planina. na severu se nastavlja u Talambas. istočno od Vlasinskog jezera. Njen greben predstavlja granicu Srbije i Bugarske na jugoistoku Srbije i zapadu Bugarske. Rudina izvorska (Bosilegrad) Prostire se duž granice sa Bugarskom istočno od Bosilegrada. Istočno od brda se nalazi Bukovik. Zbog visine koja je manja od 500 metara ne spada u planine. Na jugu prelazi u susednu Makedoniju. neki delovi grada se nalaze na njenim obroncima.paleozojskih kristalasih stena. a njene severne padine se spustaju ka Vlasotincu. Put vodi preko mahale Krsticeva i Dobrog polja do Pobijenog kamena (mesta na kome je i spomen plaoča nastradalima u drugom svetskom ratu) a zatim i do samog vrha Ostrozuba. U geološkom sastavu dominiraju škriljci paleozojske starosti. severno je Ćićevac. Rujan Rodopska planina na jugu Srbije prostire se od planine Kozjak na istoku do doline Preševske Moravice na zapadu. Pripada gromadnim rodopskim planinama i prostire se južno od Niške kotline. Na istoku je Leskovac i južno Pomoravlje. na zapadu je Suva planina. Najviši vrh izgrađen je od veoma starih metamorfnih stena. a na istoku Južna Morava. Zbog velike seče u prošlosti. na jugu je Babička gora. Kruševica Prostire se severno od Vlasotinca. I dalje prema istoku dominiraju prekambrijumski i paleozojski metamorfiti. Na istoku je Rudina. i erozije tla koja je usledila nakon toga danas je veći deo planine ogoljen. Ruj Planina pripada rodopskim gromadnim planinama i prostire se na granici Srbije i Bugarske. U pravcu severozapada na nju se nastavlja planina Babička gora. Rudina (Crna Trava) Celim svojim grebenom se prostire duž granice Bugarske i Srbije između Ruja na severu i sela Strazimirovci na jugu. severno od Bosilegrada. Put do vrha je najbolje početi od mesta na kom je odvajanje sa glavnog puta (Sastav reke Brod) za Dobro polje. Poslonjska brda Između Poslonskih brda i Mojsinjske planine Južna Morava je usekla Stalaćku klisuru. Milevska (Mileška) planina Proteže se pravcem sever-jug u dužini od oko 20 km južno od Strezimirovaca. Na srpskoj strani planine. Čine je stare stene paleozojske starosti probijene mlađim dacitima. od reke Vlasine. . ali prema severu i zapadu ima i jurskih krečnjaka. Kobilska planina je naziv za ovu planinu u Bugarskoj.

U geološkom sastavu dominiraju jurski . Babičku Goru. Zapadno. privlačnim planinarima. Greben se prema severozapadu lagano spušta prema Vlasini. a greben Asenovo kale poznat je kao gnezdilište surih orlova. severne padine čine peščari iz mlađeg paleozoika. na zapadu planina Kozjak. Nazivaju ga i „Olimp Babušnice”. Greben sa najvišim vrhom Rnjos (1274 m) proteže se pravcem severozapad-jugoistok između Vlaške planine na istoku i Talambasa na jugozapadu. freeclimberima. Ranije je nazivana Kunovica. Južno je Lužnička kotlina. na zapadu Kozjedolska reka. Svakako je jedna od najlepših planina Srbije. Pasjaču… Severna strana planine je pod stenama. Počinje istočno od Niša. na jugoistoku je Rudina. Tumba Između Gradske reke i Kalne na jugu i rečice Tegošnice i sela Crvena Jabuka na severu. a široka 15 km. Stolsku planinu čine pretežno jurski sprudni krečnjaci. zapadno od prevoja Samar koji razdvaja Kalnu i Crvenu Jabuku nalazi se Tumba ( 1377 m). planina čiji zaobljeni greben povezuje Suvu planinu na severozapadu i Ruj na jugoistoku. Crtavo je poznato lovište. Izgrađena je od krečnjaka mezozojske starosti. Vidojevicu.Široka planina Prostire se duž granice sa Makedonijom. Ako je posebna planina u njen sastav bi trebali uvrstiti i Crni vrh koji je na ovaj način i najviši vrh planine Talambas. Suva Planina Nalazi se jugoistočno od Niša. na jugu je Gramada. a u pravcu jugoistoka preko Zvonačke reke nalazi se Jasenov Del. Belava se nalaze na istoku. Staru Planinu. sa nje se pruža izuzetan pogled na Kopaonik. alpinistima. Stolska planina Nalazi se severozapadno od Zvonačke Banje i jugoistočno od Babušnice. Tako gledano planina se prostire od vrha Crtavo (867 m) do Crnog vrha (1463 m). Osnova je od paleozojskih škriljaca. Ima karakterističan oblik i potkovičasti greben Crvene reke. preko Koritničke reke. Ova venačna planina balkanske zone koja pripada jugoistočnoj Srbiji predstavlja pravi vidikovac južne Srbije. Na zapadu je planina Ostrozub. Greben planine je sastavljen pretežno od jurskih krečnjaka. a završava se jugozapadno od Babušnice u Lužničkoj kotlini gde protiče reka Lužnica. Između sliva Vlasine na jugozapadu. Prevoj Kruška razdvaja Šljivovičku planinu od Stolske planine. Jastrebac. nalazi se Suva planina. Vrhovi i greben planine izgrađeni su od mezozojskih krečnjaka. Nišavom je odvojena od Svrljiških planina. Talambas ima blage padine obrasle šumama i pašnjacima. na jugu je Makedonija i planina German. vrlo oštrim. Lužničke kotline na severu. Na severu je reka Pčinja i Trgovište. a preko njih se nalaze crveni permski peščari i mezozojski krečnjaci. severno od sela Kijevac. Uzvišenje Golemi stol izdiže se na 1239 m nadmorske visine iznad Lužničke kotline. U širem smislu Talambas možemo smatrati nastavkom planine Ruj prema severozapadu. Kruševicom i Seličevicom. a na severu je Talambas. Ruja na jugoistoku prostire se Talambas. Rtanj. padine ka Lužničkoj kotlini izgrađene su od neogenih sedimenata. Na severozapadu planine nalazi se Golemi stol po kome je planina dobila ime. Suva i skaršćena duga je 45 km. Šljivovička planina Nalazi se jugoistočno od Bele Palanke. na istoku Ruj. Nastala alpskom orogenezom krajnji je izdanak balkanskih planina i nalazi se na dodiru sa rodopskim planinama Babičkom gorom. Talambas Nalazi se zapadno od Zvonačke banje i severozapadno od planine Ruj.

Gloške planine na istoku. dok je u širini (istok – zapad) pet do sedam kilometara na severu (Polom – Dojčinovci). Predstavlja plitko udubljenje izduženog oblika. a njen najviši vrh Panica (1443m) je smešten u njenom severozapadnom delu. koje je prilično zaravnjeno fluvijalnom erozijom reke Vlasine i njenih pritoka u izvorišnom delu. Vardenika na severu i Dukata na jugu. to se listopadne šume penju do 1. visoravan čine i uzvišenja različitih oblika i visine koja su deo planinskih kosa i grebena koji se spuštaju prema reci Vlasini. nedaleko od Pirota.600 m uz severne i do 1. Kula 1621 m. Vlaška planina Nalazi se u jugoistočnoj Srbiji. Vardenik Između Čemernika na severu i Besne kobile na jugu. bez ijednog oštrog vrha. južno je od Široke planine odeljena rekom Pčinjom. a mogla bi se smatrati i delom Ruja. Nedaleko od sela se nalazi pećina Vetrena dupka. a Mali Strešer 1. Sastavljena je mahom od kristalasih škriljaca. Zladovačka planina Zladovačka planina se nalazi na jugu Srbije. približno istih visina. Ploča 1705 m i Pandžin grob 1664 m. Najviši vrh Veliki Strešer ima 1. 20 km jugoistočno od Vranja. i Plane (Gramade) i Koluničkog Rida na istoku. smeštena je Zvonačka Banja. severno od njega je vrh Koćurac 1568 m nv. Na njenim jugoistočnim obroncima. a južno vrh Modra glava 1545 m nv. Pruža se pravcem severozapad-jugoistok u dužini od 6 km. Na obodu se nalaze planine rodopskog sistema širokih i zaobljenih vrhova: Veliki Čemernik 1638 m. jugozapadno od Vlasinskog jezera nalazi se ova gromadna. koje je naziv dobilo po množini reči vlah koja može označavati stočara. Kolunički rid 1598 m. odnosno tri do četiri kilometra na jugu (izvorište Vlasine – Šundina reka). desnom pritokom Pčinje. Orografski se pruža pravcem sever-jug u dužini od oko 20 km. Vrtop 1721 m. Kako je Vardenik u celini zastrt glinovitim pokrivačem. ali i etničku zajednicu romanskih starosedelaca na Balkanskom poluostrvu. a nedaleko je i kanjon reke Jerme koji formiraju oštri stenjaci Vlaške i Greben planine. a severno je od masiva Besne Kobile odeljena brojnim pritokama Banjske reke. relativno bogat vodom i osunčan. na zapadu. osim u severozapadnom delu u kome se javlja jaka bukova šuma. Pored ravni gde je nekad bila tresava Vlasinsko blato. u obliku plećatog bila.krečnjaci sa probojima dacita. . rodopska planina. Valozi Planina se prostire u predelu Krajište na jugoistoku Srbije. Sa zapada je ograničena rekom Koćuricom. Tumba je prema nekim mišljenjima deo Talambasa.876 m. Sam vrh formiraju dva zaravnjena vrha spojena blagim prevojem. istočno je graniče reka Tripušnica i njena desna pritoka Gloška reka. blizu granice sa Bugarskom. Nalazi se između Besne kobile na zapadu. Planina je naziv dobila po selu Vlasi. U geološkom sastavu preovlađuju mezozojski dolomiti. Od vegetacije na njoj preovlađuju livade sa retkim šumama (mahom niskog i zakržljalog graba i hrasta). Vlasinska visoravan ima nadmorsku visinu 1160 – 1460 m. Smeštena je između planinskih venaca Čemernika. Pruža se u dužini (sever – jug) 14 km. Najviši vrh planine je Zelenčev vrh 1574 mnv.757 m. Pripada Balkanskim planinama.700 m uz južne strane. Vlasina Vlasina je visoravan na jugoistoku Srbije.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful