PLANINE U SRBIJI

Vojvodina
Fruška gora Fruška gora (mađ. Tarczal, lat. Alma Mons) je ostrvska planina i nacionalni park u Sremu. Najveći deo Fruške gore se nalazi u Srbiji, Vojvodini, dok mali deo zalazi u istočnu Hrvatsku, u Vukovarskosrijemsku županiju. Prostire se dužinom od oko 75 km i širinom od 12 do 15 km i zahvata površinu od 255 km². Fruška gora je 1960. godine proglašena nacionalnim parkom i time je postala prvi nacionalni park u Srbiji. Najviši vrh je Crveni Čot (538 m). Izgrađena je od raznovrsnih stena: škriljaca, serpentina, granita, bazalta, andezita, dacita, krečnjaka, konglomerata, neogenih glina, peskova i lesa. Ona je niži horst i lakolit. Predstavlja zaostali deo duboko potonulog panonskog kopna koje je tokom neogena činilo pučinsko ostrvo Panonskog mora. Tokom kvartara vetrovi su na njenim padinama nataložili les. Vršačke planine Vršačke planine (rum. Munţii Vârşeţ, često zvane i Vršački breg, rum. Dealurile Vârşeţului) se uzdižu usred Panonske ravnice u jugozapadnom delu Banata. Pružaju se u pravcu istok-zapad, u dužini od 19 kilometara, sa najvećom širinom od 8 kilometara. Površina im je 170 kvadratnih kilometara, od čega je u Srbiji 122, a u Rumuniji 48 kvadratnih kilometara. Gudurički vrh, sa 639 m nadmorske visine, najviša je tačka ovih planina i cele Vojvodine. Od ostalih vrhova poznati su Lisičija glava (590 metara), Đakov vrh (449 m) i Vršačka kula (399 m). Severna padina je strma, dok se južna postepeno spušta u pobrđe, gde se nalaze vršački vinogradi. Vršačke planine spadaju, zajedno s Fruškom gorom, u ostrvske planine, jer su nekada bile ostrvo u Panonskom moru. Čine najseverniji izdanak srpsko-makedonske planinske mase, iako se u starijoj literaturi može pronaći pogrešan podatak o njihovoj pripadnosti Karpatima. Sa planina se pruža pogled na Vršac, Vojvodinu i Rumuniju. Izgrađene su od gnajsa probijenog granitom, pokrivenih neogenim sedimentima (gline i peskovi).

Šumadija
Avala Avala je niska planina, 16,5 km južno od Beograda. Predstavlja severni kraj šumadijske grede, koja se od Rudnika provlači kroz nisku Šumadiju i predstavlja razvođe između slivova Save i Dunava. Visoka je 511 m (ranije 506 m) i uzdiže se oko 200 m iznad okolnog talasastog terena. To je najniža planina šumadijske grede, najisturenija ka severu. Lakolit kupastog oblika nad pinosavskom i ripanjskom površi izgrađen je u osnovi od serpentina sa povlatom od krečnjaka i fliša. Mineral avalit dobio je ime po Avali na kojoj je pronađen. Još je knez Miloš 1859. godine doneo odluku da se Avala zagradi i zaštiti, a 1936. godine je proglašena nacionalnim parkom. Prezidijum Narodne Skupštine 1946. godine donosi odluku da bude proglašena dobrom od opšteg značaja. Na zaštićenom području ima oko 600 biljnih vrsta. Ima lekovotih biljnih vrsta, a neke biljke predstavljaju prirodne retkosti, kao što su zanovet, zlatan i zelenika. Avala je dobro pošumljena samoniklim drvećem, a jednim delom je pod zasađenom borovom šumom. Jedno je od omiljenih izletišta Beograđana. Krajem 2007. godine je Skupština grada Beograda proglasila Avalu zaštićenim prirodnim dobrom sa ukupnom površinom od 489 hektara. Bukulja Bukulja je planina u Šumadiji, u čijem podnožju se nalaze Aranđelovac i Bukovička banja, a njen najviši vrh je visok 696 metara. Asimetrična je u meridijanskom profilu zbog izrazitog raseda na severnoj strani. Jezgro je od granita, pokriveno i opkoljeno škriljcima i mermerima (plutonit-lakolit). Ona je

vulkanskog porekla, što dokazuje prisustvo granitnih stena. Obrasla je bukovom, grabovom i hrastovom šumom, a naziv planine potiče od reči bukulj – deminutiva slovenske reči buk. Pogodna je za pripreme sportskih ekipa, a obeležene pešačke staze vode od parka Bukovičke banje do vrha planine. Na vrhu se nalazi hidrometeorološka stanica, a na njenim obodima je Garaško jezero. Predstavlja omiljeno izletište Aranđelovčana i banjskih gostiju, a poseduje više ugostiteljskih objekata. Na njoj se nalazi izvorište gazirane mineralne vode ’’Knjaz Miloš’’. Crni vrh Kragujevački Crni vrh (707 m) je planina između Kragujevca i Jagodine, dobio je naziv po crnom izgledu koji su mu davale prostrane šume. Oivičen je rekama Belicom, Ždraljicom, Lepenicom i Velikom Moravom. Spada u Rodopske, niže planine u Šumadiji, u sastavu preovlađuju metamorfne stene. U odnosu na ostale šumadijske planine najbogatiji je pećinama i slapovima. Na njemu se nalazi najizdašniji izvor u Šumadiji (Vrelo u Gornjem Štiplju sa oko 50 l/sek). Gledićke planine Nalaze se južno od Kragujevca i istočno od Kraljeva, dobile su ime po selu Glediću, a po narodnom predanju zbog toga što se sa njih daleko gleda. Ili možda od drveta gledič koga ima na planini. Prostiru se u dinarskom pravcu severozapad-jugoistok u dužini od 35 km između Lepenice na severu, Gruže na zapadu, Levča na istoku i do Zapadne Morave na jugu. Morfologiju karakteriše valoviti venac vezanih vrhova u čijem se južnom delu nalazi najviši vrh Samar (922 m), a posle njega Dulenski Crni vrh (897 m). One su, posle Rudnika najviše šumadijske planine. Na planini se ističe oko 700 m visoka zaravan, a u geološkoj strukturi karakterističan je ’’šumadijski fliš’’, karbonatno-peščarski i peščarsko-glinoviti sedimenti. Ješevac Na severu preko reke Gruže nalazi se Rudnik, na zapadu je Vujan i Gornji Milanovac, na istoku je Gružansko jezero, na jugu je Čačansko-kraljevačka kotlina, ma jugoistoku Kotlenik. Crni vrh (902 m) je najviši vrh planinske celine. Ješevac obuhvata niz kupastih, uglavnom šumovitih vrhova visine 500 – 900 metara nastalih vulkanskom aktivnošću u dalekoj prošlosti, geološki sastav čine magmatske stene. Juhor Juhor (775 m) je planina Šumadije između Velike Morave na istoku i Levča na zapadu, Temnića na jugu i Belice na severu. Pruža se u pravcu sever-jug. To je stari horst i spada u rodopske planine. Juhorskim plutonit sa jezgrom od granita izdužen je meridijanski 22 km. U građi su zastupljeni i škriljci (gnajs i mikašist). Kosmaj Kosmaj (626 m) je planina u Srbiji, u okolini Sopota. Posle Avale je najniža planina u Šumadiji. Na njemu se ističu tri vrha: Mali, Goli i Rutavi. Glavni greben Kosmaja polumesečastog je oblika i pruža se u pravcu jugozapad-severoistok. Iako je Kosmaj niska planina, ipak svojim izgledom u vidu ostrva dominira u ovom delu niske Šumadije, iznad valovitog neogenog pobrđa, raščlanjenog blagim rečnim dolinama. Izgrađen je od serpentina, krednog fliša, granita i eruptiva. Diže se kao ostrvo sa površi od 320 metara nadmorske visine. Naziv Kosmaj nastao je od keltske reči cos (šuma) i predindoevropske reči maj (planina). Međutim, Rimljani su Kosmaj prilagodili mitologiji jer je dobio značenje casa Maiac - stanište boginje Maje. U rimskoj epohi, Kosmaj je bio značajno rudarsko središte. Verovatno se ruda gvožđa iskopavala na Kosmaju i pre dolaska Rimljana. Kotlenik Kotlenik je planina u visokoj Šumadiji, između Gruže i Zapadne Morave kao i niske presedline kod Bumbarevog brda, severno od Kraljeva. Pripada grupi šumadijskih planina. Najviši vrh je Veliki vrh, na visini od 749 metara nadmorske visine. Prema geološkoj starosti i osobinama, vrh Kotlenika odgovara kupi ugašenog vulkana, u geološkom sastavu preovlađuju magmatski andeziti. Na temenu planine izduženom uglavnom od juga ka severu ređaju se vrhovi Čemernica (487 m), Borča (508 m), Kraljica

Bobija je udaljena od Ljubovije 30 kilometara. na granici sa Bosnom i Hercegovinom. Na planini se nalazi manastir Vujan. školskog. fasadu crkve na Oplencu. Gradinčica (700 m). Svaki od stupnjeva predstavlja . Planina je izgrađena od škriljaca.(578 m). U geološkom sastavu su najzastupljeniji škriljci i mermeri. Zapadna Srbija Azbukovica Azbukovica je brdsko-planinsko područje u zapadnoj Srbiji. osnovan u XIII veku. Rudnik Prostire se između Gornjeg Milanovca i Topole i najviša je planina Šumadije (Cvijićev vrh ili Veliki Šturac. na severu Gučevo. prirodnim stazama zdravlja i blizini velikih gradova. konglomerata. Njeno središte je varošica Ljubovija. krečnjaka. To je uska i izdužena regija između Drine na jednoj i Sokolske planine i Povlena na drugoj strani. Od razvođa rečne doline su upravljene mahom prema zapadu i severozapadu a neke prema jugu i jugoistoku. Sokolskih planina. peščara i laporca kroz koje se probijaju magmatske stene. dveju Morava i Kolubare. Bobija Planinu nazivaju Tornička Bobija. Vujan Vujan je planina južno od Gornjeg Milanovca. Crni vrh i V. Zahvaljujući izuzetnoj šumovitosti. česmu u Knez Mihailovoj u Beogradu. Sastavljen je od škriljaca. Najviši vrh je Veliki Vujan (856 m). Medvednika i kanjona Trešnjice. Na istoku je sa visoravni visokom oko 1000 m povezana sa Jablanikom i Povlenom. Rudnik je pogodan za razvoj letnjeg i zimskog zdravstvenog. na severoistoku Osečina. a na jugu Bajina Bašta. Na jugu je Jagodnja. a na planini je selo Tornik. Idući prema severu planine šumadijske grede su sve niže. Za stanovništvo u selima na padinama Bobije proizvodnja maline predstavlja glavni izvor prihoda. ima nadmorsku visinu od 658 m. pašnjaci i proplanci. te između Šumarica i Vitanovca dostiže oko 3 km. Bogata je poznatim venčačkim mermerom od koga su sačinjene mnogobrojne skulpture koje krase park Bukovičke banje. na severu opština Krupanj. Boranja Boranja je dinarska planina Podrinja u zapadnoj Srbiji. Planina je izdužena oko 21 km. Najviši vrh nosi naziv Tornička Bobija i visok je 1272 metara. sve do podnožja Jablanika pripada Bobiji. Smatra se da cela visoravan. a od Bajine Bašte i Valjeva koji kilometar više. na istoku je Krupanj. Središnji delovi planine su pod šumom. Na severozapadu je opština Mali Zvornik. Boranja se pruža od jugozapada ka severoistoku što je drugačije od uobičajenog Dinarskog pravca prostiranja. Bobija ili Orovička planina. skoro u sredini Šumadije. krečnjaka i fliša koje probijaju eruptivi. Planina je skoro u celosti pokrivena gustom listopadnom šumom. nalazi se između desne obale Drine. Diže se severozapadno od Kragujevca. deo zgrade Bele kuće u Vašingtonu itd. Veliki vrh (749 m) i drugi. Predstavlja njen hidrografski čvor. Orlovi (667 m). Klupe (549 m). osim na obroncima prema reci Despotovici koji sa obroncima Ilijaka (510 m) čine Brđansku klisuru. na zapadu se prostire do Drine i Malog Zvornika. na jugu se klinasto sužava. Doline su često krivudave te su zbog toga i razvođa mestimično krivudava i razlomljena. Bobiju krase četinarske i bukove šume. Livada (748 m). 1132 m). sportskog i lovnog turizma. Venčac Venčac je planina koja se nalazi u blizini Aranđelovca. To je planina u Zapadnoj Srbiji u predelu pod nazivom Azbukovica. Šiljata kosa (590 m). razvođe prema slivovima Save. pre svega olova i cinka. Njena najviša tačka je Crni vrh (856m) i spada u grupu rudnih planina. na istoku Valjevo. a negde i stupnjevita. Azbukovicu preseca nekoliko bujičnih reka koje se ulivaju u Drinu a najpoznatije su Trešnjica i Ljuboviđa. Naziv potiče od ruda. Jablanika. na severu je šira (do oko 10 km). Vrh Ostrovica (758 m) je izgrađena od riolita i ima oblik paleovulkanske kupe. U podnožju planine su sela Gornja i Donja Orovica.

Jablanik Nalazi se oko 45 km jugozapadno od Valjeva između Povlena na istoku. Najviši vrh je Jablanik sa 1275 m. I Boranja je plutonit i horst planina koja se od Cera razlikuje prisustvom paleovulkanskih kupa (stare erupcije). u istorijskom području Crna Gora nalazi se planina Crnokosa. dug je oko 20 km. Planina je ime dobila po brojnim stablima drveta cer. a od Beograda 100 km. Severozapadni deo se sastoji od peščara i konglomerata preko kojih leže kredni krečnjaci sve do temena. Gučevo Niska planina zapadne Srbije prostire se pravcem severozapad-jugoistok u dužini od oko 20 km. Planina je prilično šumovita. delom od serpentina. Najpogodniji prilaz Jagodnji je od Krupnja. Najviši vrh se zove Šančine ali ga pogrešno nazivaju i Kosanin grad. Osnovni pravac pružanja grebena je od jugoistoka ka severozapadu. na jugu Borinska reka. Diže se istočno od donje Drine. koji su stanovnici iskoristili za podizanje kuća. Na severu je Jadar. poseduje najviše bukvinog. Izgrađena je od škriljaca u čijoj su povlati krečnjaci. Gojna Gora Kao i istoimeno selo. Izgrađena je pretežno od dijabaz-rožanaca. Crnokosa Zapadno od Skrapeža. Jablanik je planina u zapadnoj Srbiji. a najviši delovi građeni su od trijaskih krečnjaka. između Kosjerića na severu i Požege na jugu. Prostire se u istorijskom predelu Crna gora. To teme je valovito i zbog krečnjačke podloge skrašćeno. Sokolske planine i rečice Uzovnice na istoku. nije naseljena. Drmanovina Nalazi se u Zapadnoj Srbiji zapadno od Kosjerića. godine u Prvom svetskom ratu. Pored Jablanika prolazi put Valjevo – Rogačica preko prevoja Debelo brdo koji se nalazi jugoistočno od planine. od kojeg vodi asfaltni put ka Mačkovom kamenu. Spada u grupu Podrinjskih planina. hrastovog i grabovog drveća. Ima oblik štita i granitno jezgro koje opkoljavaju škriljci (kao kod Cera). na zapadu Drina. Mačkov kamen je bio poprište bitke u Prvom svetskom ratu. peščari i eruptivi. godine između srpske i austrougarske vojske. lakolit i horst planina.erozivni pod. Godišnje prima 1800 mm padavina. U neposrednoj blizini Crnog vrha podignut je spomenik i kosturnica srpskim i austrougarskim ratnicima izginulim na ovom prostoru 1914. Gučevo je planina koja se izdiže iznad Loznice i Banje Koviljače. Drine na zapadu i jugu i Krupnja na severoistoku. nalazi se istočno od Kosjerića. Najviša tačka se nalazi na 779 m i zove se Crni vrh. Sa najvišeg dela pruža se izvanredan i prostran pogled na Drinu i Bosnu. južno od Seče Reke. 1914. a južno od Mačve. . Bilo mu je od granita kojeg opkoljavaju škriljci i karbonski krečnjaci. To je plutonit. preko kojih su nataloženi trijasni krečnjaci sa naslagama antimona. Od širokog temena planine spuštaju se površi ka Drini i Jadru. Rudonosan je što je bilo poznato još u rimsko doba te predstoji reaktiviranje rudarenja. Cer Nalazi se nedaleko od Šapca u severozapadnom delu Srbije. u grupi Valjevskih planina. Medvednika na severu i Bobije na zapadu. a širok 8 – 10 km. Jugoistočni deo se zove Kulište i sastavljen je paleozojskih škriljica. Cer (687 m) pripada flišnim planinama. Jagodnja Prostire se između Boranje na severu. na istoku rečica Korenita. Poznat je po istorijskoj bici avgusta 1914. severno od Boranje i u prostoru koji Drina polulučno zatvara sa zapada i severozapada. Kod nekih boranjskih potočnih dolina donji delovi su dublji nego gornji. severozapadno od Ovčar Banje u predelu Crna Gora. Jagodnja je niža planina. sa najvišim tačkama Mačkov kamen (923 m) i Košutnja stopa (939 m). Na travnim pašnjacima na visokim zaravnima sagrađene su pojate. Od Šapca je udaljen 35 km.

Padine Magleša su neobično lepe sa naizmenično poređanim vrtačama i livadama. Povlen Povlen je najviša planina na obodu Panonskog basena u Srbiji i nalazi se na tridesetak kilometara jugozapadno od Valjeva. Nedaleko od Kablara se nalazi poznato turističko mesto Ovčar Banja. od kojih su tri najvažnija: Mali Povlen (1347 m). zaravni koja se pruža pravcem zapad-istok u dužini od 3 km. Najpoznatije turističko mesto na planini Maljen su Divčibare koje se nalaze na visini od oko 980 metara iznad mora. Jadar (u slivu Jadra) i Lešnica. Pruža se pravcem zapad-istok u dužini od oko 4 km. Stene njegovih litica okrenutih prema klisuri čine ovu planinu mnogo značajnijom nego što to govori nadmorska visina najvišeg vha. Pecke i gornjeg toka Jadra sa severa dok je na jugu planina Jablanik. Poseban ukras ove pitome planine je beli narcis. poznata po gustim bukovim šumama. Može se smatrati i istočnim delom. Čine je više vrhova. Osnova je od starijih metamorfita i dijabaza. Srednji Povlen (1301 m) i Veliki Povlen (1271 m). po sličnosti siluete planine sa medvedom koji leži. Visoravan Divčibare duga je oko 7 i široka okko 3 km. većeg i poznatijeg Povlena. Dužina planine koja se proteže dinarskim pravcem iznosi oko . Planina se nalazi između rečnih tokova Jablanice i Obnice sa istoka. Prostire se između Kablara na istoku. Ljuboviđe sa zapada. Sa planinom Ovčar gradi Ovčarsko-kablarsku klisuru. a greben od mezozojskih krečnjaka. Orovica (Ovčar banja) Nalazi se u Zapadnoj Srbiji na prostoru koji nosi istorijsko ime Crna gora. Pored šuma Maljen je poznat po svojim cvetnim livadama i šumama. Magmatski peridotiti (harcburgiti) su najzastupljeniji u geološkoj građi. Karakterističan hrbat dug je oko 5 km. Podrinje Oko donjeg toka reke u srbijanskom Podrinju izdvaja se nekoliko mikroregija: Azbukovica. Maljen Maljen je planina koja se nalazi južno od Valjeva. Vrh Medvednika je jedva uočljivo uzvišenje na skoro horizontalnoj gredi. šumama i prekrasnim vidicima. Najviši vrh je Jelina glavica (1011 m). Kablar Prostire se između Zapadne Morave i njenih pritoka Kamenice i Asanovca na 15 km od Čačka i 155 km od Beograda. kako narod priča. Kablar je visok 889 metara. Jablanik i Povlen i Valjevsku kotlinu.Jelova gora Na 15 km udaljenosti i severozapadno od Užica se prostire planina Jelova Gora. Valjevska Podgorina obuhvata sliv gornje Kolubare – valjevske planine Medvednik. Magleš Magleš ili Maglješ je planina udaljena 23 km južno od Valjeva. Na istoku se nalazi vrh Rior koji pre pripada Maljenu nego Suvoboru. Gornje Dobrinje na severu i puta Jelen Do-Papratište-Srednja Dobrinja na zapadu. Na zapadu se planina prostire do prevoja Bukovi preko kojeg prelazi put Valjevo-Kosjerić. Zapadne Morave na jugu. Planina je ime dobila. ogrankom. Rađevina. Medvednik Prostire se oko 25 km zapadno od Valjeva. Obrasla je šumom. Geološku građu čine trijaski masivni krečnjaci. kroz koju protiče reka Zapadna Morava. borovnici i razvijenoj mreži šumskih puteva pogodnih za planinarenje. Pruža se uporedničkim pravcem u dužini od oko 25 kilometara između Magleša na zapadu i Suvobora na istoku. Ima četiri rezervata prirode. Ili po medvedima koji su naseljavali njegove šume.

Dolinom Jadra povezana je sa Mačvom i Panonskom nizijom. Sokolska planina se pruža dinarski od Šapca (923 m) i Mačkovog Kamena (843 m) do Proslopa na jugoistoku. Ljubovije na jugu i Krive reke. Lanac planina započinje Suvobor. Dugačka je oko 25 km. Suvobor Planina Suvobor (864 m) sa Rajcem najistočnija je Valjevska planina. To je pretežno brdsko-planinski kraj. Povlen je krečnjačka planina. najduži planinski venac rađevinskojadranskog Podrinja. Niži je ali i duži od Cera. a široka od 10 do 15 km. između reka Velike Cernice. Gornjeg Milanovca i Mionice. ima dinarski pravac pružanja. diže se jugoistočno od Krupnja. Istočna Srbija Karpatska Srbija Beljanica Beljanica je jedna od najvećih krečnjačkih planina istočne Srbije. Vlašić Vlašić je brdo u zapadnoj Srbiji. na severu je Mlava i Žagubica. Rajac (848 m) zbog svojih posebnih odlika i prostora kojeg zauzima neki (neopravdano) smatraju posebnom planinom. Granicu između Sokolske planine i Jagodnje čini Vukova reka. Povlen. Spada u niže planine. Na istoku je planina Rudnik. Omeđena je tokovima Drine i Uzovnice na zapadu. Ima elemente kraškog reljefa. Nalazi se između Ljiga. Prekriven je mladim hrastovim šumama (u uvalama) i šumskim kulturama četinara koje pokrivaju njegov najveći deo. Predstavlja hidrografsko čvorište između pritoka Zapadne Morave i Kolubare. Jablanik pa uporedo Bobija i Medvednik. Sokolska Planina. Boranja i na kraju se Gučevo strmo spušta ka Loznici. Sokolska planina Spada u grupu podrinjskih planina zapadne Srbije. Pruža se od zapada ka istoku u . na koji se nadovezuju Magleš. Prostire se istočno od Despotovca i Beljaničke reke. Jagodnja. Šabac—Ljubovija i Šabac—Osečina. a na zapadu Maljen. Jagodnje i Sokolskih planina. Unutar nje se nalazi Mokra pećina koja je jedno od izvorišta Graba. Okružuju je planine Jagodnja na zapadu i Medvednik i Orovička planina na istoku. dok se silikatne stene nalaze ispod krečnjaka po padinama i dubodolinama. Zbog visine niže od 500 metara ne može se smatrati planinom. zatim Maljen. Bogoštice na severoistoku. ali su znatni delovi izgrađeni od serpentina. skoro zaravnjenim vencem. Resava je na jugu. Pripada uporedničkom vencu valjevskih planina koje su produžetak starovlaške visije. Podnožjem i preko njega vode drumovi Loznica—Valjevo. a odvaja Rađevinu od Azbukovice. Njen najveći deo pripada Opštini Krupanj. Nalazi se između sliva reke Mlave i Žagubičke kotline na severu i sliva reke Resave na jugu. Najveći vrh u brdskom delu je Košutnja stopa na Jagodnji (940 m). Na lokalitetu Ravna gora je bukova šuma koja je opasana vodotokom Grab. a potom Sokolska planina. pun šuma i pašnjaka ispresecanih bistrim i brzim rečicama. Cera. sa vrhovima od 424 do 462 metra. Većim delom je obraslo listopadnom šumom. U geološkom sastavu prisutni su krečnjaci u višim delovima planine. Planina je razgranata sa plećatim. koja se nalazi između Takova i Čačanske kotline zapadno od Brđana. a zajedno sa Azbukovicom čini Gornje Podrinje.35 km. sa najvišom tačkom Rožanj (973 m). Rožanj Rožanj je niska planina (606 m). Vrhovi su travnati i bez šume. Jadra i Tamnave. Rađevina Rađevina je oblast u severozapadnoj Srbiji između planina Vlašića.

od kojih se viša diže 1043 m. Parcul Natural Porţile de Fier). Na severu su Kučevo i Majdanpek. Nastala je usecanjem otoke Panonskog jezera u Karpatske planine. koji se spuštaju sa padina. mađ. tur. Vaskapu.Žagubica. U podnožju grebena nalaze se Malo i Veliko vrelo. Najveći deo prostora Kučajskih planina izgrađen je od jurskih i krednih krečnjaka. desne pritoke reke Resave. preko Gornjačke klisure. ali i Predeo Zviške kotline na severu. Severni deo je visoravan sa mnogim vrtačama. Na jug se prostire do asfaltnog puta Paraćin . graniti i gnajsevi. Severoistočnim podnožjem vodi put Bor . Zajedno sa Javorištem.7 km. slovački. Na rumunskoj strani se nalazi nacionalni park Železna vrata (rum. mađarski. Malinikom. a u podnožju severnog oboda Vrelo Mlave kod Žagubice. Najviši vrhovi su Kupinova glava (940 m) i Zdravca (898 m). Imaju pravac pružanja zapad-istok i smeštene su između Zviške kotline na severu i Žagubičke (Homoljske) kotline na jugu. počinju da poniru i to je razlog zbog koga se u obodnim delovima Kučaja javljaju i brojne pećine. Dok se planina prostire uporedničkim pravcem rečna mreža je orijentisana ka severu ili jugu pa brojne doline rebrasto presecaju teren. Eisernes Tor. Crni vrh Crni vrh je planina u istočnoj Srbiji. dok je klisura u Srbiji poznata kao Đerdap. Od Beljanice na severu je odvajaju izvori Resave i pritoka. Ona formira deo granice između Rumunije i Srbije. pri čemu se severno nalazi Rumunija.Krivi Vir. a južno Srbija. krečnjački greben Beljanica (1336 m) koji strmim odsekom pada u klisuru reke Čemernice. Pod Homoljem se podrazumeva i područje Žagubičke kotline. Homoljske planine Homoljske planine se nalaze u istočnoj Srbiji i pripadaju Karpatsko-balkanskoj grupi planina. Najviši predeli izgrađeni su od mezozojskih krečnjaka.dužini od 24 km. nemački i bugarski naziv ima značenje železna vrata. Železné vráta. a najviša tačka iznosi 962 metra. Najviši vrh ove planine je Trest (1284 m). uvalama i slepim dolinama (Busovata. južno od planine Stol. Deli Jovan Planina je dugačka 19 km. a dalje na istok ide rekom Crni Timok. Nalazi se na severnoj periferiji opštine Bor. Rečke sa ponorom dubokim 150 m). bug. Demirkapı. Najviši vrh ove planine je Crni vrh (1141 m) na kojem se nalazi repetitor. Planine su bogate gustom šumom i mnogim rečnim izvorima. od kojih je najveća Velika Atula (560 m). predstavlja celinu. Đerdap Đerdapska klisura (rum. ali u raznovrsnom geološkom sastavu između ostalog zastupljeni su i permski peščari. Nalazi se severoistočno od Bora. vezuje za planinu Beljanicu. pošumljena i slabo naseljena. sa prosečnom širinom od oko 12 km. Prosečna visina je oko 900 metara. Brezovičkom površi. Izgrađen je u osnovi od gabra paleozojske starosti. Porţile de Fier. Sastoji se od dve paleovulkanske kupe. nem. Planina je izgrađena od andezita. a široka 5 . Železni vrata) je najduža i najveća klisura u Evropi. a na jugu Krepoljin i Žagubica. . Izgrađene su pretežno od škriljaca i krečnjaka. Južni deo je stenovit. U grebenu su mnogobrojne pećine. Mikuljskom površi i Dubašnicom. kada stignu na krečnjačku podlogu. turski. Zahvata površinu od 309 km². Goli krš Goli krš je krečnjački greben koji se proteže pravcem severozapad-jugoistok. Potoci koji izviru na ovoj planini. Rumunski. Zapadnu granicu čine rudarska naselja Senje i Resavica. kao i između Mlavske kotline na zapadu i izvorišnih delova Gornjeg Peka na istoku. Na zapadu se. Kučaj Predstavlja prostranu rečno-krašku površ sa uvalama. od čega 246 km² izrazit kraški reljef u krečnjacima. a sa srpske nacionalni park Đerdap. slov. Istočna granica ide od Bora preko Zlota sve do Bogovine i reke Crni Timok. na razvođu između slivova Morave i Crnog Timoka.

Najviši vrh. livade i pašnjaci daju Stolu i njegovoj neposrednoj okolini poseban izgled. Vrh planine Stol nalazi se na nadmorskoj visini od 1156 m. koji nosi isti naziv kao i planina.Liškovac Liškovac je karpatska planina istočne Srbije. Dobro je pošumljena. Prostire se južno od Donjeg Milanovca i Đerdapske klisure. Od planine Veliki Greben odvojen je dolinom reke Vratne. Severni Kučaj uglavnom čine stene kristalastih škriljaca. koji je sa Severnim Kučajem spojen preko Tatarskog Visa i Babinog Mašila. Severni Kučaj Prostire se između Golubačke klisure (Đerdap) i Peka. Stol Desetak kilometara severno od Bora na prostoru od oko 3 km u prečniku nalazi se planina Sto ili Stol. Planina je krečnjačkog sastava (jurski i kredni krečnjaci) te na njoj dominiraju kraški oblici reljefa. granita i gabra. Resava Resava je predeo oko istoimene reke u Istočnoj Srbiji. Nalazi se oko petnaest kilometara severno od Bora. severozapadno od Stola. Na jugu se nalazi Mali Miroč kojeg nekoliko metara deli od statusa planine. Veliki Greben Veliki greben je planina u istočnoj Srbiji. Šomrda se nalazi u istočnoj Srbiji. na zapadu je Majdanpek. Najviši je Crni vrh sa 656 metara . Šomrda. gde putevi najčešće idu po samom vrhu grebena. visoka je 803 m. nudeći vidikovce po retkim proplancima koje srećemo na ovom prostoru izuzetno guste i bujne šume. Lepenski Vir. Šomrda Smatra se delom Severnog Kučaja. Prostire se u blizini Donjeg Milanovca. U narodnom predanju je poznat po hajducima. alpinističko i sportsko penjanje. samo manji deo čini krečnjak. Geološku građu grebenskog dela čine pretežno prekambrijumski gnajsevi. Planina je pogodna za planinarenje. Od Miroča na severu ga deli dolina reke Vratne. Mali stol Sastavljen od jurskih krečnjaka i visok je 897 m. To je planina Istočne Srbije i nalazi se između Donjeg Milanovca i Tekija. Severni Kučaj čine oštri. Planinski predeo se prostire severno od Kučeva i Majdanpeka. delom je u granicama nacionalnog parka Đerdap. Severni Kučaj i Šomrda. Mali i Veliki krš razdvaja prevoj Vrata ili Vraca. Na Severni Kučaj se nadovezuje masiv Liškovca. Kraljevići Marku i Vili Ravijojli. na istoku je Porečka reka i preko nje planina Veliki Greben. izuvijani grebeni. Još južnije je Deli Jovan. Miroč Spada u Karpatske planine i nalazi se u sklopu nacionalnog parka Đerdap. pripada grupi Karpatskobalkanskih planina. Nalazi se u blizini Donjeg Milanovca. Pored planinarskog doma nalazi se jezerce. a zimi za razne smučarske discipline. pripada grupi Karpatsko-balkanskih planina. Predstavlja razvođe između izvorišnih krakova Porečke reke i Peka. na jugu je Šaška reka i preko nje planina Mali krš. Mali krš Nalazi se južno od Majdanpeka. Planina obiluje atraktivnim alpinističkim terenima i lepim prostranim livadama bogatim lekovitim travama. Jedan od najlepših vidikovaca u ovom delu Srbije je izgrađen od jurskih krečnjaka. Šomrda se nalazi u nacionalnom parku Đerdap i blizini jednog od najvećih i najznačajnijih mezolitskih i neolitskih arheoloških nalazišta. Šume. Izgrađen je od jurskih i krednih krečnjaka i veoma dobro pošumljen. nastavlja se na Veliki krš u pravcu severa. Sa najvišom tačkom Garvan (929 m). Stol predstavlja izazov za planinarsko osvajanje. Na krajnjem istoku se nalazi brdo Buda kod Kladova.

Najviša je tačka Bukova glava (894 m). Mutnice. Veliki Krš je dugačak 9 km i širok 3 km. Najviši delovi su izgrađeni od jurskih krečnjaka.nadmorske visine. Aleksinačke i Paraćinske kotline. Zapravo postoji dilema da li je ovo posebna planina ili zapadni obronak Svrljiških planina. neposredno kraj grada kao i Seličevica. Planinski greben je izgrađen od jurskih krečnjaka. Svrljiga i timočkog okruga. Bukovik Bukovik je rodopska planina u istočnoj Srbiji na tromeđi — razvođu Sokobanjske. to je uzak i nazubljen krečnjački planinski venac blage strane okrenute jugozapadu i veoma strmih stena okrenutih severoistoku. Veliki Greben se pruža istočne od sliva Porečke reke. a na jugu ka Moravici i Južnoj Moravi. Na zapadu je Ozren od koga je odvojena prevojem preko koga vodi stari put od Niša do Sokobanje. Na više lokaliteta ima šumskih kompleksa. jugoistočno od Boljevca nalazi se Ježevica. južno je Mečji vis i Slemen. Prečnik osnove kupe je 2 km. nije turistički iskorišćena. Vizak Troglavi vrh u neposrednoj blizini planine Stol u pravcu severa. Borskog jezera i Zlota.Zaječar (desetak km od Paraćina prema Zaječaru). prolazeći kroz pitoma planinska sela Miljkovac. Nalazi se petnaestak severno od Bora. kilometara Tilva Njagra Tilva Njagra nalazi se na prostoru između Brestovačke banje. jugoistočno je Tupižnica. Zapadno je Rtanj. Bukovik je spada u gromadne planine. Niska planina pruža se u pravcu jugozapad—severoistok i ima oblik slemena. Ježevica Južno od Crnorečke kotline. Planina je na zapadu sa većim nagibom prema fosilnoj udolini (Ražanjska presedlina). pa sve do njenog ušća u Dunav i nalazi se u nacionalnom parku Đerdap. Prostire . Raščlanjena je izvorištima više rečica koje teku ka Velikoj (Jovanovačkoj) reci na severu. Šumovita planina pored magistralnog auto puta. Izgrađen je od jurskih krečnjaka. Istočna Srbija (južni deo) Baba Nalazi se južno od magistralnog puta Paraćin . Predstavlja najizrazitiju paleovulkansku kupu u Crnorečkom andezitskom masivu. Kalafat Kalafat se prostire severno od Niša. ipak se može prihvatiti da je Kalafat posebna planina. sa najvišim vrhom V. zapadne padine čine kredni krečnjački sedimenti. Južno je planinsko područje Golak. Vrelo i Jezero. Plane i D. koja se nalazi na desetak kilometara severozapadno od Bora. izgrađen je od paleozojskih kristalstih škriljaca. nalazi se planina Devica. Baba 657 m. Dostiže visinu od 770 m i sa bočnom kupom Tilva Mika (626 m) čini jedinstvenu celinu. To niže planinsko područje se naziva Golak. S obzirom da se izmedju završetka ovog dela i početka Svrljiških planina (kod sela Oreovac) nalazi prevoj preko koga se odvija saobraćaj izmedju Niša. izmedju sela Lešje. istočno od planine Stol. Golak Planine Ozren i Devica se u pravcu juga spuštaju ka Toponičkoj reci i slivu Svrljiškog Timoka. istočno od železničke pruge Bor-Majdanpek. Devica Južno od Sokobanje. Veliki Krš Veliki Krš je planina visine 1148 m.

Vidin sa delom Bugarske. kao i Grbavče. Mečji vis Prema nadmorskoj visini je planina. U geološkom sastavu preovlađuju mezozojski krečnjaci. do krajnje istočne granice. Sa Rtnja se kad je vedro vreme vide Dunav. Rtanj Rtanj je planina koja se nalazi u istočnoj Srbiji. Stara planina. najviši vrh je Leskovik 1174 m. Viši delovi planine sačinjeni su od niskometamorfnih kristalastih škriljaca iz paleozoika. Najveći i najviši deo planine izgrađen je od krednih sedimenata. na severu su Kučajske planine. južno od planine Tresibabe i severoistočno od Bele Palanke nalazi se Paješki Kamen. sela Kamenica. Kopajkošara i Cerje na severu. Monumentalno se izdiže iz Crnorečke doline i završava pravilnom piramidom na visini od 1570 metara. dok Kamenički vis i terene zapadno i jugozapadno od njega (sve do Crnog vrha 685 m) grade krečnjački mezozojski sedimenti. Najviši delovi planine izgrađeni su od masivnih i bankovitih jurskih krečnjaka. godine kapelica koja je danas u ruševinama. Paješki kamen Istočno od Svrljiških planina. Okruženje predstavljaju grad Niš. Zapadno od Mečjeg visa prolazi put Boljevac . ali je za uspon na nju potrebno savladati visinsku razliku od svega 300 metara. Na planini Ozren nalazi se veliki broj izletišta sa razvijenom turističkom infrastrukturom: izletište Ozren. Zapadno se nalazi planina Baba. ali je to uzvišenje sa malom relativnom visinom. Prema severoistoku se strmo obrušava.jugozapad južno od prevoja Čestobrodice. Avala. a prema selima Lukovo i Mirovo u kaskadama. bivšem vlasniku rudnika na Rtnju. Rožanj Nalazi se između Samanjca na severu. obrasla autohtonim biljnim vrstama i obiluje izvorima pitke vode. U pravcu istoka preko Šugrinske reke nalazi se Zaglavak i Stara planina. Slemen Planina srednje visine (1099 m) nalazi se između Boljevca na severozapadu i Knjaževca na jugoistoku. od sela Čamurlija na zapadu.Knjaževac. Nalazi se između planine Ježevice na severu. Kopaonik. Južno od Rožnja nalazi se Bovansko jezero. sela Vrelo. vodopad Ripaljka i izletište Kalinovica. koju je svom mužu Julijusu Minhu. tj. istočno je Tupižnica južno Devica. Pripada Karpatskim planinama i sastoji se od krečnjačkog grebena i izrazite krečnjačke kupe na istoku. Slojeviti kredni krečnjaci čine geološki sastav. a širina ne prelazi 10 km. ogranaka Rtnja na zapadu.se u pravcu zapad – istok. Prema nadmorskoj visini je srednja planina. Istočno od Ozrena nalazi se planina Devica. severno Mečji vis. Dužina pružanja je nekih 20 kilometara. planine Slemen na jugu i Tupižnice na istoku. Neumorni i neumoljivi tragači za zlatom u nekoliko navrata su dinamitom razrušili kapelicu posvećenu Svetom Đorđu na vrhu planine. Izdužen je uporednički oko 30 km i asimetričan u meridijanskom profilu. Matejevac i Knez Selo na jugu. Po najvišem vrhu Aleksinčani ovu planinu nazivaju Leskovik smatrajući da je Ozren samo greben ove planine koji je okrenut ka Soko Banji. Bukovika na jugozapadu i Sokobanjske kotline na jugoistoku. Samanjac Prostire se pravcem severoistok . Na vrhu Šiljak nalazi se od 1932. . Zapadno se nalazi Tumba. Severna strana planine prekrivena je šumama i pašnjacima. nadomak Boljevca. Prostire se oko 5 km jugozapadno od Soko Banje i severoistočno od Aleksinca. dok severne padine čine stariji krečnjaci iz jure. predeo zapadno od Sedog vrha prema Subotincu i Aleksincu na jug čine paleozojski sericitski škriljci. Božićni i Vidovdanski. podigla supruga Greta. Planinarska udruženja organizuju svake godine dva tradicionalna uspona na Rtanj. na istoku je Rtanj. južno je planina Rožanj. Ozren Ozren je planina u istočnoj Srbiji. Vrh je livada sa kojeg se pruža lep pogled. Prostor oko vrha Kalafat izgrađen je od formacija crvenih peščara iz paleozoika.

južno od Odorovskog polja i Vidliča. Na najvišem delu Tupižnice je televizijski relej. Tresibaba Nalazi se južno od Knjaževca. Većim delom je bez šumske vegetacije. do Dimitrovgrada na jugu. poznata je pod imenom Lasovačka planina. severozapadno planina Javorje i Rudina. Vidlič Na istočne Srbije istočno od Pirota prostire se krečnjački greben Vidliča za kojeg postoji nedoumica da li je to posebna planina ili deo Stare planine. Nalazi se severozapadno od knjaževačke i jugozapadno od zaječarske kotline. jugoistočno od Svrljiga do Sićevačke klisure i Nišave na jugu. po čemu je i čitavo poluostrvo na kome se planina nalazi dobilo naziv Balkansko poluostrvo. Knjaževac. Predstavlja prirodnu granicu između Srbije i Bugarske. Smeštena je na teritoriji sledećih opština: Zaječar. Krupca i Moklišta na jugu. Svrljiški Timok čini granicu na severozapadu. severno od Dimitrovgrada. a Trgoviški Timok se nalazi na severoistoku i istoku. Po visini se ubraja u srednje planine. Najviša tačka je Zeleni vrh sa visinom od 1334 metra. Znamenitosti Svrljiških planina su Prekonoška pećina i prerast Periš. a na istoku je Zaglavak i Stara planina. Mezozojski krečnjaci dominiraju u geološkom sastavu. Neposredno ispod krova Srbije – Midžora (2169 m). Stara planina spada u mlade venačne planine. šumovita je severna strana planine i predeo između glavnog i severozapadnog venca. Jugozapadna Srbija Bandijer Planina se nalazi na granici Srbije i Crne Gore severno od Pljevalja. Severno je planina Projić. na nadmorskoj visini od 1758 m nalazi se jedan od najatraktivnijih vrhova Stare planine . Pripada balkanskim planinama. Nalazi se na krajnjem istoku Srbije. i svrljiških sela Gulijan i Beloinje na severu. Prostor oko Zelenog vrha se naziva Gulijanskom planinom. Prostire se pravcem severozapad-jugoistok paralelno sa Odorovskim kraškim poljem. u dužini od oko 100 km. Najviši vrh je Guvnište 1413 m. Zabrđe Zabrđe je predeo jugoistočno od Pirota. Dolca. Tupižnica Tresibaba je planina u istočnoj Srbiji. veći deo planine je u Bugarskoj gde se nalazi i najviši vrh (Botev 2376 m). Ostrovice. Najveći deo planine izgrađen je od krečnjeka. nastala je kao i sve ostale planine te grupe alpskim nabiranjem. severno od Svrljiga. Pirot i Dimitrovgrad. a na istoku ima izgled blago nagnutog platoa. a samo delimično niškoj opštini. Prostor koji zauzima je izmedju sela Oreovac na zapadu. Planina koja geografski pripada teritoriji opština Svrljig i Bela Palanka. sa leve strane Belog Timoka. a preko njih su nataloženi peščari i mezozojski krečnjaci. severoistočno je planina Ožalj. Šumski prekrivač Tupižnice je proređen. Naziva se još i Balkan. Gornjeg i Donjeg Rinja na istoku. Na jugu su Svrljiške planine. Na planinske pašnjake izgoni se stoka. Pripada istočnoj zoni mlađih krečnjačkih planina i ima meridijanski pravac pružanja. Na zapadu završava visokim stenovitim odsekom (Lasovački kamen 1160 m). . do kojeg vodi automobilski put.Stara planina Stara planina je jedina visoka planina Istočne Srbije sa najvišom tačkom u takozvanoj užoj Srbiji. Pruža se od Vrške Čuke na severu. Najviši istoimeni vrh dostiže visinu od 1162 m. zapadu i jugu. pa se na njoj sreću mnogi površinski i podzemni kraški oblici reljefa. Ukupna površina masiva koji se prostire u Srbiji je 1802 km2 . a dalje prema istoku je Rinjska planina sa vrhom Kovina (1205 m). Osnova je od starih stena.Babin zub. Sićeva. Svrljiške planine Nalazi se između gornjeg toka Svrljiškog Timoka.

Giljeva Giljeva je planina u Srbiji koja se nalazi južno od Sjenice prema granici sa Crnom Gorom. Na njoj ima i glacijalnih tragova. Planina je bogata četinarskim šumama. a sa severa dolinama Dubočice i Borošnice i znatno je raščlanjena dolinama njihovih pritoka. Od strane UNESCO-a je proglašena Rezervatom biosfre. Javora i Tisovice. zapadno od planine Ovčar. Nalazi se istočno od Priboja. U pravcu jugoistoka se nalazi visoravan Jabuka. Jugozapadno su obronci Zlatibora. To je krečnjačka visoravan sa najvišim vrhom Belom stenom od 1482 metra. Raške na istoku i Sjenice na zapadu. Golija Prostire se između Ivanjice na severu i Novog Pazara na jugu. Čemernica Prostire se između Mučnja. Prostire se na obodu Pešterske visoravni i nadovezuje se na Jadovnik i Ozren na severozapadu odnosno Bihor na jugu. Najveći deo planinskog temena je pod šumom. Karakterističan greben vezuje više vrhova. trijaski masivni krečnjaci i mermeri. divljači. Geološki sastav čine masivni kredni krečnjaci. Na Goliji izviru Moravica i Studenica. rečicama punim ribe. veći deo jugoistoka planine izgrađen je od trijaskih krečnjaka. Zapadno je planina Javorje.Bič planina Između Poblaćenice na zapadu. sa severa je obrastao šumom dok su na jugu travnate padine. Geološki sastav čine paleozojski škriljci. a njen najviši vrh se nalazi na 1617 m. severoistočno Sedalac. severno od Dragačeva. Severno je BiH i reka Lim. Lima na severu i istoku i planine Pobijenik na jugu prostire se Bič planina. Budeč Zapadno je Zlatibor. severno od Pljevalja. Na istoku je reka Sutjeska i dalje planina Bič. Najviši vrh Golije je Jankov kamen 1833 m. na jugu Veliki Rzav. . Nalazi se oko 18 km severozapadno od Ivanjice. Pripada dinaridima i izgrađena je od paleozojskih škriljaca i oaza dacita i andezita. ali na pojedinim delovima grebena ima manjih ili većih travnatih proplanaka sa stočarskim kolibama. ona je jedna od najlepših i šumom najbogatijih planina u Srbiji. Na istoku je Moravica i preko nje Krstac i Golubac. Pored šumskog prostranstva Čemerno je poznato i po velikoj površini na kojoj raste borovnica. Gola brda Prostire se južno od planine Ožalj. južno od Zapadne Morave. Trijaski krečnjaci su u geološkoj građi najprisutniji. a odlukom Vlade Republike Srbije. Čemerno Planina Čemerno se pruža od zapada ka istoku na dužini od oko 21km. izvorima. Gajeva planina Nalazi se na granici Srbije i Bosne i Hercegovine. istočno Gradina. Planinu u geološkom smislu čine trijaski krečnjaci. šumskim i lekovitim biljem i ima izvanredne terene za smučanje. južno Kukutnica. Blagaja Na severu je Đetinja i Požeška kotlina. Parkom Prirode. Dok je najviši vrh izgrađen od jurskih. Debela gora Nalazi se jugozapadno od Ovčar Banje. Teme planine Čemerno je znatno suženo. Pripada starovlaško-raškim planinama. Sa juga je planina Čemerno ograničena dolinom reke Studenice. Presječke reke i Uvca.

Mileševke i Međanske reke.Bijelo Polje. pa se u tom delu razvila tipična kraška hidrografija. Na planini Jadovnik nalazi se selo Sopotnica. Najviši deo planine izgrađen je od mezozjskih krečnjaka znatne debljine i čistoće. Severno je planina Krstac. a na zapadu se graniči sa krečnjačkim masivom Murtenice. severno od crnogorskih Pljevalja i zapadno od Priboja nalazi se planina Javorje. Prostire se u zapadnoj Srbiji nekih 15 km jugoistočno od Prijepolja. Brojni šančevi vezani za Prvi srpski ustanak. Severno od nje nalazi se Gajeva planina. pretežno bukove šume. Istočni deo Javora je blago zatalasana površ prostranih livada prošaranih šumarcima. zatim tursko – srpski rat ( 1876 – 1877. na severu je planina Javorje.) i Prvi balkanski rat te ukazuju na burnu istoriju ove planine. Na severozapadu se nalazi planina Kovač. već po tome što su se tu borili vitezovi i "kroz prsten jabuku streljali". Ima mnogo livada i četinarskih šuma. Severno se nalazi planina Jarut. Duž jugozapadnog podnožja pored Lima vodi asfaltni put Prijepolje . a najviši vrh je Katunić ( 1732 m ). Pripada dinarskom sistemu planina i pruža se u pravcu severozapad-jugoistok u dužini od 30 km. Gradina Gradina ima dinarski pravac prostiranja duž granice Srbije i Crne Gore. U pravcu severozapada na nju se nastavlja Ovčar. a na istoku su Rudine. Gradina sa poznatim arheološkim nalazištem (849 m). od kojeg se duž severozapadnog podnožja odvaja put za Sjenicu i Novi Pazar. Hum Nalazi se zapadno od Tutina. Severno je Velika Ninaja. gde se ujedno nalazi i planinarski dom u neposrednoj blizini Sopotničkih vodopada na 990 metara nadmorske visine. na jugu je pogranična planina Gradina. Čini obod Pešterske visoravni. Na istoku se naslanja na zapadne obronke Golije. na jugu su Pljevlja. Jadovnik Južno od Zlatara. Visoravan Jabuka Jabuka se nalazi između Prijepolja i Pljevalja. zapadno je reka Moravica. Nalazi se zapadno od Sjenice. Na širokom temenu planine su pašnjaci i livade.Golubac Nalazi se južno od Požege i severno od Ivanjice. Ime nije dobila po stablima jabuka kojih ovde uopšte i nema. Širi pojasevi šume pružaju se po strmijim stranama prema Mileševskoj reci. Javor Javor se proteže severoistočnom granicom opštine Nova Varoš u dužini od 16 km. a na zapadu je Pešterska visoravan.300 metara. nalazi se planina Jadovnik. na visini od 1. Verinje (874 m). Najviši vrh je Crna stena (929 m). Jarut Nalazi se severno od Tutina i istočno od Novog Pazara. istočno je Dragačevo. Na Jabuci je u II svetskom ratu poginuo i mali bombaš Boško Buha po kome su nazvani memorijalni prostor i turističko naselje. između dolina Lima. koji se pruža u pravcu-SZ-JI u dužini od 3. Duga je 12 km. Geološku građu čine pretežno paleozojski sericitski škriljci. u pravcu jugoistoka se nalazi Troglav. po kojima su rasute kuće sela Stranjana i stočarske pojate. Javorje Na krajnjem jugozapadu Srbije. Rajački vis (818 m) i Stjenik . na jugu je granica sa Crnom Gorom. istočno je planina Projić. Središnji i najviši deo starovlaške planine dinarskog sistema izgrađen od trijaskih peščara i krečnjaka. Na jugoistoku se nalazi Bandijer.5 kilometara i u širini od oko 2 km. Jelica Planina Jelica predstavlja prirodnu granicu između Dragačeva i čačanske kotline. Reka Vidrenjak na jugu razdvaja Jarut od Huma.

(789 m). Krstac Niska planina dinarskog pravca prostiranja između Kravarićke reke na jugozapadu i reke Bjelice na severoistoku. jugoistočno od Kamene gore duž granice sa Crnom Gorom. južno je vrh Češalj (1381 m) i dalje Mučanj. ali i najveći deo planine izgrađen je od paleozojskih sericitskih škriljaca. manje je poznata i planinarski zapostavljena. Prosečna visina je oko 1000 m. krednih krečnjaka ima na više mesta. Mokra gora Mokra gora je planina koja se većim delom nalazi u Srbiji i manjim delom u Crnoj Gori. a južno od Priboja i planine Bič. Krstača Krstača se nalazi na granici Srbije i Crne Gore zapadno od Tutina. u pravcu severoistoka nalazi se planina Jadovnik. Severno je Budeč. Geološki sastav je jednostavan. Dalje na jugu je Giljeva. a jugozapadno je planina Golubac. . Kitonja Starovlaška planina se prostire južno od Zlatibora. Dalje na istoku su Sopoćani i Novi Pazar. Malič Leži zapadno od Golijske Moravice na pola puta između Arilja i Ivanjice. mnoge druge stene uzimaju učešće u građi ove geološki raznovrsne planine. Deo je Prokletijske grupe planina dinarskog sistema mladih venačnih planina. Severoistočno je Dragačevo. Severno od Kamene gore su travne i šumovite visoravni Jabuka i Babine (Brašansko brdo 1305 m). a na zapadu se nalazi Pobijenik. na levoj obali Lima je planina Pobijenik sa vrhom Borak (1423 m). Najviši vrh izgrađen je od tamnog efuzivnog dijabaza. duž granice sa Crnom Gorom je krečnjačka površ Kamene gore (1483 m). U geološkom sastavu dominiraju trijaski krečnjaci. izgrađen je od trijaskih krečnjaka. Kamena gora Na jugozapadu regiona. od Zlatara na jugu odvaja ga reka Bistrica. sa vrhom Midžor). Kukutnica Planina bogata vodom nalazi se zapadno od Ivanjice. Izgrađena je od trijaskih krečnjaka sa probojima andezita i dacita. na severozapadu je planina Žilindar. Najviši vrh. na zapadu je Zlatibor. Nešto severnije od ovih visoravni. Istočno se nalazi pešterski Crni vrh. između Rožaja i Ribarića. Jugoistočni deo Jelice zastupljen je u okolini Kraljeva vrhom Jastrebar (796 m). na severoistoku se vezuje za planinu Hum. Preko Lima. Koštan polje Kraško polje se nalazi između Jaruta na jugu i Velike Ninaje na severu. Komaran Komaran je predeo koji se prostire zapadno od Brodareva. Iako je po visini druga planina u Srbiji bez pokrajina (iza Stare planine. Nalazi se jugoistočno od Požege. Iako je zbog krecnjačkog sastava siromašna vodom. Nalazi se severozapadno od Nove Varoši. na zapadu je Ozren. Kilavac Nalazi se južno od Sjenice. Masivni trijaski krečnjaci prisutni su u predelu Stjenika. u njenom podnožju ipak izvire više levih pritoka Lima. Na severu je Pešter. na levoj obali Lima. izgrađenim pretežno od serpentina i najvećim delom je pošumljen. serpentini se prema istoku često javljaju. U geološkom sastavu dominiraju trijaski krečnjaci.

Reke Boroštica. Najviši vrh je Jerinin grad (1534 m) krečnjačkog je sastava. a na visoravnima postoje vrtače dubine od 10 do 15 metara i širine 33 do 50 metara. Mogla bi se smatrati i delom Mokre gore.5 km zapadno od centra Čačka. Pešter Pešterska visoravan (poznata i samo kao Pešter) je kraška visoravan (nadmorska visina od 1100-1250 m) u jugozapadnoj Srbiji. Istočno se nalazi jezero Gazivode koje je nastalo pregrađivanjem reke Ibar. Ozren Jugoistočni deo prijepoljskog kraja zahvata planina Ozren ( najviši vrh Revuša 1. a vrh se nalazi 10. bogatstvo divljači. Njen najviši vrh (Oklačka glava 1729 m) nalazi se na administrativnoj granici. na istoku planina Kilavac. Jedan deo je pod šumom. desna pritoka Ibra. sem krajnjeg južnog dela koje sačinjavaju serpentiniti. Giljeva i Žilindar. na nadmorskoj visini od 1160 metara što ga čini jednim od najviših na Balkanskom poluostrvu. Peštersku visoravan i okolne planine karakterišu šumsko-travni pejzaži.Mokra Gora se proteže uporedničkim pravcem. na samoj administrativnoj granici AP Kosovo i Metohija između Ibra i Belog Drima. Žilindar. od Mokre gore prema jezeru Gazivoda nalazi se Mokra planina. Smešteno je između planina Giljeva. nalazi se na jugozapadu Srbije. izvori hladne vode. Na severoistoku je Sjenica. Pešter je sa svih strana okružena planinama: Golijom. Zahvata površinu od 63 km². Vapa. Najviši vrh je Pogled (2155 m). jugoistočno je visoravan Babine i dalje visoravan Jabuka. Tuzinjska i Brnjička reka predstavljaju najpoznatije ponornice u našoj zemlji. kraški predeo. sa dužinom od 13. Polje je izgrađeno od krečnjaka. Na području Ovčara i Kablara nalaze se brojni manastiri. Mokra planina Severno i severoistočno od Mokre gore i njenog vrha Ruica (1814 m) na granici sa AP Kosovo.5 kilometara. ali je najveći deo bezvodan. Na vrhu se nalazi televiziska antena i predajnik RTS-a. kroz koju protiče Zapadna Morava. Jablanica i Grabovica. Ozalj /Ožalj Nalazi se jugozapadno od Priboja i severno od Pljevalja. planinom Ozren. Jarut i Ninaja. ukupno postoji 12 manastira i par crkvica koje se nalaze na putu ka Ovčaru. Jadovnikom. Posebno se ističe retka i zaštićena zajednica molike. Javorom. pravcem severozapad-jugoistok. svež vazduh. Severno je planina Pobijenik. Kroz Peštersku visoravan protiču reke Uvac. Mučanj Na severu je planina Kukutnica. Geološku građu viših delova čine masivni trijaski krečnjaci. Šumsko i hidrografsko bogatstvo su karakteristike ove planine. Zapadno je planina Projić. a na jugoistoku planina Giljeva. . na istoku reka Grabovica. Geološki sastav čine pretežno serpentini. Velikog Rzava i Grabovice. Zapadni deo Mokre gore na granici Kosova i Crne Gore takođe se naziva Suva planina. Najviši vrh je visok 958 m. Zapadno se nalazi planina Žleb (2365 m) iza prevoja preko kojeg su povezani Peć i Rožaje. a granica može biti i Crna reka. poput pešterskog sira). Južna šumovita strana je strmija od severne i u donjem delu se naziva Podgor. Peštersko polje je kraško polje u jugozapadnom delu Srbije na Pešterskoj visoravni. a širinom od 8. Ovčar Ovčar je planina u Zapadnoj Srbiji. na jugoistoku Čemernica se svojim obroncima uzdiže iznad Presječke reke. Okolno stanovništvo te manastire naziva Srpskom svetom gorom. Pešterska visoravan je pogodna za ispašu ovaca (kraj je poznat po proizvodima koji dolaze od peštersko-sjeničkih ovaca. Dno je prekriveno kvartarnim jezerskim i rečnim nanosima. specifični kraški oblici reljefa. Zlatarom. Nedaleko od planine se nalazi poznata Ovčar banja. a zajedno sa planinom Kablar pravi Ovčarsko-kablarsku klisuru. 693 m) koju od Jadovnika razdvaja Skudlanska rečica. Pešter je poznat po specifičnoj mikro-klimi. Kao deo ove planine ponekad se smatra i deo Starog Kolašina do Kosovske Mitrovice iako se na tom prostoru mogu izdvojiti Mokra planina i Suva planina. posebno oštroj tokom zimskog perioda.

Rogozna Rogozna je planina 10-12 km jugoistočno od Novog Pazara. a u severoistočnom delu od kristalastih škriljaca gornje-karbonske starosti i stena dijabaz-rožnačke formacije. gornji i srednji tok Ibra. Smeštena je u trouglu koji sačinjavaju reka Raška. izvijen prema jugoistoku. oko 12 km zapadno od varošice Ušće između manastira Studenica i Gradac. Sa zapadne i severne strane planina je obuhvaćena dolinom reke Studenice koja je odvaja od planine Čemerno. koje je u srednjem veku pripadalo Raškoj državi. Preko Rogozne je prolazio karavanski put koji je povezivao Bosnu sa Skopljem i Solunom. Stari (Ibarski) Kolašin Ibarski Kolašin je oblast u dolini gornjeg Ibra između Rogozne. pirit. Ponor je planinski predeo između Mokre gore i Ibra na krajnjem jugu jugozapadne Srbije. Pretežno je obrasla šumom.jugoistok (dinarskim pravcem) na levoj obali reke Lim. mestimično znatno proredjenom. Ponor Nalazi se jugoistočno od Tutina. dacita. Studenički mermer je u stvari radočelski mermer. a Ožalj na istoku. Crne Gore i Bosne i Hercegovine. Dolinama desnih pritoka Studenice i izvorišnih krakova Brvenice. pojam Raške se odnosi na celo područje jugozapadne Srbije. Dolinama pritoka tih reka raščlanjena je na dugačke kose veoma strmih strana. Njima se navećim delom kretala trgovina sve do izgradnje ibarske železnice. o čemu svedoče ostaci troske i drugi rudarski tragovi. koja ga odvaja od Štavice i rožajskog kraja. Najveće uzvišenje je Crni vrh 1504 m. Snažna vulkanska aktivnost stvorila je uslove za pojavu rudnih žica (galenit.jugozapad. U širem smislu. Ovo je planinski venac dužine oko 15 km pravca severoistok . riolita i njihovih tufova. Ponikve se nalaze zapadno od Užica. raščlanjena je na visoke kose i veća uzvišenja: Krivaču od 1643 metra na severozapadu i Vrhove od 1533 metra nadmorske visine na jugozapadu. Mokre Gore. Krivača je trovrh sa vrhovima približne visine pri čemu je najistočniji vrh i najveći. Ponor čine šumoviti obronci Mokre gore iznad sela Mojstir. Projić Nalazi se jugozapadno od Priboja. Rogozna se sastoji najvećim delom od vulkanskih stena andezita. On počinje od Ribarićke Klisure. Najviši vrh sastavljen je od karbonskih metamorfisanih kvarcnih konglomerata. Radočelo Planina je smeštena na levoj strani reke Ibar. Prostire se pravcem severozapad . Raška U užem smislu. leve pritoke Ibra. Na planini se ističe paleovulkanska kupa Jelač-grad. Ponikve Kraška površ Ponikve ima srednju visinu od 900-1000 m i na zapadu prelazi u planinu Taru. Rudina Nalazi se na tromeđi Srbije. Na jugu se naslanja na Goliju.Pobijenik Nalazi se između Prijepolja i Priboja. severno od Pljevalja. Pruža se pravcem jugozapad severoistok u dužini od oko 20 km. Obrasla je gustim šumama. u raznovrsnom geološkom sastavu preovlađuju metamorfne stene paleozojske starosti. Planina Javorje je na zapadu. tamo gde Ibar naglo . sfalerit) koje su u srednjem veku eksploatisane. pojam Raške se odnosi na sliv srednjeg Ibra i slivove njegovih levih pritoka Raške i Studenice. Kosova i Ribarićke Klisure. kada je varošica Raška preuzela glavnu ulogu utovarno-istovarne stanice za robu većeg dela Noviopazarskog sandžaka.

Beli Rzav i Derventa (vrh Zborište 1544 m).e. kao i delove opštine Sjenice. Geološki sastav čine mezozojski karbonatni sedimenti probijeni magmatskim dijabazima. Lopatnice. gospodar . kao i greben koji ide od Rastišta do prevoja Čemerišta. Jaruta na jugu. Ponekad se naziva i Visoka Tara. Obuhvata opštine Priboj. Diže se severno od Nove Varoši. Tara i Zvijezda Tara (1544 m) sa susednom Zvijezdom (1643 m) diže se nad Drinom. Borošnice. velikog vojskovođe iz vremana 2000 godina p. Stojkovačka planina Nalazi se između planine Čemerno na severu i planine Radočelo na jugiistoku. kod Bogutovačke Banje i u selu Magliču. Obuhvata oblasti severno od reke Lima i istočno od Drine. posebnim Zakonom područje Tare proglasila za Nacionalni park. dok se ogranci planine spuštaju ka kremanskoj dolini i dolini reke Đetinje. Ime slovenskog boga ratnika iz prethrišćanskog perioda Troglava sačuvano je u imenu ove planine. Područje planine Tare sačinjava najzapadniju skupinu iz grupe Starovlaških planina. južno od Kokinog Broda. a u pravcu jugozapada Golija. Najviši vrh Zvijezde i čitavog područja Veliki Stolac nalazi se u Bosni. Kom (1177 m) i drugi manji. Oni određuju podjelu Starog Vlaha na Zlatiborski Stari Vlah (obuhvata Zlatibor). u slivu Moravice i Uvca severno od Sjenice. Najviši delovi planine su izgrađeni od serpentina. Tolišnice. Konjska reka. Na osnovu dugogodišnjih proučavanja i istraživanja ovog područja. Novu Varoš. Na zapadu je planina Kitonja. Livadske površine su prostranije na severu u donjem delu sliva Lopatnice. Jako je disecirana brojnim kratkim dubodolinama i jarugama. Stari Vlah je planinska regija. Prevoj Čemerišta je veza i granica između Zvijezde i Tare. a radi zaštite izuzetnih prirodnih vrednosti koje ono poseduje Skupština Srbije je 1981. Prijepolje. Moravički Stari Vlah (obuhvata sliv Moravice) i Zlatarski Stari Vlah (obuhvata Zlatar).n. Stari Vlah je administrativno raspoređen u okvirima Zlatiborskog i Moravičkog okruga. Na severoistočnoj strani su Rača i Solotuša. Arilje i Ivanjicu. Tara je oivičena dubokim kanjonom reke Drine. Na sever se prostire do Bajine Bašte. Troglav Troglav je okruglasta planinska masa između doline Ibra. Čajetinu. Širina planine dostiže oko 10 km. Zvijezda se nalazi u trouglu između sela Rastište i Jagoštica i kanjonskog dela Drine (vrh Veliki kraj 1444 m). Otuda i vodi ime – vlah je bio naziv za stočara. Užice. Ona je severozapadni nastavak Tare. Rača. dok su delovi prema Ibru i Bogutovcu siromašni šumom i odlikuju se velikim erozivnim površinama. a završava se kod sela Čabre na ušću Jagnjeničke reke. Spada u najšumovitije planine Evrope. gde se oslanja na ogranke Zlatibora. Oblast je bogata vodom. Na zapadu je Ivanjica. Najviši vrhovi su Bučje (1084 m). Golije na severu i Novopazarske kotline na istoku. koji u narodnom verovanju postoji kao bog Bak. jugozapadno od Kraljeva i predstavlja neposredno okruženje Bogutovačke banje. Pavlovska livada (1150 m). Dakle slivno područje jezera Zaovine pripada Tari (u užem smislu). Ninaja (Velika Ninaja) Prostire se između Peštera na zapadu. Nalazi se između Sjenice i Novog Pazara. Tara u užem smislu ili Ravna Tara deo je masiva sa Kaluđerskim barama i krečnjačkom visoravni između sledećih reka: Drina. Ime je možda dobila od Nina Belova. u dolini Ibra. pa je stočarstvo karakteristična delatnost. Tikva Tikva se nalazi na prostoru Starog Vlaha. Na Starom Vlahu se nalaze planine Zlatibor i Zlatar. Stari Vlah Stari Vlah je istorijska i geografska oblast na jugozapadu Srbije. preko prevoja Šargan vezuje se za Zlatibor na jugoistoku.skreće iz severo-istočnog u jugoistočni pravac. Veći deo planine je pod šumama.

Na brdu Cigli kod Jablanice i danas se raspoznaje granica Srbije sa dvema carevinama . Površ je okružena uzvišenjima: Tornik (1496 m). Murternica (1480 m) i drugim manjim sa kojima zajedno čini Zlatibor u širem smislu. Najviši deo je sastavljen od kristalatih škriljaca. Goč Planina se prostire južno od Zapadne Morave iznad Vrnjačke Banje. Nalazi se u sklopu severnokopaoničkih planina. po biljnom svetu smatra se jednom od najbogatijih planina Srbije. kao i klimatsko lečilište. Poznato je letovalište i zimovalište. Prostire se južno od Nove Varoši i istočno od Prijepolja. Vukovije Zapadno od Baljevca nalazi se Vukovije. dugačka je 30 km. Na zapadu se Zlatibor graniči sa Republikom Srpskom. Na Homaru je i najviši vrh Ninaje-Suhi krš (1462 m). a široka i do 15 km. Vranjača je produžetak Krstače koja se nalazi u pravcu zapada. takođe na granici sa Crnom Gorom. Dalje jugozapadno se nalazi Golija. Jedan njegov deo je . Žilindar Nalazi se na južnom obodu Pešterske visoravni i na granici Srbije i Crne Gore. Južna i istočna granica Zlatibora su reke Uvac i Veliki Rzav. Pruža se od severozapada ka jugoistoku dužinom od oko 75 km. brezom. selima Mokrom Gorom. Na Goču je izvorište mnogih potoka i rečica koje otiču prema Zapadnoj Moravi na severu i Rasini na jugu. Pruža se u pravcu zapad—istok oko 10 km. Površina Goča obrasla je bukovom i jelovom šumom. Brezanske reke na istoku i Sokolje na severu. hrastom kitnjakom. zapadno i jugozapadno od Goča i istočno i jugoistočno od Stolova. Zlatibor se nalazi na severom delu oblasti Stari Vlah. Obuhvata predele triju opština Republike Srbije: Čajetinu. a severozapadno je Radočelo. To je jedna od najprostranijih planina Srbije i prostire se istočno od Ibra. Dug je 22. a sa strane znatnim delom i od serpentina. granične oblasti između Raške. peridotitki lakolit i jedna od najvećih serpentinskih masa u Srbiji. Pripada starovlaškim planinama. a širok 12 km.lova. Kopaonik Poznat je i kao Srebrna planina. To je. Hercegovine i Polimlja. Severno je planina Hum. Zlatibor je oduvek imao veliki pogranični značaj. Pruža se pravcem severozapad-jugoistok. Na nekim kartama planina se naziva Kruščica. Čigota (1422 m). Zbog rudnog bogatstva i raznovrsnosti nazivaju ga i srpski Ural. Vranjača Nalazi se zapadno od Tutina na granici sa Crnom Gorom. nju čine i donekle izolovani grebeni Homar i Suhar. Zlatibor Zlatibor je najpoznatija starovlaška visoravan. Omeđena je tokovima Gvozdačke reke na jugu. dosežući u srednjem delu širinu od oko 40 km. Stari naziv za planinu Zlatibor je Rujno (Rujan) čije ime potiče od žbunaste biljke ruj (Rhus cotynus) kojom je čitava oblast bila veoma bogata i koja se koristila za štavljenje i bojenje kože. Semegnjevom i Jablanicom. Prostire se na površini od oko 300 km². Najviši vrh je Ljukten 1216 m. Zlatar Zlatar (najviši vrh Golo brdo 1627 m) se nalazi između reka Lima. Užice i Novu Varoš u Zlatiborskom okrugu. Kopaonička grupa Baba Baba (953 m) je planina kopaoničke grupe koja se prostire severno od Studene i Ravne planine. Uvca. Ninaja je složene morfologije.Austrougarskom i Turskom. Mileševke i Bistrice. javorom.

dok se na jugu obronci ove planine spuštaju do sela Gokčanica. Sa Stolovima se veže od vrha Karaula (904 m) prema Čikeru (1324 m) preko Erskih livada (961 m). Najviši vrh je Željin (1784 m) je kupa elipsastog oblika koja se izdiže nad gustim šumama. Severne strane te planinske grede su pretežno pod šumom. Željin Na desnoj strani ibarske klisure. Do planine se stiže iz pravca Goča ili od Polumira iz doline Ibra. Ceo masiv je dobio naziv po velikom rudnom bogatstvu koje je na njemu eksploatisano još od srednjeg veka. sada se svrstava u dinarske planine jer je njegovo granitno jezgro mlađa. zatalasana visoravan. Ranije je smatran Rodopskom. Severno se . Na ogolićenim obodnim delovima planine prisutna je recentna erozija sa ekscesivnim karakterom. do Gokčanice i Ibra na jugu i jugoistoku. Najviši vrh ove planine kopaoničke grupe je Crni vrh (1543 m). a na njemu se nalazi i najveći skijaški centar u Srbiji. Goča na istoku i severu. Njegov najviši vrh je Pančićev vrh sa 2017 m nmv. a na severu se preko Popove reke vezuje za Studenu planinu. Sa severa je ograničena dolinom Brezanske reke. južne su obešumljene i tu je razvijeno stočarstvo. između Ibra. spuštajući se strmo u Jankovu klisuru koja ga odvaja od planine Jastrebac. Studena planina Nalazi se južno od Stolova. prostire se do Ibra na zapadu. Sa nje se u svim pravcima razilaze pritoke pomenutih reka. istočno od Ibra. između kojih su široke presedline. i Krš (1256 m). oko koje se dižu Suvo Rudište sa Pančićevim (Milanovim) vrhom (2017 m) na kome je Pančićev mauzolej. Nalazi se istočno od varošice Ušće. uglavnom. Glavni planinski greben je stolastog oblika dužine oko 12 km na pravcu sever-severozapad-jug-jugoistok. a na njima se nalazi i tvrđava Maglič. Srednji deo je prostrana fluvijalna površ Ravni Kopaonik. koje su dubokim dolinama raščlanile planinu na dugačke grebene i kose i dale joj u celini zvezdast oblik. od zapada ka istoku na dužini od oko 15km. a sa juga Gokčanicom. na kome se nalazi mauzolej čuvenog srpskog prirodnjaka po kome je dobio ime. Sa istočne strane Velika livada razdvaja Studenu planinu od Ravne planine. zapadno od Ravne planine. oko vrha Cvetalice prisutan je narcis u narodu poznat i kao kaloper. Jugoistočno od Suvog Rudišta greben Kopaonika je sužen i raščlanjen u niz plastastih uzvišenja: Čardak (1590 m). Gokčanice i Rasine nalazi se planina Željin. zatim se penje ka Velikoj ogledni (1359 m) i talasastim grebenom Vrata (1072 m). Većim delom je pod gustom šumom. a na njegovom širem prostoru je smešten čitav niz kulturno-istorijskih spomenika iz perioda od XII do XV veka. Sa svih strana je omeđen rasedima te ima karakter horsta. Od Ravnog Kopaonika odvaja se njegov istočni ogranak sa spuštanjem na prevoj Mramor (1140 m). Ozren (956 m) je nastavak Stolova prema severu. severno od Željina. Od Stolova Studenu planinu odvaja Gvozdačka reka. koja od sela Brezne postaje Brezjanska reka. tercijarna intruzija. Zapadna granica je reka Ibar.zaštićena zona pod imenom Nacionalni park Kopaonik u okviru koga postoji 12 rezervata biljnih i životinjskih vrsta. Željina na jugu. završava sa Javorcem i njegovim vrhom Žurla (869 m). Na Studenoj su vrhovi: Cvetalica (1056 m). Planinski greben je travnata poljana. između reka Jošanice. Karaula (1352 m). kao i dolinom Ribnice iz pravca Kraljeva. Gobelja (1834 m). Šatorica (1750 m) i Oštro koplje (1789 m). Ribnice i Brezanske reke. Kavgalija (1356 m). sa najvišim vrhom Usovicom (1375 m) u severozapadnom delu. oko koga se nalazi baza vojske Srbije. Žaračka planina Žaračka planina (1051 m) pripada kopaoničkoj grupi. Karaman (1936 m). Zapadni obronci Stolova formiraju istočni deo Ibarske klisure. Ravna planina Prostire se između Studene planine na zapadu. Pruža se. a severoistočno se nalazi Goč. Stolovi Planina se nalazi jugozapadno od Kraljeva.

blažem. Zmajevca i Mojsinjske planine i spušta se u sastav Južne i zapadne Morave kod Stalaća. peskovi i gline. Najviši vrh je Vlajna (1442 m). oblika ova dva vrha planine Kukavice se ponekad navode kao zasebne planine. Tumba (1192 m). ali zbog položaja koji zauzima u odnosu na obe Morave i njihove pritoke može se uočiti i poprečni greben koji. Karpata i Dinarida dogodile su se velike promene na njemu: izdigao se središni deo. Kukavica Kukavica je planina koja se nalazi zapadno od Vladičinog Hana. sa dolinom Goleme reke. preovlađuju nisko metamorfisani škriljci. Planina je pod šumom. Prostire se na istok do reke Veternice preko koje je Kukavica. (1327 m). Ova deoba je sasvim jasna istočno od Stracimira. a severni i južni su se spustili. Spada u rodopske planine. iznad Vranja. Njegov glavni greben ima pravac istok-zapad. Južna Srbija (zapadni deo) Crna gora (Skopska) Nazivaju je i samo Crna gora. to je srednje velika planina na severu Makedonije. Južno je Kosovsko pomoravlje. U vreme nastajanja Alpa. Zbog svojih pravilnih. Na južnom delu planine. Na severu je još i Studena planina. Tako se sada . delu javljaju sela. U Srbiji se prostire duž administrativne granice Kosova. vojska pošumila borom. Glavni greben od Stracimira se proteže na istok preko Svetle stene. Prostorno je nekako uokviren u trouglu koji čine reke: Rasina. Na zapadu je Mala Kosanica. a slede ga Valjovska čuka (1207 m). Postojao je još u tercijaru i izdizao se iz tercijarnog mora kao veliko ostrvo. Prema zapadu je ograničena rekom Veternicom. predstavlja vododelnicu slivova ovih velikih reka. u geološkom sastavu preovlađuju stare metamorfne i magmatske stene. Zapadna Morava. Na severu se prostire do Končuljske klisure. Kravarska planina Nalazi se severno od Golaka i može se smatrati njegovim severnim ogrankom. magmatski grandioriti i klastične sedimentne stene. Bukovska čuka (1386 m) i Orlova čuka 1306 m). sredinom XX veka. Nastala je rasedanjem stare rodopske mase.nalazi Ravna planina kojom su spojeni Željin i Goč. kupastih. Jastrebački horst je uporednički izdužen 45 km i čine ga Veliki i Mali Jastrebac izgrađeni od škriljaca. Obrastao je uglavnom bukovom šumom. Geološki sastav je raznovrstan. Južna Morava i Toplica. Prostire se na jugoistoku Srbije na levoj obali Južne Morave Pčinjskom i Jablaničkom okrugu. Jastrebac je vrlo stara planina. Goljak Planina Goljak na granici uže Srbije i Kosova diže se iznad Sijarinske banje. Tikva (1405 m). Geološki sastav je raznovrstan. smatraju ga jednom od najšumovitijih planina Srbije. Kukavica je u pokrivena gustom šumom. to jest između Preševa na istoku i Gnjilana na zapadu. Zapadno je kosovska planina Prugovac. U podnožju planine nalazi se Jošanička banja. severno od Vranja i južno od Leskovca i padine joj se protežu do ovih gradova. Nekada stočarski kraj. severno Jablanička kotlina. uzdižu se dva vrha Oblik (1310 m) i Grot (1327 m). Furnište (1370 m). Venac ovih vrhova. Jastrebac je rodopska planina istočno od dinarskog Kopaonika. deo je bez naselja dok se na južnom. deli planinu na dva dela – severni. Poprečni od Stracimira se proteže na sever preko Krsta. Jastrebac (Veliki Jastrebac) Nalazi se južno od Kruševca i zapadno od Niša. Severno od Crnog vrha pa sve do Končuljske klisure planina se naziva i Ostrovica. kako po visini (najviši vrh Velika Đulica visok je 1491 m). preovlađuju graniti i gnajsevi. a na jugu je Kopaonik. To je planina srednje veličine. Velike Đulice. sastavljena od stena paleozojske starosti preko kojih leže tercijarni i kvartarni sedimenti. Kukavica je imala brojna pašnjake koje je. tako i po prostoru koji zauzima. između Žegligova i Kosovskog Pomoravlja. u stvari. osim u blizini Ibra gde je dosta ogoljena. strmiji. na severu i istoku je Velika Kosanica. smrčom i jelom. Pogleda i Kupinjaka i spušta se u dolinu Južne Morave.

Prolomsku planinu i Arbanašku planinu. Na jugozapadu se nalazi Sokolovica. javljaju i delovi četinarske šume. Izgrađena je od metamorfnih kristalastih škriljaca. Na vrhu planine nalazi se Astronomska opservatorija. Mnoštvo izvora. a južno od Prokuplja. Od Pasjače je odvaja prevoj Beli kamen. Pripada južnom Pomoravlju u širem smislu. Pod Radan planinom u širem smislu podrazumevamo i Sokolovicu. južno od mesta na kojem se sastaju Zapadna i Južna Morava. što je od značaja za raznovrsnost njegovog reljefa. Razdvaja ih Mrljačka reka. Nalazi se severoistočno od Kruševca. serpentinisani peridotiti. potoka i rečica se spušta sa svih strana planine. složenost geološkog sastava i tektonskih odnosa. na jugu je Žitni Potok i Pusta reka. a prevoj Gajtanska vrata deli Prolomsku planinu od Radana. Pasjača Prostire se između Vidojevice na zapadu. kristalasti škriljci i krečnjaci od kojih je izgrađen i najviši vrh. Pripada grupi starih rodopskih planina. Vidojevica Vidojevica je planina u jugoistočnom delu Srbije u blizini Prokuplja. pripada rodopskim gromadnim planinama i sastavljena je od magmatskih stena. Mojsinjska planina Mojsinjska planina se nalazi u središtu Srbije. Obuhvata delove gornjih delova slivova Toplice. Nalazi se jugoistočno od Kuršumlije. Radan planinu u užem smislu čine Majdan planina. Mali Jastrebac Jastrebac je prevojem Grebac podeljen na Veliki i Mali Jastrebac. Zbog visine manje od 500 metara ne spada u planine. Toplice na istoku. Prolomsku planinu (Sokolov vis 1370 m) sa severa graniči dolina Prolomske reke. na području opštine Ćićevac na nekoliko kilometara od autoputa Beograd – Niš. Planina je prekrivena šumom i pašnjacima. u geološkom sastavu preovlađuju kristalasti škriljci. istočno od Prolom banje i severno od Radan planine nalazi se Arbanaška planina (Vijogor 1128 m). . Toplice sa Prokupljem na severu. Pripada Rodopskim planinama. uglavnom bukove. Geološki sastav je raznovrstan. kojim prolazi put Prokuplje-Bojnik. Razlikujemo Radan planinu u užem smislu i Radan planinu u širem smislu. Istočno od Grepca je Mali Jastrebac sa najvišim vrhom Kupinjak (946 m). Sastavljen je uglavnom od paleozojskih metamorfnih gnajseva koje mestimično probija granit. Sastavljena je pretežno od jako metamorfisanih kristalastih škriljaca. dok su se pašnjaci zadržali u blizini naselja. Radan Radan planina se nalazi na mestu gde se Dinaridi sučeljavaju sa Rodopima (Rodopska ili Srpskomakedonska masa). Puste reke na istoku i jugu. Izdužen je pravcem SZ-JI. Ravna planina i Petrova gora. Lepa Gora (Požar) Prostire se između Kopaonika na zapadu. pre svega andezita i vulkanogenih sedimenata. Kuršumlija i Prokuplje. Na nekim kartama se za ovu Rodopsku planinu koristi naziv Požar. Bojnik. Najviš vrh je Bandera visok 1155 metara. kada se krene prema Kruševcu. Izgrađena je od starih kristalastih škriljaca. prisutni su dijabazi. Bogat biljni svet uslovljen je bogatstvom vode koje na Kukavici ima na pretek.pored guste listopadne. Severno od Prolom banje u pravcu Kuršumlije prostire se Sokolovica sa najvišim vrhom Radulovac (1050 m). Jastrebca na severoistoku. zapadno od Lebana i Leskovca. Nastala je rasedanjem. Puste reke i Jablanice. Rgajska planina Jugozapadno od Vidojevice nalazi se Rgajska planina. Južno od sela Arbanaška. Prostor Radan planine se nalazi u južnoj Srbiji u opštinama Lebane. Medveđa.

paralelnom toku Nišave.Južna Srbija (istočni deo) Babička Gora Babička Gora (Kriva buka 1059 m) je gromadna rodopska planina u jugoistočnoj Srbiji. u dužini oko 15 km. Sastavljena je uglavnom od kristalastih škriljaca. Poseban tip dolina na ovoj planini predstavljaju valoge koje su naročito karakteristične na krečnjačkoj površi Valožja (Suva planina). od Bele Palanke do Pirota. Severnim podnožjem prolazi put koji povezuje Bosilegrad sa dolinom Južne Morave. Njen greben počinje kraj desne obale reke Jerme kod Strezimirovaca i prostire se južno desetak kilometara do Milevske planine u kom delu je Bohovska planina granična. Najviši vrh je zaobljen i visok 1923 m. na jugozapadu dolinom Sedlara odvojena je od grebena Crnog vrha (889 m). a ima i olovnih ruda. škriljaca prekambrijumske starosti. odlikuje specifičnim geografskim osobinama. Oni sačinjavaju jezgro antiklinale ove planine. Jerme na zapadu i granice sa Bugarskom na istoku i jugu. Berbeška kotlina odvaja Babičku goru od Seličevice. Na severozapadu se nalazi planina Seličevica. uzdižu se nekoliko vrhova: Debeli del (916 m). Radi jednostavne orijentacije moguće je reći da se Belava prostire između starog i novog puta Bela Palanka – Pirot. Kardašica (946 m). a viši delovi su pod pašnjacima. Belava je niska planina i pripada Karpatsko-Balkanskoj orogenoj zoni. Bohovska planina Najviši vrh nalazi se u Bugarskoj (1. Pripada planinama Rodopskog sistema. ali sa nižim otvorenim delom. Kod nas se prostire između Nišave na severu. Čemernik Čemernik često posećuju ljudi koji dođu na Vlasinsko jezero jer je lako doći do samog vrha (Veliki Čemernik 1638 m). Odatle se pruža prelep pogled na .5 sata. Oni su više primaknuti jugozapadnoj strani i čine odseke prema dolini Sedlara. Na grebenu. granita.318 m. To je najviša planina u jugoistočnoj Srbiji. Leskovačka kotlina je na jugozapadu. Izgrađena je od starih metamorfnih stena. Od paleozojskih uglavnom učestvujuškriljci silursko-devonske i karbonske starosti. na razvođu sliva Južne Morave i sliva Strume. na koju se nadovezuje. Na južnoj padini nalazi se rudnik galenita Blagodat. Pruža se pravcem severozapad—jugoistok. a prema jugu i jugoistoku doseže do druma Niš — Pirot. Ogorelica). Vodni vrtop (871 m) i drugi. a na jugoistiku Kruševica. Belava Belava (Kardašica 946 m) je planina u jugoistočnoj Srbiji i pripada Nišavskoj oblasti. Na severu je ograničena Nišavom. a jedan krak prelazi u Bugarsku. i Belava se. Put je širok i do vrha se stiže za 2-2. Mezozoik je predstavljen uglavnom krečnjacima jurske i kredne starosti. zbog odsečenosti prema dolini Nišave i pretežno krečnjačkog sastava. Nazvana je po selu Bohovo u Bugarskoj. a Zaplanjska kotlina na severoistoku. Čudinska planina Prostire se na tromeđi Srbije. Bugarske i Makedonije. Besna Kobila Nalazi se istočno od Vranjske banje. Ove doline liče na manje uvale sa nešto izraženijim bočnim stranama. Burel Planinski predeo u Bugarskoj i Srbiji. kao i permski crveni peščari. Doline u podnožju su pod šumom. Kao i Suva planina. Osnovnu geološku građu Belave čine paleozojske i mezozojske tvorevine.

a iznad njih se izdiže goli kameni greben sa vrhom Bežanište (1338 m). ima u izobilju na ovoj planini. U novije vreme u Mačkatici je novembra 1940. Čemernik je dobio ime po otrovnoj biljci čemerici (Veratrum). Bilo je ogolićeno. jer su im ovce bile crnog runa i veoma izdržljive na vremenske uslove. a severno od Vlasinskog jezera. Kozjak Većim delom nalazi se u Makedoniji. to je tipična gromadna rodopska planina zaobljenih vrhova. Prostire se od Vlasinskog jezera do Preslapa u glavnom pravcu jugozapad-severoistok. Sastavljena je od kristalastih škriljaca i granita. Padine su obrasle bukvom. Ima oblik bila koje se pruža meridijanski. Preslapskom rekom je odvojena od Talambasa i Rudine. duboki kanjon kroz koji teče Jerma. Rudnik je zatvoren 1950. godine. Zajedno sa Vlaškom planinom gradi karakteristično Ždrelo. na jugu je Kriva reka. Dukat Dukat je planina srednje visine na krajnjem jugoistoku Srbije. jugozapadno od Bosilegrada i južno od Vlasinskog jezera. Prostire se jugoistočno od Vranja.istok. Dalje na zapadu nalaze se Valozi i Besna kobila. a severno Vardenik. Najjviši vrh Peren (1326 m) nalazi se u Makedoniji. Koćura Koćuru i Zladovačku planinu na jugu deli Krinanov preslap. Najvisi vrh gromadne planine je Vrtop 1721m. svoja stada napasali i Ašani ili Karakačani. U istočnom podnožju su najveća naselja Vlasina Rid i Crna Trava. Kozjak se uzdiže između rečnih dolina Pčinje i Krive reke u pravcu zapad . godine jedna nemačka firma otpočela eksplotaciju rude molibden. Ašanske livade. a padine su delom pod šumom. ispočetka teče u pravcu zapad-istok zatim svija na jug. Vardenik. Pripada planinama srednje visine. Sastavljen je od kristalastih škriljaca prve grupe. Doline rečnih tokova su šumovite. a na zapadnom Mlačište. Pripada balkanskim venačnim planinama. Manjak i Ljutež. Pripada Rodopskom planinskom sistemu. U najvećem delu Kozjak je sastavljen od starih prekambriskih i . Planinsko bilo Kozjaka dugo je oko 15 km. godine. Izgrađena je od jurskih sprudnih krečnjaka.jezero i okolne planine (Strešer. nalazi se u neposrednoj blizini granice sa Bugarskom. na istoku German. Ima oblik izduženog trokraka. Na Čemerniku su. južno je Dukat. Ostrozub). Greben planina Nalazi se južno od Pirota i istočno od reke Jerme u predelu koji se naziva Burel.881 m. koje. dugačka i na vršnom grebenu uzana predstavlja izazov za planinare. Planina se proteže uz granicu Srbije i Makedonije. na zapadu je vrh Garinče (1460 m) i selo Novi Glog. Nalazi se na teritoriji opštine Surdulica. severoistočno od grada Kumanova. a planina je uglavnom pošumljena smrčom i brezom koja je karakteristična za padine okrenute jezeru. do 1941. Njih je narod nazivao još i Crnovuncima. Na severu i istoku je reka Koćurica. poreklom iz severne Grčke. uz ostalo planinsko bilje. Gramada ili Plana kako je meštani još zovu. O boravku Ašana govore i toponimi na ovoj planini: Ašanske kolibe. Nedaleko od Zvonačke banje. Vrhovi su blago zatalasani. Bilo je golo. Gramadu. Najviši vrh je Crnook sa 1. na severoistoku Široka planina. Na Zapadu je Rujan. Na zapadu reka Vlasina razdvaja Gramadu od Čemernika i Ostrozuba. pokriveno livadama i na njemu se nalaze kuće sela Dukata koje leži zapadnije. Mačkatica. Gloška planina Zapadno od Bosilegrada nalazi se Gloška planina (1756 m).

Čine je stare stene paleozojske starosti probijene mlađim dacitima. Na srpskoj strani planine. Pripada gromadnim rodopskim planinama i prostire se južno od Niške kotline. na severu se nastavlja u Talambas. Rudina izvorska (Bosilegrad) Prostire se duž granice sa Bugarskom istočno od Bosilegrada. Najviši vrh planine u Srbiji je Virovi (1 284 m) blizu kojeg prolazi državna granica. Na istoku je Leskovac i južno Pomoravlje. Istočno od brda se nalazi Bukovik. Cela planina je poprilično pitoma. Ostrozub Ostrozub je planina koja se nalazi severno u odnosu na Čemernik sa vrhom od 1546 metara. . i erozije tla koja je usledila nakon toga danas je veći deo planine ogoljen. Rujan Rodopska planina na jugu Srbije prostire se od planine Kozjak na istoku do doline Preševske Moravice na zapadu. ali prema severu i zapadu ima i jurskih krečnjaka. u kanjonu reke Pčinje nalazi se poznati manastir Prohor Pčinjski. a na istoku Južna Morava. Zbog velike seče u prošlosti. Najviši vrh izgrađen je od veoma starih metamorfnih stena. a njene severne padine se spustaju ka Vlasotincu. severno je Ćićevac. na istoku je planina Greben.paleozojskih kristalasih stena. I dalje prema istoku dominiraju prekambrijumski i paleozojski metamorfiti. Put do vrha je najbolje početi od mesta na kom je odvajanje sa glavnog puta (Sastav reke Brod) za Dobro polje. U pravcu severozapada na nju se nastavlja planina Babička gora. na jugu je Babička gora. Poslonjska brda Između Poslonskih brda i Mojsinjske planine Južna Morava je usekla Stalaćku klisuru. Kruševica Prostire se severno od Vlasotinca. neki delovi grada se nalaze na njenim obroncima. Milevska (Mileška) planina Proteže se pravcem sever-jug u dužini od oko 20 km južno od Strezimirovaca. a na severozapadu se prostire do Južne Morave i Bujanovca. Seličevica Planina se nalazi u neposrednoj blizini Niša. Rudina (Crna Trava) Celim svojim grebenom se prostire duž granice Bugarske i Srbije između Ruja na severu i sela Strazimirovci na jugu. Kobilska planina je naziv za ovu planinu u Bugarskoj. od reke Vlasine. Na istoku je Rudina. Istočno je Zaplanje i dalje Suva planina. Zbog visine koja je manja od 500 metara ne spada u planine. prekambrijumskog gnajsa. Na jugu prelazi u susednu Makedoniju. Put vodi preko mahale Krsticeva i Dobrog polja do Pobijenog kamena (mesta na kome je i spomen plaoča nastradalima u drugom svetskom ratu) a zatim i do samog vrha Ostrozuba. Ruj Planina pripada rodopskim gromadnim planinama i prostire se na granici Srbije i Bugarske. Njen greben predstavlja granicu Srbije i Bugarske na jugoistoku Srbije i zapadu Bugarske. istočno od Vlasinskog jezera. severno od Bosilegrada. isprepletana šumama i livadama. U geološkom sastavu dominiraju škriljci paleozojske starosti. na zapadu je Suva planina.

a na severu je Talambas. Greben planine je sastavljen pretežno od jurskih krečnjaka. Talambas ima blage padine obrasle šumama i pašnjacima. a greben Asenovo kale poznat je kao gnezdilište surih orlova. Svakako je jedna od najlepših planina Srbije. Šljivovička planina Nalazi se jugoistočno od Bele Palanke. a završava se jugozapadno od Babušnice u Lužničkoj kotlini gde protiče reka Lužnica. Prevoj Kruška razdvaja Šljivovičku planinu od Stolske planine. Tako gledano planina se prostire od vrha Crtavo (867 m) do Crnog vrha (1463 m). Stolska planina Nalazi se severozapadno od Zvonačke Banje i jugoistočno od Babušnice. vrlo oštrim. Ima karakterističan oblik i potkovičasti greben Crvene reke. a u pravcu jugoistoka preko Zvonačke reke nalazi se Jasenov Del. Suva Planina Nalazi se jugoistočno od Niša. Tumba Između Gradske reke i Kalne na jugu i rečice Tegošnice i sela Crvena Jabuka na severu. Stolsku planinu čine pretežno jurski sprudni krečnjaci. Nišavom je odvojena od Svrljiških planina. Babičku Goru. planina čiji zaobljeni greben povezuje Suvu planinu na severozapadu i Ruj na jugoistoku. Rtanj. Ova venačna planina balkanske zone koja pripada jugoistočnoj Srbiji predstavlja pravi vidikovac južne Srbije. na istoku Ruj. a široka 15 km. Nastala alpskom orogenezom krajnji je izdanak balkanskih planina i nalazi se na dodiru sa rodopskim planinama Babičkom gorom. Južno je Lužnička kotlina. zapadno od prevoja Samar koji razdvaja Kalnu i Crvenu Jabuku nalazi se Tumba ( 1377 m). Ranije je nazivana Kunovica. freeclimberima. Talambas Nalazi se zapadno od Zvonačke banje i severozapadno od planine Ruj. Izgrađena je od krečnjaka mezozojske starosti. Počinje istočno od Niša. na jugoistoku je Rudina. Crtavo je poznato lovište. Jastrebac. padine ka Lužničkoj kotlini izgrađene su od neogenih sedimenata. Pasjaču… Severna strana planine je pod stenama. Uzvišenje Golemi stol izdiže se na 1239 m nadmorske visine iznad Lužničke kotline. Vrhovi i greben planine izgrađeni su od mezozojskih krečnjaka. Na severozapadu planine nalazi se Golemi stol po kome je planina dobila ime. nalazi se Suva planina. Zapadno. na jugu je Makedonija i planina German. Na severu je reka Pčinja i Trgovište. alpinistima. na zapadu planina Kozjak. Ruja na jugoistoku prostire se Talambas.Široka planina Prostire se duž granice sa Makedonijom. Na zapadu je planina Ostrozub. Belava se nalaze na istoku. Osnova je od paleozojskih škriljaca. U širem smislu Talambas možemo smatrati nastavkom planine Ruj prema severozapadu. privlačnim planinarima. severne padine čine peščari iz mlađeg paleozoika. preko Koritničke reke. sa nje se pruža izuzetan pogled na Kopaonik. Vidojevicu. Suva i skaršćena duga je 45 km. Lužničke kotline na severu. na jugu je Gramada. na zapadu Kozjedolska reka. Između sliva Vlasine na jugozapadu. U geološkom sastavu dominiraju jurski . Greben se prema severozapadu lagano spušta prema Vlasini. a preko njih se nalaze crveni permski peščari i mezozojski krečnjaci. severno od sela Kijevac. Kruševicom i Seličevicom. Greben sa najvišim vrhom Rnjos (1274 m) proteže se pravcem severozapad-jugoistok između Vlaške planine na istoku i Talambasa na jugozapadu. Staru Planinu. Ako je posebna planina u njen sastav bi trebali uvrstiti i Crni vrh koji je na ovaj način i najviši vrh planine Talambas. Nazivaju ga i „Olimp Babušnice”.

757 m. Na njenim jugoistočnim obroncima. Valozi Planina se prostire u predelu Krajište na jugoistoku Srbije. relativno bogat vodom i osunčan. visoravan čine i uzvišenja različitih oblika i visine koja su deo planinskih kosa i grebena koji se spuštaju prema reci Vlasini.700 m uz južne strane. Ploča 1705 m i Pandžin grob 1664 m. Tumba je prema nekim mišljenjima deo Talambasa. osim u severozapadnom delu u kome se javlja jaka bukova šuma. Sam vrh formiraju dva zaravnjena vrha spojena blagim prevojem. to se listopadne šume penju do 1. . a nedaleko je i kanjon reke Jerme koji formiraju oštri stenjaci Vlaške i Greben planine. koje je prilično zaravnjeno fluvijalnom erozijom reke Vlasine i njenih pritoka u izvorišnom delu. Najviši vrh planine je Zelenčev vrh 1574 mnv. Nalazi se između Besne kobile na zapadu. blizu granice sa Bugarskom. Smeštena je između planinskih venaca Čemernika. nedaleko od Pirota. u obliku plećatog bila. Vlasina Vlasina je visoravan na jugoistoku Srbije. Najviši vrh Veliki Strešer ima 1. i Plane (Gramade) i Koluničkog Rida na istoku. istočno je graniče reka Tripušnica i njena desna pritoka Gloška reka. Vlasinska visoravan ima nadmorsku visinu 1160 – 1460 m. na zapadu. Pruža se pravcem severozapad-jugoistok u dužini od 6 km. Vardenik Između Čemernika na severu i Besne kobile na jugu. Predstavlja plitko udubljenje izduženog oblika. Pripada Balkanskim planinama. Pruža se u dužini (sever – jug) 14 km. Vrtop 1721 m. a južno vrh Modra glava 1545 m nv. 20 km jugoistočno od Vranja. Sastavljena je mahom od kristalasih škriljaca. a Mali Strešer 1. Kolunički rid 1598 m. južno je od Široke planine odeljena rekom Pčinjom. Kula 1621 m. Planina je naziv dobila po selu Vlasi. odnosno tri do četiri kilometra na jugu (izvorište Vlasine – Šundina reka). severno od njega je vrh Koćurac 1568 m nv. Vardenika na severu i Dukata na jugu. jugozapadno od Vlasinskog jezera nalazi se ova gromadna. desnom pritokom Pčinje. ali i etničku zajednicu romanskih starosedelaca na Balkanskom poluostrvu. Zladovačka planina Zladovačka planina se nalazi na jugu Srbije. Kako je Vardenik u celini zastrt glinovitim pokrivačem.krečnjaci sa probojima dacita. Pored ravni gde je nekad bila tresava Vlasinsko blato. Vlaška planina Nalazi se u jugoistočnoj Srbiji. bez ijednog oštrog vrha. Gloške planine na istoku. smeštena je Zvonačka Banja. Sa zapada je ograničena rekom Koćuricom.600 m uz severne i do 1. Nedaleko od sela se nalazi pećina Vetrena dupka. dok je u širini (istok – zapad) pet do sedam kilometara na severu (Polom – Dojčinovci). Na obodu se nalaze planine rodopskog sistema širokih i zaobljenih vrhova: Veliki Čemernik 1638 m. a njen najviši vrh Panica (1443m) je smešten u njenom severozapadnom delu.876 m. a mogla bi se smatrati i delom Ruja. U geološkom sastavu preovlađuju mezozojski dolomiti. a severno je od masiva Besne Kobile odeljena brojnim pritokama Banjske reke. rodopska planina. koje je naziv dobilo po množini reči vlah koja može označavati stočara. približno istih visina. Od vegetacije na njoj preovlađuju livade sa retkim šumama (mahom niskog i zakržljalog graba i hrasta). Orografski se pruža pravcem sever-jug u dužini od oko 20 km.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful