PLANINE U SRBIJI

Vojvodina
Fruška gora Fruška gora (mađ. Tarczal, lat. Alma Mons) je ostrvska planina i nacionalni park u Sremu. Najveći deo Fruške gore se nalazi u Srbiji, Vojvodini, dok mali deo zalazi u istočnu Hrvatsku, u Vukovarskosrijemsku županiju. Prostire se dužinom od oko 75 km i širinom od 12 do 15 km i zahvata površinu od 255 km². Fruška gora je 1960. godine proglašena nacionalnim parkom i time je postala prvi nacionalni park u Srbiji. Najviši vrh je Crveni Čot (538 m). Izgrađena je od raznovrsnih stena: škriljaca, serpentina, granita, bazalta, andezita, dacita, krečnjaka, konglomerata, neogenih glina, peskova i lesa. Ona je niži horst i lakolit. Predstavlja zaostali deo duboko potonulog panonskog kopna koje je tokom neogena činilo pučinsko ostrvo Panonskog mora. Tokom kvartara vetrovi su na njenim padinama nataložili les. Vršačke planine Vršačke planine (rum. Munţii Vârşeţ, često zvane i Vršački breg, rum. Dealurile Vârşeţului) se uzdižu usred Panonske ravnice u jugozapadnom delu Banata. Pružaju se u pravcu istok-zapad, u dužini od 19 kilometara, sa najvećom širinom od 8 kilometara. Površina im je 170 kvadratnih kilometara, od čega je u Srbiji 122, a u Rumuniji 48 kvadratnih kilometara. Gudurički vrh, sa 639 m nadmorske visine, najviša je tačka ovih planina i cele Vojvodine. Od ostalih vrhova poznati su Lisičija glava (590 metara), Đakov vrh (449 m) i Vršačka kula (399 m). Severna padina je strma, dok se južna postepeno spušta u pobrđe, gde se nalaze vršački vinogradi. Vršačke planine spadaju, zajedno s Fruškom gorom, u ostrvske planine, jer su nekada bile ostrvo u Panonskom moru. Čine najseverniji izdanak srpsko-makedonske planinske mase, iako se u starijoj literaturi može pronaći pogrešan podatak o njihovoj pripadnosti Karpatima. Sa planina se pruža pogled na Vršac, Vojvodinu i Rumuniju. Izgrađene su od gnajsa probijenog granitom, pokrivenih neogenim sedimentima (gline i peskovi).

Šumadija
Avala Avala je niska planina, 16,5 km južno od Beograda. Predstavlja severni kraj šumadijske grede, koja se od Rudnika provlači kroz nisku Šumadiju i predstavlja razvođe između slivova Save i Dunava. Visoka je 511 m (ranije 506 m) i uzdiže se oko 200 m iznad okolnog talasastog terena. To je najniža planina šumadijske grede, najisturenija ka severu. Lakolit kupastog oblika nad pinosavskom i ripanjskom površi izgrađen je u osnovi od serpentina sa povlatom od krečnjaka i fliša. Mineral avalit dobio je ime po Avali na kojoj je pronađen. Još je knez Miloš 1859. godine doneo odluku da se Avala zagradi i zaštiti, a 1936. godine je proglašena nacionalnim parkom. Prezidijum Narodne Skupštine 1946. godine donosi odluku da bude proglašena dobrom od opšteg značaja. Na zaštićenom području ima oko 600 biljnih vrsta. Ima lekovotih biljnih vrsta, a neke biljke predstavljaju prirodne retkosti, kao što su zanovet, zlatan i zelenika. Avala je dobro pošumljena samoniklim drvećem, a jednim delom je pod zasađenom borovom šumom. Jedno je od omiljenih izletišta Beograđana. Krajem 2007. godine je Skupština grada Beograda proglasila Avalu zaštićenim prirodnim dobrom sa ukupnom površinom od 489 hektara. Bukulja Bukulja je planina u Šumadiji, u čijem podnožju se nalaze Aranđelovac i Bukovička banja, a njen najviši vrh je visok 696 metara. Asimetrična je u meridijanskom profilu zbog izrazitog raseda na severnoj strani. Jezgro je od granita, pokriveno i opkoljeno škriljcima i mermerima (plutonit-lakolit). Ona je

vulkanskog porekla, što dokazuje prisustvo granitnih stena. Obrasla je bukovom, grabovom i hrastovom šumom, a naziv planine potiče od reči bukulj – deminutiva slovenske reči buk. Pogodna je za pripreme sportskih ekipa, a obeležene pešačke staze vode od parka Bukovičke banje do vrha planine. Na vrhu se nalazi hidrometeorološka stanica, a na njenim obodima je Garaško jezero. Predstavlja omiljeno izletište Aranđelovčana i banjskih gostiju, a poseduje više ugostiteljskih objekata. Na njoj se nalazi izvorište gazirane mineralne vode ’’Knjaz Miloš’’. Crni vrh Kragujevački Crni vrh (707 m) je planina između Kragujevca i Jagodine, dobio je naziv po crnom izgledu koji su mu davale prostrane šume. Oivičen je rekama Belicom, Ždraljicom, Lepenicom i Velikom Moravom. Spada u Rodopske, niže planine u Šumadiji, u sastavu preovlađuju metamorfne stene. U odnosu na ostale šumadijske planine najbogatiji je pećinama i slapovima. Na njemu se nalazi najizdašniji izvor u Šumadiji (Vrelo u Gornjem Štiplju sa oko 50 l/sek). Gledićke planine Nalaze se južno od Kragujevca i istočno od Kraljeva, dobile su ime po selu Glediću, a po narodnom predanju zbog toga što se sa njih daleko gleda. Ili možda od drveta gledič koga ima na planini. Prostiru se u dinarskom pravcu severozapad-jugoistok u dužini od 35 km između Lepenice na severu, Gruže na zapadu, Levča na istoku i do Zapadne Morave na jugu. Morfologiju karakteriše valoviti venac vezanih vrhova u čijem se južnom delu nalazi najviši vrh Samar (922 m), a posle njega Dulenski Crni vrh (897 m). One su, posle Rudnika najviše šumadijske planine. Na planini se ističe oko 700 m visoka zaravan, a u geološkoj strukturi karakterističan je ’’šumadijski fliš’’, karbonatno-peščarski i peščarsko-glinoviti sedimenti. Ješevac Na severu preko reke Gruže nalazi se Rudnik, na zapadu je Vujan i Gornji Milanovac, na istoku je Gružansko jezero, na jugu je Čačansko-kraljevačka kotlina, ma jugoistoku Kotlenik. Crni vrh (902 m) je najviši vrh planinske celine. Ješevac obuhvata niz kupastih, uglavnom šumovitih vrhova visine 500 – 900 metara nastalih vulkanskom aktivnošću u dalekoj prošlosti, geološki sastav čine magmatske stene. Juhor Juhor (775 m) je planina Šumadije između Velike Morave na istoku i Levča na zapadu, Temnića na jugu i Belice na severu. Pruža se u pravcu sever-jug. To je stari horst i spada u rodopske planine. Juhorskim plutonit sa jezgrom od granita izdužen je meridijanski 22 km. U građi su zastupljeni i škriljci (gnajs i mikašist). Kosmaj Kosmaj (626 m) je planina u Srbiji, u okolini Sopota. Posle Avale je najniža planina u Šumadiji. Na njemu se ističu tri vrha: Mali, Goli i Rutavi. Glavni greben Kosmaja polumesečastog je oblika i pruža se u pravcu jugozapad-severoistok. Iako je Kosmaj niska planina, ipak svojim izgledom u vidu ostrva dominira u ovom delu niske Šumadije, iznad valovitog neogenog pobrđa, raščlanjenog blagim rečnim dolinama. Izgrađen je od serpentina, krednog fliša, granita i eruptiva. Diže se kao ostrvo sa površi od 320 metara nadmorske visine. Naziv Kosmaj nastao je od keltske reči cos (šuma) i predindoevropske reči maj (planina). Međutim, Rimljani su Kosmaj prilagodili mitologiji jer je dobio značenje casa Maiac - stanište boginje Maje. U rimskoj epohi, Kosmaj je bio značajno rudarsko središte. Verovatno se ruda gvožđa iskopavala na Kosmaju i pre dolaska Rimljana. Kotlenik Kotlenik je planina u visokoj Šumadiji, između Gruže i Zapadne Morave kao i niske presedline kod Bumbarevog brda, severno od Kraljeva. Pripada grupi šumadijskih planina. Najviši vrh je Veliki vrh, na visini od 749 metara nadmorske visine. Prema geološkoj starosti i osobinama, vrh Kotlenika odgovara kupi ugašenog vulkana, u geološkom sastavu preovlađuju magmatski andeziti. Na temenu planine izduženom uglavnom od juga ka severu ređaju se vrhovi Čemernica (487 m), Borča (508 m), Kraljica

ima nadmorsku visinu od 658 m. na istoku Valjevo. Njeno središte je varošica Ljubovija. Rudnik Prostire se između Gornjeg Milanovca i Topole i najviša je planina Šumadije (Cvijićev vrh ili Veliki Šturac. Zapadna Srbija Azbukovica Azbukovica je brdsko-planinsko područje u zapadnoj Srbiji. na severu opština Krupanj. Svaki od stupnjeva predstavlja . Bobija Planinu nazivaju Tornička Bobija. Na istoku je sa visoravni visokom oko 1000 m povezana sa Jablanikom i Povlenom. peščara i laporca kroz koje se probijaju magmatske stene. Vrh Ostrovica (758 m) je izgrađena od riolita i ima oblik paleovulkanske kupe. Smatra se da cela visoravan. Planina je izgrađena od škriljaca. Na severozapadu je opština Mali Zvornik. a negde i stupnjevita. Gradinčica (700 m). na severu Gučevo. sve do podnožja Jablanika pripada Bobiji. a na planini je selo Tornik. Crni vrh i V. Doline su često krivudave te su zbog toga i razvođa mestimično krivudava i razlomljena. Središnji delovi planine su pod šumom. Venčac Venčac je planina koja se nalazi u blizini Aranđelovca. osnovan u XIII veku. skoro u sredini Šumadije. Jablanika. To je uska i izdužena regija između Drine na jednoj i Sokolske planine i Povlena na drugoj strani. na severu je šira (do oko 10 km).(578 m). na severoistoku Osečina. To je planina u Zapadnoj Srbiji u predelu pod nazivom Azbukovica. Bobiju krase četinarske i bukove šume. Vujan Vujan je planina južno od Gornjeg Milanovca. Boranja se pruža od jugozapada ka severoistoku što je drugačije od uobičajenog Dinarskog pravca prostiranja. pašnjaci i proplanci. na granici sa Bosnom i Hercegovinom. na jugu se klinasto sužava. školskog. deo zgrade Bele kuće u Vašingtonu itd. Najviši vrh nosi naziv Tornička Bobija i visok je 1272 metara. Šiljata kosa (590 m). Od razvođa rečne doline su upravljene mahom prema zapadu i severozapadu a neke prema jugu i jugoistoku. Najviši vrh je Veliki Vujan (856 m). krečnjaka i fliša koje probijaju eruptivi. Orlovi (667 m). Rudnik je pogodan za razvoj letnjeg i zimskog zdravstvenog. Medvednika i kanjona Trešnjice. osim na obroncima prema reci Despotovici koji sa obroncima Ilijaka (510 m) čine Brđansku klisuru. a na jugu Bajina Bašta. Za stanovništvo u selima na padinama Bobije proizvodnja maline predstavlja glavni izvor prihoda. Planina je izdužena oko 21 km. Livada (748 m). Na planini se nalazi manastir Vujan. Na jugu je Jagodnja. Azbukovicu preseca nekoliko bujičnih reka koje se ulivaju u Drinu a najpoznatije su Trešnjica i Ljuboviđa. U geološkom sastavu su najzastupljeniji škriljci i mermeri. nalazi se između desne obale Drine. Predstavlja njen hidrografski čvor. Planina je skoro u celosti pokrivena gustom listopadnom šumom. Zahvaljujući izuzetnoj šumovitosti. razvođe prema slivovima Save. na zapadu se prostire do Drine i Malog Zvornika. na istoku je Krupanj. Diže se severozapadno od Kragujevca. Boranja Boranja je dinarska planina Podrinja u zapadnoj Srbiji. česmu u Knez Mihailovoj u Beogradu. pre svega olova i cinka. prirodnim stazama zdravlja i blizini velikih gradova. Bogata je poznatim venčačkim mermerom od koga su sačinjene mnogobrojne skulpture koje krase park Bukovičke banje. U podnožju planine su sela Gornja i Donja Orovica. a od Bajine Bašte i Valjeva koji kilometar više. konglomerata. sportskog i lovnog turizma. Idući prema severu planine šumadijske grede su sve niže. 1132 m). dveju Morava i Kolubare. Veliki vrh (749 m) i drugi. Bobija ili Orovička planina. Njena najviša tačka je Crni vrh (856m) i spada u grupu rudnih planina. krečnjaka. fasadu crkve na Oplencu. Naziv potiče od ruda. te između Šumarica i Vitanovca dostiže oko 3 km. Sastavljen je od škriljaca. Sokolskih planina. Bobija je udaljena od Ljubovije 30 kilometara. Klupe (549 m).

Prostire se u istorijskom predelu Crna gora. Planina je ime dobila po brojnim stablima drveta cer. od kojeg vodi asfaltni put ka Mačkovom kamenu. Jagodnja Prostire se između Boranje na severu. severozapadno od Ovčar Banje u predelu Crna Gora. delom od serpentina. Sa najvišeg dela pruža se izvanredan i prostran pogled na Drinu i Bosnu. Izgrađena je od škriljaca u čijoj su povlati krečnjaci. . lakolit i horst planina. a širok 8 – 10 km. godine u Prvom svetskom ratu. Najpogodniji prilaz Jagodnji je od Krupnja. peščari i eruptivi. Ima oblik štita i granitno jezgro koje opkoljavaju škriljci (kao kod Cera). Od širokog temena planine spuštaju se površi ka Drini i Jadru. Medvednika na severu i Bobije na zapadu. Najviši vrh je Jablanik sa 1275 m. na jugu Borinska reka. Najviša tačka se nalazi na 779 m i zove se Crni vrh. koji su stanovnici iskoristili za podizanje kuća. Sokolske planine i rečice Uzovnice na istoku. a najviši delovi građeni su od trijaskih krečnjaka. nalazi se istočno od Kosjerića. Na severu je Jadar. Jugoistočni deo se zove Kulište i sastavljen je paleozojskih škriljica. Diže se istočno od donje Drine. Pored Jablanika prolazi put Valjevo – Rogačica preko prevoja Debelo brdo koji se nalazi jugoistočno od planine. u grupi Valjevskih planina. Spada u grupu Podrinjskih planina. Jablanik je planina u zapadnoj Srbiji. Bilo mu je od granita kojeg opkoljavaju škriljci i karbonski krečnjaci. U neposrednoj blizini Crnog vrha podignut je spomenik i kosturnica srpskim i austrougarskim ratnicima izginulim na ovom prostoru 1914. Cer (687 m) pripada flišnim planinama. Kod nekih boranjskih potočnih dolina donji delovi su dublji nego gornji. Izgrađena je pretežno od dijabaz-rožanaca. sa najvišim tačkama Mačkov kamen (923 m) i Košutnja stopa (939 m). u istorijskom području Crna Gora nalazi se planina Crnokosa. godine između srpske i austrougarske vojske. Jablanik Nalazi se oko 45 km jugozapadno od Valjeva između Povlena na istoku. Mačkov kamen je bio poprište bitke u Prvom svetskom ratu. na istoku rečica Korenita. južno od Seče Reke.erozivni pod. Gučevo je planina koja se izdiže iznad Loznice i Banje Koviljače. Poznat je po istorijskoj bici avgusta 1914. Rudonosan je što je bilo poznato još u rimsko doba te predstoji reaktiviranje rudarenja. I Boranja je plutonit i horst planina koja se od Cera razlikuje prisustvom paleovulkanskih kupa (stare erupcije). Gučevo Niska planina zapadne Srbije prostire se pravcem severozapad-jugoistok u dužini od oko 20 km. severno od Boranje i u prostoru koji Drina polulučno zatvara sa zapada i severozapada. To je plutonit. Osnovni pravac pružanja grebena je od jugoistoka ka severozapadu. Cer Nalazi se nedaleko od Šapca u severozapadnom delu Srbije. a od Beograda 100 km. Gojna Gora Kao i istoimeno selo. 1914. na zapadu Drina. hrastovog i grabovog drveća. poseduje najviše bukvinog. preko kojih su nataloženi trijasni krečnjaci sa naslagama antimona. To teme je valovito i zbog krečnjačke podloge skrašćeno. a južno od Mačve. Na travnim pašnjacima na visokim zaravnima sagrađene su pojate. Jagodnja je niža planina. između Kosjerića na severu i Požege na jugu. Najviši vrh se zove Šančine ali ga pogrešno nazivaju i Kosanin grad. Drmanovina Nalazi se u Zapadnoj Srbiji zapadno od Kosjerića. Severozapadni deo se sastoji od peščara i konglomerata preko kojih leže kredni krečnjaci sve do temena. Crnokosa Zapadno od Skrapeža. nije naseljena. Godišnje prima 1800 mm padavina. Planina je prilično šumovita. Od Šapca je udaljen 35 km. Drine na zapadu i jugu i Krupnja na severoistoku. dug je oko 20 km.

šumama i prekrasnim vidicima. Može se smatrati i istočnim delom. od kojih su tri najvažnija: Mali Povlen (1347 m). Planina se nalazi između rečnih tokova Jablanice i Obnice sa istoka. Povlen Povlen je najviša planina na obodu Panonskog basena u Srbiji i nalazi se na tridesetak kilometara jugozapadno od Valjeva. Obrasla je šumom. Visoravan Divčibare duga je oko 7 i široka okko 3 km. Jadar (u slivu Jadra) i Lešnica.Jelova gora Na 15 km udaljenosti i severozapadno od Užica se prostire planina Jelova Gora. Maljen Maljen je planina koja se nalazi južno od Valjeva. Jablanik i Povlen i Valjevsku kotlinu. zaravni koja se pruža pravcem zapad-istok u dužini od 3 km. Stene njegovih litica okrenutih prema klisuri čine ovu planinu mnogo značajnijom nego što to govori nadmorska visina najvišeg vha. Medvednik Prostire se oko 25 km zapadno od Valjeva. Na istoku se nalazi vrh Rior koji pre pripada Maljenu nego Suvoboru. Geološku građu čine trijaski masivni krečnjaci. Poseban ukras ove pitome planine je beli narcis. Ima četiri rezervata prirode. Pruža se pravcem zapad-istok u dužini od oko 4 km. Pored šuma Maljen je poznat po svojim cvetnim livadama i šumama. Magleš Magleš ili Maglješ je planina udaljena 23 km južno od Valjeva. Magmatski peridotiti (harcburgiti) su najzastupljeniji u geološkoj građi. Planina je ime dobila. Pruža se uporedničkim pravcem u dužini od oko 25 kilometara između Magleša na zapadu i Suvobora na istoku. Osnova je od starijih metamorfita i dijabaza. borovnici i razvijenoj mreži šumskih puteva pogodnih za planinarenje. Pecke i gornjeg toka Jadra sa severa dok je na jugu planina Jablanik. većeg i poznatijeg Povlena. Kablar Prostire se između Zapadne Morave i njenih pritoka Kamenice i Asanovca na 15 km od Čačka i 155 km od Beograda. Na zapadu se planina prostire do prevoja Bukovi preko kojeg prelazi put Valjevo-Kosjerić. Najviši vrh je Jelina glavica (1011 m). Podrinje Oko donjeg toka reke u srbijanskom Podrinju izdvaja se nekoliko mikroregija: Azbukovica. Najpoznatije turističko mesto na planini Maljen su Divčibare koje se nalaze na visini od oko 980 metara iznad mora. Vrh Medvednika je jedva uočljivo uzvišenje na skoro horizontalnoj gredi. Padine Magleša su neobično lepe sa naizmenično poređanim vrtačama i livadama. kako narod priča. Čine je više vrhova. Rađevina. po sličnosti siluete planine sa medvedom koji leži. Gornje Dobrinje na severu i puta Jelen Do-Papratište-Srednja Dobrinja na zapadu. Ljuboviđe sa zapada. Valjevska Podgorina obuhvata sliv gornje Kolubare – valjevske planine Medvednik. Karakterističan hrbat dug je oko 5 km. Sa planinom Ovčar gradi Ovčarsko-kablarsku klisuru. Dužina planine koja se proteže dinarskim pravcem iznosi oko . Srednji Povlen (1301 m) i Veliki Povlen (1271 m). Nedaleko od Kablara se nalazi poznato turističko mesto Ovčar Banja. poznata po gustim bukovim šumama. Kablar je visok 889 metara. Orovica (Ovčar banja) Nalazi se u Zapadnoj Srbiji na prostoru koji nosi istorijsko ime Crna gora. a greben od mezozojskih krečnjaka. Ili po medvedima koji su naseljavali njegove šume. ogrankom. Zapadne Morave na jugu. Prostire se između Kablara na istoku. kroz koju protiče reka Zapadna Morava.

Prekriven je mladim hrastovim šumama (u uvalama) i šumskim kulturama četinara koje pokrivaju njegov najveći deo. sa vrhovima od 424 do 462 metra. dok se silikatne stene nalaze ispod krečnjaka po padinama i dubodolinama. Lanac planina započinje Suvobor. Povlen je krečnjačka planina. ima dinarski pravac pružanja. Ljubovije na jugu i Krive reke. Šabac—Ljubovija i Šabac—Osečina. a odvaja Rađevinu od Azbukovice. Jagodnje i Sokolskih planina. Niži je ali i duži od Cera. najduži planinski venac rađevinskojadranskog Podrinja. Povlen. Jagodnja. a zajedno sa Azbukovicom čini Gornje Podrinje. zatim Maljen. Vrhovi su travnati i bez šume. Na istoku je planina Rudnik. skoro zaravnjenim vencem. ali su znatni delovi izgrađeni od serpentina. a potom Sokolska planina. To je pretežno brdsko-planinski kraj. Jablanik pa uporedo Bobija i Medvednik. na severu je Mlava i Žagubica. U geološkom sastavu prisutni su krečnjaci u višim delovima planine. Rađevina Rađevina je oblast u severozapadnoj Srbiji između planina Vlašića. koja se nalazi između Takova i Čačanske kotline zapadno od Brđana. Podnožjem i preko njega vode drumovi Loznica—Valjevo. Vlašić Vlašić je brdo u zapadnoj Srbiji. Planina je razgranata sa plećatim. Gornjeg Milanovca i Mionice. Sokolska planina se pruža dinarski od Šapca (923 m) i Mačkovog Kamena (843 m) do Proslopa na jugoistoku. između reka Velike Cernice. Prostire se istočno od Despotovca i Beljaničke reke. Nalazi se između sliva reke Mlave i Žagubičke kotline na severu i sliva reke Resave na jugu. Sokolska planina Spada u grupu podrinjskih planina zapadne Srbije. Predstavlja hidrografsko čvorište između pritoka Zapadne Morave i Kolubare. Rožanj Rožanj je niska planina (606 m). Zbog visine niže od 500 metara ne može se smatrati planinom. Sokolska Planina. Okružuju je planine Jagodnja na zapadu i Medvednik i Orovička planina na istoku. Njen najveći deo pripada Opštini Krupanj. Granicu između Sokolske planine i Jagodnje čini Vukova reka. Dugačka je oko 25 km. Omeđena je tokovima Drine i Uzovnice na zapadu. Rajac (848 m) zbog svojih posebnih odlika i prostora kojeg zauzima neki (neopravdano) smatraju posebnom planinom. Spada u niže planine. Većim delom je obraslo listopadnom šumom. diže se jugoistočno od Krupnja. pun šuma i pašnjaka ispresecanih bistrim i brzim rečicama. a na zapadu Maljen. Istočna Srbija Karpatska Srbija Beljanica Beljanica je jedna od najvećih krečnjačkih planina istočne Srbije. a široka od 10 do 15 km. Jadra i Tamnave. Pripada uporedničkom vencu valjevskih planina koje su produžetak starovlaške visije. Boranja i na kraju se Gučevo strmo spušta ka Loznici. Ima elemente kraškog reljefa. Cera. Dolinom Jadra povezana je sa Mačvom i Panonskom nizijom. Suvobor Planina Suvobor (864 m) sa Rajcem najistočnija je Valjevska planina. Na lokalitetu Ravna gora je bukova šuma koja je opasana vodotokom Grab. Bogoštice na severoistoku. na koji se nadovezuju Magleš. Unutar nje se nalazi Mokra pećina koja je jedno od izvorišta Graba.35 km. sa najvišom tačkom Rožanj (973 m). Najveći vrh u brdskom delu je Košutnja stopa na Jagodnji (940 m). Nalazi se između Ljiga. Resava je na jugu. Pruža se od zapada ka istoku u .

Deli Jovan Planina je dugačka 19 km. kao i između Mlavske kotline na zapadu i izvorišnih delova Gornjeg Peka na istoku. ali u raznovrsnom geološkom sastavu između ostalog zastupljeni su i permski peščari. Najviši predeli izgrađeni su od mezozojskih krečnjaka. Imaju pravac pružanja zapad-istok i smeštene su između Zviške kotline na severu i Žagubičke (Homoljske) kotline na jugu.Krivi Vir. Ona formira deo granice između Rumunije i Srbije. Najveći deo prostora Kučajskih planina izgrađen je od jurskih i krednih krečnjaka. a dalje na istok ide rekom Crni Timok. Homoljske planine Homoljske planine se nalaze u istočnoj Srbiji i pripadaju Karpatsko-balkanskoj grupi planina. tur. Na rumunskoj strani se nalazi nacionalni park Železna vrata (rum. uvalama i slepim dolinama (Busovata. Od Beljanice na severu je odvajaju izvori Resave i pritoka. Na severu su Kučevo i Majdanpek. Parcul Natural Porţile de Fier). a najviša tačka iznosi 962 metra. Sastoji se od dve paleovulkanske kupe. a u podnožju severnog oboda Vrelo Mlave kod Žagubice. Vaskapu. U podnožju grebena nalaze se Malo i Veliko vrelo. Zajedno sa Javorištem. a široka 5 . Nalazi se na severnoj periferiji opštine Bor. Južni deo je stenovit. Rečke sa ponorom dubokim 150 m). slovački. Planine su bogate gustom šumom i mnogim rečnim izvorima. Na zapadu se. nem. na razvođu između slivova Morave i Crnog Timoka. Goli krš Goli krš je krečnjački greben koji se proteže pravcem severozapad-jugoistok. Potoci koji izviru na ovoj planini. Crni vrh Crni vrh je planina u istočnoj Srbiji. kada stignu na krečnjačku podlogu. U grebenu su mnogobrojne pećine. ali i Predeo Zviške kotline na severu. Mikuljskom površi i Dubašnicom. od kojih je najveća Velika Atula (560 m). od kojih se viša diže 1043 m. a južno Srbija. nemački i bugarski naziv ima značenje železna vrata. pošumljena i slabo naseljena. Najviši vrh ove planine je Crni vrh (1141 m) na kojem se nalazi repetitor. Brezovičkom površi. Đerdap Đerdapska klisura (rum. Izgrađen je u osnovi od gabra paleozojske starosti. krečnjački greben Beljanica (1336 m) koji strmim odsekom pada u klisuru reke Čemernice. desne pritoke reke Resave. Porţile de Fier. predstavlja celinu. Kučaj Predstavlja prostranu rečno-krašku površ sa uvalama. Nalazi se severoistočno od Bora. vezuje za planinu Beljanicu. Planina je izgrađena od andezita. Rumunski.7 km. Izgrađene su pretežno od škriljaca i krečnjaka. koji se spuštaju sa padina.dužini od 24 km. a na jugu Krepoljin i Žagubica. južno od planine Stol. Nastala je usecanjem otoke Panonskog jezera u Karpatske planine. bug. Eisernes Tor. preko Gornjačke klisure. mađarski. graniti i gnajsevi. slov. sa prosečnom širinom od oko 12 km. Malinikom. turski. Istočna granica ide od Bora preko Zlota sve do Bogovine i reke Crni Timok. Najviši vrh ove planine je Trest (1284 m). Na jug se prostire do asfaltnog puta Paraćin . pri čemu se severno nalazi Rumunija. Pod Homoljem se podrazumeva i područje Žagubičke kotline. mađ. Prosečna visina je oko 900 metara. Severoistočnim podnožjem vodi put Bor . . od čega 246 km² izrazit kraški reljef u krečnjacima. Zapadnu granicu čine rudarska naselja Senje i Resavica. Zahvata površinu od 309 km². Železni vrata) je najduža i najveća klisura u Evropi. a sa srpske nacionalni park Đerdap. Najviši vrhovi su Kupinova glava (940 m) i Zdravca (898 m). Severni deo je visoravan sa mnogim vrtačama.Žagubica. Dok se planina prostire uporedničkim pravcem rečna mreža je orijentisana ka severu ili jugu pa brojne doline rebrasto presecaju teren. počinju da poniru i to je razlog zbog koga se u obodnim delovima Kučaja javljaju i brojne pećine. Železné vráta. Demirkapı. dok je klisura u Srbiji poznata kao Đerdap.

gde putevi najčešće idu po samom vrhu grebena. Šomrda. koji nosi isti naziv kao i planina. Planina je pogodna za planinarenje. Sa najvišom tačkom Garvan (929 m). Nalazi se u blizini Donjeg Milanovca. samo manji deo čini krečnjak. Stol predstavlja izazov za planinarsko osvajanje. Veliki Greben Veliki greben je planina u istočnoj Srbiji. izuvijani grebeni. pripada grupi Karpatsko-balkanskih planina. granita i gabra. To je planina Istočne Srbije i nalazi se između Donjeg Milanovca i Tekija. alpinističko i sportsko penjanje. livade i pašnjaci daju Stolu i njegovoj neposrednoj okolini poseban izgled.Liškovac Liškovac je karpatska planina istočne Srbije. na jugu je Šaška reka i preko nje planina Mali krš. Na Severni Kučaj se nadovezuje masiv Liškovca. a zimi za razne smučarske discipline. Mali stol Sastavljen od jurskih krečnjaka i visok je 897 m. Prostire se u blizini Donjeg Milanovca. Severni Kučaj uglavnom čine stene kristalastih škriljaca. Planina obiluje atraktivnim alpinističkim terenima i lepim prostranim livadama bogatim lekovitim travama. Izgrađen je od jurskih i krednih krečnjaka i veoma dobro pošumljen. Na krajnjem istoku se nalazi brdo Buda kod Kladova. severozapadno od Stola. Planina je krečnjačkog sastava (jurski i kredni krečnjaci) te na njoj dominiraju kraški oblici reljefa. nastavlja se na Veliki krš u pravcu severa. na istoku je Porečka reka i preko nje planina Veliki Greben. na zapadu je Majdanpek. Šume. Predstavlja razvođe između izvorišnih krakova Porečke reke i Peka. Šomrda Smatra se delom Severnog Kučaja. Od planine Veliki Greben odvojen je dolinom reke Vratne. Jedan od najlepših vidikovaca u ovom delu Srbije je izgrađen od jurskih krečnjaka. U narodnom predanju je poznat po hajducima. Nalazi se oko petnaest kilometara severno od Bora. Severni Kučaj čine oštri. Lepenski Vir. Mali i Veliki krš razdvaja prevoj Vrata ili Vraca. Miroč Spada u Karpatske planine i nalazi se u sklopu nacionalnog parka Đerdap. Od Miroča na severu ga deli dolina reke Vratne. Geološku građu grebenskog dela čine pretežno prekambrijumski gnajsevi. Najviši je Crni vrh sa 656 metara . nudeći vidikovce po retkim proplancima koje srećemo na ovom prostoru izuzetno guste i bujne šume. Mali krš Nalazi se južno od Majdanpeka. koji je sa Severnim Kučajem spojen preko Tatarskog Visa i Babinog Mašila. Severni Kučaj Prostire se između Golubačke klisure (Đerdap) i Peka. Najviši vrh. Planinski predeo se prostire severno od Kučeva i Majdanpeka. Stol Desetak kilometara severno od Bora na prostoru od oko 3 km u prečniku nalazi se planina Sto ili Stol. Šomrda se nalazi u istočnoj Srbiji. Severni Kučaj i Šomrda. Vrh planine Stol nalazi se na nadmorskoj visini od 1156 m. Resava Resava je predeo oko istoimene reke u Istočnoj Srbiji. Na jugu se nalazi Mali Miroč kojeg nekoliko metara deli od statusa planine. Dobro je pošumljena. Prostire se južno od Donjeg Milanovca i Đerdapske klisure. visoka je 803 m. pripada grupi Karpatskobalkanskih planina. Još južnije je Deli Jovan. Pored planinarskog doma nalazi se jezerce. delom je u granicama nacionalnog parka Đerdap. Šomrda se nalazi u nacionalnom parku Đerdap i blizini jednog od najvećih i najznačajnijih mezolitskih i neolitskih arheoloških nalazišta. Kraljevići Marku i Vili Ravijojli.

nalazi se planina Devica. To niže planinsko područje se naziva Golak. Vizak Troglavi vrh u neposrednoj blizini planine Stol u pravcu severa. Baba 657 m. prolazeći kroz pitoma planinska sela Miljkovac. Ježevica Južno od Crnorečke kotline. Devica Južno od Sokobanje. Šumovita planina pored magistralnog auto puta. izgrađen je od paleozojskih kristalstih škriljaca. S obzirom da se izmedju završetka ovog dela i početka Svrljiških planina (kod sela Oreovac) nalazi prevoj preko koga se odvija saobraćaj izmedju Niša. Planina je na zapadu sa većim nagibom prema fosilnoj udolini (Ražanjska presedlina). Bukovik Bukovik je rodopska planina u istočnoj Srbiji na tromeđi — razvođu Sokobanjske. Kalafat Kalafat se prostire severno od Niša. nije turistički iskorišćena. Golak Planine Ozren i Devica se u pravcu juga spuštaju ka Toponičkoj reci i slivu Svrljiškog Timoka. Istočna Srbija (južni deo) Baba Nalazi se južno od magistralnog puta Paraćin . južno je Mečji vis i Slemen. Borskog jezera i Zlota. Veliki Krš je dugačak 9 km i širok 3 km. Predstavlja najizrazitiju paleovulkansku kupu u Crnorečkom andezitskom masivu. to je uzak i nazubljen krečnjački planinski venac blage strane okrenute jugozapadu i veoma strmih stena okrenutih severoistoku. Veliki Krš Veliki Krš je planina visine 1148 m. Dostiže visinu od 770 m i sa bočnom kupom Tilva Mika (626 m) čini jedinstvenu celinu. Zapadno je Rtanj. Zapravo postoji dilema da li je ovo posebna planina ili zapadni obronak Svrljiških planina.nadmorske visine. Na zapadu je Ozren od koga je odvojena prevojem preko koga vodi stari put od Niša do Sokobanje. Izgrađen je od jurskih krečnjaka. jugoistočno od Boljevca nalazi se Ježevica. kilometara Tilva Njagra Tilva Njagra nalazi se na prostoru između Brestovačke banje. sa najvišim vrhom V. istočno od železničke pruge Bor-Majdanpek. Aleksinačke i Paraćinske kotline. izmedju sela Lešje. Na više lokaliteta ima šumskih kompleksa.Zaječar (desetak km od Paraćina prema Zaječaru). Nalazi se petnaestak severno od Bora. ipak se može prihvatiti da je Kalafat posebna planina. koja se nalazi na desetak kilometara severozapadno od Bora. Prečnik osnove kupe je 2 km. Bukovik je spada u gromadne planine. neposredno kraj grada kao i Seličevica. Plane i D. pa sve do njenog ušća u Dunav i nalazi se u nacionalnom parku Đerdap. Niska planina pruža se u pravcu jugozapad—severoistok i ima oblik slemena. Prostire . Najviša je tačka Bukova glava (894 m). jugoistočno je Tupižnica. a na jugu ka Moravici i Južnoj Moravi. Raščlanjena je izvorištima više rečica koje teku ka Velikoj (Jovanovačkoj) reci na severu. Mutnice. zapadne padine čine kredni krečnjački sedimenti. Južno je planinsko područje Golak. Najviši delovi su izgrađeni od jurskih krečnjaka. Svrljiga i timočkog okruga. istočno od planine Stol. Veliki Greben se pruža istočne od sliva Porečke reke. Planinski greben je izgrađen od jurskih krečnjaka. Vrelo i Jezero.

Božićni i Vidovdanski. vodopad Ripaljka i izletište Kalinovica. koju je svom mužu Julijusu Minhu. Pripada Karpatskim planinama i sastoji se od krečnjačkog grebena i izrazite krečnjačke kupe na istoku. Rožanj Nalazi se između Samanjca na severu. Na vrhu Šiljak nalazi se od 1932. Prostor oko vrha Kalafat izgrađen je od formacija crvenih peščara iz paleozoika. Viši delovi planine sačinjeni su od niskometamorfnih kristalastih škriljaca iz paleozoika.jugozapad južno od prevoja Čestobrodice. Neumorni i neumoljivi tragači za zlatom u nekoliko navrata su dinamitom razrušili kapelicu posvećenu Svetom Đorđu na vrhu planine. Monumentalno se izdiže iz Crnorečke doline i završava pravilnom piramidom na visini od 1570 metara. Stara planina.Knjaževac. Istočno od Ozrena nalazi se planina Devica. tj. Prema severoistoku se strmo obrušava. na istoku je Rtanj. Izdužen je uporednički oko 30 km i asimetričan u meridijanskom profilu. sela Kamenica. do krajnje istočne granice. Najviši delovi planine izgrađeni su od masivnih i bankovitih jurskih krečnjaka. kao i Grbavče. Najveći i najviši deo planine izgrađen je od krednih sedimenata. Po najvišem vrhu Aleksinčani ovu planinu nazivaju Leskovik smatrajući da je Ozren samo greben ove planine koji je okrenut ka Soko Banji. najviši vrh je Leskovik 1174 m. Paješki kamen Istočno od Svrljiških planina. ali je to uzvišenje sa malom relativnom visinom.se u pravcu zapad – istok. severno Mečji vis. Prostire se oko 5 km jugozapadno od Soko Banje i severoistočno od Aleksinca. Ozren Ozren je planina u istočnoj Srbiji. južno od planine Tresibabe i severoistočno od Bele Palanke nalazi se Paješki Kamen. Zapadno od Mečjeg visa prolazi put Boljevac . istočno je Tupižnica južno Devica. predeo zapadno od Sedog vrha prema Subotincu i Aleksincu na jug čine paleozojski sericitski škriljci. U geološkom sastavu preovlađuju mezozojski krečnjaci. Prema nadmorskoj visini je srednja planina. ogranaka Rtnja na zapadu. Južno od Rožnja nalazi se Bovansko jezero. nadomak Boljevca. a prema selima Lukovo i Mirovo u kaskadama. a širina ne prelazi 10 km. Na planini Ozren nalazi se veliki broj izletišta sa razvijenom turističkom infrastrukturom: izletište Ozren. Vidin sa delom Bugarske. Slemen Planina srednje visine (1099 m) nalazi se između Boljevca na severozapadu i Knjaževca na jugoistoku. na severu su Kučajske planine. obrasla autohtonim biljnim vrstama i obiluje izvorima pitke vode. Sa Rtnja se kad je vedro vreme vide Dunav. ali je za uspon na nju potrebno savladati visinsku razliku od svega 300 metara. dok Kamenički vis i terene zapadno i jugozapadno od njega (sve do Crnog vrha 685 m) grade krečnjački mezozojski sedimenti. Okruženje predstavljaju grad Niš. Avala. Planinarska udruženja organizuju svake godine dva tradicionalna uspona na Rtanj. Vrh je livada sa kojeg se pruža lep pogled. Kopaonik. Zapadno se nalazi Tumba. od sela Čamurlija na zapadu. Nalazi se između planine Ježevice na severu. Dužina pružanja je nekih 20 kilometara. Bukovika na jugozapadu i Sokobanjske kotline na jugoistoku. bivšem vlasniku rudnika na Rtnju. Matejevac i Knez Selo na jugu. Kopajkošara i Cerje na severu. podigla supruga Greta. godine kapelica koja je danas u ruševinama. Samanjac Prostire se pravcem severoistok . dok severne padine čine stariji krečnjaci iz jure. Slojeviti kredni krečnjaci čine geološki sastav. južno je planina Rožanj. Mečji vis Prema nadmorskoj visini je planina. Rtanj Rtanj je planina koja se nalazi u istočnoj Srbiji. Zapadno se nalazi planina Baba. planine Slemen na jugu i Tupižnice na istoku. Severna strana planine prekrivena je šumama i pašnjacima. sela Vrelo. U pravcu istoka preko Šugrinske reke nalazi se Zaglavak i Stara planina. .

Dolca. Tresibaba Nalazi se južno od Knjaževca. šumovita je severna strana planine i predeo između glavnog i severozapadnog venca. Svrljiški Timok čini granicu na severozapadu. Ostrovice. Jugozapadna Srbija Bandijer Planina se nalazi na granici Srbije i Crne Gore severno od Pljevalja. severoistočno je planina Ožalj. a dalje prema istoku je Rinjska planina sa vrhom Kovina (1205 m). Knjaževac. po čemu je i čitavo poluostrvo na kome se planina nalazi dobilo naziv Balkansko poluostrvo. Smeštena je na teritoriji sledećih opština: Zaječar. do kojeg vodi automobilski put. Pirot i Dimitrovgrad. i svrljiških sela Gulijan i Beloinje na severu. Mezozojski krečnjaci dominiraju u geološkom sastavu. Većim delom je bez šumske vegetacije.Stara planina Stara planina je jedina visoka planina Istočne Srbije sa najvišom tačkom u takozvanoj užoj Srbiji. Prostire se pravcem severozapad-jugoistok paralelno sa Odorovskim kraškim poljem. Sićeva. Pripada balkanskim planinama. severozapadno planina Javorje i Rudina. u dužini od oko 100 km. Prostor oko Zelenog vrha se naziva Gulijanskom planinom. Ukupna površina masiva koji se prostire u Srbiji je 1802 km2 . Najveći deo planine izgrađen je od krečnjeka. Nalazi se na krajnjem istoku Srbije. a na istoku ima izgled blago nagnutog platoa. Na planinske pašnjake izgoni se stoka. Najviši istoimeni vrh dostiže visinu od 1162 m. Na najvišem delu Tupižnice je televizijski relej. pa se na njoj sreću mnogi površinski i podzemni kraški oblici reljefa. Prostor koji zauzima je izmedju sela Oreovac na zapadu. . Gornjeg i Donjeg Rinja na istoku. jugoistočno od Svrljiga do Sićevačke klisure i Nišave na jugu. severno od Svrljiga. Predstavlja prirodnu granicu između Srbije i Bugarske. Najviša tačka je Zeleni vrh sa visinom od 1334 metra. Na jugu su Svrljiške planine. Tupižnica Tresibaba je planina u istočnoj Srbiji.Babin zub. Planina koja geografski pripada teritoriji opština Svrljig i Bela Palanka. severno od Dimitrovgrada. Zabrđe Zabrđe je predeo jugoistočno od Pirota. a na istoku je Zaglavak i Stara planina. sa leve strane Belog Timoka. nastala je kao i sve ostale planine te grupe alpskim nabiranjem. Severno je planina Projić. Najviši vrh je Guvnište 1413 m. na nadmorskoj visini od 1758 m nalazi se jedan od najatraktivnijih vrhova Stare planine . Znamenitosti Svrljiških planina su Prekonoška pećina i prerast Periš. zapadu i jugu. Po visini se ubraja u srednje planine. Neposredno ispod krova Srbije – Midžora (2169 m). a Trgoviški Timok se nalazi na severoistoku i istoku. Šumski prekrivač Tupižnice je proređen. Pripada istočnoj zoni mlađih krečnjačkih planina i ima meridijanski pravac pružanja. Nalazi se severozapadno od knjaževačke i jugozapadno od zaječarske kotline. Krupca i Moklišta na jugu. Osnova je od starih stena. Stara planina spada u mlade venačne planine. Svrljiške planine Nalazi se između gornjeg toka Svrljiškog Timoka. veći deo planine je u Bugarskoj gde se nalazi i najviši vrh (Botev 2376 m). a preko njih su nataloženi peščari i mezozojski krečnjaci. poznata je pod imenom Lasovačka planina. Vidlič Na istočne Srbije istočno od Pirota prostire se krečnjački greben Vidliča za kojeg postoji nedoumica da li je to posebna planina ili deo Stare planine. a samo delimično niškoj opštini. Na zapadu završava visokim stenovitim odsekom (Lasovački kamen 1160 m). Naziva se još i Balkan. južno od Odorovskog polja i Vidliča. Pruža se od Vrške Čuke na severu. do Dimitrovgrada na jugu.

Nalazi se oko 18 km severozapadno od Ivanjice.Bič planina Između Poblaćenice na zapadu. Karakterističan greben vezuje više vrhova. Lima na severu i istoku i planine Pobijenik na jugu prostire se Bič planina. trijaski masivni krečnjaci i mermeri. U pravcu jugoistoka se nalazi visoravan Jabuka. Na istoku je reka Sutjeska i dalje planina Bič. Nalazi se istočno od Priboja. izvorima. Gajeva planina Nalazi se na granici Srbije i Bosne i Hercegovine. Dok je najviši vrh izgrađen od jurskih. severno od Pljevalja. šumskim i lekovitim biljem i ima izvanredne terene za smučanje. ali na pojedinim delovima grebena ima manjih ili većih travnatih proplanaka sa stočarskim kolibama. . na jugu Veliki Rzav. Prostire se na obodu Pešterske visoravni i nadovezuje se na Jadovnik i Ozren na severozapadu odnosno Bihor na jugu. Na Goliji izviru Moravica i Studenica. južno od Zapadne Morave. divljači. Sa juga je planina Čemerno ograničena dolinom reke Studenice. Raške na istoku i Sjenice na zapadu. Jugozapadno su obronci Zlatibora. Na istoku je Moravica i preko nje Krstac i Golubac. To je krečnjačka visoravan sa najvišim vrhom Belom stenom od 1482 metra. Presječke reke i Uvca. Pripada dinaridima i izgrađena je od paleozojskih škriljaca i oaza dacita i andezita. ona je jedna od najlepših i šumom najbogatijih planina u Srbiji. Blagaja Na severu je Đetinja i Požeška kotlina. a njen najviši vrh se nalazi na 1617 m. Zapadno je planina Javorje. severno od Dragačeva. istočno Gradina. Trijaski krečnjaci su u geološkoj građi najprisutniji. Giljeva Giljeva je planina u Srbiji koja se nalazi južno od Sjenice prema granici sa Crnom Gorom. Gola brda Prostire se južno od planine Ožalj. Čemerno Planina Čemerno se pruža od zapada ka istoku na dužini od oko 21km. Teme planine Čemerno je znatno suženo. Javora i Tisovice. Na njoj ima i glacijalnih tragova. Čemernica Prostire se između Mučnja. južno Kukutnica. veći deo jugoistoka planine izgrađen je od trijaskih krečnjaka. a odlukom Vlade Republike Srbije. sa severa je obrastao šumom dok su na jugu travnate padine. Od strane UNESCO-a je proglašena Rezervatom biosfre. Najviši vrh Golije je Jankov kamen 1833 m. Debela gora Nalazi se jugozapadno od Ovčar Banje. a sa severa dolinama Dubočice i Borošnice i znatno je raščlanjena dolinama njihovih pritoka. Golija Prostire se između Ivanjice na severu i Novog Pazara na jugu. Planina je bogata četinarskim šumama. Pripada starovlaško-raškim planinama. Parkom Prirode. Planinu u geološkom smislu čine trijaski krečnjaci. severoistočno Sedalac. Geološki sastav čine masivni kredni krečnjaci. rečicama punim ribe. zapadno od planine Ovčar. Najveći deo planinskog temena je pod šumom. Geološki sastav čine paleozojski škriljci. Budeč Zapadno je Zlatibor. Pored šumskog prostranstva Čemerno je poznato i po velikoj površini na kojoj raste borovnica. Severno je BiH i reka Lim.

Jelica Planina Jelica predstavlja prirodnu granicu između Dragačeva i čačanske kotline. Geološku građu čine pretežno paleozojski sericitski škriljci. Ima mnogo livada i četinarskih šuma. pa se u tom delu razvila tipična kraška hidrografija. Pripada dinarskom sistemu planina i pruža se u pravcu severozapad-jugoistok u dužini od 30 km. a najviši vrh je Katunić ( 1732 m ). na severu je planina Javorje. Na širokom temenu planine su pašnjaci i livade. Gradina sa poznatim arheološkim nalazištem (849 m). Rajački vis (818 m) i Stjenik . Najviši vrh je Crna stena (929 m).5 kilometara i u širini od oko 2 km. Javorje Na krajnjem jugozapadu Srbije. Središnji i najviši deo starovlaške planine dinarskog sistema izgrađen od trijaskih peščara i krečnjaka.) i Prvi balkanski rat te ukazuju na burnu istoriju ove planine. u pravcu jugoistoka se nalazi Troglav. Na severozapadu se nalazi planina Kovač. Severno je Velika Ninaja. Nalazi se zapadno od Sjenice. Severno se nalazi planina Jarut.300 metara. Na Jabuci je u II svetskom ratu poginuo i mali bombaš Boško Buha po kome su nazvani memorijalni prostor i turističko naselje. Reka Vidrenjak na jugu razdvaja Jarut od Huma. Verinje (874 m). pretežno bukove šume. severno od crnogorskih Pljevalja i zapadno od Priboja nalazi se planina Javorje. Mileševke i Međanske reke. Na jugoistoku se nalazi Bandijer. Prostire se u zapadnoj Srbiji nekih 15 km jugoistočno od Prijepolja. Gradina Gradina ima dinarski pravac prostiranja duž granice Srbije i Crne Gore. Visoravan Jabuka Jabuka se nalazi između Prijepolja i Pljevalja. Javor Javor se proteže severoistočnom granicom opštine Nova Varoš u dužini od 16 km. Na istoku se naslanja na zapadne obronke Golije. zatim tursko – srpski rat ( 1876 – 1877. U pravcu severozapada na nju se nastavlja Ovčar. Duž jugozapadnog podnožja pored Lima vodi asfaltni put Prijepolje . koji se pruža u pravcu-SZ-JI u dužini od 3. na jugu su Pljevlja. Severno je planina Krstac. Istočni deo Javora je blago zatalasana površ prostranih livada prošaranih šumarcima. Duga je 12 km. gde se ujedno nalazi i planinarski dom u neposrednoj blizini Sopotničkih vodopada na 990 metara nadmorske visine. od kojeg se duž severozapadnog podnožja odvaja put za Sjenicu i Novi Pazar. Čini obod Pešterske visoravni. Jadovnik Južno od Zlatara. Ime nije dobila po stablima jabuka kojih ovde uopšte i nema. između dolina Lima. Na planini Jadovnik nalazi se selo Sopotnica. istočno je planina Projić. na jugu je pogranična planina Gradina.Golubac Nalazi se južno od Požege i severno od Ivanjice. a na istoku su Rudine.Bijelo Polje. Širi pojasevi šume pružaju se po strmijim stranama prema Mileševskoj reci. na jugu je granica sa Crnom Gorom. zapadno je reka Moravica. već po tome što su se tu borili vitezovi i "kroz prsten jabuku streljali". a na zapadu je Pešterska visoravan. istočno je Dragačevo. na visini od 1. po kojima su rasute kuće sela Stranjana i stočarske pojate. Brojni šančevi vezani za Prvi srpski ustanak. Hum Nalazi se zapadno od Tutina. Severno od nje nalazi se Gajeva planina. Jarut Nalazi se severno od Tutina i istočno od Novog Pazara. Najviši deo planine izgrađen je od mezozjskih krečnjaka znatne debljine i čistoće. nalazi se planina Jadovnik. a na zapadu se graniči sa krečnjačkim masivom Murtenice.

Kukutnica Planina bogata vodom nalazi se zapadno od Ivanjice. na severoistoku se vezuje za planinu Hum. Jugoistočni deo Jelice zastupljen je u okolini Kraljeva vrhom Jastrebar (796 m). a na zapadu se nalazi Pobijenik. na severozapadu je planina Žilindar. Iako je po visini druga planina u Srbiji bez pokrajina (iza Stare planine. Geološki sastav je jednostavan. Koštan polje Kraško polje se nalazi između Jaruta na jugu i Velike Ninaje na severu. a južno od Priboja i planine Bič. Istočno se nalazi pešterski Crni vrh. mnoge druge stene uzimaju učešće u građi ove geološki raznovrsne planine. Nalazi se jugoistočno od Požege. manje je poznata i planinarski zapostavljena. na levoj obali Lima. Krstača Krstača se nalazi na granici Srbije i Crne Gore zapadno od Tutina. Izgrađena je od trijaskih krečnjaka sa probojima andezita i dacita. u pravcu severoistoka nalazi se planina Jadovnik. Severoistočno je Dragačevo.(789 m). južno je vrh Češalj (1381 m) i dalje Mučanj. Krstac Niska planina dinarskog pravca prostiranja između Kravarićke reke na jugozapadu i reke Bjelice na severoistoku. Najviši vrh. Severno je Budeč. od Zlatara na jugu odvaja ga reka Bistrica. izgrađen je od trijaskih krečnjaka. ali i najveći deo planine izgrađen je od paleozojskih sericitskih škriljaca. Nalazi se severozapadno od Nove Varoši. na zapadu je Ozren. . Komaran Komaran je predeo koji se prostire zapadno od Brodareva. Najviši vrh izgrađen je od tamnog efuzivnog dijabaza. izgrađenim pretežno od serpentina i najvećim delom je pošumljen. u njenom podnožju ipak izvire više levih pritoka Lima. a jugozapadno je planina Golubac. na zapadu je Zlatibor. Kilavac Nalazi se južno od Sjenice. Preko Lima. Iako je zbog krecnjačkog sastava siromašna vodom. U geološkom sastavu dominiraju trijaski krečnjaci. Masivni trijaski krečnjaci prisutni su u predelu Stjenika. sa vrhom Midžor). Mokra gora Mokra gora je planina koja se većim delom nalazi u Srbiji i manjim delom u Crnoj Gori. između Rožaja i Ribarića. Kitonja Starovlaška planina se prostire južno od Zlatibora. Nešto severnije od ovih visoravni. Na severu je Pešter. na levoj obali Lima je planina Pobijenik sa vrhom Borak (1423 m). Severno od Kamene gore su travne i šumovite visoravni Jabuka i Babine (Brašansko brdo 1305 m). Prosečna visina je oko 1000 m. serpentini se prema istoku često javljaju. Malič Leži zapadno od Golijske Moravice na pola puta između Arilja i Ivanjice. U geološkom sastavu dominiraju trijaski krečnjaci. Kamena gora Na jugozapadu regiona. krednih krečnjaka ima na više mesta. Dalje na jugu je Giljeva. duž granice sa Crnom Gorom je krečnjačka površ Kamene gore (1483 m). Deo je Prokletijske grupe planina dinarskog sistema mladih venačnih planina. Dalje na istoku su Sopoćani i Novi Pazar. jugoistočno od Kamene gore duž granice sa Crnom Gorom.

Polje je izgrađeno od krečnjaka. a širinom od 8. na samoj administrativnoj granici AP Kosovo i Metohija između Ibra i Belog Drima. Severno je planina Pobijenik. nalazi se na jugozapadu Srbije. svež vazduh. Najviši vrh je Pogled (2155 m). Mogla bi se smatrati i delom Mokre gore. kroz koju protiče Zapadna Morava. Reke Boroštica. . desna pritoka Ibra. Javorom. poput pešterskog sira). a granica može biti i Crna reka. Zlatarom.5 kilometara. od Mokre gore prema jezeru Gazivoda nalazi se Mokra planina. Peštersko polje je kraško polje u jugozapadnom delu Srbije na Pešterskoj visoravni. Pešterska visoravan je pogodna za ispašu ovaca (kraj je poznat po proizvodima koji dolaze od peštersko-sjeničkih ovaca. Na severoistoku je Sjenica. Istočno se nalazi jezero Gazivode koje je nastalo pregrađivanjem reke Ibar. Geološku građu viših delova čine masivni trijaski krečnjaci. ali je najveći deo bezvodan. Zahvata površinu od 63 km². Ozren Jugoistočni deo prijepoljskog kraja zahvata planina Ozren ( najviši vrh Revuša 1. na istoku planina Kilavac. Jablanica i Grabovica. a na visoravnima postoje vrtače dubine od 10 do 15 metara i širine 33 do 50 metara. a na jugoistoku planina Giljeva. Najviši vrh je Jerinin grad (1534 m) krečnjačkog je sastava. Geološki sastav čine pretežno serpentini. planinom Ozren. Južna šumovita strana je strmija od severne i u donjem delu se naziva Podgor. Pešter je poznat po specifičnoj mikro-klimi. posebno oštroj tokom zimskog perioda. jugoistočno je visoravan Babine i dalje visoravan Jabuka. bogatstvo divljači. pravcem severozapad-jugoistok. sem krajnjeg južnog dela koje sačinjavaju serpentiniti. Njen najviši vrh (Oklačka glava 1729 m) nalazi se na administrativnoj granici. Velikog Rzava i Grabovice. Ozalj /Ožalj Nalazi se jugozapadno od Priboja i severno od Pljevalja. sa dužinom od 13. Pešter je sa svih strana okružena planinama: Golijom. Na vrhu se nalazi televiziska antena i predajnik RTS-a. Posebno se ističe retka i zaštićena zajednica molike. a zajedno sa planinom Kablar pravi Ovčarsko-kablarsku klisuru. specifični kraški oblici reljefa. Jadovnikom. ukupno postoji 12 manastira i par crkvica koje se nalaze na putu ka Ovčaru. Tuzinjska i Brnjička reka predstavljaju najpoznatije ponornice u našoj zemlji. Pešter Pešterska visoravan (poznata i samo kao Pešter) je kraška visoravan (nadmorska visina od 1100-1250 m) u jugozapadnoj Srbiji. 693 m) koju od Jadovnika razdvaja Skudlanska rečica. na nadmorskoj visini od 1160 metara što ga čini jednim od najviših na Balkanskom poluostrvu. Zapadni deo Mokre gore na granici Kosova i Crne Gore takođe se naziva Suva planina.5 km zapadno od centra Čačka. Kroz Peštersku visoravan protiču reke Uvac. Žilindar. Jedan deo je pod šumom. Šumsko i hidrografsko bogatstvo su karakteristike ove planine. Mučanj Na severu je planina Kukutnica. Na području Ovčara i Kablara nalaze se brojni manastiri. Kao deo ove planine ponekad se smatra i deo Starog Kolašina do Kosovske Mitrovice iako se na tom prostoru mogu izdvojiti Mokra planina i Suva planina. Zapadno se nalazi planina Žleb (2365 m) iza prevoja preko kojeg su povezani Peć i Rožaje. kraški predeo. Giljeva i Žilindar. na jugoistoku Čemernica se svojim obroncima uzdiže iznad Presječke reke. Peštersku visoravan i okolne planine karakterišu šumsko-travni pejzaži. izvori hladne vode.Mokra Gora se proteže uporedničkim pravcem. Zapadno je planina Projić. Mokra planina Severno i severoistočno od Mokre gore i njenog vrha Ruica (1814 m) na granici sa AP Kosovo. Ovčar Ovčar je planina u Zapadnoj Srbiji. Smešteno je između planina Giljeva. Okolno stanovništvo te manastire naziva Srpskom svetom gorom. Jarut i Ninaja. Nedaleko od planine se nalazi poznata Ovčar banja. na istoku reka Grabovica. Vapa. a vrh se nalazi 10. Dno je prekriveno kvartarnim jezerskim i rečnim nanosima. Najviši vrh je visok 958 m.

Obrasla je gustim šumama. koja ga odvaja od Štavice i rožajskog kraja. Ovo je planinski venac dužine oko 15 km pravca severoistok . severno od Pljevalja. izvijen prema jugoistoku. Ponikve Kraška površ Ponikve ima srednju visinu od 900-1000 m i na zapadu prelazi u planinu Taru. Prostire se pravcem severozapad . Rogozna se sastoji najvećim delom od vulkanskih stena andezita. u raznovrsnom geološkom sastavu preovlađuju metamorfne stene paleozojske starosti. Na planini se ističe paleovulkanska kupa Jelač-grad. Sa zapadne i severne strane planina je obuhvaćena dolinom reke Studenice koja je odvaja od planine Čemerno. o čemu svedoče ostaci troske i drugi rudarski tragovi. koje je u srednjem veku pripadalo Raškoj državi. tamo gde Ibar naglo . pirit. a u severoistočnom delu od kristalastih škriljaca gornje-karbonske starosti i stena dijabaz-rožnačke formacije. Ponikve se nalaze zapadno od Užica. U širem smislu. Planina Javorje je na zapadu. sfalerit) koje su u srednjem veku eksploatisane. Rogozna Rogozna je planina 10-12 km jugoistočno od Novog Pazara. riolita i njihovih tufova. pojam Raške se odnosi na sliv srednjeg Ibra i slivove njegovih levih pritoka Raške i Studenice. Studenički mermer je u stvari radočelski mermer. Ponor je planinski predeo između Mokre gore i Ibra na krajnjem jugu jugozapadne Srbije. Pruža se pravcem jugozapad severoistok u dužini od oko 20 km. Njima se navećim delom kretala trgovina sve do izgradnje ibarske železnice. Smeštena je u trouglu koji sačinjavaju reka Raška. kada je varošica Raška preuzela glavnu ulogu utovarno-istovarne stanice za robu većeg dela Noviopazarskog sandžaka. On počinje od Ribarićke Klisure. Preko Rogozne je prolazio karavanski put koji je povezivao Bosnu sa Skopljem i Solunom. Pretežno je obrasla šumom. Najviši vrh sastavljen je od karbonskih metamorfisanih kvarcnih konglomerata. Raška U užem smislu. Ponor čine šumoviti obronci Mokre gore iznad sela Mojstir. Radočelo Planina je smeštena na levoj strani reke Ibar. Dolinama desnih pritoka Studenice i izvorišnih krakova Brvenice. Mokre Gore.Pobijenik Nalazi se između Prijepolja i Priboja. Projić Nalazi se jugozapadno od Priboja. Dolinama pritoka tih reka raščlanjena je na dugačke kose veoma strmih strana. leve pritoke Ibra. Najveće uzvišenje je Crni vrh 1504 m. mestimično znatno proredjenom. a Ožalj na istoku. Ponor Nalazi se jugoistočno od Tutina. Krivača je trovrh sa vrhovima približne visine pri čemu je najistočniji vrh i najveći.jugozapad. oko 12 km zapadno od varošice Ušće između manastira Studenica i Gradac. dacita. Na jugu se naslanja na Goliju. Snažna vulkanska aktivnost stvorila je uslove za pojavu rudnih žica (galenit. Rudina Nalazi se na tromeđi Srbije. Crne Gore i Bosne i Hercegovine.jugoistok (dinarskim pravcem) na levoj obali reke Lim. Stari (Ibarski) Kolašin Ibarski Kolašin je oblast u dolini gornjeg Ibra između Rogozne. gornji i srednji tok Ibra. raščlanjena je na visoke kose i veća uzvišenja: Krivaču od 1643 metra na severozapadu i Vrhove od 1533 metra nadmorske visine na jugozapadu. pojam Raške se odnosi na celo područje jugozapadne Srbije. Kosova i Ribarićke Klisure.

Zvijezda se nalazi u trouglu između sela Rastište i Jagoštica i kanjonskog dela Drine (vrh Veliki kraj 1444 m). Moravički Stari Vlah (obuhvata sliv Moravice) i Zlatarski Stari Vlah (obuhvata Zlatar). Livadske površine su prostranije na severu u donjem delu sliva Lopatnice. Arilje i Ivanjicu. Prevoj Čemerišta je veza i granica između Zvijezde i Tare. Geološki sastav čine mezozojski karbonatni sedimenti probijeni magmatskim dijabazima. Dakle slivno područje jezera Zaovine pripada Tari (u užem smislu). kao i delove opštine Sjenice. gde se oslanja na ogranke Zlatibora. Beli Rzav i Derventa (vrh Zborište 1544 m). Na Starom Vlahu se nalaze planine Zlatibor i Zlatar. Na osnovu dugogodišnjih proučavanja i istraživanja ovog područja. Prijepolje. Tara i Zvijezda Tara (1544 m) sa susednom Zvijezdom (1643 m) diže se nad Drinom. Ime je možda dobila od Nina Belova. a u pravcu jugozapada Golija. Jaruta na jugu. Stari Vlah je planinska regija. Troglav Troglav je okruglasta planinska masa između doline Ibra. južno od Kokinog Broda. Područje planine Tare sačinjava najzapadniju skupinu iz grupe Starovlaških planina. Ime slovenskog boga ratnika iz prethrišćanskog perioda Troglava sačuvano je u imenu ove planine. Otuda i vodi ime – vlah je bio naziv za stočara. Lopatnice. gospodar . Golije na severu i Novopazarske kotline na istoku. Obuhvata opštine Priboj. Oni određuju podjelu Starog Vlaha na Zlatiborski Stari Vlah (obuhvata Zlatibor). Rača. Stari Vlah Stari Vlah je istorijska i geografska oblast na jugozapadu Srbije. Konjska reka. u dolini Ibra. Spada u najšumovitije planine Evrope. Stari Vlah je administrativno raspoređen u okvirima Zlatiborskog i Moravičkog okruga.e. Ponekad se naziva i Visoka Tara. Pavlovska livada (1150 m). velikog vojskovođe iz vremana 2000 godina p. Širina planine dostiže oko 10 km. a radi zaštite izuzetnih prirodnih vrednosti koje ono poseduje Skupština Srbije je 1981. Tolišnice. Tara je oivičena dubokim kanjonom reke Drine. Diže se severno od Nove Varoši. u slivu Moravice i Uvca severno od Sjenice. dok se ogranci planine spuštaju ka kremanskoj dolini i dolini reke Đetinje. preko prevoja Šargan vezuje se za Zlatibor na jugoistoku. Najviši delovi planine su izgrađeni od serpentina. Na zapadu je planina Kitonja. Na severoistočnoj strani su Rača i Solotuša. Stojkovačka planina Nalazi se između planine Čemerno na severu i planine Radočelo na jugiistoku. Ona je severozapadni nastavak Tare. Najviši vrhovi su Bučje (1084 m). pa je stočarstvo karakteristična delatnost. koji u narodnom verovanju postoji kao bog Bak. Užice. Kom (1177 m) i drugi manji. Obuhvata oblasti severno od reke Lima i istočno od Drine. jugozapadno od Kraljeva i predstavlja neposredno okruženje Bogutovačke banje. Nalazi se između Sjenice i Novog Pazara. Tikva Tikva se nalazi na prostoru Starog Vlaha. kao i greben koji ide od Rastišta do prevoja Čemerišta. Borošnice.skreće iz severo-istočnog u jugoistočni pravac. Na sever se prostire do Bajine Bašte. Čajetinu. posebnim Zakonom područje Tare proglasila za Nacionalni park. Novu Varoš.n. Najviši vrh Zvijezde i čitavog područja Veliki Stolac nalazi se u Bosni. dok su delovi prema Ibru i Bogutovcu siromašni šumom i odlikuju se velikim erozivnim površinama. Oblast je bogata vodom. Ninaja (Velika Ninaja) Prostire se između Peštera na zapadu. kod Bogutovačke Banje i u selu Magliču. Veći deo planine je pod šumama. Na zapadu je Ivanjica. Jako je disecirana brojnim kratkim dubodolinama i jarugama. a završava se kod sela Čabre na ušću Jagnjeničke reke. Tara u užem smislu ili Ravna Tara deo je masiva sa Kaluđerskim barama i krečnjačkom visoravni između sledećih reka: Drina.

Najviši deo je sastavljen od kristalatih škriljaca. Mileševke i Bistrice.lova. dosežući u srednjem delu širinu od oko 40 km. zapadno i jugozapadno od Goča i istočno i jugoistočno od Stolova. Murternica (1480 m) i drugim manjim sa kojima zajedno čini Zlatibor u širem smislu. Vukovije Zapadno od Baljevca nalazi se Vukovije. Žilindar Nalazi se na južnom obodu Pešterske visoravni i na granici Srbije i Crne Gore. Semegnjevom i Jablanicom. Kopaonička grupa Baba Baba (953 m) je planina kopaoničke grupe koja se prostire severno od Studene i Ravne planine. hrastom kitnjakom. brezom. Vranjača Nalazi se zapadno od Tutina na granici sa Crnom Gorom. Na Goču je izvorište mnogih potoka i rečica koje otiču prema Zapadnoj Moravi na severu i Rasini na jugu. Na brdu Cigli kod Jablanice i danas se raspoznaje granica Srbije sa dvema carevinama . Kopaonik Poznat je i kao Srebrna planina. Dug je 22. a sa strane znatnim delom i od serpentina. Severno je planina Hum. takođe na granici sa Crnom Gorom. Vranjača je produžetak Krstače koja se nalazi u pravcu zapada. selima Mokrom Gorom. To je jedna od najprostranijih planina Srbije i prostire se istočno od Ibra. Pripada starovlaškim planinama. Goč Planina se prostire južno od Zapadne Morave iznad Vrnjačke Banje. Brezanske reke na istoku i Sokolje na severu. Užice i Novu Varoš u Zlatiborskom okrugu. Nalazi se u sklopu severnokopaoničkih planina. Površ je okružena uzvišenjima: Tornik (1496 m). Hercegovine i Polimlja. Na zapadu se Zlatibor graniči sa Republikom Srpskom. Na Homaru je i najviši vrh Ninaje-Suhi krš (1462 m). Najviši vrh je Ljukten 1216 m. a severozapadno je Radočelo. Prostire se južno od Nove Varoši i istočno od Prijepolja. Pruža se pravcem severozapad-jugoistok. Pruža se od severozapada ka jugoistoku dužinom od oko 75 km. Zlatibor je oduvek imao veliki pogranični značaj. peridotitki lakolit i jedna od najvećih serpentinskih masa u Srbiji. Zlatibor Zlatibor je najpoznatija starovlaška visoravan. Zbog rudnog bogatstva i raznovrsnosti nazivaju ga i srpski Ural. javorom. Pruža se u pravcu zapad—istok oko 10 km. To je. Površina Goča obrasla je bukovom i jelovom šumom. Zlatar Zlatar (najviši vrh Golo brdo 1627 m) se nalazi između reka Lima. Prostire se na površini od oko 300 km². dugačka je 30 km. Poznato je letovalište i zimovalište. Zlatibor se nalazi na severom delu oblasti Stari Vlah. a širok 12 km. Stari naziv za planinu Zlatibor je Rujno (Rujan) čije ime potiče od žbunaste biljke ruj (Rhus cotynus) kojom je čitava oblast bila veoma bogata i koja se koristila za štavljenje i bojenje kože. Uvca. Južna i istočna granica Zlatibora su reke Uvac i Veliki Rzav. Omeđena je tokovima Gvozdačke reke na jugu. Na nekim kartama planina se naziva Kruščica. po biljnom svetu smatra se jednom od najbogatijih planina Srbije. Čigota (1422 m). a široka i do 15 km. Ninaja je složene morfologije. Obuhvata predele triju opština Republike Srbije: Čajetinu. Jedan njegov deo je . nju čine i donekle izolovani grebeni Homar i Suhar. kao i klimatsko lečilište. granične oblasti između Raške.Austrougarskom i Turskom. Dalje jugozapadno se nalazi Golija.

i Krš (1256 m). Ravna planina Prostire se između Studene planine na zapadu. završava sa Javorcem i njegovim vrhom Žurla (869 m). Željin Na desnoj strani ibarske klisure. sada se svrstava u dinarske planine jer je njegovo granitno jezgro mlađa. Nalazi se istočno od varošice Ušće. na kome se nalazi mauzolej čuvenog srpskog prirodnjaka po kome je dobio ime. Ceo masiv je dobio naziv po velikom rudnom bogatstvu koje je na njemu eksploatisano još od srednjeg veka. Gokčanice i Rasine nalazi se planina Željin. koje su dubokim dolinama raščlanile planinu na dugačke grebene i kose i dale joj u celini zvezdast oblik. zatalasana visoravan. a na njima se nalazi i tvrđava Maglič. oko vrha Cvetalice prisutan je narcis u narodu poznat i kao kaloper. oko koga se nalazi baza vojske Srbije. zatim se penje ka Velikoj ogledni (1359 m) i talasastim grebenom Vrata (1072 m). Šatorica (1750 m) i Oštro koplje (1789 m). Sa istočne strane Velika livada razdvaja Studenu planinu od Ravne planine. od zapada ka istoku na dužini od oko 15km. dok se na jugu obronci ove planine spuštaju do sela Gokčanica.zaštićena zona pod imenom Nacionalni park Kopaonik u okviru koga postoji 12 rezervata biljnih i životinjskih vrsta. Kavgalija (1356 m). spuštajući se strmo u Jankovu klisuru koja ga odvaja od planine Jastrebac. a sa juga Gokčanicom. između reka Jošanice. Jugoistočno od Suvog Rudišta greben Kopaonika je sužen i raščlanjen u niz plastastih uzvišenja: Čardak (1590 m). između kojih su široke presedline. Srednji deo je prostrana fluvijalna površ Ravni Kopaonik. a severoistočno se nalazi Goč. Glavni planinski greben je stolastog oblika dužine oko 12 km na pravcu sever-severozapad-jug-jugoistok. severno od Željina. sa najvišim vrhom Usovicom (1375 m) u severozapadnom delu. Ozren (956 m) je nastavak Stolova prema severu. Žaračka planina Žaračka planina (1051 m) pripada kopaoničkoj grupi. Zapadni obronci Stolova formiraju istočni deo Ibarske klisure. Sa severa je ograničena dolinom Brezanske reke. a na njegovom širem prostoru je smešten čitav niz kulturno-istorijskih spomenika iz perioda od XII do XV veka. Najviši vrh je Željin (1784 m) je kupa elipsastog oblika koja se izdiže nad gustim šumama. do Gokčanice i Ibra na jugu i jugoistoku. Na ogolićenim obodnim delovima planine prisutna je recentna erozija sa ekscesivnim karakterom. Severno se . zapadno od Ravne planine. Ranije je smatran Rodopskom. južne su obešumljene i tu je razvijeno stočarstvo. Od Stolova Studenu planinu odvaja Gvozdačka reka. Od Ravnog Kopaonika odvaja se njegov istočni ogranak sa spuštanjem na prevoj Mramor (1140 m). tercijarna intruzija. istočno od Ibra. Željina na jugu. prostire se do Ibra na zapadu. Njegov najviši vrh je Pančićev vrh sa 2017 m nmv. Planinski greben je travnata poljana. Stolovi Planina se nalazi jugozapadno od Kraljeva. a na njemu se nalazi i najveći skijaški centar u Srbiji. Većim delom je pod gustom šumom. Zapadna granica je reka Ibar. između Ibra. Studena planina Nalazi se južno od Stolova. Sa nje se u svim pravcima razilaze pritoke pomenutih reka. Gobelja (1834 m). Na Studenoj su vrhovi: Cvetalica (1056 m). Goča na istoku i severu. Do planine se stiže iz pravca Goča ili od Polumira iz doline Ibra. Sa svih strana je omeđen rasedima te ima karakter horsta. oko koje se dižu Suvo Rudište sa Pančićevim (Milanovim) vrhom (2017 m) na kome je Pančićev mauzolej. Karaman (1936 m). Pruža se. koja od sela Brezne postaje Brezjanska reka. kao i dolinom Ribnice iz pravca Kraljeva. Severne strane te planinske grede su pretežno pod šumom. a na severu se preko Popove reke vezuje za Studenu planinu. Najviši vrh ove planine kopaoničke grupe je Crni vrh (1543 m). uglavnom. Sa Stolovima se veže od vrha Karaula (904 m) prema Čikeru (1324 m) preko Erskih livada (961 m). Ribnice i Brezanske reke. Karaula (1352 m).

Bukovska čuka (1386 m) i Orlova čuka 1306 m). Nekada stočarski kraj. a slede ga Valjovska čuka (1207 m). To je planina srednje veličine. preovlađuju graniti i gnajsevi. Nastala je rasedanjem stare rodopske mase. Goljak Planina Goljak na granici uže Srbije i Kosova diže se iznad Sijarinske banje. Prostire se na istok do reke Veternice preko koje je Kukavica. ali zbog položaja koji zauzima u odnosu na obe Morave i njihove pritoke može se uočiti i poprečni greben koji. Kravarska planina Nalazi se severno od Golaka i može se smatrati njegovim severnim ogrankom. Tako se sada . osim u blizini Ibra gde je dosta ogoljena. Severno od Crnog vrha pa sve do Končuljske klisure planina se naziva i Ostrovica. Geološki sastav je raznovrstan. Kukavica je u pokrivena gustom šumom. Spada u rodopske planine. Tikva (1405 m).nalazi Ravna planina kojom su spojeni Željin i Goč. Južna Srbija (zapadni deo) Crna gora (Skopska) Nazivaju je i samo Crna gora. Pogleda i Kupinjaka i spušta se u dolinu Južne Morave. Jastrebac je vrlo stara planina. Na južnom delu planine. Najviši vrh je Vlajna (1442 m). magmatski grandioriti i klastične sedimentne stene. Prostorno je nekako uokviren u trouglu koji čine reke: Rasina. smrčom i jelom. Jastrebac je rodopska planina istočno od dinarskog Kopaonika. kupastih. to je srednje velika planina na severu Makedonije. Furnište (1370 m). a na jugu je Kopaonik. preovlađuju nisko metamorfisani škriljci. Poprečni od Stracimira se proteže na sever preko Krsta. strmiji. Zapadno je kosovska planina Prugovac. tako i po prostoru koji zauzima. Velike Đulice. Kukavica je imala brojna pašnjake koje je. u stvari. oblika ova dva vrha planine Kukavice se ponekad navode kao zasebne planine. (1327 m). Zmajevca i Mojsinjske planine i spušta se u sastav Južne i zapadne Morave kod Stalaća. uzdižu se dva vrha Oblik (1310 m) i Grot (1327 m). Na zapadu je Mala Kosanica. Prema zapadu je ograničena rekom Veternicom. Tumba (1192 m). iznad Vranja. Postojao je još u tercijaru i izdizao se iz tercijarnog mora kao veliko ostrvo. Južna Morava i Toplica. vojska pošumila borom. Jastrebački horst je uporednički izdužen 45 km i čine ga Veliki i Mali Jastrebac izgrađeni od škriljaca. sastavljena od stena paleozojske starosti preko kojih leže tercijarni i kvartarni sedimenti. kako po visini (najviši vrh Velika Đulica visok je 1491 m). Južno je Kosovsko pomoravlje. Glavni greben od Stracimira se proteže na istok preko Svetle stene. blažem. Karpata i Dinarida dogodile su se velike promene na njemu: izdigao se središni deo. Venac ovih vrhova. Kukavica Kukavica je planina koja se nalazi zapadno od Vladičinog Hana. severno Jablanička kotlina. deo je bez naselja dok se na južnom. U podnožju planine nalazi se Jošanička banja. deli planinu na dva dela – severni. predstavlja vododelnicu slivova ovih velikih reka. Zapadna Morava. Planina je pod šumom. na severu i istoku je Velika Kosanica. sa dolinom Goleme reke. Njegov glavni greben ima pravac istok-zapad. između Žegligova i Kosovskog Pomoravlja. sredinom XX veka. U vreme nastajanja Alpa. severno od Vranja i južno od Leskovca i padine joj se protežu do ovih gradova. Geološki sastav je raznovrstan. Obrastao je uglavnom bukovom šumom. delu javljaju sela. Jastrebac (Veliki Jastrebac) Nalazi se južno od Kruševca i zapadno od Niša. Na severu je još i Studena planina. u geološkom sastavu preovlađuju stare metamorfne i magmatske stene. Ova deoba je sasvim jasna istočno od Stracimira. Na severu se prostire do Končuljske klisure. to jest između Preševa na istoku i Gnjilana na zapadu. Prostire se na jugoistoku Srbije na levoj obali Južne Morave Pčinjskom i Jablaničkom okrugu. a severni i južni su se spustili. U Srbiji se prostire duž administrativne granice Kosova. Zbog svojih pravilnih. smatraju ga jednom od najšumovitijih planina Srbije. peskovi i gline.

Razlikujemo Radan planinu u užem smislu i Radan planinu u širem smislu. Toplice sa Prokupljem na severu. javljaju i delovi četinarske šume. u geološkom sastavu preovlađuju kristalasti škriljci. kristalasti škriljci i krečnjaci od kojih je izgrađen i najviši vrh. Sastavljen je uglavnom od paleozojskih metamorfnih gnajseva koje mestimično probija granit. Ravna planina i Petrova gora. Od Pasjače je odvaja prevoj Beli kamen. Pripada Rodopskim planinama. Puste reke na istoku i jugu. serpentinisani peridotiti. Izdužen je pravcem SZ-JI. Nalazi se severoistočno od Kruševca. Zbog visine manje od 500 metara ne spada u planine. potoka i rečica se spušta sa svih strana planine. kada se krene prema Kruševcu. a južno od Prokuplja. Pasjača Prostire se između Vidojevice na zapadu. . Radan Radan planina se nalazi na mestu gde se Dinaridi sučeljavaju sa Rodopima (Rodopska ili Srpskomakedonska masa). prisutni su dijabazi. Pripada grupi starih rodopskih planina. a prevoj Gajtanska vrata deli Prolomsku planinu od Radana. Vidojevica Vidojevica je planina u jugoistočnom delu Srbije u blizini Prokuplja.pored guste listopadne. Medveđa. Mojsinjska planina Mojsinjska planina se nalazi u središtu Srbije. Nastala je rasedanjem. Na jugozapadu se nalazi Sokolovica. Puste reke i Jablanice. na području opštine Ćićevac na nekoliko kilometara od autoputa Beograd – Niš. Toplice na istoku. Bojnik. Izgrađena je od metamorfnih kristalastih škriljaca. Prolomsku planinu i Arbanašku planinu. uglavnom bukove. Pod Radan planinom u širem smislu podrazumevamo i Sokolovicu. Izgrađena je od starih kristalastih škriljaca. Južno od sela Arbanaška. Prostor Radan planine se nalazi u južnoj Srbiji u opštinama Lebane. Planina je prekrivena šumom i pašnjacima. Razdvaja ih Mrljačka reka. Mali Jastrebac Jastrebac je prevojem Grebac podeljen na Veliki i Mali Jastrebac. južno od mesta na kojem se sastaju Zapadna i Južna Morava. Istočno od Grepca je Mali Jastrebac sa najvišim vrhom Kupinjak (946 m). Radan planinu u užem smislu čine Majdan planina. na jugu je Žitni Potok i Pusta reka. složenost geološkog sastava i tektonskih odnosa. Jastrebca na severoistoku. istočno od Prolom banje i severno od Radan planine nalazi se Arbanaška planina (Vijogor 1128 m). Bogat biljni svet uslovljen je bogatstvom vode koje na Kukavici ima na pretek. Severno od Prolom banje u pravcu Kuršumlije prostire se Sokolovica sa najvišim vrhom Radulovac (1050 m). zapadno od Lebana i Leskovca. Sastavljena je pretežno od jako metamorfisanih kristalastih škriljaca. Na nekim kartama se za ovu Rodopsku planinu koristi naziv Požar. pripada rodopskim gromadnim planinama i sastavljena je od magmatskih stena. Mnoštvo izvora. kojim prolazi put Prokuplje-Bojnik. Na vrhu planine nalazi se Astronomska opservatorija. Nalazi se jugoistočno od Kuršumlije. Obuhvata delove gornjih delova slivova Toplice. Najviš vrh je Bandera visok 1155 metara. dok su se pašnjaci zadržali u blizini naselja. Lepa Gora (Požar) Prostire se između Kopaonika na zapadu. Rgajska planina Jugozapadno od Vidojevice nalazi se Rgajska planina. što je od značaja za raznovrsnost njegovog reljefa. Kuršumlija i Prokuplje. Geološki sastav je raznovrstan. Pripada južnom Pomoravlju u širem smislu. pre svega andezita i vulkanogenih sedimenata. Prolomsku planinu (Sokolov vis 1370 m) sa severa graniči dolina Prolomske reke.

Put je širok i do vrha se stiže za 2-2. u dužini oko 15 km. Ove doline liče na manje uvale sa nešto izraženijim bočnim stranama. Na južnoj padini nalazi se rudnik galenita Blagodat.5 sata. ali sa nižim otvorenim delom. Oni su više primaknuti jugozapadnoj strani i čine odseke prema dolini Sedlara. uzdižu se nekoliko vrhova: Debeli del (916 m). To je najviša planina u jugoistočnoj Srbiji. Čemernik Čemernik često posećuju ljudi koji dođu na Vlasinsko jezero jer je lako doći do samog vrha (Veliki Čemernik 1638 m). Na grebenu. Pripada planinama Rodopskog sistema. Kao i Suva planina. Njen greben počinje kraj desne obale reke Jerme kod Strezimirovaca i prostire se južno desetak kilometara do Milevske planine u kom delu je Bohovska planina granična. Ogorelica). Kod nas se prostire između Nišave na severu. Bugarske i Makedonije. granita. Kardašica (946 m). a viši delovi su pod pašnjacima. Oni sačinjavaju jezgro antiklinale ove planine. Besna Kobila Nalazi se istočno od Vranjske banje. a ima i olovnih ruda. od Bele Palanke do Pirota.318 m. Belava je niska planina i pripada Karpatsko-Balkanskoj orogenoj zoni. a jedan krak prelazi u Bugarsku. a na jugoistiku Kruševica. a Zaplanjska kotlina na severoistoku. Vodni vrtop (871 m) i drugi. Na severu je ograničena Nišavom. Bohovska planina Najviši vrh nalazi se u Bugarskoj (1. Nazvana je po selu Bohovo u Bugarskoj. Jerme na zapadu i granice sa Bugarskom na istoku i jugu. Izgrađena je od starih metamorfnih stena. Poseban tip dolina na ovoj planini predstavljaju valoge koje su naročito karakteristične na krečnjačkoj površi Valožja (Suva planina). odlikuje specifičnim geografskim osobinama. i Belava se. Odatle se pruža prelep pogled na . Čudinska planina Prostire se na tromeđi Srbije. Burel Planinski predeo u Bugarskoj i Srbiji. Belava Belava (Kardašica 946 m) je planina u jugoistočnoj Srbiji i pripada Nišavskoj oblasti. Berbeška kotlina odvaja Babičku goru od Seličevice. Na severozapadu se nalazi planina Seličevica. na jugozapadu dolinom Sedlara odvojena je od grebena Crnog vrha (889 m). kao i permski crveni peščari. zbog odsečenosti prema dolini Nišave i pretežno krečnjačkog sastava. Od paleozojskih uglavnom učestvujuškriljci silursko-devonske i karbonske starosti. škriljaca prekambrijumske starosti. Radi jednostavne orijentacije moguće je reći da se Belava prostire između starog i novog puta Bela Palanka – Pirot. Osnovnu geološku građu Belave čine paleozojske i mezozojske tvorevine. a prema jugu i jugoistoku doseže do druma Niš — Pirot. Leskovačka kotlina je na jugozapadu. Doline u podnožju su pod šumom. Mezozoik je predstavljen uglavnom krečnjacima jurske i kredne starosti. Severnim podnožjem prolazi put koji povezuje Bosilegrad sa dolinom Južne Morave. na razvođu sliva Južne Morave i sliva Strume. Pruža se pravcem severozapad—jugoistok. paralelnom toku Nišave.Južna Srbija (istočni deo) Babička Gora Babička Gora (Kriva buka 1059 m) je gromadna rodopska planina u jugoistočnoj Srbiji. Sastavljena je uglavnom od kristalastih škriljaca. Najviši vrh je zaobljen i visok 1923 m. na koju se nadovezuje.

U istočnom podnožju su najveća naselja Vlasina Rid i Crna Trava. Pripada Rodopskom planinskom sistemu. na severoistoku Široka planina. Izgrađena je od jurskih sprudnih krečnjaka. Najvisi vrh gromadne planine je Vrtop 1721m. Ima oblik izduženog trokraka. Mačkatica. a severno Vardenik. Čemernik je dobio ime po otrovnoj biljci čemerici (Veratrum). ispočetka teče u pravcu zapad-istok zatim svija na jug. Ostrozub). a iznad njih se izdiže goli kameni greben sa vrhom Bežanište (1338 m). O boravku Ašana govore i toponimi na ovoj planini: Ašanske kolibe. Nalazi se na teritoriji opštine Surdulica. Na zapadu reka Vlasina razdvaja Gramadu od Čemernika i Ostrozuba. Pripada planinama srednje visine. Ima oblik bila koje se pruža meridijanski. Nedaleko od Zvonačke banje.istok. Manjak i Ljutež. Sastavljen je od kristalastih škriljaca prve grupe. Prostire se jugoistočno od Vranja. Bilo je ogolićeno. a na zapadnom Mlačište. Dukat Dukat je planina srednje visine na krajnjem jugoistoku Srbije. Najjviši vrh Peren (1326 m) nalazi se u Makedoniji. Koćura Koćuru i Zladovačku planinu na jugu deli Krinanov preslap. ima u izobilju na ovoj planini. U novije vreme u Mačkatici je novembra 1940. Vrhovi su blago zatalasani. Pripada balkanskim venačnim planinama. Greben planina Nalazi se južno od Pirota i istočno od reke Jerme u predelu koji se naziva Burel. na jugu je Kriva reka. Ašanske livade. Prostire se od Vlasinskog jezera do Preslapa u glavnom pravcu jugozapad-severoistok. pokriveno livadama i na njemu se nalaze kuće sela Dukata koje leži zapadnije. Kozjak Većim delom nalazi se u Makedoniji. Bilo je golo. južno je Dukat. na zapadu je vrh Garinče (1460 m) i selo Novi Glog. Njih je narod nazivao još i Crnovuncima. dugačka i na vršnom grebenu uzana predstavlja izazov za planinare. duboki kanjon kroz koji teče Jerma. Planina se proteže uz granicu Srbije i Makedonije. Na Čemerniku su. Gramada ili Plana kako je meštani još zovu. U najvećem delu Kozjak je sastavljen od starih prekambriskih i . Zajedno sa Vlaškom planinom gradi karakteristično Ždrelo. godine. Sastavljena je od kristalastih škriljaca i granita. a severno od Vlasinskog jezera. Na severu i istoku je reka Koćurica. poreklom iz severne Grčke. nalazi se u neposrednoj blizini granice sa Bugarskom. Planinsko bilo Kozjaka dugo je oko 15 km. Vardenik.881 m. Gramadu. godine. a planina je uglavnom pošumljena smrčom i brezom koja je karakteristična za padine okrenute jezeru. Kozjak se uzdiže između rečnih dolina Pčinje i Krive reke u pravcu zapad .jezero i okolne planine (Strešer. Preslapskom rekom je odvojena od Talambasa i Rudine. do 1941. koje. na istoku German. Padine su obrasle bukvom. Na Zapadu je Rujan. uz ostalo planinsko bilje. a padine su delom pod šumom. Doline rečnih tokova su šumovite. to je tipična gromadna rodopska planina zaobljenih vrhova. jer su im ovce bile crnog runa i veoma izdržljive na vremenske uslove. Najviši vrh je Crnook sa 1. severoistočno od grada Kumanova. svoja stada napasali i Ašani ili Karakačani. jugozapadno od Bosilegrada i južno od Vlasinskog jezera. godine jedna nemačka firma otpočela eksplotaciju rude molibden. Gloška planina Zapadno od Bosilegrada nalazi se Gloška planina (1756 m). Dalje na zapadu nalaze se Valozi i Besna kobila. Rudnik je zatvoren 1950.

u kanjonu reke Pčinje nalazi se poznati manastir Prohor Pčinjski. Na jugu prelazi u susednu Makedoniju. na jugu je Babička gora. isprepletana šumama i livadama. a njene severne padine se spustaju ka Vlasotincu. Zbog velike seče u prošlosti. istočno od Vlasinskog jezera. na istoku je planina Greben. i erozije tla koja je usledila nakon toga danas je veći deo planine ogoljen. Njen greben predstavlja granicu Srbije i Bugarske na jugoistoku Srbije i zapadu Bugarske. Istočno je Zaplanje i dalje Suva planina. Na srpskoj strani planine. Seličevica Planina se nalazi u neposrednoj blizini Niša. Na istoku je Leskovac i južno Pomoravlje. prekambrijumskog gnajsa. Kobilska planina je naziv za ovu planinu u Bugarskoj. Najviši vrh planine u Srbiji je Virovi (1 284 m) blizu kojeg prolazi državna granica. Cela planina je poprilično pitoma. Rudina izvorska (Bosilegrad) Prostire se duž granice sa Bugarskom istočno od Bosilegrada. Milevska (Mileška) planina Proteže se pravcem sever-jug u dužini od oko 20 km južno od Strezimirovaca. U geološkom sastavu dominiraju škriljci paleozojske starosti. severno od Bosilegrada. Na istoku je Rudina. od reke Vlasine.paleozojskih kristalasih stena. a na severozapadu se prostire do Južne Morave i Bujanovca. ali prema severu i zapadu ima i jurskih krečnjaka. Pripada gromadnim rodopskim planinama i prostire se južno od Niške kotline. Put do vrha je najbolje početi od mesta na kom je odvajanje sa glavnog puta (Sastav reke Brod) za Dobro polje. severno je Ćićevac. Put vodi preko mahale Krsticeva i Dobrog polja do Pobijenog kamena (mesta na kome je i spomen plaoča nastradalima u drugom svetskom ratu) a zatim i do samog vrha Ostrozuba. Rujan Rodopska planina na jugu Srbije prostire se od planine Kozjak na istoku do doline Preševske Moravice na zapadu. Ruj Planina pripada rodopskim gromadnim planinama i prostire se na granici Srbije i Bugarske. a na istoku Južna Morava. Čine je stare stene paleozojske starosti probijene mlađim dacitima. Kruševica Prostire se severno od Vlasotinca. . Zbog visine koja je manja od 500 metara ne spada u planine. Istočno od brda se nalazi Bukovik. Ostrozub Ostrozub je planina koja se nalazi severno u odnosu na Čemernik sa vrhom od 1546 metara. Najviši vrh izgrađen je od veoma starih metamorfnih stena. Rudina (Crna Trava) Celim svojim grebenom se prostire duž granice Bugarske i Srbije između Ruja na severu i sela Strazimirovci na jugu. I dalje prema istoku dominiraju prekambrijumski i paleozojski metamorfiti. neki delovi grada se nalaze na njenim obroncima. na severu se nastavlja u Talambas. Poslonjska brda Između Poslonskih brda i Mojsinjske planine Južna Morava je usekla Stalaćku klisuru. na zapadu je Suva planina. U pravcu severozapada na nju se nastavlja planina Babička gora.

na jugu je Gramada. severne padine čine peščari iz mlađeg paleozoika. Vrhovi i greben planine izgrađeni su od mezozojskih krečnjaka. Svakako je jedna od najlepših planina Srbije. Greben sa najvišim vrhom Rnjos (1274 m) proteže se pravcem severozapad-jugoistok između Vlaške planine na istoku i Talambasa na jugozapadu. Na severozapadu planine nalazi se Golemi stol po kome je planina dobila ime. Belava se nalaze na istoku. na istoku Ruj. Suva i skaršćena duga je 45 km. sa nje se pruža izuzetan pogled na Kopaonik. privlačnim planinarima. Ova venačna planina balkanske zone koja pripada jugoistočnoj Srbiji predstavlja pravi vidikovac južne Srbije. Rtanj. Jastrebac. Vidojevicu. Stolska planina Nalazi se severozapadno od Zvonačke Banje i jugoistočno od Babušnice. Babičku Goru. Između sliva Vlasine na jugozapadu. a greben Asenovo kale poznat je kao gnezdilište surih orlova. a preko njih se nalaze crveni permski peščari i mezozojski krečnjaci.Široka planina Prostire se duž granice sa Makedonijom. Izgrađena je od krečnjaka mezozojske starosti. Ruja na jugoistoku prostire se Talambas. Nastala alpskom orogenezom krajnji je izdanak balkanskih planina i nalazi se na dodiru sa rodopskim planinama Babičkom gorom. Počinje istočno od Niša. Na severu je reka Pčinja i Trgovište. a u pravcu jugoistoka preko Zvonačke reke nalazi se Jasenov Del. Kruševicom i Seličevicom. Stolsku planinu čine pretežno jurski sprudni krečnjaci. Južno je Lužnička kotlina. na zapadu planina Kozjak. Prevoj Kruška razdvaja Šljivovičku planinu od Stolske planine. vrlo oštrim. Šljivovička planina Nalazi se jugoistočno od Bele Palanke. Greben planine je sastavljen pretežno od jurskih krečnjaka. Na zapadu je planina Ostrozub. Crtavo je poznato lovište. preko Koritničke reke. Suva Planina Nalazi se jugoistočno od Niša. Talambas Nalazi se zapadno od Zvonačke banje i severozapadno od planine Ruj. Pasjaču… Severna strana planine je pod stenama. na zapadu Kozjedolska reka. na jugu je Makedonija i planina German. zapadno od prevoja Samar koji razdvaja Kalnu i Crvenu Jabuku nalazi se Tumba ( 1377 m). na jugoistoku je Rudina. Greben se prema severozapadu lagano spušta prema Vlasini. Tumba Između Gradske reke i Kalne na jugu i rečice Tegošnice i sela Crvena Jabuka na severu. Ranije je nazivana Kunovica. Lužničke kotline na severu. Staru Planinu. U geološkom sastavu dominiraju jurski . padine ka Lužničkoj kotlini izgrađene su od neogenih sedimenata. Nazivaju ga i „Olimp Babušnice”. alpinistima. freeclimberima. Tako gledano planina se prostire od vrha Crtavo (867 m) do Crnog vrha (1463 m). severno od sela Kijevac. Zapadno. a široka 15 km. Ako je posebna planina u njen sastav bi trebali uvrstiti i Crni vrh koji je na ovaj način i najviši vrh planine Talambas. planina čiji zaobljeni greben povezuje Suvu planinu na severozapadu i Ruj na jugoistoku. Uzvišenje Golemi stol izdiže se na 1239 m nadmorske visine iznad Lužničke kotline. U širem smislu Talambas možemo smatrati nastavkom planine Ruj prema severozapadu. a na severu je Talambas. Ima karakterističan oblik i potkovičasti greben Crvene reke. Osnova je od paleozojskih škriljaca. nalazi se Suva planina. a završava se jugozapadno od Babušnice u Lužničkoj kotlini gde protiče reka Lužnica. Talambas ima blage padine obrasle šumama i pašnjacima. Nišavom je odvojena od Svrljiških planina.

koje je naziv dobilo po množini reči vlah koja može označavati stočara. Kolunički rid 1598 m. Sastavljena je mahom od kristalasih škriljaca. Na njenim jugoistočnim obroncima. smeštena je Zvonačka Banja. i Plane (Gramade) i Koluničkog Rida na istoku.757 m. a nedaleko je i kanjon reke Jerme koji formiraju oštri stenjaci Vlaške i Greben planine. Smeštena je između planinskih venaca Čemernika. Pruža se u dužini (sever – jug) 14 km. Kula 1621 m. Predstavlja plitko udubljenje izduženog oblika. na zapadu.876 m. jugozapadno od Vlasinskog jezera nalazi se ova gromadna. Sam vrh formiraju dva zaravnjena vrha spojena blagim prevojem. Gloške planine na istoku. severno od njega je vrh Koćurac 1568 m nv. relativno bogat vodom i osunčan. približno istih visina. ali i etničku zajednicu romanskih starosedelaca na Balkanskom poluostrvu. Najviši vrh planine je Zelenčev vrh 1574 mnv. a južno vrh Modra glava 1545 m nv. bez ijednog oštrog vrha. odnosno tri do četiri kilometra na jugu (izvorište Vlasine – Šundina reka). istočno je graniče reka Tripušnica i njena desna pritoka Gloška reka.700 m uz južne strane. Vlaška planina Nalazi se u jugoistočnoj Srbiji. Pruža se pravcem severozapad-jugoistok u dužini od 6 km.krečnjaci sa probojima dacita. Vlasina Vlasina je visoravan na jugoistoku Srbije. Vardenik Između Čemernika na severu i Besne kobile na jugu. Nalazi se između Besne kobile na zapadu. rodopska planina. Kako je Vardenik u celini zastrt glinovitim pokrivačem. Sa zapada je ograničena rekom Koćuricom. u obliku plećatog bila. blizu granice sa Bugarskom. 20 km jugoistočno od Vranja. to se listopadne šume penju do 1. Najviši vrh Veliki Strešer ima 1. Nedaleko od sela se nalazi pećina Vetrena dupka. dok je u širini (istok – zapad) pet do sedam kilometara na severu (Polom – Dojčinovci). osim u severozapadnom delu u kome se javlja jaka bukova šuma.600 m uz severne i do 1. Pored ravni gde je nekad bila tresava Vlasinsko blato. visoravan čine i uzvišenja različitih oblika i visine koja su deo planinskih kosa i grebena koji se spuštaju prema reci Vlasini. Na obodu se nalaze planine rodopskog sistema širokih i zaobljenih vrhova: Veliki Čemernik 1638 m. Valozi Planina se prostire u predelu Krajište na jugoistoku Srbije. Zladovačka planina Zladovačka planina se nalazi na jugu Srbije. koje je prilično zaravnjeno fluvijalnom erozijom reke Vlasine i njenih pritoka u izvorišnom delu. a njen najviši vrh Panica (1443m) je smešten u njenom severozapadnom delu. Ploča 1705 m i Pandžin grob 1664 m. U geološkom sastavu preovlađuju mezozojski dolomiti. desnom pritokom Pčinje. južno je od Široke planine odeljena rekom Pčinjom. Tumba je prema nekim mišljenjima deo Talambasa. . a Mali Strešer 1. a mogla bi se smatrati i delom Ruja. Vrtop 1721 m. Pripada Balkanskim planinama. a severno je od masiva Besne Kobile odeljena brojnim pritokama Banjske reke. Vardenika na severu i Dukata na jugu. Planina je naziv dobila po selu Vlasi. Vlasinska visoravan ima nadmorsku visinu 1160 – 1460 m. nedaleko od Pirota. Od vegetacije na njoj preovlađuju livade sa retkim šumama (mahom niskog i zakržljalog graba i hrasta). Orografski se pruža pravcem sever-jug u dužini od oko 20 km.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful