P. 1
Planine Srbije - 22.01.2012.

Planine Srbije - 22.01.2012.

|Views: 772|Likes:

More info:

Published by: Jovana Wana Milojevic on May 07, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/18/2013

pdf

text

original

PLANINE U SRBIJI

Vojvodina
Fruška gora Fruška gora (mađ. Tarczal, lat. Alma Mons) je ostrvska planina i nacionalni park u Sremu. Najveći deo Fruške gore se nalazi u Srbiji, Vojvodini, dok mali deo zalazi u istočnu Hrvatsku, u Vukovarskosrijemsku županiju. Prostire se dužinom od oko 75 km i širinom od 12 do 15 km i zahvata površinu od 255 km². Fruška gora je 1960. godine proglašena nacionalnim parkom i time je postala prvi nacionalni park u Srbiji. Najviši vrh je Crveni Čot (538 m). Izgrađena je od raznovrsnih stena: škriljaca, serpentina, granita, bazalta, andezita, dacita, krečnjaka, konglomerata, neogenih glina, peskova i lesa. Ona je niži horst i lakolit. Predstavlja zaostali deo duboko potonulog panonskog kopna koje je tokom neogena činilo pučinsko ostrvo Panonskog mora. Tokom kvartara vetrovi su na njenim padinama nataložili les. Vršačke planine Vršačke planine (rum. Munţii Vârşeţ, često zvane i Vršački breg, rum. Dealurile Vârşeţului) se uzdižu usred Panonske ravnice u jugozapadnom delu Banata. Pružaju se u pravcu istok-zapad, u dužini od 19 kilometara, sa najvećom širinom od 8 kilometara. Površina im je 170 kvadratnih kilometara, od čega je u Srbiji 122, a u Rumuniji 48 kvadratnih kilometara. Gudurički vrh, sa 639 m nadmorske visine, najviša je tačka ovih planina i cele Vojvodine. Od ostalih vrhova poznati su Lisičija glava (590 metara), Đakov vrh (449 m) i Vršačka kula (399 m). Severna padina je strma, dok se južna postepeno spušta u pobrđe, gde se nalaze vršački vinogradi. Vršačke planine spadaju, zajedno s Fruškom gorom, u ostrvske planine, jer su nekada bile ostrvo u Panonskom moru. Čine najseverniji izdanak srpsko-makedonske planinske mase, iako se u starijoj literaturi može pronaći pogrešan podatak o njihovoj pripadnosti Karpatima. Sa planina se pruža pogled na Vršac, Vojvodinu i Rumuniju. Izgrađene su od gnajsa probijenog granitom, pokrivenih neogenim sedimentima (gline i peskovi).

Šumadija
Avala Avala je niska planina, 16,5 km južno od Beograda. Predstavlja severni kraj šumadijske grede, koja se od Rudnika provlači kroz nisku Šumadiju i predstavlja razvođe između slivova Save i Dunava. Visoka je 511 m (ranije 506 m) i uzdiže se oko 200 m iznad okolnog talasastog terena. To je najniža planina šumadijske grede, najisturenija ka severu. Lakolit kupastog oblika nad pinosavskom i ripanjskom površi izgrađen je u osnovi od serpentina sa povlatom od krečnjaka i fliša. Mineral avalit dobio je ime po Avali na kojoj je pronađen. Još je knez Miloš 1859. godine doneo odluku da se Avala zagradi i zaštiti, a 1936. godine je proglašena nacionalnim parkom. Prezidijum Narodne Skupštine 1946. godine donosi odluku da bude proglašena dobrom od opšteg značaja. Na zaštićenom području ima oko 600 biljnih vrsta. Ima lekovotih biljnih vrsta, a neke biljke predstavljaju prirodne retkosti, kao što su zanovet, zlatan i zelenika. Avala je dobro pošumljena samoniklim drvećem, a jednim delom je pod zasađenom borovom šumom. Jedno je od omiljenih izletišta Beograđana. Krajem 2007. godine je Skupština grada Beograda proglasila Avalu zaštićenim prirodnim dobrom sa ukupnom površinom od 489 hektara. Bukulja Bukulja je planina u Šumadiji, u čijem podnožju se nalaze Aranđelovac i Bukovička banja, a njen najviši vrh je visok 696 metara. Asimetrična je u meridijanskom profilu zbog izrazitog raseda na severnoj strani. Jezgro je od granita, pokriveno i opkoljeno škriljcima i mermerima (plutonit-lakolit). Ona je

vulkanskog porekla, što dokazuje prisustvo granitnih stena. Obrasla je bukovom, grabovom i hrastovom šumom, a naziv planine potiče od reči bukulj – deminutiva slovenske reči buk. Pogodna je za pripreme sportskih ekipa, a obeležene pešačke staze vode od parka Bukovičke banje do vrha planine. Na vrhu se nalazi hidrometeorološka stanica, a na njenim obodima je Garaško jezero. Predstavlja omiljeno izletište Aranđelovčana i banjskih gostiju, a poseduje više ugostiteljskih objekata. Na njoj se nalazi izvorište gazirane mineralne vode ’’Knjaz Miloš’’. Crni vrh Kragujevački Crni vrh (707 m) je planina između Kragujevca i Jagodine, dobio je naziv po crnom izgledu koji su mu davale prostrane šume. Oivičen je rekama Belicom, Ždraljicom, Lepenicom i Velikom Moravom. Spada u Rodopske, niže planine u Šumadiji, u sastavu preovlađuju metamorfne stene. U odnosu na ostale šumadijske planine najbogatiji je pećinama i slapovima. Na njemu se nalazi najizdašniji izvor u Šumadiji (Vrelo u Gornjem Štiplju sa oko 50 l/sek). Gledićke planine Nalaze se južno od Kragujevca i istočno od Kraljeva, dobile su ime po selu Glediću, a po narodnom predanju zbog toga što se sa njih daleko gleda. Ili možda od drveta gledič koga ima na planini. Prostiru se u dinarskom pravcu severozapad-jugoistok u dužini od 35 km između Lepenice na severu, Gruže na zapadu, Levča na istoku i do Zapadne Morave na jugu. Morfologiju karakteriše valoviti venac vezanih vrhova u čijem se južnom delu nalazi najviši vrh Samar (922 m), a posle njega Dulenski Crni vrh (897 m). One su, posle Rudnika najviše šumadijske planine. Na planini se ističe oko 700 m visoka zaravan, a u geološkoj strukturi karakterističan je ’’šumadijski fliš’’, karbonatno-peščarski i peščarsko-glinoviti sedimenti. Ješevac Na severu preko reke Gruže nalazi se Rudnik, na zapadu je Vujan i Gornji Milanovac, na istoku je Gružansko jezero, na jugu je Čačansko-kraljevačka kotlina, ma jugoistoku Kotlenik. Crni vrh (902 m) je najviši vrh planinske celine. Ješevac obuhvata niz kupastih, uglavnom šumovitih vrhova visine 500 – 900 metara nastalih vulkanskom aktivnošću u dalekoj prošlosti, geološki sastav čine magmatske stene. Juhor Juhor (775 m) je planina Šumadije između Velike Morave na istoku i Levča na zapadu, Temnića na jugu i Belice na severu. Pruža se u pravcu sever-jug. To je stari horst i spada u rodopske planine. Juhorskim plutonit sa jezgrom od granita izdužen je meridijanski 22 km. U građi su zastupljeni i škriljci (gnajs i mikašist). Kosmaj Kosmaj (626 m) je planina u Srbiji, u okolini Sopota. Posle Avale je najniža planina u Šumadiji. Na njemu se ističu tri vrha: Mali, Goli i Rutavi. Glavni greben Kosmaja polumesečastog je oblika i pruža se u pravcu jugozapad-severoistok. Iako je Kosmaj niska planina, ipak svojim izgledom u vidu ostrva dominira u ovom delu niske Šumadije, iznad valovitog neogenog pobrđa, raščlanjenog blagim rečnim dolinama. Izgrađen je od serpentina, krednog fliša, granita i eruptiva. Diže se kao ostrvo sa površi od 320 metara nadmorske visine. Naziv Kosmaj nastao je od keltske reči cos (šuma) i predindoevropske reči maj (planina). Međutim, Rimljani su Kosmaj prilagodili mitologiji jer je dobio značenje casa Maiac - stanište boginje Maje. U rimskoj epohi, Kosmaj je bio značajno rudarsko središte. Verovatno se ruda gvožđa iskopavala na Kosmaju i pre dolaska Rimljana. Kotlenik Kotlenik je planina u visokoj Šumadiji, između Gruže i Zapadne Morave kao i niske presedline kod Bumbarevog brda, severno od Kraljeva. Pripada grupi šumadijskih planina. Najviši vrh je Veliki vrh, na visini od 749 metara nadmorske visine. Prema geološkoj starosti i osobinama, vrh Kotlenika odgovara kupi ugašenog vulkana, u geološkom sastavu preovlađuju magmatski andeziti. Na temenu planine izduženom uglavnom od juga ka severu ređaju se vrhovi Čemernica (487 m), Borča (508 m), Kraljica

U podnožju planine su sela Gornja i Donja Orovica. Na planini se nalazi manastir Vujan. Smatra se da cela visoravan. na severu je šira (do oko 10 km). a od Bajine Bašte i Valjeva koji kilometar više. česmu u Knez Mihailovoj u Beogradu. krečnjaka. peščara i laporca kroz koje se probijaju magmatske stene. na zapadu se prostire do Drine i Malog Zvornika. dveju Morava i Kolubare. Doline su često krivudave te su zbog toga i razvođa mestimično krivudava i razlomljena. Zahvaljujući izuzetnoj šumovitosti. sportskog i lovnog turizma. sve do podnožja Jablanika pripada Bobiji. konglomerata. a na planini je selo Tornik. krečnjaka i fliša koje probijaju eruptivi. U geološkom sastavu su najzastupljeniji škriljci i mermeri. nalazi se između desne obale Drine. Sastavljen je od škriljaca. Bobija ili Orovička planina. Šiljata kosa (590 m). razvođe prema slivovima Save. To je planina u Zapadnoj Srbiji u predelu pod nazivom Azbukovica. Gradinčica (700 m). Najviši vrh je Veliki Vujan (856 m). Sokolskih planina. Njena najviša tačka je Crni vrh (856m) i spada u grupu rudnih planina. Planina je skoro u celosti pokrivena gustom listopadnom šumom. na severu Gučevo. Idući prema severu planine šumadijske grede su sve niže. Diže se severozapadno od Kragujevca. Zapadna Srbija Azbukovica Azbukovica je brdsko-planinsko područje u zapadnoj Srbiji.(578 m). Naziv potiče od ruda. osnovan u XIII veku. Bobija je udaljena od Ljubovije 30 kilometara. te između Šumarica i Vitanovca dostiže oko 3 km. na jugu se klinasto sužava. Rudnik je pogodan za razvoj letnjeg i zimskog zdravstvenog. na istoku je Krupanj. a na jugu Bajina Bašta. na severu opština Krupanj. Klupe (549 m). 1132 m). deo zgrade Bele kuće u Vašingtonu itd. Livada (748 m). ima nadmorsku visinu od 658 m. Crni vrh i V. Bobija Planinu nazivaju Tornička Bobija. Najviši vrh nosi naziv Tornička Bobija i visok je 1272 metara. Za stanovništvo u selima na padinama Bobije proizvodnja maline predstavlja glavni izvor prihoda. na granici sa Bosnom i Hercegovinom. Boranja Boranja je dinarska planina Podrinja u zapadnoj Srbiji. Bogata je poznatim venčačkim mermerom od koga su sačinjene mnogobrojne skulpture koje krase park Bukovičke banje. osim na obroncima prema reci Despotovici koji sa obroncima Ilijaka (510 m) čine Brđansku klisuru. pre svega olova i cinka. Orlovi (667 m). prirodnim stazama zdravlja i blizini velikih gradova. Njeno središte je varošica Ljubovija. Vrh Ostrovica (758 m) je izgrađena od riolita i ima oblik paleovulkanske kupe. Na istoku je sa visoravni visokom oko 1000 m povezana sa Jablanikom i Povlenom. na istoku Valjevo. Veliki vrh (749 m) i drugi. pašnjaci i proplanci. skoro u sredini Šumadije. školskog. Vujan Vujan je planina južno od Gornjeg Milanovca. Planina je izgrađena od škriljaca. Bobiju krase četinarske i bukove šume. Azbukovicu preseca nekoliko bujičnih reka koje se ulivaju u Drinu a najpoznatije su Trešnjica i Ljuboviđa. Boranja se pruža od jugozapada ka severoistoku što je drugačije od uobičajenog Dinarskog pravca prostiranja. Rudnik Prostire se između Gornjeg Milanovca i Topole i najviša je planina Šumadije (Cvijićev vrh ili Veliki Šturac. fasadu crkve na Oplencu. Na severozapadu je opština Mali Zvornik. Predstavlja njen hidrografski čvor. a negde i stupnjevita. To je uska i izdužena regija između Drine na jednoj i Sokolske planine i Povlena na drugoj strani. Medvednika i kanjona Trešnjice. Na jugu je Jagodnja. Jablanika. Venčac Venčac je planina koja se nalazi u blizini Aranđelovca. Središnji delovi planine su pod šumom. Planina je izdužena oko 21 km. na severoistoku Osečina. Svaki od stupnjeva predstavlja . Od razvođa rečne doline su upravljene mahom prema zapadu i severozapadu a neke prema jugu i jugoistoku.

erozivni pod. Prostire se u istorijskom predelu Crna gora. . koji su stanovnici iskoristili za podizanje kuća. na istoku rečica Korenita. Bilo mu je od granita kojeg opkoljavaju škriljci i karbonski krečnjaci. od kojeg vodi asfaltni put ka Mačkovom kamenu. severno od Boranje i u prostoru koji Drina polulučno zatvara sa zapada i severozapada. Najviši vrh je Jablanik sa 1275 m. Osnovni pravac pružanja grebena je od jugoistoka ka severozapadu. To je plutonit. a širok 8 – 10 km. Crnokosa Zapadno od Skrapeža. Od Šapca je udaljen 35 km. Kod nekih boranjskih potočnih dolina donji delovi su dublji nego gornji. Medvednika na severu i Bobije na zapadu. nalazi se istočno od Kosjerića. Rudonosan je što je bilo poznato još u rimsko doba te predstoji reaktiviranje rudarenja. I Boranja je plutonit i horst planina koja se od Cera razlikuje prisustvom paleovulkanskih kupa (stare erupcije). preko kojih su nataloženi trijasni krečnjaci sa naslagama antimona. poseduje najviše bukvinog. Sa najvišeg dela pruža se izvanredan i prostran pogled na Drinu i Bosnu. nije naseljena. Jablanik Nalazi se oko 45 km jugozapadno od Valjeva između Povlena na istoku. Cer Nalazi se nedaleko od Šapca u severozapadnom delu Srbije. Na travnim pašnjacima na visokim zaravnima sagrađene su pojate. Ima oblik štita i granitno jezgro koje opkoljavaju škriljci (kao kod Cera). delom od serpentina. južno od Seče Reke. u grupi Valjevskih planina. a južno od Mačve. Na severu je Jadar. dug je oko 20 km. a od Beograda 100 km. Jagodnja je niža planina. Cer (687 m) pripada flišnim planinama. Planina je ime dobila po brojnim stablima drveta cer. Sokolske planine i rečice Uzovnice na istoku. Pored Jablanika prolazi put Valjevo – Rogačica preko prevoja Debelo brdo koji se nalazi jugoistočno od planine. u istorijskom području Crna Gora nalazi se planina Crnokosa. Najviši vrh se zove Šančine ali ga pogrešno nazivaju i Kosanin grad. Gojna Gora Kao i istoimeno selo. Planina je prilično šumovita. lakolit i horst planina. na jugu Borinska reka. Godišnje prima 1800 mm padavina. a najviši delovi građeni su od trijaskih krečnjaka. Drmanovina Nalazi se u Zapadnoj Srbiji zapadno od Kosjerića. Mačkov kamen je bio poprište bitke u Prvom svetskom ratu. U neposrednoj blizini Crnog vrha podignut je spomenik i kosturnica srpskim i austrougarskim ratnicima izginulim na ovom prostoru 1914. Spada u grupu Podrinjskih planina. Jugoistočni deo se zove Kulište i sastavljen je paleozojskih škriljica. Najviša tačka se nalazi na 779 m i zove se Crni vrh. peščari i eruptivi. 1914. Gučevo je planina koja se izdiže iznad Loznice i Banje Koviljače. Drine na zapadu i jugu i Krupnja na severoistoku. Diže se istočno od donje Drine. sa najvišim tačkama Mačkov kamen (923 m) i Košutnja stopa (939 m). Izgrađena je od škriljaca u čijoj su povlati krečnjaci. Poznat je po istorijskoj bici avgusta 1914. na zapadu Drina. hrastovog i grabovog drveća. godine između srpske i austrougarske vojske. Od širokog temena planine spuštaju se površi ka Drini i Jadru. Izgrađena je pretežno od dijabaz-rožanaca. Severozapadni deo se sastoji od peščara i konglomerata preko kojih leže kredni krečnjaci sve do temena. severozapadno od Ovčar Banje u predelu Crna Gora. između Kosjerića na severu i Požege na jugu. Gučevo Niska planina zapadne Srbije prostire se pravcem severozapad-jugoistok u dužini od oko 20 km. Najpogodniji prilaz Jagodnji je od Krupnja. Jagodnja Prostire se između Boranje na severu. Jablanik je planina u zapadnoj Srbiji. godine u Prvom svetskom ratu. To teme je valovito i zbog krečnjačke podloge skrašćeno.

Jelova gora Na 15 km udaljenosti i severozapadno od Užica se prostire planina Jelova Gora. Karakterističan hrbat dug je oko 5 km. Na zapadu se planina prostire do prevoja Bukovi preko kojeg prelazi put Valjevo-Kosjerić. Vrh Medvednika je jedva uočljivo uzvišenje na skoro horizontalnoj gredi. Podrinje Oko donjeg toka reke u srbijanskom Podrinju izdvaja se nekoliko mikroregija: Azbukovica. Medvednik Prostire se oko 25 km zapadno od Valjeva. Čine je više vrhova. Dužina planine koja se proteže dinarskim pravcem iznosi oko . Visoravan Divčibare duga je oko 7 i široka okko 3 km. Jablanik i Povlen i Valjevsku kotlinu. borovnici i razvijenoj mreži šumskih puteva pogodnih za planinarenje. Može se smatrati i istočnim delom. Jadar (u slivu Jadra) i Lešnica. Ima četiri rezervata prirode. šumama i prekrasnim vidicima. Planina je ime dobila. Zapadne Morave na jugu. a greben od mezozojskih krečnjaka. većeg i poznatijeg Povlena. Stene njegovih litica okrenutih prema klisuri čine ovu planinu mnogo značajnijom nego što to govori nadmorska visina najvišeg vha. Pruža se uporedničkim pravcem u dužini od oko 25 kilometara između Magleša na zapadu i Suvobora na istoku. Na istoku se nalazi vrh Rior koji pre pripada Maljenu nego Suvoboru. poznata po gustim bukovim šumama. Poseban ukras ove pitome planine je beli narcis. Valjevska Podgorina obuhvata sliv gornje Kolubare – valjevske planine Medvednik. po sličnosti siluete planine sa medvedom koji leži. Sa planinom Ovčar gradi Ovčarsko-kablarsku klisuru. Gornje Dobrinje na severu i puta Jelen Do-Papratište-Srednja Dobrinja na zapadu. Pored šuma Maljen je poznat po svojim cvetnim livadama i šumama. Magleš Magleš ili Maglješ je planina udaljena 23 km južno od Valjeva. Ili po medvedima koji su naseljavali njegove šume. Pecke i gornjeg toka Jadra sa severa dok je na jugu planina Jablanik. Geološku građu čine trijaski masivni krečnjaci. Prostire se između Kablara na istoku. Kablar Prostire se između Zapadne Morave i njenih pritoka Kamenice i Asanovca na 15 km od Čačka i 155 km od Beograda. Kablar je visok 889 metara. Planina se nalazi između rečnih tokova Jablanice i Obnice sa istoka. kako narod priča. Padine Magleša su neobično lepe sa naizmenično poređanim vrtačama i livadama. Orovica (Ovčar banja) Nalazi se u Zapadnoj Srbiji na prostoru koji nosi istorijsko ime Crna gora. Ljuboviđe sa zapada. Maljen Maljen je planina koja se nalazi južno od Valjeva. Rađevina. Obrasla je šumom. od kojih su tri najvažnija: Mali Povlen (1347 m). Najpoznatije turističko mesto na planini Maljen su Divčibare koje se nalaze na visini od oko 980 metara iznad mora. Nedaleko od Kablara se nalazi poznato turističko mesto Ovčar Banja. Osnova je od starijih metamorfita i dijabaza. Povlen Povlen je najviša planina na obodu Panonskog basena u Srbiji i nalazi se na tridesetak kilometara jugozapadno od Valjeva. kroz koju protiče reka Zapadna Morava. ogrankom. Magmatski peridotiti (harcburgiti) su najzastupljeniji u geološkoj građi. Srednji Povlen (1301 m) i Veliki Povlen (1271 m). zaravni koja se pruža pravcem zapad-istok u dužini od 3 km. Najviši vrh je Jelina glavica (1011 m). Pruža se pravcem zapad-istok u dužini od oko 4 km.

Ima elemente kraškog reljefa. Vlašić Vlašić je brdo u zapadnoj Srbiji. Niži je ali i duži od Cera. Povlen je krečnjačka planina. Pruža se od zapada ka istoku u . Boranja i na kraju se Gučevo strmo spušta ka Loznici. Sokolska Planina. na koji se nadovezuju Magleš. ali su znatni delovi izgrađeni od serpentina. Povlen. Omeđena je tokovima Drine i Uzovnice na zapadu. zatim Maljen. Suvobor Planina Suvobor (864 m) sa Rajcem najistočnija je Valjevska planina. Podnožjem i preko njega vode drumovi Loznica—Valjevo. Dugačka je oko 25 km. a zajedno sa Azbukovicom čini Gornje Podrinje. a potom Sokolska planina. Prekriven je mladim hrastovim šumama (u uvalama) i šumskim kulturama četinara koje pokrivaju njegov najveći deo. Većim delom je obraslo listopadnom šumom. sa vrhovima od 424 do 462 metra. sa najvišom tačkom Rožanj (973 m). Najveći vrh u brdskom delu je Košutnja stopa na Jagodnji (940 m). Jadra i Tamnave. između reka Velike Cernice. Jablanik pa uporedo Bobija i Medvednik. pun šuma i pašnjaka ispresecanih bistrim i brzim rečicama. diže se jugoistočno od Krupnja. Granicu između Sokolske planine i Jagodnje čini Vukova reka. Šabac—Ljubovija i Šabac—Osečina. Cera. Sokolska planina se pruža dinarski od Šapca (923 m) i Mačkovog Kamena (843 m) do Proslopa na jugoistoku. To je pretežno brdsko-planinski kraj. Jagodnje i Sokolskih planina. Na istoku je planina Rudnik. Planina je razgranata sa plećatim. a široka od 10 do 15 km. Okružuju je planine Jagodnja na zapadu i Medvednik i Orovička planina na istoku. Lanac planina započinje Suvobor. Ljubovije na jugu i Krive reke. Istočna Srbija Karpatska Srbija Beljanica Beljanica je jedna od najvećih krečnjačkih planina istočne Srbije. Resava je na jugu. Dolinom Jadra povezana je sa Mačvom i Panonskom nizijom. a odvaja Rađevinu od Azbukovice. Vrhovi su travnati i bez šume. Rožanj Rožanj je niska planina (606 m). Bogoštice na severoistoku. Unutar nje se nalazi Mokra pećina koja je jedno od izvorišta Graba. Rajac (848 m) zbog svojih posebnih odlika i prostora kojeg zauzima neki (neopravdano) smatraju posebnom planinom. Sokolska planina Spada u grupu podrinjskih planina zapadne Srbije. Gornjeg Milanovca i Mionice. Jagodnja. Nalazi se između sliva reke Mlave i Žagubičke kotline na severu i sliva reke Resave na jugu. skoro zaravnjenim vencem. a na zapadu Maljen. Pripada uporedničkom vencu valjevskih planina koje su produžetak starovlaške visije. najduži planinski venac rađevinskojadranskog Podrinja. Prostire se istočno od Despotovca i Beljaničke reke. Rađevina Rađevina je oblast u severozapadnoj Srbiji između planina Vlašića.35 km. dok se silikatne stene nalaze ispod krečnjaka po padinama i dubodolinama. ima dinarski pravac pružanja. Na lokalitetu Ravna gora je bukova šuma koja je opasana vodotokom Grab. na severu je Mlava i Žagubica. Spada u niže planine. Predstavlja hidrografsko čvorište između pritoka Zapadne Morave i Kolubare. Nalazi se između Ljiga. U geološkom sastavu prisutni su krečnjaci u višim delovima planine. Zbog visine niže od 500 metara ne može se smatrati planinom. koja se nalazi između Takova i Čačanske kotline zapadno od Brđana. Njen najveći deo pripada Opštini Krupanj.

Malinikom. a na jugu Krepoljin i Žagubica. a dalje na istok ide rekom Crni Timok. Planina je izgrađena od andezita. predstavlja celinu. Nalazi se severoistočno od Bora. Severni deo je visoravan sa mnogim vrtačama. Izgrađen je u osnovi od gabra paleozojske starosti. Ona formira deo granice između Rumunije i Srbije. dok je klisura u Srbiji poznata kao Đerdap. Nastala je usecanjem otoke Panonskog jezera u Karpatske planine. ali i Predeo Zviške kotline na severu. Najviši vrh ove planine je Trest (1284 m). a u podnožju severnog oboda Vrelo Mlave kod Žagubice. od kojih je najveća Velika Atula (560 m). slov. Dok se planina prostire uporedničkim pravcem rečna mreža je orijentisana ka severu ili jugu pa brojne doline rebrasto presecaju teren. južno od planine Stol. uvalama i slepim dolinama (Busovata. Izgrađene su pretežno od škriljaca i krečnjaka. Vaskapu. počinju da poniru i to je razlog zbog koga se u obodnim delovima Kučaja javljaju i brojne pećine. a najviša tačka iznosi 962 metra. sa prosečnom širinom od oko 12 km. pošumljena i slabo naseljena. krečnjački greben Beljanica (1336 m) koji strmim odsekom pada u klisuru reke Čemernice. Planine su bogate gustom šumom i mnogim rečnim izvorima. Đerdap Đerdapska klisura (rum. turski.Žagubica. tur. Deli Jovan Planina je dugačka 19 km. mađ. a sa srpske nacionalni park Đerdap. a široka 5 . Zajedno sa Javorištem. Sastoji se od dve paleovulkanske kupe. Rečke sa ponorom dubokim 150 m). nemački i bugarski naziv ima značenje železna vrata. Na zapadu se. pri čemu se severno nalazi Rumunija. Potoci koji izviru na ovoj planini. Najviši predeli izgrađeni su od mezozojskih krečnjaka. koji se spuštaju sa padina. Nalazi se na severnoj periferiji opštine Bor. Na jug se prostire do asfaltnog puta Paraćin . Goli krš Goli krš je krečnjački greben koji se proteže pravcem severozapad-jugoistok. slovački.Krivi Vir. Prosečna visina je oko 900 metara. nem. Na severu su Kučevo i Majdanpek. Porţile de Fier. mađarski. Crni vrh Crni vrh je planina u istočnoj Srbiji. Južni deo je stenovit. U grebenu su mnogobrojne pećine. Železné vráta. Brezovičkom površi. Homoljske planine Homoljske planine se nalaze u istočnoj Srbiji i pripadaju Karpatsko-balkanskoj grupi planina. Zapadnu granicu čine rudarska naselja Senje i Resavica. Mikuljskom površi i Dubašnicom. desne pritoke reke Resave. Demirkapı. Pod Homoljem se podrazumeva i područje Žagubičke kotline. Kučaj Predstavlja prostranu rečno-krašku površ sa uvalama. Železni vrata) je najduža i najveća klisura u Evropi. U podnožju grebena nalaze se Malo i Veliko vrelo. Na rumunskoj strani se nalazi nacionalni park Železna vrata (rum. kada stignu na krečnjačku podlogu. Severoistočnim podnožjem vodi put Bor . od kojih se viša diže 1043 m. kao i između Mlavske kotline na zapadu i izvorišnih delova Gornjeg Peka na istoku. Najveći deo prostora Kučajskih planina izgrađen je od jurskih i krednih krečnjaka. Najviši vrhovi su Kupinova glava (940 m) i Zdravca (898 m). na razvođu između slivova Morave i Crnog Timoka. ali u raznovrsnom geološkom sastavu između ostalog zastupljeni su i permski peščari. a južno Srbija. Parcul Natural Porţile de Fier). Imaju pravac pružanja zapad-istok i smeštene su između Zviške kotline na severu i Žagubičke (Homoljske) kotline na jugu. Istočna granica ide od Bora preko Zlota sve do Bogovine i reke Crni Timok. bug. Od Beljanice na severu je odvajaju izvori Resave i pritoka. .dužini od 24 km. od čega 246 km² izrazit kraški reljef u krečnjacima. vezuje za planinu Beljanicu. Eisernes Tor. graniti i gnajsevi. Najviši vrh ove planine je Crni vrh (1141 m) na kojem se nalazi repetitor. preko Gornjačke klisure. Rumunski.7 km. Zahvata površinu od 309 km².

koji nosi isti naziv kao i planina. Severni Kučaj i Šomrda. Miroč Spada u Karpatske planine i nalazi se u sklopu nacionalnog parka Đerdap. Pored planinarskog doma nalazi se jezerce. Šomrda se nalazi u nacionalnom parku Đerdap i blizini jednog od najvećih i najznačajnijih mezolitskih i neolitskih arheoloških nalazišta. Planina je krečnjačkog sastava (jurski i kredni krečnjaci) te na njoj dominiraju kraški oblici reljefa. livade i pašnjaci daju Stolu i njegovoj neposrednoj okolini poseban izgled. Kraljevići Marku i Vili Ravijojli. Šume. Izgrađen je od jurskih i krednih krečnjaka i veoma dobro pošumljen. pripada grupi Karpatsko-balkanskih planina. Predstavlja razvođe između izvorišnih krakova Porečke reke i Peka. a zimi za razne smučarske discipline. koji je sa Severnim Kučajem spojen preko Tatarskog Visa i Babinog Mašila. Najviši je Crni vrh sa 656 metara . nudeći vidikovce po retkim proplancima koje srećemo na ovom prostoru izuzetno guste i bujne šume. severozapadno od Stola. Dobro je pošumljena. Mali krš Nalazi se južno od Majdanpeka. nastavlja se na Veliki krš u pravcu severa. Mali i Veliki krš razdvaja prevoj Vrata ili Vraca. Planina je pogodna za planinarenje. Jedan od najlepših vidikovaca u ovom delu Srbije je izgrađen od jurskih krečnjaka. Severni Kučaj čine oštri. Na krajnjem istoku se nalazi brdo Buda kod Kladova. na zapadu je Majdanpek. Prostire se južno od Donjeg Milanovca i Đerdapske klisure.Liškovac Liškovac je karpatska planina istočne Srbije. Mali stol Sastavljen od jurskih krečnjaka i visok je 897 m. Od planine Veliki Greben odvojen je dolinom reke Vratne. Severni Kučaj uglavnom čine stene kristalastih škriljaca. Stol Desetak kilometara severno od Bora na prostoru od oko 3 km u prečniku nalazi se planina Sto ili Stol. Severni Kučaj Prostire se između Golubačke klisure (Đerdap) i Peka. na istoku je Porečka reka i preko nje planina Veliki Greben. gde putevi najčešće idu po samom vrhu grebena. delom je u granicama nacionalnog parka Đerdap. To je planina Istočne Srbije i nalazi se između Donjeg Milanovca i Tekija. Šomrda se nalazi u istočnoj Srbiji. alpinističko i sportsko penjanje. Veliki Greben Veliki greben je planina u istočnoj Srbiji. Planinski predeo se prostire severno od Kučeva i Majdanpeka. Lepenski Vir. Sa najvišom tačkom Garvan (929 m). na jugu je Šaška reka i preko nje planina Mali krš. Nalazi se oko petnaest kilometara severno od Bora. pripada grupi Karpatskobalkanskih planina. U narodnom predanju je poznat po hajducima. Resava Resava je predeo oko istoimene reke u Istočnoj Srbiji. Nalazi se u blizini Donjeg Milanovca. izuvijani grebeni. Od Miroča na severu ga deli dolina reke Vratne. Na Severni Kučaj se nadovezuje masiv Liškovca. Šomrda Smatra se delom Severnog Kučaja. Vrh planine Stol nalazi se na nadmorskoj visini od 1156 m. Šomrda. Geološku građu grebenskog dela čine pretežno prekambrijumski gnajsevi. visoka je 803 m. granita i gabra. Još južnije je Deli Jovan. Na jugu se nalazi Mali Miroč kojeg nekoliko metara deli od statusa planine. Prostire se u blizini Donjeg Milanovca. Najviši vrh. samo manji deo čini krečnjak. Stol predstavlja izazov za planinarsko osvajanje. Planina obiluje atraktivnim alpinističkim terenima i lepim prostranim livadama bogatim lekovitim travama.

Južno je planinsko područje Golak. To niže planinsko područje se naziva Golak. Devica Južno od Sokobanje. Bukovik je spada u gromadne planine. Na više lokaliteta ima šumskih kompleksa.nadmorske visine. prolazeći kroz pitoma planinska sela Miljkovac. koja se nalazi na desetak kilometara severozapadno od Bora. Raščlanjena je izvorištima više rečica koje teku ka Velikoj (Jovanovačkoj) reci na severu. Kalafat Kalafat se prostire severno od Niša. zapadne padine čine kredni krečnjački sedimenti. Prečnik osnove kupe je 2 km. nalazi se planina Devica. jugoistočno je Tupižnica. Ježevica Južno od Crnorečke kotline. Na zapadu je Ozren od koga je odvojena prevojem preko koga vodi stari put od Niša do Sokobanje. Dostiže visinu od 770 m i sa bočnom kupom Tilva Mika (626 m) čini jedinstvenu celinu. kilometara Tilva Njagra Tilva Njagra nalazi se na prostoru između Brestovačke banje. Najviši delovi su izgrađeni od jurskih krečnjaka. S obzirom da se izmedju završetka ovog dela i početka Svrljiških planina (kod sela Oreovac) nalazi prevoj preko koga se odvija saobraćaj izmedju Niša. Mutnice. Veliki Krš je dugačak 9 km i širok 3 km. Istočna Srbija (južni deo) Baba Nalazi se južno od magistralnog puta Paraćin . pa sve do njenog ušća u Dunav i nalazi se u nacionalnom parku Đerdap. Golak Planine Ozren i Devica se u pravcu juga spuštaju ka Toponičkoj reci i slivu Svrljiškog Timoka. Planina je na zapadu sa većim nagibom prema fosilnoj udolini (Ražanjska presedlina). Nalazi se petnaestak severno od Bora. jugoistočno od Boljevca nalazi se Ježevica. Zapadno je Rtanj. Prostire . Bukovik Bukovik je rodopska planina u istočnoj Srbiji na tromeđi — razvođu Sokobanjske. Plane i D. a na jugu ka Moravici i Južnoj Moravi. Svrljiga i timočkog okruga. Veliki Greben se pruža istočne od sliva Porečke reke. Planinski greben je izgrađen od jurskih krečnjaka. Izgrađen je od jurskih krečnjaka. Predstavlja najizrazitiju paleovulkansku kupu u Crnorečkom andezitskom masivu. južno je Mečji vis i Slemen. to je uzak i nazubljen krečnjački planinski venac blage strane okrenute jugozapadu i veoma strmih stena okrenutih severoistoku. Baba 657 m. Zapravo postoji dilema da li je ovo posebna planina ili zapadni obronak Svrljiških planina. sa najvišim vrhom V. Najviša je tačka Bukova glava (894 m). Borskog jezera i Zlota. Vrelo i Jezero. neposredno kraj grada kao i Seličevica. izgrađen je od paleozojskih kristalstih škriljaca. istočno od železničke pruge Bor-Majdanpek. Vizak Troglavi vrh u neposrednoj blizini planine Stol u pravcu severa. ipak se može prihvatiti da je Kalafat posebna planina. izmedju sela Lešje. Šumovita planina pored magistralnog auto puta. nije turistički iskorišćena.Zaječar (desetak km od Paraćina prema Zaječaru). Niska planina pruža se u pravcu jugozapad—severoistok i ima oblik slemena. istočno od planine Stol. Veliki Krš Veliki Krš je planina visine 1148 m. Aleksinačke i Paraćinske kotline.

na istoku je Rtanj. Rtanj Rtanj je planina koja se nalazi u istočnoj Srbiji. Sa Rtnja se kad je vedro vreme vide Dunav. .se u pravcu zapad – istok. Prostire se oko 5 km jugozapadno od Soko Banje i severoistočno od Aleksinca. Kopaonik. Avala. podigla supruga Greta. Severna strana planine prekrivena je šumama i pašnjacima. Stara planina. sela Kamenica. Po najvišem vrhu Aleksinčani ovu planinu nazivaju Leskovik smatrajući da je Ozren samo greben ove planine koji je okrenut ka Soko Banji. Južno od Rožnja nalazi se Bovansko jezero. Mečji vis Prema nadmorskoj visini je planina. Neumorni i neumoljivi tragači za zlatom u nekoliko navrata su dinamitom razrušili kapelicu posvećenu Svetom Đorđu na vrhu planine. a prema selima Lukovo i Mirovo u kaskadama. koju je svom mužu Julijusu Minhu. obrasla autohtonim biljnim vrstama i obiluje izvorima pitke vode. Istočno od Ozrena nalazi se planina Devica. Prema nadmorskoj visini je srednja planina. Dužina pružanja je nekih 20 kilometara. sela Vrelo. tj. od sela Čamurlija na zapadu.Knjaževac. vodopad Ripaljka i izletište Kalinovica. Vrh je livada sa kojeg se pruža lep pogled. Nalazi se između planine Ježevice na severu. Zapadno se nalazi planina Baba. Matejevac i Knez Selo na jugu. U geološkom sastavu preovlađuju mezozojski krečnjaci. Izdužen je uporednički oko 30 km i asimetričan u meridijanskom profilu. Slojeviti kredni krečnjaci čine geološki sastav. Viši delovi planine sačinjeni su od niskometamorfnih kristalastih škriljaca iz paleozoika. nadomak Boljevca. Ozren Ozren je planina u istočnoj Srbiji. predeo zapadno od Sedog vrha prema Subotincu i Aleksincu na jug čine paleozojski sericitski škriljci. Na vrhu Šiljak nalazi se od 1932. Paješki kamen Istočno od Svrljiških planina.jugozapad južno od prevoja Čestobrodice. a širina ne prelazi 10 km. Planinarska udruženja organizuju svake godine dva tradicionalna uspona na Rtanj. istočno je Tupižnica južno Devica. Slemen Planina srednje visine (1099 m) nalazi se između Boljevca na severozapadu i Knjaževca na jugoistoku. Prema severoistoku se strmo obrušava. Najviši delovi planine izgrađeni su od masivnih i bankovitih jurskih krečnjaka. godine kapelica koja je danas u ruševinama. do krajnje istočne granice. dok severne padine čine stariji krečnjaci iz jure. Najveći i najviši deo planine izgrađen je od krednih sedimenata. Rožanj Nalazi se između Samanjca na severu. Zapadno se nalazi Tumba. Samanjac Prostire se pravcem severoistok . Na planini Ozren nalazi se veliki broj izletišta sa razvijenom turističkom infrastrukturom: izletište Ozren. Zapadno od Mečjeg visa prolazi put Boljevac . kao i Grbavče. bivšem vlasniku rudnika na Rtnju. Okruženje predstavljaju grad Niš. južno od planine Tresibabe i severoistočno od Bele Palanke nalazi se Paješki Kamen. severno Mečji vis. ali je za uspon na nju potrebno savladati visinsku razliku od svega 300 metara. Kopajkošara i Cerje na severu. na severu su Kučajske planine. najviši vrh je Leskovik 1174 m. Božićni i Vidovdanski. U pravcu istoka preko Šugrinske reke nalazi se Zaglavak i Stara planina. Bukovika na jugozapadu i Sokobanjske kotline na jugoistoku. južno je planina Rožanj. dok Kamenički vis i terene zapadno i jugozapadno od njega (sve do Crnog vrha 685 m) grade krečnjački mezozojski sedimenti. planine Slemen na jugu i Tupižnice na istoku. Prostor oko vrha Kalafat izgrađen je od formacija crvenih peščara iz paleozoika. Vidin sa delom Bugarske. ali je to uzvišenje sa malom relativnom visinom. Monumentalno se izdiže iz Crnorečke doline i završava pravilnom piramidom na visini od 1570 metara. Pripada Karpatskim planinama i sastoji se od krečnjačkog grebena i izrazite krečnjačke kupe na istoku. ogranaka Rtnja na zapadu.

Nalazi se na krajnjem istoku Srbije. Smeštena je na teritoriji sledećih opština: Zaječar. Svrljiške planine Nalazi se između gornjeg toka Svrljiškog Timoka. Pripada balkanskim planinama. Planina koja geografski pripada teritoriji opština Svrljig i Bela Palanka. jugoistočno od Svrljiga do Sićevačke klisure i Nišave na jugu. nastala je kao i sve ostale planine te grupe alpskim nabiranjem. veći deo planine je u Bugarskoj gde se nalazi i najviši vrh (Botev 2376 m). Većim delom je bez šumske vegetacije. po čemu je i čitavo poluostrvo na kome se planina nalazi dobilo naziv Balkansko poluostrvo. severno od Dimitrovgrada. poznata je pod imenom Lasovačka planina. Knjaževac. Najveći deo planine izgrađen je od krečnjeka. Naziva se još i Balkan. Po visini se ubraja u srednje planine. Prostor oko Zelenog vrha se naziva Gulijanskom planinom.Stara planina Stara planina je jedina visoka planina Istočne Srbije sa najvišom tačkom u takozvanoj užoj Srbiji.Babin zub. Na najvišem delu Tupižnice je televizijski relej. Šumski prekrivač Tupižnice je proređen. Zabrđe Zabrđe je predeo jugoistočno od Pirota. zapadu i jugu. a na istoku je Zaglavak i Stara planina. Gornjeg i Donjeg Rinja na istoku. u dužini od oko 100 km. Znamenitosti Svrljiških planina su Prekonoška pećina i prerast Periš. severoistočno je planina Ožalj. Ostrovice. Pirot i Dimitrovgrad. a preko njih su nataloženi peščari i mezozojski krečnjaci. pa se na njoj sreću mnogi površinski i podzemni kraški oblici reljefa. Predstavlja prirodnu granicu između Srbije i Bugarske. Najviša tačka je Zeleni vrh sa visinom od 1334 metra. Pripada istočnoj zoni mlađih krečnjačkih planina i ima meridijanski pravac pružanja. Pruža se od Vrške Čuke na severu. južno od Odorovskog polja i Vidliča. . Na jugu su Svrljiške planine. Tresibaba Nalazi se južno od Knjaževca. Prostire se pravcem severozapad-jugoistok paralelno sa Odorovskim kraškim poljem. severno od Svrljiga. Ukupna površina masiva koji se prostire u Srbiji je 1802 km2 . Sićeva. Severno je planina Projić. Najviši istoimeni vrh dostiže visinu od 1162 m. Vidlič Na istočne Srbije istočno od Pirota prostire se krečnjački greben Vidliča za kojeg postoji nedoumica da li je to posebna planina ili deo Stare planine. Prostor koji zauzima je izmedju sela Oreovac na zapadu. na nadmorskoj visini od 1758 m nalazi se jedan od najatraktivnijih vrhova Stare planine . do kojeg vodi automobilski put. Svrljiški Timok čini granicu na severozapadu. šumovita je severna strana planine i predeo između glavnog i severozapadnog venca. severozapadno planina Javorje i Rudina. Tupižnica Tresibaba je planina u istočnoj Srbiji. Mezozojski krečnjaci dominiraju u geološkom sastavu. Nalazi se severozapadno od knjaževačke i jugozapadno od zaječarske kotline. Stara planina spada u mlade venačne planine. i svrljiških sela Gulijan i Beloinje na severu. sa leve strane Belog Timoka. Neposredno ispod krova Srbije – Midžora (2169 m). Dolca. Osnova je od starih stena. Najviši vrh je Guvnište 1413 m. a dalje prema istoku je Rinjska planina sa vrhom Kovina (1205 m). a Trgoviški Timok se nalazi na severoistoku i istoku. do Dimitrovgrada na jugu. Krupca i Moklišta na jugu. a na istoku ima izgled blago nagnutog platoa. a samo delimično niškoj opštini. Jugozapadna Srbija Bandijer Planina se nalazi na granici Srbije i Crne Gore severno od Pljevalja. Na zapadu završava visokim stenovitim odsekom (Lasovački kamen 1160 m). Na planinske pašnjake izgoni se stoka.

divljači. Sa juga je planina Čemerno ograničena dolinom reke Studenice. Na Goliji izviru Moravica i Studenica. ali na pojedinim delovima grebena ima manjih ili većih travnatih proplanaka sa stočarskim kolibama. Karakterističan greben vezuje više vrhova. Pripada starovlaško-raškim planinama. Giljeva Giljeva je planina u Srbiji koja se nalazi južno od Sjenice prema granici sa Crnom Gorom. Pripada dinaridima i izgrađena je od paleozojskih škriljaca i oaza dacita i andezita. Pored šumskog prostranstva Čemerno je poznato i po velikoj površini na kojoj raste borovnica. a sa severa dolinama Dubočice i Borošnice i znatno je raščlanjena dolinama njihovih pritoka. Dok je najviši vrh izgrađen od jurskih. istočno Gradina. Planina je bogata četinarskim šumama. a odlukom Vlade Republike Srbije. zapadno od planine Ovčar. južno Kukutnica. sa severa je obrastao šumom dok su na jugu travnate padine. Najveći deo planinskog temena je pod šumom. Gola brda Prostire se južno od planine Ožalj. Golija Prostire se između Ivanjice na severu i Novog Pazara na jugu. Nalazi se oko 18 km severozapadno od Ivanjice. a njen najviši vrh se nalazi na 1617 m. na jugu Veliki Rzav. južno od Zapadne Morave. trijaski masivni krečnjaci i mermeri. Gajeva planina Nalazi se na granici Srbije i Bosne i Hercegovine. Nalazi se istočno od Priboja. Javora i Tisovice. . severno od Dragačeva. Presječke reke i Uvca. Parkom Prirode. Planinu u geološkom smislu čine trijaski krečnjaci. Čemerno Planina Čemerno se pruža od zapada ka istoku na dužini od oko 21km. Severno je BiH i reka Lim. Zapadno je planina Javorje. Na istoku je Moravica i preko nje Krstac i Golubac. Geološki sastav čine masivni kredni krečnjaci. Čemernica Prostire se između Mučnja. Debela gora Nalazi se jugozapadno od Ovčar Banje. Geološki sastav čine paleozojski škriljci. Od strane UNESCO-a je proglašena Rezervatom biosfre. Na istoku je reka Sutjeska i dalje planina Bič. U pravcu jugoistoka se nalazi visoravan Jabuka. Najviši vrh Golije je Jankov kamen 1833 m. severoistočno Sedalac. ona je jedna od najlepših i šumom najbogatijih planina u Srbiji. veći deo jugoistoka planine izgrađen je od trijaskih krečnjaka.Bič planina Između Poblaćenice na zapadu. Teme planine Čemerno je znatno suženo. Jugozapadno su obronci Zlatibora. izvorima. šumskim i lekovitim biljem i ima izvanredne terene za smučanje. rečicama punim ribe. To je krečnjačka visoravan sa najvišim vrhom Belom stenom od 1482 metra. Trijaski krečnjaci su u geološkoj građi najprisutniji. Na njoj ima i glacijalnih tragova. Lima na severu i istoku i planine Pobijenik na jugu prostire se Bič planina. Budeč Zapadno je Zlatibor. Raške na istoku i Sjenice na zapadu. severno od Pljevalja. Blagaja Na severu je Đetinja i Požeška kotlina. Prostire se na obodu Pešterske visoravni i nadovezuje se na Jadovnik i Ozren na severozapadu odnosno Bihor na jugu.

Najviši deo planine izgrađen je od mezozjskih krečnjaka znatne debljine i čistoće.Bijelo Polje. Pripada dinarskom sistemu planina i pruža se u pravcu severozapad-jugoistok u dužini od 30 km. od kojeg se duž severozapadnog podnožja odvaja put za Sjenicu i Novi Pazar. Gradina sa poznatim arheološkim nalazištem (849 m). zapadno je reka Moravica. U pravcu severozapada na nju se nastavlja Ovčar. Jelica Planina Jelica predstavlja prirodnu granicu između Dragačeva i čačanske kotline. Na širokom temenu planine su pašnjaci i livade. a najviši vrh je Katunić ( 1732 m ). a na istoku su Rudine. u pravcu jugoistoka se nalazi Troglav. po kojima su rasute kuće sela Stranjana i stočarske pojate. Središnji i najviši deo starovlaške planine dinarskog sistema izgrađen od trijaskih peščara i krečnjaka. Širi pojasevi šume pružaju se po strmijim stranama prema Mileševskoj reci. Nalazi se zapadno od Sjenice. Na istoku se naslanja na zapadne obronke Golije.300 metara.5 kilometara i u širini od oko 2 km. Istočni deo Javora je blago zatalasana površ prostranih livada prošaranih šumarcima. nalazi se planina Jadovnik. Na severozapadu se nalazi planina Kovač. Jarut Nalazi se severno od Tutina i istočno od Novog Pazara. Severno se nalazi planina Jarut.Golubac Nalazi se južno od Požege i severno od Ivanjice. Na jugoistoku se nalazi Bandijer. gde se ujedno nalazi i planinarski dom u neposrednoj blizini Sopotničkih vodopada na 990 metara nadmorske visine. Duga je 12 km. Severno od nje nalazi se Gajeva planina. Rajački vis (818 m) i Stjenik . na visini od 1. Severno je Velika Ninaja. a na zapadu se graniči sa krečnjačkim masivom Murtenice. na jugu je granica sa Crnom Gorom. severno od crnogorskih Pljevalja i zapadno od Priboja nalazi se planina Javorje. Gradina Gradina ima dinarski pravac prostiranja duž granice Srbije i Crne Gore. između dolina Lima. Ima mnogo livada i četinarskih šuma. Duž jugozapadnog podnožja pored Lima vodi asfaltni put Prijepolje . Javorje Na krajnjem jugozapadu Srbije. pretežno bukove šume. Geološku građu čine pretežno paleozojski sericitski škriljci. Na Jabuci je u II svetskom ratu poginuo i mali bombaš Boško Buha po kome su nazvani memorijalni prostor i turističko naselje. Javor Javor se proteže severoistočnom granicom opštine Nova Varoš u dužini od 16 km. pa se u tom delu razvila tipična kraška hidrografija. Prostire se u zapadnoj Srbiji nekih 15 km jugoistočno od Prijepolja. koji se pruža u pravcu-SZ-JI u dužini od 3. već po tome što su se tu borili vitezovi i "kroz prsten jabuku streljali". Hum Nalazi se zapadno od Tutina. Čini obod Pešterske visoravni. Verinje (874 m).) i Prvi balkanski rat te ukazuju na burnu istoriju ove planine. Najviši vrh je Crna stena (929 m). Brojni šančevi vezani za Prvi srpski ustanak. Visoravan Jabuka Jabuka se nalazi između Prijepolja i Pljevalja. a na zapadu je Pešterska visoravan. Mileševke i Međanske reke. istočno je planina Projić. na severu je planina Javorje. Na planini Jadovnik nalazi se selo Sopotnica. zatim tursko – srpski rat ( 1876 – 1877. istočno je Dragačevo. Reka Vidrenjak na jugu razdvaja Jarut od Huma. Ime nije dobila po stablima jabuka kojih ovde uopšte i nema. na jugu je pogranična planina Gradina. Severno je planina Krstac. Jadovnik Južno od Zlatara. na jugu su Pljevlja.

Kukutnica Planina bogata vodom nalazi se zapadno od Ivanjice. Deo je Prokletijske grupe planina dinarskog sistema mladih venačnih planina. Masivni trijaski krečnjaci prisutni su u predelu Stjenika. manje je poznata i planinarski zapostavljena. Jugoistočni deo Jelice zastupljen je u okolini Kraljeva vrhom Jastrebar (796 m). na levoj obali Lima je planina Pobijenik sa vrhom Borak (1423 m). Prosečna visina je oko 1000 m. a na zapadu se nalazi Pobijenik. u pravcu severoistoka nalazi se planina Jadovnik. na zapadu je Zlatibor. između Rožaja i Ribarića. . Dalje na jugu je Giljeva. Mokra gora Mokra gora je planina koja se većim delom nalazi u Srbiji i manjim delom u Crnoj Gori. Preko Lima. na severoistoku se vezuje za planinu Hum. izgrađen je od trijaskih krečnjaka. Krstac Niska planina dinarskog pravca prostiranja između Kravarićke reke na jugozapadu i reke Bjelice na severoistoku. u njenom podnožju ipak izvire više levih pritoka Lima. duž granice sa Crnom Gorom je krečnjačka površ Kamene gore (1483 m). Nalazi se jugoistočno od Požege.(789 m). sa vrhom Midžor). Geološki sastav je jednostavan. a južno od Priboja i planine Bič. Izgrađena je od trijaskih krečnjaka sa probojima andezita i dacita. Malič Leži zapadno od Golijske Moravice na pola puta između Arilja i Ivanjice. Nešto severnije od ovih visoravni. ali i najveći deo planine izgrađen je od paleozojskih sericitskih škriljaca. Najviši vrh izgrađen je od tamnog efuzivnog dijabaza. Kamena gora Na jugozapadu regiona. mnoge druge stene uzimaju učešće u građi ove geološki raznovrsne planine. a jugozapadno je planina Golubac. južno je vrh Češalj (1381 m) i dalje Mučanj. Koštan polje Kraško polje se nalazi između Jaruta na jugu i Velike Ninaje na severu. Severno od Kamene gore su travne i šumovite visoravni Jabuka i Babine (Brašansko brdo 1305 m). Iako je po visini druga planina u Srbiji bez pokrajina (iza Stare planine. krednih krečnjaka ima na više mesta. Istočno se nalazi pešterski Crni vrh. Na severu je Pešter. Najviši vrh. Dalje na istoku su Sopoćani i Novi Pazar. na zapadu je Ozren. Severno je Budeč. Komaran Komaran je predeo koji se prostire zapadno od Brodareva. Severoistočno je Dragačevo. na severozapadu je planina Žilindar. Iako je zbog krecnjačkog sastava siromašna vodom. U geološkom sastavu dominiraju trijaski krečnjaci. Nalazi se severozapadno od Nove Varoši. na levoj obali Lima. Krstača Krstača se nalazi na granici Srbije i Crne Gore zapadno od Tutina. od Zlatara na jugu odvaja ga reka Bistrica. Kilavac Nalazi se južno od Sjenice. Kitonja Starovlaška planina se prostire južno od Zlatibora. U geološkom sastavu dominiraju trijaski krečnjaci. jugoistočno od Kamene gore duž granice sa Crnom Gorom. serpentini se prema istoku često javljaju. izgrađenim pretežno od serpentina i najvećim delom je pošumljen.

jugoistočno je visoravan Babine i dalje visoravan Jabuka. Zapadni deo Mokre gore na granici Kosova i Crne Gore takođe se naziva Suva planina. kroz koju protiče Zapadna Morava. Peštersko polje je kraško polje u jugozapadnom delu Srbije na Pešterskoj visoravni. sem krajnjeg južnog dela koje sačinjavaju serpentiniti. Peštersku visoravan i okolne planine karakterišu šumsko-travni pejzaži. kraški predeo. a zajedno sa planinom Kablar pravi Ovčarsko-kablarsku klisuru. Javorom. a širinom od 8. ali je najveći deo bezvodan. posebno oštroj tokom zimskog perioda. na nadmorskoj visini od 1160 metara što ga čini jednim od najviših na Balkanskom poluostrvu. Okolno stanovništvo te manastire naziva Srpskom svetom gorom. Kroz Peštersku visoravan protiču reke Uvac. planinom Ozren. Zahvata površinu od 63 km². bogatstvo divljači. svež vazduh. Jablanica i Grabovica. Smešteno je između planina Giljeva. Pešter je poznat po specifičnoj mikro-klimi. Pešter Pešterska visoravan (poznata i samo kao Pešter) je kraška visoravan (nadmorska visina od 1100-1250 m) u jugozapadnoj Srbiji. pravcem severozapad-jugoistok. Reke Boroštica. a na jugoistoku planina Giljeva. Pešterska visoravan je pogodna za ispašu ovaca (kraj je poznat po proizvodima koji dolaze od peštersko-sjeničkih ovaca. Zapadno je planina Projić. sa dužinom od 13. od Mokre gore prema jezeru Gazivoda nalazi se Mokra planina. Posebno se ističe retka i zaštićena zajednica molike. Mokra planina Severno i severoistočno od Mokre gore i njenog vrha Ruica (1814 m) na granici sa AP Kosovo. Pešter je sa svih strana okružena planinama: Golijom. Južna šumovita strana je strmija od severne i u donjem delu se naziva Podgor. Najviši vrh je visok 958 m. Ozalj /Ožalj Nalazi se jugozapadno od Priboja i severno od Pljevalja. na samoj administrativnoj granici AP Kosovo i Metohija između Ibra i Belog Drima. desna pritoka Ibra. Geološki sastav čine pretežno serpentini. Na vrhu se nalazi televiziska antena i predajnik RTS-a. Kao deo ove planine ponekad se smatra i deo Starog Kolašina do Kosovske Mitrovice iako se na tom prostoru mogu izdvojiti Mokra planina i Suva planina. Jarut i Ninaja. specifični kraški oblici reljefa. Polje je izgrađeno od krečnjaka.5 kilometara. Giljeva i Žilindar. Zlatarom. Njen najviši vrh (Oklačka glava 1729 m) nalazi se na administrativnoj granici. Dno je prekriveno kvartarnim jezerskim i rečnim nanosima. a na visoravnima postoje vrtače dubine od 10 do 15 metara i širine 33 do 50 metara. Istočno se nalazi jezero Gazivode koje je nastalo pregrađivanjem reke Ibar. Mučanj Na severu je planina Kukutnica. a vrh se nalazi 10.5 km zapadno od centra Čačka. na istoku reka Grabovica. Jadovnikom. 693 m) koju od Jadovnika razdvaja Skudlanska rečica. a granica može biti i Crna reka. Geološku građu viših delova čine masivni trijaski krečnjaci. Najviši vrh je Pogled (2155 m). nalazi se na jugozapadu Srbije. Ozren Jugoistočni deo prijepoljskog kraja zahvata planina Ozren ( najviši vrh Revuša 1. . Zapadno se nalazi planina Žleb (2365 m) iza prevoja preko kojeg su povezani Peć i Rožaje. Vapa. Žilindar. Ovčar Ovčar je planina u Zapadnoj Srbiji. Severno je planina Pobijenik. Velikog Rzava i Grabovice. izvori hladne vode. Šumsko i hidrografsko bogatstvo su karakteristike ove planine. Jedan deo je pod šumom. na istoku planina Kilavac. poput pešterskog sira). Tuzinjska i Brnjička reka predstavljaju najpoznatije ponornice u našoj zemlji.Mokra Gora se proteže uporedničkim pravcem. ukupno postoji 12 manastira i par crkvica koje se nalaze na putu ka Ovčaru. Nedaleko od planine se nalazi poznata Ovčar banja. Na području Ovčara i Kablara nalaze se brojni manastiri. na jugoistoku Čemernica se svojim obroncima uzdiže iznad Presječke reke. Mogla bi se smatrati i delom Mokre gore. Na severoistoku je Sjenica. Najviši vrh je Jerinin grad (1534 m) krečnjačkog je sastava.

Raška U užem smislu. Snažna vulkanska aktivnost stvorila je uslove za pojavu rudnih žica (galenit. Krivača je trovrh sa vrhovima približne visine pri čemu je najistočniji vrh i najveći. gornji i srednji tok Ibra. Pretežno je obrasla šumom. pirit. Radočelo Planina je smeštena na levoj strani reke Ibar. Njima se navećim delom kretala trgovina sve do izgradnje ibarske železnice. Rudina Nalazi se na tromeđi Srbije. Dolinama desnih pritoka Studenice i izvorišnih krakova Brvenice. Ponikve se nalaze zapadno od Užica. Ponor Nalazi se jugoistočno od Tutina. Stari (Ibarski) Kolašin Ibarski Kolašin je oblast u dolini gornjeg Ibra između Rogozne. Najviši vrh sastavljen je od karbonskih metamorfisanih kvarcnih konglomerata. a u severoistočnom delu od kristalastih škriljaca gornje-karbonske starosti i stena dijabaz-rožnačke formacije. dacita. oko 12 km zapadno od varošice Ušće između manastira Studenica i Gradac. Projić Nalazi se jugozapadno od Priboja. riolita i njihovih tufova. Na jugu se naslanja na Goliju. o čemu svedoče ostaci troske i drugi rudarski tragovi. Ponor je planinski predeo između Mokre gore i Ibra na krajnjem jugu jugozapadne Srbije. Planina Javorje je na zapadu. u raznovrsnom geološkom sastavu preovlađuju metamorfne stene paleozojske starosti. Rogozna se sastoji najvećim delom od vulkanskih stena andezita. Studenički mermer je u stvari radočelski mermer.Pobijenik Nalazi se između Prijepolja i Priboja. Najveće uzvišenje je Crni vrh 1504 m. Rogozna Rogozna je planina 10-12 km jugoistočno od Novog Pazara. Mokre Gore. Dolinama pritoka tih reka raščlanjena je na dugačke kose veoma strmih strana. mestimično znatno proredjenom. sfalerit) koje su u srednjem veku eksploatisane. Preko Rogozne je prolazio karavanski put koji je povezivao Bosnu sa Skopljem i Solunom. Pruža se pravcem jugozapad severoistok u dužini od oko 20 km. Sa zapadne i severne strane planina je obuhvaćena dolinom reke Studenice koja je odvaja od planine Čemerno. Ponikve Kraška površ Ponikve ima srednju visinu od 900-1000 m i na zapadu prelazi u planinu Taru. tamo gde Ibar naglo . Crne Gore i Bosne i Hercegovine. severno od Pljevalja. Na planini se ističe paleovulkanska kupa Jelač-grad.jugozapad. pojam Raške se odnosi na sliv srednjeg Ibra i slivove njegovih levih pritoka Raške i Studenice. koja ga odvaja od Štavice i rožajskog kraja.jugoistok (dinarskim pravcem) na levoj obali reke Lim. leve pritoke Ibra. Ovo je planinski venac dužine oko 15 km pravca severoistok . izvijen prema jugoistoku. Smeštena je u trouglu koji sačinjavaju reka Raška. a Ožalj na istoku. Prostire se pravcem severozapad . kada je varošica Raška preuzela glavnu ulogu utovarno-istovarne stanice za robu većeg dela Noviopazarskog sandžaka. Ponor čine šumoviti obronci Mokre gore iznad sela Mojstir. Obrasla je gustim šumama. Kosova i Ribarićke Klisure. On počinje od Ribarićke Klisure. U širem smislu. pojam Raške se odnosi na celo područje jugozapadne Srbije. koje je u srednjem veku pripadalo Raškoj državi. raščlanjena je na visoke kose i veća uzvišenja: Krivaču od 1643 metra na severozapadu i Vrhove od 1533 metra nadmorske visine na jugozapadu.

Oni određuju podjelu Starog Vlaha na Zlatiborski Stari Vlah (obuhvata Zlatibor). u slivu Moravice i Uvca severno od Sjenice. Tolišnice. Na severoistočnoj strani su Rača i Solotuša. kod Bogutovačke Banje i u selu Magliču. Na Starom Vlahu se nalaze planine Zlatibor i Zlatar. gospodar . Stari Vlah je administrativno raspoređen u okvirima Zlatiborskog i Moravičkog okruga. Ime je možda dobila od Nina Belova. Jaruta na jugu. Moravički Stari Vlah (obuhvata sliv Moravice) i Zlatarski Stari Vlah (obuhvata Zlatar). Širina planine dostiže oko 10 km. južno od Kokinog Broda. Livadske površine su prostranije na severu u donjem delu sliva Lopatnice. Dakle slivno područje jezera Zaovine pripada Tari (u užem smislu). Pavlovska livada (1150 m). Veći deo planine je pod šumama. Ponekad se naziva i Visoka Tara. Arilje i Ivanjicu. Beli Rzav i Derventa (vrh Zborište 1544 m). Ona je severozapadni nastavak Tare. preko prevoja Šargan vezuje se za Zlatibor na jugoistoku. Tara u užem smislu ili Ravna Tara deo je masiva sa Kaluđerskim barama i krečnjačkom visoravni između sledećih reka: Drina. Kom (1177 m) i drugi manji. a u pravcu jugozapada Golija. a radi zaštite izuzetnih prirodnih vrednosti koje ono poseduje Skupština Srbije je 1981. pa je stočarstvo karakteristična delatnost. Najviši delovi planine su izgrađeni od serpentina. Borošnice. Rača. Najviši vrhovi su Bučje (1084 m). gde se oslanja na ogranke Zlatibora. Prevoj Čemerišta je veza i granica između Zvijezde i Tare. Prijepolje. Troglav Troglav je okruglasta planinska masa između doline Ibra. Diže se severno od Nove Varoši. Lopatnice. Na sever se prostire do Bajine Bašte. velikog vojskovođe iz vremana 2000 godina p. a završava se kod sela Čabre na ušću Jagnjeničke reke. Novu Varoš. Užice. Stojkovačka planina Nalazi se između planine Čemerno na severu i planine Radočelo na jugiistoku. Tara je oivičena dubokim kanjonom reke Drine. Najviši vrh Zvijezde i čitavog područja Veliki Stolac nalazi se u Bosni. Područje planine Tare sačinjava najzapadniju skupinu iz grupe Starovlaških planina. Konjska reka. kao i delove opštine Sjenice. u dolini Ibra. Na osnovu dugogodišnjih proučavanja i istraživanja ovog područja. Otuda i vodi ime – vlah je bio naziv za stočara. Obuhvata oblasti severno od reke Lima i istočno od Drine. Spada u najšumovitije planine Evrope. posebnim Zakonom područje Tare proglasila za Nacionalni park. Jako je disecirana brojnim kratkim dubodolinama i jarugama.e. dok su delovi prema Ibru i Bogutovcu siromašni šumom i odlikuju se velikim erozivnim površinama. Zvijezda se nalazi u trouglu između sela Rastište i Jagoštica i kanjonskog dela Drine (vrh Veliki kraj 1444 m). dok se ogranci planine spuštaju ka kremanskoj dolini i dolini reke Đetinje. Ime slovenskog boga ratnika iz prethrišćanskog perioda Troglava sačuvano je u imenu ove planine. Stari Vlah Stari Vlah je istorijska i geografska oblast na jugozapadu Srbije. Geološki sastav čine mezozojski karbonatni sedimenti probijeni magmatskim dijabazima. Čajetinu. Golije na severu i Novopazarske kotline na istoku. Obuhvata opštine Priboj. koji u narodnom verovanju postoji kao bog Bak. kao i greben koji ide od Rastišta do prevoja Čemerišta. Nalazi se između Sjenice i Novog Pazara.skreće iz severo-istočnog u jugoistočni pravac. Tikva Tikva se nalazi na prostoru Starog Vlaha. Na zapadu je planina Kitonja. Stari Vlah je planinska regija. Na zapadu je Ivanjica.n. Tara i Zvijezda Tara (1544 m) sa susednom Zvijezdom (1643 m) diže se nad Drinom. Oblast je bogata vodom. Ninaja (Velika Ninaja) Prostire se između Peštera na zapadu. jugozapadno od Kraljeva i predstavlja neposredno okruženje Bogutovačke banje.

Hercegovine i Polimlja. Obuhvata predele triju opština Republike Srbije: Čajetinu. Semegnjevom i Jablanicom. Južna i istočna granica Zlatibora su reke Uvac i Veliki Rzav. Čigota (1422 m).Austrougarskom i Turskom. Nalazi se u sklopu severnokopaoničkih planina. Omeđena je tokovima Gvozdačke reke na jugu. nju čine i donekle izolovani grebeni Homar i Suhar. Dug je 22. Zlatibor Zlatibor je najpoznatija starovlaška visoravan. Pruža se pravcem severozapad-jugoistok. granične oblasti između Raške. Vukovije Zapadno od Baljevca nalazi se Vukovije. dugačka je 30 km. kao i klimatsko lečilište. Zlatibor se nalazi na severom delu oblasti Stari Vlah. Na zapadu se Zlatibor graniči sa Republikom Srpskom. Ninaja je složene morfologije. brezom. Najviši vrh je Ljukten 1216 m. Na Goču je izvorište mnogih potoka i rečica koje otiču prema Zapadnoj Moravi na severu i Rasini na jugu. Brezanske reke na istoku i Sokolje na severu. a široka i do 15 km. Pruža se od severozapada ka jugoistoku dužinom od oko 75 km. Pripada starovlaškim planinama. Jedan njegov deo je . selima Mokrom Gorom. Na Homaru je i najviši vrh Ninaje-Suhi krš (1462 m). Stari naziv za planinu Zlatibor je Rujno (Rujan) čije ime potiče od žbunaste biljke ruj (Rhus cotynus) kojom je čitava oblast bila veoma bogata i koja se koristila za štavljenje i bojenje kože. Vranjača Nalazi se zapadno od Tutina na granici sa Crnom Gorom. Mileševke i Bistrice. Zlatibor je oduvek imao veliki pogranični značaj. Murternica (1480 m) i drugim manjim sa kojima zajedno čini Zlatibor u širem smislu. Kopaonička grupa Baba Baba (953 m) je planina kopaoničke grupe koja se prostire severno od Studene i Ravne planine. zapadno i jugozapadno od Goča i istočno i jugoistočno od Stolova. a sa strane znatnim delom i od serpentina. Površ je okružena uzvišenjima: Tornik (1496 m). takođe na granici sa Crnom Gorom. Pruža se u pravcu zapad—istok oko 10 km. Dalje jugozapadno se nalazi Golija. javorom. Zbog rudnog bogatstva i raznovrsnosti nazivaju ga i srpski Ural. To je. Uvca. Prostire se južno od Nove Varoši i istočno od Prijepolja. Najviši deo je sastavljen od kristalatih škriljaca. Žilindar Nalazi se na južnom obodu Pešterske visoravni i na granici Srbije i Crne Gore. Severno je planina Hum. Zlatar Zlatar (najviši vrh Golo brdo 1627 m) se nalazi između reka Lima. Površina Goča obrasla je bukovom i jelovom šumom. Prostire se na površini od oko 300 km². peridotitki lakolit i jedna od najvećih serpentinskih masa u Srbiji. Vranjača je produžetak Krstače koja se nalazi u pravcu zapada. Kopaonik Poznat je i kao Srebrna planina. hrastom kitnjakom. Na brdu Cigli kod Jablanice i danas se raspoznaje granica Srbije sa dvema carevinama .lova. dosežući u srednjem delu širinu od oko 40 km. a severozapadno je Radočelo. Na nekim kartama planina se naziva Kruščica. To je jedna od najprostranijih planina Srbije i prostire se istočno od Ibra. po biljnom svetu smatra se jednom od najbogatijih planina Srbije. a širok 12 km. Poznato je letovalište i zimovalište. Užice i Novu Varoš u Zlatiborskom okrugu. Goč Planina se prostire južno od Zapadne Morave iznad Vrnjačke Banje.

Na ogolićenim obodnim delovima planine prisutna je recentna erozija sa ekscesivnim karakterom. zatim se penje ka Velikoj ogledni (1359 m) i talasastim grebenom Vrata (1072 m). na kome se nalazi mauzolej čuvenog srpskog prirodnjaka po kome je dobio ime. dok se na jugu obronci ove planine spuštaju do sela Gokčanica. Ravna planina Prostire se između Studene planine na zapadu. i Krš (1256 m). Željin Na desnoj strani ibarske klisure. kao i dolinom Ribnice iz pravca Kraljeva. severno od Željina. Kavgalija (1356 m). Ceo masiv je dobio naziv po velikom rudnom bogatstvu koje je na njemu eksploatisano još od srednjeg veka. južne su obešumljene i tu je razvijeno stočarstvo. Šatorica (1750 m) i Oštro koplje (1789 m). Ranije je smatran Rodopskom. istočno od Ibra. a severoistočno se nalazi Goč. sa najvišim vrhom Usovicom (1375 m) u severozapadnom delu. oko koga se nalazi baza vojske Srbije. a na severu se preko Popove reke vezuje za Studenu planinu. Karaula (1352 m). Karaman (1936 m). Gobelja (1834 m). Najviši vrh je Željin (1784 m) je kupa elipsastog oblika koja se izdiže nad gustim šumama. Glavni planinski greben je stolastog oblika dužine oko 12 km na pravcu sever-severozapad-jug-jugoistok. završava sa Javorcem i njegovim vrhom Žurla (869 m). a na njima se nalazi i tvrđava Maglič. Žaračka planina Žaračka planina (1051 m) pripada kopaoničkoj grupi. Sa svih strana je omeđen rasedima te ima karakter horsta. Ribnice i Brezanske reke. Sa severa je ograničena dolinom Brezanske reke. sada se svrstava u dinarske planine jer je njegovo granitno jezgro mlađa. Jugoistočno od Suvog Rudišta greben Kopaonika je sužen i raščlanjen u niz plastastih uzvišenja: Čardak (1590 m). Najviši vrh ove planine kopaoničke grupe je Crni vrh (1543 m). Ozren (956 m) je nastavak Stolova prema severu. do Gokčanice i Ibra na jugu i jugoistoku. od zapada ka istoku na dužini od oko 15km. Severno se . a na njegovom širem prostoru je smešten čitav niz kulturno-istorijskih spomenika iz perioda od XII do XV veka. tercijarna intruzija. oko koje se dižu Suvo Rudište sa Pančićevim (Milanovim) vrhom (2017 m) na kome je Pančićev mauzolej. Studena planina Nalazi se južno od Stolova. zapadno od Ravne planine. prostire se do Ibra na zapadu. Goča na istoku i severu. Gokčanice i Rasine nalazi se planina Željin. između kojih su široke presedline. Zapadni obronci Stolova formiraju istočni deo Ibarske klisure. Od Stolova Studenu planinu odvaja Gvozdačka reka. Severne strane te planinske grede su pretežno pod šumom. između Ibra. Sa nje se u svim pravcima razilaze pritoke pomenutih reka. koja od sela Brezne postaje Brezjanska reka. Sa istočne strane Velika livada razdvaja Studenu planinu od Ravne planine. Sa Stolovima se veže od vrha Karaula (904 m) prema Čikeru (1324 m) preko Erskih livada (961 m). oko vrha Cvetalice prisutan je narcis u narodu poznat i kao kaloper. koje su dubokim dolinama raščlanile planinu na dugačke grebene i kose i dale joj u celini zvezdast oblik. Željina na jugu. Na Studenoj su vrhovi: Cvetalica (1056 m). Pruža se. spuštajući se strmo u Jankovu klisuru koja ga odvaja od planine Jastrebac.zaštićena zona pod imenom Nacionalni park Kopaonik u okviru koga postoji 12 rezervata biljnih i životinjskih vrsta. Od Ravnog Kopaonika odvaja se njegov istočni ogranak sa spuštanjem na prevoj Mramor (1140 m). Srednji deo je prostrana fluvijalna površ Ravni Kopaonik. Stolovi Planina se nalazi jugozapadno od Kraljeva. Zapadna granica je reka Ibar. Njegov najviši vrh je Pančićev vrh sa 2017 m nmv. a sa juga Gokčanicom. zatalasana visoravan. Većim delom je pod gustom šumom. Do planine se stiže iz pravca Goča ili od Polumira iz doline Ibra. između reka Jošanice. uglavnom. Planinski greben je travnata poljana. a na njemu se nalazi i najveći skijaški centar u Srbiji. Nalazi se istočno od varošice Ušće.

Pogleda i Kupinjaka i spušta se u dolinu Južne Morave. Glavni greben od Stracimira se proteže na istok preko Svetle stene. Tako se sada . delu javljaju sela. sastavljena od stena paleozojske starosti preko kojih leže tercijarni i kvartarni sedimenti. Kravarska planina Nalazi se severno od Golaka i može se smatrati njegovim severnim ogrankom. Poprečni od Stracimira se proteže na sever preko Krsta. peskovi i gline. smatraju ga jednom od najšumovitijih planina Srbije. Bukovska čuka (1386 m) i Orlova čuka 1306 m). Prema zapadu je ograničena rekom Veternicom. sa dolinom Goleme reke. (1327 m). U vreme nastajanja Alpa. Spada u rodopske planine. a na jugu je Kopaonik. Karpata i Dinarida dogodile su se velike promene na njemu: izdigao se središni deo. ali zbog položaja koji zauzima u odnosu na obe Morave i njihove pritoke može se uočiti i poprečni greben koji. Prostire se na istok do reke Veternice preko koje je Kukavica. Zbog svojih pravilnih. Jastrebac (Veliki Jastrebac) Nalazi se južno od Kruševca i zapadno od Niša. Zmajevca i Mojsinjske planine i spušta se u sastav Južne i zapadne Morave kod Stalaća. severno od Vranja i južno od Leskovca i padine joj se protežu do ovih gradova. između Žegligova i Kosovskog Pomoravlja. U Srbiji se prostire duž administrativne granice Kosova. Na južnom delu planine. a slede ga Valjovska čuka (1207 m). Jastrebac je vrlo stara planina. Južna Morava i Toplica. Južna Srbija (zapadni deo) Crna gora (Skopska) Nazivaju je i samo Crna gora. u geološkom sastavu preovlađuju stare metamorfne i magmatske stene. deo je bez naselja dok se na južnom. preovlađuju nisko metamorfisani škriljci. Južno je Kosovsko pomoravlje. To je planina srednje veličine. Prostire se na jugoistoku Srbije na levoj obali Južne Morave Pčinjskom i Jablaničkom okrugu. Severno od Crnog vrha pa sve do Končuljske klisure planina se naziva i Ostrovica. magmatski grandioriti i klastične sedimentne stene. osim u blizini Ibra gde je dosta ogoljena. Kukavica Kukavica je planina koja se nalazi zapadno od Vladičinog Hana. Zapadno je kosovska planina Prugovac. Nekada stočarski kraj. a severni i južni su se spustili. deli planinu na dva dela – severni. Goljak Planina Goljak na granici uže Srbije i Kosova diže se iznad Sijarinske banje. Ova deoba je sasvim jasna istočno od Stracimira. Na zapadu je Mala Kosanica. Nastala je rasedanjem stare rodopske mase. Zapadna Morava. Kukavica je u pokrivena gustom šumom. Na severu se prostire do Končuljske klisure. iznad Vranja. Najviši vrh je Vlajna (1442 m). Jastrebac je rodopska planina istočno od dinarskog Kopaonika. to jest između Preševa na istoku i Gnjilana na zapadu. U podnožju planine nalazi se Jošanička banja. u stvari. severno Jablanička kotlina. Tumba (1192 m). smrčom i jelom. Furnište (1370 m). to je srednje velika planina na severu Makedonije. Planina je pod šumom. Velike Đulice. Prostorno je nekako uokviren u trouglu koji čine reke: Rasina. Tikva (1405 m). Postojao je još u tercijaru i izdizao se iz tercijarnog mora kao veliko ostrvo. sredinom XX veka.nalazi Ravna planina kojom su spojeni Željin i Goč. Geološki sastav je raznovrstan. Geološki sastav je raznovrstan. kako po visini (najviši vrh Velika Đulica visok je 1491 m). na severu i istoku je Velika Kosanica. uzdižu se dva vrha Oblik (1310 m) i Grot (1327 m). vojska pošumila borom. tako i po prostoru koji zauzima. Obrastao je uglavnom bukovom šumom. preovlađuju graniti i gnajsevi. Na severu je još i Studena planina. predstavlja vododelnicu slivova ovih velikih reka. Jastrebački horst je uporednički izdužen 45 km i čine ga Veliki i Mali Jastrebac izgrađeni od škriljaca. kupastih. strmiji. blažem. Kukavica je imala brojna pašnjake koje je. Venac ovih vrhova. Njegov glavni greben ima pravac istok-zapad. oblika ova dva vrha planine Kukavice se ponekad navode kao zasebne planine.

Puste reke i Jablanice. Od Pasjače je odvaja prevoj Beli kamen. Izgrađena je od metamorfnih kristalastih škriljaca. prisutni su dijabazi. . Medveđa. Južno od sela Arbanaška. javljaju i delovi četinarske šume. Bogat biljni svet uslovljen je bogatstvom vode koje na Kukavici ima na pretek. Razdvaja ih Mrljačka reka. Prostor Radan planine se nalazi u južnoj Srbiji u opštinama Lebane. Na vrhu planine nalazi se Astronomska opservatorija. Obuhvata delove gornjih delova slivova Toplice. Pasjača Prostire se između Vidojevice na zapadu. Rgajska planina Jugozapadno od Vidojevice nalazi se Rgajska planina. Pod Radan planinom u širem smislu podrazumevamo i Sokolovicu. Izdužen je pravcem SZ-JI. složenost geološkog sastava i tektonskih odnosa. Kuršumlija i Prokuplje. Nalazi se severoistočno od Kruševca. dok su se pašnjaci zadržali u blizini naselja. na području opštine Ćićevac na nekoliko kilometara od autoputa Beograd – Niš. Najviš vrh je Bandera visok 1155 metara. zapadno od Lebana i Leskovca. Lepa Gora (Požar) Prostire se između Kopaonika na zapadu. a prevoj Gajtanska vrata deli Prolomsku planinu od Radana. Sastavljen je uglavnom od paleozojskih metamorfnih gnajseva koje mestimično probija granit. Puste reke na istoku i jugu. Bojnik. Nalazi se jugoistočno od Kuršumlije. južno od mesta na kojem se sastaju Zapadna i Južna Morava. Pripada grupi starih rodopskih planina. Vidojevica Vidojevica je planina u jugoistočnom delu Srbije u blizini Prokuplja. Pripada južnom Pomoravlju u širem smislu. serpentinisani peridotiti. Razlikujemo Radan planinu u užem smislu i Radan planinu u širem smislu. Nastala je rasedanjem. Jastrebca na severoistoku. Pripada Rodopskim planinama. uglavnom bukove.pored guste listopadne. Toplice na istoku. Ravna planina i Petrova gora. Zbog visine manje od 500 metara ne spada u planine. a južno od Prokuplja. Na jugozapadu se nalazi Sokolovica. Mnoštvo izvora. Prolomsku planinu (Sokolov vis 1370 m) sa severa graniči dolina Prolomske reke. Planina je prekrivena šumom i pašnjacima. pre svega andezita i vulkanogenih sedimenata. u geološkom sastavu preovlađuju kristalasti škriljci. Izgrađena je od starih kristalastih škriljaca. Radan planinu u užem smislu čine Majdan planina. Prolomsku planinu i Arbanašku planinu. istočno od Prolom banje i severno od Radan planine nalazi se Arbanaška planina (Vijogor 1128 m). Istočno od Grepca je Mali Jastrebac sa najvišim vrhom Kupinjak (946 m). Na nekim kartama se za ovu Rodopsku planinu koristi naziv Požar. Mojsinjska planina Mojsinjska planina se nalazi u središtu Srbije. Radan Radan planina se nalazi na mestu gde se Dinaridi sučeljavaju sa Rodopima (Rodopska ili Srpskomakedonska masa). što je od značaja za raznovrsnost njegovog reljefa. kada se krene prema Kruševcu. Toplice sa Prokupljem na severu. pripada rodopskim gromadnim planinama i sastavljena je od magmatskih stena. potoka i rečica se spušta sa svih strana planine. kristalasti škriljci i krečnjaci od kojih je izgrađen i najviši vrh. Severno od Prolom banje u pravcu Kuršumlije prostire se Sokolovica sa najvišim vrhom Radulovac (1050 m). Mali Jastrebac Jastrebac je prevojem Grebac podeljen na Veliki i Mali Jastrebac. Sastavljena je pretežno od jako metamorfisanih kristalastih škriljaca. kojim prolazi put Prokuplje-Bojnik. na jugu je Žitni Potok i Pusta reka. Geološki sastav je raznovrstan.

5 sata. odlikuje specifičnim geografskim osobinama. Kod nas se prostire između Nišave na severu. Od paleozojskih uglavnom učestvujuškriljci silursko-devonske i karbonske starosti. kao i permski crveni peščari. Pruža se pravcem severozapad—jugoistok. Izgrađena je od starih metamorfnih stena. Na južnoj padini nalazi se rudnik galenita Blagodat. a ima i olovnih ruda. Leskovačka kotlina je na jugozapadu. i Belava se. Kao i Suva planina. Ogorelica). a viši delovi su pod pašnjacima. Mezozoik je predstavljen uglavnom krečnjacima jurske i kredne starosti. na razvođu sliva Južne Morave i sliva Strume. Najviši vrh je zaobljen i visok 1923 m. a Zaplanjska kotlina na severoistoku. Severnim podnožjem prolazi put koji povezuje Bosilegrad sa dolinom Južne Morave. Njen greben počinje kraj desne obale reke Jerme kod Strezimirovaca i prostire se južno desetak kilometara do Milevske planine u kom delu je Bohovska planina granična.Južna Srbija (istočni deo) Babička Gora Babička Gora (Kriva buka 1059 m) je gromadna rodopska planina u jugoistočnoj Srbiji. Belava je niska planina i pripada Karpatsko-Balkanskoj orogenoj zoni. Na severu je ograničena Nišavom.318 m. Burel Planinski predeo u Bugarskoj i Srbiji. To je najviša planina u jugoistočnoj Srbiji. Jerme na zapadu i granice sa Bugarskom na istoku i jugu. Bugarske i Makedonije. na koju se nadovezuje. Čudinska planina Prostire se na tromeđi Srbije. Bohovska planina Najviši vrh nalazi se u Bugarskoj (1. uzdižu se nekoliko vrhova: Debeli del (916 m). Čemernik Čemernik često posećuju ljudi koji dođu na Vlasinsko jezero jer je lako doći do samog vrha (Veliki Čemernik 1638 m). paralelnom toku Nišave. a jedan krak prelazi u Bugarsku. zbog odsečenosti prema dolini Nišave i pretežno krečnjačkog sastava. Radi jednostavne orijentacije moguće je reći da se Belava prostire između starog i novog puta Bela Palanka – Pirot. Na severozapadu se nalazi planina Seličevica. Vodni vrtop (871 m) i drugi. Odatle se pruža prelep pogled na . Berbeška kotlina odvaja Babičku goru od Seličevice. Osnovnu geološku građu Belave čine paleozojske i mezozojske tvorevine. a prema jugu i jugoistoku doseže do druma Niš — Pirot. Poseban tip dolina na ovoj planini predstavljaju valoge koje su naročito karakteristične na krečnjačkoj površi Valožja (Suva planina). škriljaca prekambrijumske starosti. od Bele Palanke do Pirota. Doline u podnožju su pod šumom. Oni sačinjavaju jezgro antiklinale ove planine. u dužini oko 15 km. na jugozapadu dolinom Sedlara odvojena je od grebena Crnog vrha (889 m). Pripada planinama Rodopskog sistema. a na jugoistiku Kruševica. Put je širok i do vrha se stiže za 2-2. ali sa nižim otvorenim delom. Oni su više primaknuti jugozapadnoj strani i čine odseke prema dolini Sedlara. Sastavljena je uglavnom od kristalastih škriljaca. Kardašica (946 m). Na grebenu. granita. Ove doline liče na manje uvale sa nešto izraženijim bočnim stranama. Nazvana je po selu Bohovo u Bugarskoj. Belava Belava (Kardašica 946 m) je planina u jugoistočnoj Srbiji i pripada Nišavskoj oblasti. Besna Kobila Nalazi se istočno od Vranjske banje.

Na zapadu reka Vlasina razdvaja Gramadu od Čemernika i Ostrozuba. Na Zapadu je Rujan. Bilo je ogolićeno. Planinsko bilo Kozjaka dugo je oko 15 km. Gloška planina Zapadno od Bosilegrada nalazi se Gloška planina (1756 m). Zajedno sa Vlaškom planinom gradi karakteristično Ždrelo. na zapadu je vrh Garinče (1460 m) i selo Novi Glog.jezero i okolne planine (Strešer. U najvećem delu Kozjak je sastavljen od starih prekambriskih i . na istoku German. Čemernik je dobio ime po otrovnoj biljci čemerici (Veratrum). Kozjak Većim delom nalazi se u Makedoniji. U istočnom podnožju su najveća naselja Vlasina Rid i Crna Trava. U novije vreme u Mačkatici je novembra 1940. Pripada planinama srednje visine. godine jedna nemačka firma otpočela eksplotaciju rude molibden. Gramada ili Plana kako je meštani još zovu. na jugu je Kriva reka. to je tipična gromadna rodopska planina zaobljenih vrhova. a padine su delom pod šumom. Nedaleko od Zvonačke banje. Sastavljena je od kristalastih škriljaca i granita. koje. Dalje na zapadu nalaze se Valozi i Besna kobila. Na severu i istoku je reka Koćurica. Vardenik. Preslapskom rekom je odvojena od Talambasa i Rudine. ispočetka teče u pravcu zapad-istok zatim svija na jug.istok. a planina je uglavnom pošumljena smrčom i brezom koja je karakteristična za padine okrenute jezeru. jer su im ovce bile crnog runa i veoma izdržljive na vremenske uslove. jugozapadno od Bosilegrada i južno od Vlasinskog jezera. dugačka i na vršnom grebenu uzana predstavlja izazov za planinare. Pripada balkanskim venačnim planinama. Njih je narod nazivao još i Crnovuncima. Gramadu. Najjviši vrh Peren (1326 m) nalazi se u Makedoniji. do 1941. na severoistoku Široka planina. Na Čemerniku su. Prostire se jugoistočno od Vranja. uz ostalo planinsko bilje. a severno Vardenik. Vrhovi su blago zatalasani. Kozjak se uzdiže između rečnih dolina Pčinje i Krive reke u pravcu zapad . Najvisi vrh gromadne planine je Vrtop 1721m. Koćura Koćuru i Zladovačku planinu na jugu deli Krinanov preslap. O boravku Ašana govore i toponimi na ovoj planini: Ašanske kolibe. a na zapadnom Mlačište. Planina se proteže uz granicu Srbije i Makedonije. duboki kanjon kroz koji teče Jerma. svoja stada napasali i Ašani ili Karakačani. Rudnik je zatvoren 1950. Nalazi se na teritoriji opštine Surdulica. nalazi se u neposrednoj blizini granice sa Bugarskom. Ima oblik bila koje se pruža meridijanski. Prostire se od Vlasinskog jezera do Preslapa u glavnom pravcu jugozapad-severoistok. Manjak i Ljutež.881 m. godine. Ostrozub). Padine su obrasle bukvom. Ašanske livade. a iznad njih se izdiže goli kameni greben sa vrhom Bežanište (1338 m). poreklom iz severne Grčke. Greben planina Nalazi se južno od Pirota i istočno od reke Jerme u predelu koji se naziva Burel. Sastavljen je od kristalastih škriljaca prve grupe. Bilo je golo. južno je Dukat. a severno od Vlasinskog jezera. Izgrađena je od jurskih sprudnih krečnjaka. pokriveno livadama i na njemu se nalaze kuće sela Dukata koje leži zapadnije. Pripada Rodopskom planinskom sistemu. severoistočno od grada Kumanova. Najviši vrh je Crnook sa 1. Ima oblik izduženog trokraka. godine. Doline rečnih tokova su šumovite. Dukat Dukat je planina srednje visine na krajnjem jugoistoku Srbije. Mačkatica. ima u izobilju na ovoj planini.

Istočno je Zaplanje i dalje Suva planina. Rujan Rodopska planina na jugu Srbije prostire se od planine Kozjak na istoku do doline Preševske Moravice na zapadu. Najviši vrh izgrađen je od veoma starih metamorfnih stena. Njen greben predstavlja granicu Srbije i Bugarske na jugoistoku Srbije i zapadu Bugarske. istočno od Vlasinskog jezera. Seličevica Planina se nalazi u neposrednoj blizini Niša. prekambrijumskog gnajsa. isprepletana šumama i livadama. a na severozapadu se prostire do Južne Morave i Bujanovca. neki delovi grada se nalaze na njenim obroncima. na istoku je planina Greben. severno je Ćićevac. na severu se nastavlja u Talambas. a na istoku Južna Morava. Zbog visine koja je manja od 500 metara ne spada u planine. Milevska (Mileška) planina Proteže se pravcem sever-jug u dužini od oko 20 km južno od Strezimirovaca. na jugu je Babička gora. od reke Vlasine. Ostrozub Ostrozub je planina koja se nalazi severno u odnosu na Čemernik sa vrhom od 1546 metara. Zbog velike seče u prošlosti. Na jugu prelazi u susednu Makedoniju. Na srpskoj strani planine. Rudina izvorska (Bosilegrad) Prostire se duž granice sa Bugarskom istočno od Bosilegrada. Čine je stare stene paleozojske starosti probijene mlađim dacitima. na zapadu je Suva planina.paleozojskih kristalasih stena. Pripada gromadnim rodopskim planinama i prostire se južno od Niške kotline. Kobilska planina je naziv za ovu planinu u Bugarskoj. Istočno od brda se nalazi Bukovik. Put do vrha je najbolje početi od mesta na kom je odvajanje sa glavnog puta (Sastav reke Brod) za Dobro polje. Ruj Planina pripada rodopskim gromadnim planinama i prostire se na granici Srbije i Bugarske. u kanjonu reke Pčinje nalazi se poznati manastir Prohor Pčinjski. Poslonjska brda Između Poslonskih brda i Mojsinjske planine Južna Morava je usekla Stalaćku klisuru. Kruševica Prostire se severno od Vlasotinca. . Put vodi preko mahale Krsticeva i Dobrog polja do Pobijenog kamena (mesta na kome je i spomen plaoča nastradalima u drugom svetskom ratu) a zatim i do samog vrha Ostrozuba. severno od Bosilegrada. a njene severne padine se spustaju ka Vlasotincu. Cela planina je poprilično pitoma. I dalje prema istoku dominiraju prekambrijumski i paleozojski metamorfiti. Rudina (Crna Trava) Celim svojim grebenom se prostire duž granice Bugarske i Srbije između Ruja na severu i sela Strazimirovci na jugu. Na istoku je Leskovac i južno Pomoravlje. i erozije tla koja je usledila nakon toga danas je veći deo planine ogoljen. Na istoku je Rudina. U pravcu severozapada na nju se nastavlja planina Babička gora. U geološkom sastavu dominiraju škriljci paleozojske starosti. Najviši vrh planine u Srbiji je Virovi (1 284 m) blizu kojeg prolazi državna granica. ali prema severu i zapadu ima i jurskih krečnjaka.

Stolsku planinu čine pretežno jurski sprudni krečnjaci. Ako je posebna planina u njen sastav bi trebali uvrstiti i Crni vrh koji je na ovaj način i najviši vrh planine Talambas. nalazi se Suva planina. U širem smislu Talambas možemo smatrati nastavkom planine Ruj prema severozapadu. Crtavo je poznato lovište. Talambas ima blage padine obrasle šumama i pašnjacima. planina čiji zaobljeni greben povezuje Suvu planinu na severozapadu i Ruj na jugoistoku. alpinistima. Južno je Lužnička kotlina. Lužničke kotline na severu. Suva Planina Nalazi se jugoistočno od Niša. na jugoistoku je Rudina. Vrhovi i greben planine izgrađeni su od mezozojskih krečnjaka. Šljivovička planina Nalazi se jugoistočno od Bele Palanke. Između sliva Vlasine na jugozapadu. freeclimberima. Pasjaču… Severna strana planine je pod stenama. Belava se nalaze na istoku. Nastala alpskom orogenezom krajnji je izdanak balkanskih planina i nalazi se na dodiru sa rodopskim planinama Babičkom gorom.Široka planina Prostire se duž granice sa Makedonijom. sa nje se pruža izuzetan pogled na Kopaonik. Kruševicom i Seličevicom. severne padine čine peščari iz mlađeg paleozoika. Greben sa najvišim vrhom Rnjos (1274 m) proteže se pravcem severozapad-jugoistok između Vlaške planine na istoku i Talambasa na jugozapadu. Osnova je od paleozojskih škriljaca. Jastrebac. a greben Asenovo kale poznat je kao gnezdilište surih orlova. a na severu je Talambas. na zapadu Kozjedolska reka. zapadno od prevoja Samar koji razdvaja Kalnu i Crvenu Jabuku nalazi se Tumba ( 1377 m). Greben planine je sastavljen pretežno od jurskih krečnjaka. na jugu je Makedonija i planina German. Počinje istočno od Niša. Rtanj. a završava se jugozapadno od Babušnice u Lužničkoj kotlini gde protiče reka Lužnica. severno od sela Kijevac. Suva i skaršćena duga je 45 km. U geološkom sastavu dominiraju jurski . a preko njih se nalaze crveni permski peščari i mezozojski krečnjaci. preko Koritničke reke. Na zapadu je planina Ostrozub. Greben se prema severozapadu lagano spušta prema Vlasini. Ruja na jugoistoku prostire se Talambas. Ova venačna planina balkanske zone koja pripada jugoistočnoj Srbiji predstavlja pravi vidikovac južne Srbije. na jugu je Gramada. na zapadu planina Kozjak. vrlo oštrim. Ima karakterističan oblik i potkovičasti greben Crvene reke. Vidojevicu. a široka 15 km. padine ka Lužničkoj kotlini izgrađene su od neogenih sedimenata. Prevoj Kruška razdvaja Šljivovičku planinu od Stolske planine. Nazivaju ga i „Olimp Babušnice”. Staru Planinu. Tumba Između Gradske reke i Kalne na jugu i rečice Tegošnice i sela Crvena Jabuka na severu. Uzvišenje Golemi stol izdiže se na 1239 m nadmorske visine iznad Lužničke kotline. Izgrađena je od krečnjaka mezozojske starosti. Babičku Goru. Zapadno. Stolska planina Nalazi se severozapadno od Zvonačke Banje i jugoistočno od Babušnice. Talambas Nalazi se zapadno od Zvonačke banje i severozapadno od planine Ruj. Nišavom je odvojena od Svrljiških planina. privlačnim planinarima. Na severozapadu planine nalazi se Golemi stol po kome je planina dobila ime. a u pravcu jugoistoka preko Zvonačke reke nalazi se Jasenov Del. Na severu je reka Pčinja i Trgovište. Svakako je jedna od najlepših planina Srbije. Ranije je nazivana Kunovica. Tako gledano planina se prostire od vrha Crtavo (867 m) do Crnog vrha (1463 m). na istoku Ruj.

Od vegetacije na njoj preovlađuju livade sa retkim šumama (mahom niskog i zakržljalog graba i hrasta). Pored ravni gde je nekad bila tresava Vlasinsko blato. a Mali Strešer 1. Nedaleko od sela se nalazi pećina Vetrena dupka. Predstavlja plitko udubljenje izduženog oblika. Nalazi se između Besne kobile na zapadu. severno od njega je vrh Koćurac 1568 m nv. Na obodu se nalaze planine rodopskog sistema širokih i zaobljenih vrhova: Veliki Čemernik 1638 m. Kolunički rid 1598 m. Sam vrh formiraju dva zaravnjena vrha spojena blagim prevojem. istočno je graniče reka Tripušnica i njena desna pritoka Gloška reka. a južno vrh Modra glava 1545 m nv. . Planina je naziv dobila po selu Vlasi.600 m uz severne i do 1. u obliku plećatog bila. koje je naziv dobilo po množini reči vlah koja može označavati stočara. dok je u širini (istok – zapad) pet do sedam kilometara na severu (Polom – Dojčinovci). Vlasina Vlasina je visoravan na jugoistoku Srbije. Vardenika na severu i Dukata na jugu. nedaleko od Pirota. Vrtop 1721 m. Tumba je prema nekim mišljenjima deo Talambasa. Kula 1621 m.757 m. Vlasinska visoravan ima nadmorsku visinu 1160 – 1460 m. Pruža se u dužini (sever – jug) 14 km. osim u severozapadnom delu u kome se javlja jaka bukova šuma. desnom pritokom Pčinje. Najviši vrh Veliki Strešer ima 1. Sastavljena je mahom od kristalasih škriljaca. a mogla bi se smatrati i delom Ruja. Ploča 1705 m i Pandžin grob 1664 m.700 m uz južne strane. Sa zapada je ograničena rekom Koćuricom. jugozapadno od Vlasinskog jezera nalazi se ova gromadna. visoravan čine i uzvišenja različitih oblika i visine koja su deo planinskih kosa i grebena koji se spuštaju prema reci Vlasini. ali i etničku zajednicu romanskih starosedelaca na Balkanskom poluostrvu. Vardenik Između Čemernika na severu i Besne kobile na jugu. U geološkom sastavu preovlađuju mezozojski dolomiti. približno istih visina. Kako je Vardenik u celini zastrt glinovitim pokrivačem. Na njenim jugoistočnim obroncima. i Plane (Gramade) i Koluničkog Rida na istoku. na zapadu. Smeštena je između planinskih venaca Čemernika.876 m. bez ijednog oštrog vrha. Zladovačka planina Zladovačka planina se nalazi na jugu Srbije. Vlaška planina Nalazi se u jugoistočnoj Srbiji. a nedaleko je i kanjon reke Jerme koji formiraju oštri stenjaci Vlaške i Greben planine. Najviši vrh planine je Zelenčev vrh 1574 mnv. Orografski se pruža pravcem sever-jug u dužini od oko 20 km. a severno je od masiva Besne Kobile odeljena brojnim pritokama Banjske reke. Pruža se pravcem severozapad-jugoistok u dužini od 6 km. a njen najviši vrh Panica (1443m) je smešten u njenom severozapadnom delu. rodopska planina. Valozi Planina se prostire u predelu Krajište na jugoistoku Srbije. koje je prilično zaravnjeno fluvijalnom erozijom reke Vlasine i njenih pritoka u izvorišnom delu. južno je od Široke planine odeljena rekom Pčinjom.krečnjaci sa probojima dacita. odnosno tri do četiri kilometra na jugu (izvorište Vlasine – Šundina reka). 20 km jugoistočno od Vranja. to se listopadne šume penju do 1. relativno bogat vodom i osunčan. Gloške planine na istoku. blizu granice sa Bugarskom. Pripada Balkanskim planinama. smeštena je Zvonačka Banja.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->