PLANINE U SRBIJI

Vojvodina
Fruška gora Fruška gora (mađ. Tarczal, lat. Alma Mons) je ostrvska planina i nacionalni park u Sremu. Najveći deo Fruške gore se nalazi u Srbiji, Vojvodini, dok mali deo zalazi u istočnu Hrvatsku, u Vukovarskosrijemsku županiju. Prostire se dužinom od oko 75 km i širinom od 12 do 15 km i zahvata površinu od 255 km². Fruška gora je 1960. godine proglašena nacionalnim parkom i time je postala prvi nacionalni park u Srbiji. Najviši vrh je Crveni Čot (538 m). Izgrađena je od raznovrsnih stena: škriljaca, serpentina, granita, bazalta, andezita, dacita, krečnjaka, konglomerata, neogenih glina, peskova i lesa. Ona je niži horst i lakolit. Predstavlja zaostali deo duboko potonulog panonskog kopna koje je tokom neogena činilo pučinsko ostrvo Panonskog mora. Tokom kvartara vetrovi su na njenim padinama nataložili les. Vršačke planine Vršačke planine (rum. Munţii Vârşeţ, često zvane i Vršački breg, rum. Dealurile Vârşeţului) se uzdižu usred Panonske ravnice u jugozapadnom delu Banata. Pružaju se u pravcu istok-zapad, u dužini od 19 kilometara, sa najvećom širinom od 8 kilometara. Površina im je 170 kvadratnih kilometara, od čega je u Srbiji 122, a u Rumuniji 48 kvadratnih kilometara. Gudurički vrh, sa 639 m nadmorske visine, najviša je tačka ovih planina i cele Vojvodine. Od ostalih vrhova poznati su Lisičija glava (590 metara), Đakov vrh (449 m) i Vršačka kula (399 m). Severna padina je strma, dok se južna postepeno spušta u pobrđe, gde se nalaze vršački vinogradi. Vršačke planine spadaju, zajedno s Fruškom gorom, u ostrvske planine, jer su nekada bile ostrvo u Panonskom moru. Čine najseverniji izdanak srpsko-makedonske planinske mase, iako se u starijoj literaturi može pronaći pogrešan podatak o njihovoj pripadnosti Karpatima. Sa planina se pruža pogled na Vršac, Vojvodinu i Rumuniju. Izgrađene su od gnajsa probijenog granitom, pokrivenih neogenim sedimentima (gline i peskovi).

Šumadija
Avala Avala je niska planina, 16,5 km južno od Beograda. Predstavlja severni kraj šumadijske grede, koja se od Rudnika provlači kroz nisku Šumadiju i predstavlja razvođe između slivova Save i Dunava. Visoka je 511 m (ranije 506 m) i uzdiže se oko 200 m iznad okolnog talasastog terena. To je najniža planina šumadijske grede, najisturenija ka severu. Lakolit kupastog oblika nad pinosavskom i ripanjskom površi izgrađen je u osnovi od serpentina sa povlatom od krečnjaka i fliša. Mineral avalit dobio je ime po Avali na kojoj je pronađen. Još je knez Miloš 1859. godine doneo odluku da se Avala zagradi i zaštiti, a 1936. godine je proglašena nacionalnim parkom. Prezidijum Narodne Skupštine 1946. godine donosi odluku da bude proglašena dobrom od opšteg značaja. Na zaštićenom području ima oko 600 biljnih vrsta. Ima lekovotih biljnih vrsta, a neke biljke predstavljaju prirodne retkosti, kao što su zanovet, zlatan i zelenika. Avala je dobro pošumljena samoniklim drvećem, a jednim delom je pod zasađenom borovom šumom. Jedno je od omiljenih izletišta Beograđana. Krajem 2007. godine je Skupština grada Beograda proglasila Avalu zaštićenim prirodnim dobrom sa ukupnom površinom od 489 hektara. Bukulja Bukulja je planina u Šumadiji, u čijem podnožju se nalaze Aranđelovac i Bukovička banja, a njen najviši vrh je visok 696 metara. Asimetrična je u meridijanskom profilu zbog izrazitog raseda na severnoj strani. Jezgro je od granita, pokriveno i opkoljeno škriljcima i mermerima (plutonit-lakolit). Ona je

vulkanskog porekla, što dokazuje prisustvo granitnih stena. Obrasla je bukovom, grabovom i hrastovom šumom, a naziv planine potiče od reči bukulj – deminutiva slovenske reči buk. Pogodna je za pripreme sportskih ekipa, a obeležene pešačke staze vode od parka Bukovičke banje do vrha planine. Na vrhu se nalazi hidrometeorološka stanica, a na njenim obodima je Garaško jezero. Predstavlja omiljeno izletište Aranđelovčana i banjskih gostiju, a poseduje više ugostiteljskih objekata. Na njoj se nalazi izvorište gazirane mineralne vode ’’Knjaz Miloš’’. Crni vrh Kragujevački Crni vrh (707 m) je planina između Kragujevca i Jagodine, dobio je naziv po crnom izgledu koji su mu davale prostrane šume. Oivičen je rekama Belicom, Ždraljicom, Lepenicom i Velikom Moravom. Spada u Rodopske, niže planine u Šumadiji, u sastavu preovlađuju metamorfne stene. U odnosu na ostale šumadijske planine najbogatiji je pećinama i slapovima. Na njemu se nalazi najizdašniji izvor u Šumadiji (Vrelo u Gornjem Štiplju sa oko 50 l/sek). Gledićke planine Nalaze se južno od Kragujevca i istočno od Kraljeva, dobile su ime po selu Glediću, a po narodnom predanju zbog toga što se sa njih daleko gleda. Ili možda od drveta gledič koga ima na planini. Prostiru se u dinarskom pravcu severozapad-jugoistok u dužini od 35 km između Lepenice na severu, Gruže na zapadu, Levča na istoku i do Zapadne Morave na jugu. Morfologiju karakteriše valoviti venac vezanih vrhova u čijem se južnom delu nalazi najviši vrh Samar (922 m), a posle njega Dulenski Crni vrh (897 m). One su, posle Rudnika najviše šumadijske planine. Na planini se ističe oko 700 m visoka zaravan, a u geološkoj strukturi karakterističan je ’’šumadijski fliš’’, karbonatno-peščarski i peščarsko-glinoviti sedimenti. Ješevac Na severu preko reke Gruže nalazi se Rudnik, na zapadu je Vujan i Gornji Milanovac, na istoku je Gružansko jezero, na jugu je Čačansko-kraljevačka kotlina, ma jugoistoku Kotlenik. Crni vrh (902 m) je najviši vrh planinske celine. Ješevac obuhvata niz kupastih, uglavnom šumovitih vrhova visine 500 – 900 metara nastalih vulkanskom aktivnošću u dalekoj prošlosti, geološki sastav čine magmatske stene. Juhor Juhor (775 m) je planina Šumadije između Velike Morave na istoku i Levča na zapadu, Temnića na jugu i Belice na severu. Pruža se u pravcu sever-jug. To je stari horst i spada u rodopske planine. Juhorskim plutonit sa jezgrom od granita izdužen je meridijanski 22 km. U građi su zastupljeni i škriljci (gnajs i mikašist). Kosmaj Kosmaj (626 m) je planina u Srbiji, u okolini Sopota. Posle Avale je najniža planina u Šumadiji. Na njemu se ističu tri vrha: Mali, Goli i Rutavi. Glavni greben Kosmaja polumesečastog je oblika i pruža se u pravcu jugozapad-severoistok. Iako je Kosmaj niska planina, ipak svojim izgledom u vidu ostrva dominira u ovom delu niske Šumadije, iznad valovitog neogenog pobrđa, raščlanjenog blagim rečnim dolinama. Izgrađen je od serpentina, krednog fliša, granita i eruptiva. Diže se kao ostrvo sa površi od 320 metara nadmorske visine. Naziv Kosmaj nastao je od keltske reči cos (šuma) i predindoevropske reči maj (planina). Međutim, Rimljani su Kosmaj prilagodili mitologiji jer je dobio značenje casa Maiac - stanište boginje Maje. U rimskoj epohi, Kosmaj je bio značajno rudarsko središte. Verovatno se ruda gvožđa iskopavala na Kosmaju i pre dolaska Rimljana. Kotlenik Kotlenik je planina u visokoj Šumadiji, između Gruže i Zapadne Morave kao i niske presedline kod Bumbarevog brda, severno od Kraljeva. Pripada grupi šumadijskih planina. Najviši vrh je Veliki vrh, na visini od 749 metara nadmorske visine. Prema geološkoj starosti i osobinama, vrh Kotlenika odgovara kupi ugašenog vulkana, u geološkom sastavu preovlađuju magmatski andeziti. Na temenu planine izduženom uglavnom od juga ka severu ređaju se vrhovi Čemernica (487 m), Borča (508 m), Kraljica

U podnožju planine su sela Gornja i Donja Orovica. deo zgrade Bele kuće u Vašingtonu itd. Vujan Vujan je planina južno od Gornjeg Milanovca. krečnjaka i fliša koje probijaju eruptivi. Venčac Venčac je planina koja se nalazi u blizini Aranđelovca. Naziv potiče od ruda. Livada (748 m). To je uska i izdužena regija između Drine na jednoj i Sokolske planine i Povlena na drugoj strani. a na planini je selo Tornik. Planina je izgrađena od škriljaca. Bobija ili Orovička planina. Boranja Boranja je dinarska planina Podrinja u zapadnoj Srbiji. ima nadmorsku visinu od 658 m. Za stanovništvo u selima na padinama Bobije proizvodnja maline predstavlja glavni izvor prihoda. na istoku je Krupanj. Na severozapadu je opština Mali Zvornik. na jugu se klinasto sužava. Rudnik Prostire se između Gornjeg Milanovca i Topole i najviša je planina Šumadije (Cvijićev vrh ili Veliki Šturac. česmu u Knez Mihailovoj u Beogradu. na severu opština Krupanj. Zahvaljujući izuzetnoj šumovitosti. Jablanika. a negde i stupnjevita. sve do podnožja Jablanika pripada Bobiji. dveju Morava i Kolubare. U geološkom sastavu su najzastupljeniji škriljci i mermeri. Na jugu je Jagodnja. Središnji delovi planine su pod šumom. Sastavljen je od škriljaca. Sokolskih planina. To je planina u Zapadnoj Srbiji u predelu pod nazivom Azbukovica. Bobija je udaljena od Ljubovije 30 kilometara. Najviši vrh je Veliki Vujan (856 m). Idući prema severu planine šumadijske grede su sve niže. Svaki od stupnjeva predstavlja . Vrh Ostrovica (758 m) je izgrađena od riolita i ima oblik paleovulkanske kupe. Zapadna Srbija Azbukovica Azbukovica je brdsko-planinsko područje u zapadnoj Srbiji. Najviši vrh nosi naziv Tornička Bobija i visok je 1272 metara. Od razvođa rečne doline su upravljene mahom prema zapadu i severozapadu a neke prema jugu i jugoistoku. osim na obroncima prema reci Despotovici koji sa obroncima Ilijaka (510 m) čine Brđansku klisuru. školskog. Smatra se da cela visoravan. Njeno središte je varošica Ljubovija. osnovan u XIII veku. Njena najviša tačka je Crni vrh (856m) i spada u grupu rudnih planina. sportskog i lovnog turizma. Šiljata kosa (590 m). konglomerata. Planina je skoro u celosti pokrivena gustom listopadnom šumom. a na jugu Bajina Bašta. Gradinčica (700 m). pre svega olova i cinka. Veliki vrh (749 m) i drugi. na istoku Valjevo. Boranja se pruža od jugozapada ka severoistoku što je drugačije od uobičajenog Dinarskog pravca prostiranja. na severu je šira (do oko 10 km). skoro u sredini Šumadije. pašnjaci i proplanci. krečnjaka. peščara i laporca kroz koje se probijaju magmatske stene. Klupe (549 m). Doline su često krivudave te su zbog toga i razvođa mestimično krivudava i razlomljena. nalazi se između desne obale Drine.(578 m). Bobija Planinu nazivaju Tornička Bobija. na severu Gučevo. Medvednika i kanjona Trešnjice. Planina je izdužena oko 21 km. Orlovi (667 m). fasadu crkve na Oplencu. te između Šumarica i Vitanovca dostiže oko 3 km. na granici sa Bosnom i Hercegovinom. prirodnim stazama zdravlja i blizini velikih gradova. na zapadu se prostire do Drine i Malog Zvornika. Predstavlja njen hidrografski čvor. Bogata je poznatim venčačkim mermerom od koga su sačinjene mnogobrojne skulpture koje krase park Bukovičke banje. Diže se severozapadno od Kragujevca. a od Bajine Bašte i Valjeva koji kilometar više. Rudnik je pogodan za razvoj letnjeg i zimskog zdravstvenog. Na planini se nalazi manastir Vujan. na severoistoku Osečina. 1132 m). Na istoku je sa visoravni visokom oko 1000 m povezana sa Jablanikom i Povlenom. Azbukovicu preseca nekoliko bujičnih reka koje se ulivaju u Drinu a najpoznatije su Trešnjica i Ljuboviđa. razvođe prema slivovima Save. Crni vrh i V. Bobiju krase četinarske i bukove šume.

erozivni pod. Drmanovina Nalazi se u Zapadnoj Srbiji zapadno od Kosjerića. Izgrađena je od škriljaca u čijoj su povlati krečnjaci. Gučevo je planina koja se izdiže iznad Loznice i Banje Koviljače. dug je oko 20 km. Najviša tačka se nalazi na 779 m i zove se Crni vrh. Jablanik je planina u zapadnoj Srbiji. hrastovog i grabovog drveća. Medvednika na severu i Bobije na zapadu. Pored Jablanika prolazi put Valjevo – Rogačica preko prevoja Debelo brdo koji se nalazi jugoistočno od planine. Kod nekih boranjskih potočnih dolina donji delovi su dublji nego gornji. Mačkov kamen je bio poprište bitke u Prvom svetskom ratu. a južno od Mačve. Bilo mu je od granita kojeg opkoljavaju škriljci i karbonski krečnjaci. poseduje najviše bukvinog. Diže se istočno od donje Drine. To je plutonit. Planina je ime dobila po brojnim stablima drveta cer. Crnokosa Zapadno od Skrapeža. To teme je valovito i zbog krečnjačke podloge skrašćeno. delom od serpentina. U neposrednoj blizini Crnog vrha podignut je spomenik i kosturnica srpskim i austrougarskim ratnicima izginulim na ovom prostoru 1914. u istorijskom području Crna Gora nalazi se planina Crnokosa. Najviši vrh je Jablanik sa 1275 m. Godišnje prima 1800 mm padavina. godine u Prvom svetskom ratu. Na severu je Jadar. 1914. a najviši delovi građeni su od trijaskih krečnjaka. od kojeg vodi asfaltni put ka Mačkovom kamenu. Cer (687 m) pripada flišnim planinama. nalazi se istočno od Kosjerića. a od Beograda 100 km. nije naseljena. I Boranja je plutonit i horst planina koja se od Cera razlikuje prisustvom paleovulkanskih kupa (stare erupcije). godine između srpske i austrougarske vojske. na jugu Borinska reka. Izgrađena je pretežno od dijabaz-rožanaca. a širok 8 – 10 km. Jablanik Nalazi se oko 45 km jugozapadno od Valjeva između Povlena na istoku. Najpogodniji prilaz Jagodnji je od Krupnja. Sa najvišeg dela pruža se izvanredan i prostran pogled na Drinu i Bosnu. Prostire se u istorijskom predelu Crna gora. Jugoistočni deo se zove Kulište i sastavljen je paleozojskih škriljica. Planina je prilično šumovita. Severozapadni deo se sastoji od peščara i konglomerata preko kojih leže kredni krečnjaci sve do temena. . preko kojih su nataloženi trijasni krečnjaci sa naslagama antimona. lakolit i horst planina. Spada u grupu Podrinjskih planina. između Kosjerića na severu i Požege na jugu. Ima oblik štita i granitno jezgro koje opkoljavaju škriljci (kao kod Cera). peščari i eruptivi. Drine na zapadu i jugu i Krupnja na severoistoku. Od širokog temena planine spuštaju se površi ka Drini i Jadru. Gučevo Niska planina zapadne Srbije prostire se pravcem severozapad-jugoistok u dužini od oko 20 km. Od Šapca je udaljen 35 km. Poznat je po istorijskoj bici avgusta 1914. sa najvišim tačkama Mačkov kamen (923 m) i Košutnja stopa (939 m). Gojna Gora Kao i istoimeno selo. Jagodnja Prostire se između Boranje na severu. Najviši vrh se zove Šančine ali ga pogrešno nazivaju i Kosanin grad. severno od Boranje i u prostoru koji Drina polulučno zatvara sa zapada i severozapada. Jagodnja je niža planina. severozapadno od Ovčar Banje u predelu Crna Gora. Sokolske planine i rečice Uzovnice na istoku. u grupi Valjevskih planina. Osnovni pravac pružanja grebena je od jugoistoka ka severozapadu. Cer Nalazi se nedaleko od Šapca u severozapadnom delu Srbije. koji su stanovnici iskoristili za podizanje kuća. južno od Seče Reke. na istoku rečica Korenita. Na travnim pašnjacima na visokim zaravnima sagrađene su pojate. Rudonosan je što je bilo poznato još u rimsko doba te predstoji reaktiviranje rudarenja. na zapadu Drina.

Poseban ukras ove pitome planine je beli narcis. Stene njegovih litica okrenutih prema klisuri čine ovu planinu mnogo značajnijom nego što to govori nadmorska visina najvišeg vha. Jablanik i Povlen i Valjevsku kotlinu. Kablar je visok 889 metara. Pruža se uporedničkim pravcem u dužini od oko 25 kilometara između Magleša na zapadu i Suvobora na istoku. većeg i poznatijeg Povlena. Srednji Povlen (1301 m) i Veliki Povlen (1271 m). Najpoznatije turističko mesto na planini Maljen su Divčibare koje se nalaze na visini od oko 980 metara iznad mora. Sa planinom Ovčar gradi Ovčarsko-kablarsku klisuru. Ljuboviđe sa zapada. Nedaleko od Kablara se nalazi poznato turističko mesto Ovčar Banja. poznata po gustim bukovim šumama. Ili po medvedima koji su naseljavali njegove šume. Obrasla je šumom. Na zapadu se planina prostire do prevoja Bukovi preko kojeg prelazi put Valjevo-Kosjerić. Magleš Magleš ili Maglješ je planina udaljena 23 km južno od Valjeva. Magmatski peridotiti (harcburgiti) su najzastupljeniji u geološkoj građi. Osnova je od starijih metamorfita i dijabaza. Podrinje Oko donjeg toka reke u srbijanskom Podrinju izdvaja se nekoliko mikroregija: Azbukovica. šumama i prekrasnim vidicima. Geološku građu čine trijaski masivni krečnjaci. zaravni koja se pruža pravcem zapad-istok u dužini od 3 km. Zapadne Morave na jugu. Pecke i gornjeg toka Jadra sa severa dok je na jugu planina Jablanik. kroz koju protiče reka Zapadna Morava. a greben od mezozojskih krečnjaka. Jadar (u slivu Jadra) i Lešnica. Dužina planine koja se proteže dinarskim pravcem iznosi oko . po sličnosti siluete planine sa medvedom koji leži. Orovica (Ovčar banja) Nalazi se u Zapadnoj Srbiji na prostoru koji nosi istorijsko ime Crna gora. Planina se nalazi između rečnih tokova Jablanice i Obnice sa istoka. Gornje Dobrinje na severu i puta Jelen Do-Papratište-Srednja Dobrinja na zapadu. Rađevina. borovnici i razvijenoj mreži šumskih puteva pogodnih za planinarenje. Karakterističan hrbat dug je oko 5 km. Čine je više vrhova. Visoravan Divčibare duga je oko 7 i široka okko 3 km. Najviši vrh je Jelina glavica (1011 m). Medvednik Prostire se oko 25 km zapadno od Valjeva. Pruža se pravcem zapad-istok u dužini od oko 4 km. Kablar Prostire se između Zapadne Morave i njenih pritoka Kamenice i Asanovca na 15 km od Čačka i 155 km od Beograda. Prostire se između Kablara na istoku. Može se smatrati i istočnim delom. od kojih su tri najvažnija: Mali Povlen (1347 m). Povlen Povlen je najviša planina na obodu Panonskog basena u Srbiji i nalazi se na tridesetak kilometara jugozapadno od Valjeva. Maljen Maljen je planina koja se nalazi južno od Valjeva. Planina je ime dobila.Jelova gora Na 15 km udaljenosti i severozapadno od Užica se prostire planina Jelova Gora. Padine Magleša su neobično lepe sa naizmenično poređanim vrtačama i livadama. Ima četiri rezervata prirode. Vrh Medvednika je jedva uočljivo uzvišenje na skoro horizontalnoj gredi. Valjevska Podgorina obuhvata sliv gornje Kolubare – valjevske planine Medvednik. Na istoku se nalazi vrh Rior koji pre pripada Maljenu nego Suvoboru. Pored šuma Maljen je poznat po svojim cvetnim livadama i šumama. ogrankom. kako narod priča.

Nalazi se između Ljiga. Gornjeg Milanovca i Mionice. Rožanj Rožanj je niska planina (606 m). dok se silikatne stene nalaze ispod krečnjaka po padinama i dubodolinama. pun šuma i pašnjaka ispresecanih bistrim i brzim rečicama. Nalazi se između sliva reke Mlave i Žagubičke kotline na severu i sliva reke Resave na jugu. ima dinarski pravac pružanja. na koji se nadovezuju Magleš. Suvobor Planina Suvobor (864 m) sa Rajcem najistočnija je Valjevska planina. U geološkom sastavu prisutni su krečnjaci u višim delovima planine. Ljubovije na jugu i Krive reke. Bogoštice na severoistoku. a na zapadu Maljen. Većim delom je obraslo listopadnom šumom. Omeđena je tokovima Drine i Uzovnice na zapadu. sa najvišom tačkom Rožanj (973 m). Ima elemente kraškog reljefa. diže se jugoistočno od Krupnja. Dugačka je oko 25 km. To je pretežno brdsko-planinski kraj. Rajac (848 m) zbog svojih posebnih odlika i prostora kojeg zauzima neki (neopravdano) smatraju posebnom planinom. najduži planinski venac rađevinskojadranskog Podrinja. a potom Sokolska planina. Pruža se od zapada ka istoku u . Na lokalitetu Ravna gora je bukova šuma koja je opasana vodotokom Grab. Spada u niže planine. Povlen. a zajedno sa Azbukovicom čini Gornje Podrinje. a odvaja Rađevinu od Azbukovice. Cera. Zbog visine niže od 500 metara ne može se smatrati planinom. Rađevina Rađevina je oblast u severozapadnoj Srbiji između planina Vlašića. Unutar nje se nalazi Mokra pećina koja je jedno od izvorišta Graba. Vrhovi su travnati i bez šume. Prostire se istočno od Despotovca i Beljaničke reke. Jagodnje i Sokolskih planina. između reka Velike Cernice. a široka od 10 do 15 km. Sokolska planina Spada u grupu podrinjskih planina zapadne Srbije. Lanac planina započinje Suvobor. zatim Maljen. koja se nalazi između Takova i Čačanske kotline zapadno od Brđana. Jadra i Tamnave. Sokolska Planina. ali su znatni delovi izgrađeni od serpentina. Šabac—Ljubovija i Šabac—Osečina. Vlašić Vlašić je brdo u zapadnoj Srbiji. na severu je Mlava i Žagubica. Boranja i na kraju se Gučevo strmo spušta ka Loznici. Sokolska planina se pruža dinarski od Šapca (923 m) i Mačkovog Kamena (843 m) do Proslopa na jugoistoku. Prekriven je mladim hrastovim šumama (u uvalama) i šumskim kulturama četinara koje pokrivaju njegov najveći deo. Jablanik pa uporedo Bobija i Medvednik. Na istoku je planina Rudnik. Dolinom Jadra povezana je sa Mačvom i Panonskom nizijom. sa vrhovima od 424 do 462 metra. Pripada uporedničkom vencu valjevskih planina koje su produžetak starovlaške visije.35 km. Okružuju je planine Jagodnja na zapadu i Medvednik i Orovička planina na istoku. Istočna Srbija Karpatska Srbija Beljanica Beljanica je jedna od najvećih krečnjačkih planina istočne Srbije. Resava je na jugu. Njen najveći deo pripada Opštini Krupanj. Planina je razgranata sa plećatim. Niži je ali i duži od Cera. Jagodnja. Granicu između Sokolske planine i Jagodnje čini Vukova reka. Najveći vrh u brdskom delu je Košutnja stopa na Jagodnji (940 m). Povlen je krečnjačka planina. Predstavlja hidrografsko čvorište između pritoka Zapadne Morave i Kolubare. Podnožjem i preko njega vode drumovi Loznica—Valjevo. skoro zaravnjenim vencem.

Severoistočnim podnožjem vodi put Bor . krečnjački greben Beljanica (1336 m) koji strmim odsekom pada u klisuru reke Čemernice. kao i između Mlavske kotline na zapadu i izvorišnih delova Gornjeg Peka na istoku. nemački i bugarski naziv ima značenje železna vrata. slov. Istočna granica ide od Bora preko Zlota sve do Bogovine i reke Crni Timok. Prosečna visina je oko 900 metara. Železné vráta. Na zapadu se. a široka 5 . a u podnožju severnog oboda Vrelo Mlave kod Žagubice. Potoci koji izviru na ovoj planini. Crni vrh Crni vrh je planina u istočnoj Srbiji. dok je klisura u Srbiji poznata kao Đerdap. Imaju pravac pružanja zapad-istok i smeštene su između Zviške kotline na severu i Žagubičke (Homoljske) kotline na jugu. Nalazi se severoistočno od Bora. Planine su bogate gustom šumom i mnogim rečnim izvorima. pri čemu se severno nalazi Rumunija. od kojih se viša diže 1043 m. vezuje za planinu Beljanicu. a sa srpske nacionalni park Đerdap. mađ. mađarski. južno od planine Stol.dužini od 24 km. Mikuljskom površi i Dubašnicom.Žagubica. Zahvata površinu od 309 km². Goli krš Goli krš je krečnjački greben koji se proteže pravcem severozapad-jugoistok. Demirkapı. Malinikom. nem. ali i Predeo Zviške kotline na severu. Najviši vrhovi su Kupinova glava (940 m) i Zdravca (898 m). slovački. Najveći deo prostora Kučajskih planina izgrađen je od jurskih i krednih krečnjaka. Na rumunskoj strani se nalazi nacionalni park Železna vrata (rum. od kojih je najveća Velika Atula (560 m). Vaskapu. počinju da poniru i to je razlog zbog koga se u obodnim delovima Kučaja javljaju i brojne pećine. Rečke sa ponorom dubokim 150 m). Parcul Natural Porţile de Fier). Kučaj Predstavlja prostranu rečno-krašku površ sa uvalama. Eisernes Tor. Zapadnu granicu čine rudarska naselja Senje i Resavica. Zajedno sa Javorištem. U grebenu su mnogobrojne pećine. Brezovičkom površi. preko Gornjačke klisure. ali u raznovrsnom geološkom sastavu između ostalog zastupljeni su i permski peščari. Železni vrata) je najduža i najveća klisura u Evropi. Na jug se prostire do asfaltnog puta Paraćin . Na severu su Kučevo i Majdanpek. Severni deo je visoravan sa mnogim vrtačama. Najviši vrh ove planine je Crni vrh (1141 m) na kojem se nalazi repetitor. koji se spuštaju sa padina. a južno Srbija. graniti i gnajsevi. uvalama i slepim dolinama (Busovata. pošumljena i slabo naseljena. Planina je izgrađena od andezita. Pod Homoljem se podrazumeva i područje Žagubičke kotline. kada stignu na krečnjačku podlogu. sa prosečnom širinom od oko 12 km. tur. Homoljske planine Homoljske planine se nalaze u istočnoj Srbiji i pripadaju Karpatsko-balkanskoj grupi planina. predstavlja celinu. Izgrađen je u osnovi od gabra paleozojske starosti. turski. Sastoji se od dve paleovulkanske kupe.Krivi Vir. Nastala je usecanjem otoke Panonskog jezera u Karpatske planine.7 km. Od Beljanice na severu je odvajaju izvori Resave i pritoka. Izgrađene su pretežno od škriljaca i krečnjaka. Rumunski. a najviša tačka iznosi 962 metra. Najviši vrh ove planine je Trest (1284 m). Južni deo je stenovit. bug. . od čega 246 km² izrazit kraški reljef u krečnjacima. Najviši predeli izgrađeni su od mezozojskih krečnjaka. desne pritoke reke Resave. a dalje na istok ide rekom Crni Timok. a na jugu Krepoljin i Žagubica. Ona formira deo granice između Rumunije i Srbije. Deli Jovan Planina je dugačka 19 km. Dok se planina prostire uporedničkim pravcem rečna mreža je orijentisana ka severu ili jugu pa brojne doline rebrasto presecaju teren. na razvođu između slivova Morave i Crnog Timoka. Porţile de Fier. Nalazi se na severnoj periferiji opštine Bor. U podnožju grebena nalaze se Malo i Veliko vrelo. Đerdap Đerdapska klisura (rum.

Geološku građu grebenskog dela čine pretežno prekambrijumski gnajsevi. visoka je 803 m. Na jugu se nalazi Mali Miroč kojeg nekoliko metara deli od statusa planine. Severni Kučaj Prostire se između Golubačke klisure (Đerdap) i Peka. Na Severni Kučaj se nadovezuje masiv Liškovca. Vrh planine Stol nalazi se na nadmorskoj visini od 1156 m. izuvijani grebeni. Najviši je Crni vrh sa 656 metara . Šume. Veliki Greben Veliki greben je planina u istočnoj Srbiji. delom je u granicama nacionalnog parka Đerdap. Planina obiluje atraktivnim alpinističkim terenima i lepim prostranim livadama bogatim lekovitim travama. Prostire se južno od Donjeg Milanovca i Đerdapske klisure. pripada grupi Karpatsko-balkanskih planina. Sa najvišom tačkom Garvan (929 m). koji je sa Severnim Kučajem spojen preko Tatarskog Visa i Babinog Mašila. Miroč Spada u Karpatske planine i nalazi se u sklopu nacionalnog parka Đerdap. pripada grupi Karpatskobalkanskih planina. Na krajnjem istoku se nalazi brdo Buda kod Kladova. livade i pašnjaci daju Stolu i njegovoj neposrednoj okolini poseban izgled. Jedan od najlepših vidikovaca u ovom delu Srbije je izgrađen od jurskih krečnjaka. Šomrda se nalazi u nacionalnom parku Đerdap i blizini jednog od najvećih i najznačajnijih mezolitskih i neolitskih arheoloških nalazišta. a zimi za razne smučarske discipline. Šomrda se nalazi u istočnoj Srbiji. Severni Kučaj i Šomrda. To je planina Istočne Srbije i nalazi se između Donjeg Milanovca i Tekija. koji nosi isti naziv kao i planina. Planina je krečnjačkog sastava (jurski i kredni krečnjaci) te na njoj dominiraju kraški oblici reljefa. Dobro je pošumljena. nudeći vidikovce po retkim proplancima koje srećemo na ovom prostoru izuzetno guste i bujne šume. Severni Kučaj uglavnom čine stene kristalastih škriljaca.Liškovac Liškovac je karpatska planina istočne Srbije. Kraljevići Marku i Vili Ravijojli. Mali i Veliki krš razdvaja prevoj Vrata ili Vraca. Prostire se u blizini Donjeg Milanovca. alpinističko i sportsko penjanje. samo manji deo čini krečnjak. Severni Kučaj čine oštri. Pored planinarskog doma nalazi se jezerce. na zapadu je Majdanpek. Mali krš Nalazi se južno od Majdanpeka. Planina je pogodna za planinarenje. Izgrađen je od jurskih i krednih krečnjaka i veoma dobro pošumljen. Nalazi se u blizini Donjeg Milanovca. Predstavlja razvođe između izvorišnih krakova Porečke reke i Peka. Stol predstavlja izazov za planinarsko osvajanje. Stol Desetak kilometara severno od Bora na prostoru od oko 3 km u prečniku nalazi se planina Sto ili Stol. Od Miroča na severu ga deli dolina reke Vratne. Šomrda Smatra se delom Severnog Kučaja. Resava Resava je predeo oko istoimene reke u Istočnoj Srbiji. Mali stol Sastavljen od jurskih krečnjaka i visok je 897 m. Šomrda. gde putevi najčešće idu po samom vrhu grebena. Lepenski Vir. na istoku je Porečka reka i preko nje planina Veliki Greben. nastavlja se na Veliki krš u pravcu severa. Najviši vrh. severozapadno od Stola. Planinski predeo se prostire severno od Kučeva i Majdanpeka. Od planine Veliki Greben odvojen je dolinom reke Vratne. Nalazi se oko petnaest kilometara severno od Bora. Još južnije je Deli Jovan. na jugu je Šaška reka i preko nje planina Mali krš. U narodnom predanju je poznat po hajducima. granita i gabra.

to je uzak i nazubljen krečnjački planinski venac blage strane okrenute jugozapadu i veoma strmih stena okrenutih severoistoku. Vizak Troglavi vrh u neposrednoj blizini planine Stol u pravcu severa. Aleksinačke i Paraćinske kotline. kilometara Tilva Njagra Tilva Njagra nalazi se na prostoru između Brestovačke banje. Mutnice. Veliki Krš Veliki Krš je planina visine 1148 m. a na jugu ka Moravici i Južnoj Moravi. nije turistički iskorišćena. istočno od železničke pruge Bor-Majdanpek. neposredno kraj grada kao i Seličevica. Bukovik je spada u gromadne planine. Najviša je tačka Bukova glava (894 m). zapadne padine čine kredni krečnjački sedimenti. izmedju sela Lešje. Raščlanjena je izvorištima više rečica koje teku ka Velikoj (Jovanovačkoj) reci na severu. Vrelo i Jezero. Plane i D.nadmorske visine. prolazeći kroz pitoma planinska sela Miljkovac. Dostiže visinu od 770 m i sa bočnom kupom Tilva Mika (626 m) čini jedinstvenu celinu. Južno je planinsko područje Golak. Svrljiga i timočkog okruga. Zapravo postoji dilema da li je ovo posebna planina ili zapadni obronak Svrljiških planina. Niska planina pruža se u pravcu jugozapad—severoistok i ima oblik slemena. Veliki Krš je dugačak 9 km i širok 3 km. Predstavlja najizrazitiju paleovulkansku kupu u Crnorečkom andezitskom masivu. Prečnik osnove kupe je 2 km. Istočna Srbija (južni deo) Baba Nalazi se južno od magistralnog puta Paraćin . Bukovik Bukovik je rodopska planina u istočnoj Srbiji na tromeđi — razvođu Sokobanjske. Na više lokaliteta ima šumskih kompleksa. Kalafat Kalafat se prostire severno od Niša. Devica Južno od Sokobanje. ipak se može prihvatiti da je Kalafat posebna planina. Na zapadu je Ozren od koga je odvojena prevojem preko koga vodi stari put od Niša do Sokobanje. S obzirom da se izmedju završetka ovog dela i početka Svrljiških planina (kod sela Oreovac) nalazi prevoj preko koga se odvija saobraćaj izmedju Niša. istočno od planine Stol. Veliki Greben se pruža istočne od sliva Porečke reke. To niže planinsko područje se naziva Golak. Nalazi se petnaestak severno od Bora. Izgrađen je od jurskih krečnjaka. pa sve do njenog ušća u Dunav i nalazi se u nacionalnom parku Đerdap.Zaječar (desetak km od Paraćina prema Zaječaru). Planina je na zapadu sa većim nagibom prema fosilnoj udolini (Ražanjska presedlina). Zapadno je Rtanj. Planinski greben je izgrađen od jurskih krečnjaka. izgrađen je od paleozojskih kristalstih škriljaca. koja se nalazi na desetak kilometara severozapadno od Bora. Baba 657 m. Borskog jezera i Zlota. nalazi se planina Devica. sa najvišim vrhom V. jugoistočno je Tupižnica. jugoistočno od Boljevca nalazi se Ježevica. Golak Planine Ozren i Devica se u pravcu juga spuštaju ka Toponičkoj reci i slivu Svrljiškog Timoka. južno je Mečji vis i Slemen. Najviši delovi su izgrađeni od jurskih krečnjaka. Ježevica Južno od Crnorečke kotline. Prostire . Šumovita planina pored magistralnog auto puta.

Bukovika na jugozapadu i Sokobanjske kotline na jugoistoku.Knjaževac. Monumentalno se izdiže iz Crnorečke doline i završava pravilnom piramidom na visini od 1570 metara. do krajnje istočne granice. Kopaonik. Zapadno od Mečjeg visa prolazi put Boljevac . a prema selima Lukovo i Mirovo u kaskadama. Dužina pružanja je nekih 20 kilometara. Zapadno se nalazi Tumba. dok severne padine čine stariji krečnjaci iz jure. nadomak Boljevca. najviši vrh je Leskovik 1174 m. Okruženje predstavljaju grad Niš. bivšem vlasniku rudnika na Rtnju. Prostor oko vrha Kalafat izgrađen je od formacija crvenih peščara iz paleozoika. Slemen Planina srednje visine (1099 m) nalazi se između Boljevca na severozapadu i Knjaževca na jugoistoku. tj. podigla supruga Greta. Nalazi se između planine Ježevice na severu. sela Kamenica. Sa Rtnja se kad je vedro vreme vide Dunav. Planinarska udruženja organizuju svake godine dva tradicionalna uspona na Rtanj. godine kapelica koja je danas u ruševinama. severno Mečji vis. Južno od Rožnja nalazi se Bovansko jezero. kao i Grbavče. Ozren Ozren je planina u istočnoj Srbiji. ali je za uspon na nju potrebno savladati visinsku razliku od svega 300 metara. U pravcu istoka preko Šugrinske reke nalazi se Zaglavak i Stara planina. od sela Čamurlija na zapadu. Istočno od Ozrena nalazi se planina Devica. istočno je Tupižnica južno Devica. južno od planine Tresibabe i severoistočno od Bele Palanke nalazi se Paješki Kamen. Stara planina. Najveći i najviši deo planine izgrađen je od krednih sedimenata. planine Slemen na jugu i Tupižnice na istoku. Paješki kamen Istočno od Svrljiških planina. Na vrhu Šiljak nalazi se od 1932. Zapadno se nalazi planina Baba. Prostire se oko 5 km jugozapadno od Soko Banje i severoistočno od Aleksinca. Izdužen je uporednički oko 30 km i asimetričan u meridijanskom profilu. Severna strana planine prekrivena je šumama i pašnjacima. Pripada Karpatskim planinama i sastoji se od krečnjačkog grebena i izrazite krečnjačke kupe na istoku. južno je planina Rožanj. Kopajkošara i Cerje na severu. Vrh je livada sa kojeg se pruža lep pogled. na severu su Kučajske planine. Prema nadmorskoj visini je srednja planina. vodopad Ripaljka i izletište Kalinovica. Neumorni i neumoljivi tragači za zlatom u nekoliko navrata su dinamitom razrušili kapelicu posvećenu Svetom Đorđu na vrhu planine. Najviši delovi planine izgrađeni su od masivnih i bankovitih jurskih krečnjaka. Rtanj Rtanj je planina koja se nalazi u istočnoj Srbiji. Avala. ali je to uzvišenje sa malom relativnom visinom. na istoku je Rtanj. koju je svom mužu Julijusu Minhu. Vidin sa delom Bugarske. Na planini Ozren nalazi se veliki broj izletišta sa razvijenom turističkom infrastrukturom: izletište Ozren. sela Vrelo.se u pravcu zapad – istok. obrasla autohtonim biljnim vrstama i obiluje izvorima pitke vode. . Božićni i Vidovdanski. Slojeviti kredni krečnjaci čine geološki sastav. Viši delovi planine sačinjeni su od niskometamorfnih kristalastih škriljaca iz paleozoika. U geološkom sastavu preovlađuju mezozojski krečnjaci.jugozapad južno od prevoja Čestobrodice. Mečji vis Prema nadmorskoj visini je planina. Prema severoistoku se strmo obrušava. ogranaka Rtnja na zapadu. Samanjac Prostire se pravcem severoistok . dok Kamenički vis i terene zapadno i jugozapadno od njega (sve do Crnog vrha 685 m) grade krečnjački mezozojski sedimenti. Matejevac i Knez Selo na jugu. Rožanj Nalazi se između Samanjca na severu. Po najvišem vrhu Aleksinčani ovu planinu nazivaju Leskovik smatrajući da je Ozren samo greben ove planine koji je okrenut ka Soko Banji. predeo zapadno od Sedog vrha prema Subotincu i Aleksincu na jug čine paleozojski sericitski škriljci. a širina ne prelazi 10 km.

zapadu i jugu. a na istoku ima izgled blago nagnutog platoa. a preko njih su nataloženi peščari i mezozojski krečnjaci. pa se na njoj sreću mnogi površinski i podzemni kraški oblici reljefa. šumovita je severna strana planine i predeo između glavnog i severozapadnog venca. Nalazi se severozapadno od knjaževačke i jugozapadno od zaječarske kotline. do Dimitrovgrada na jugu. Pruža se od Vrške Čuke na severu. Svrljiški Timok čini granicu na severozapadu. Pripada balkanskim planinama. Prostor koji zauzima je izmedju sela Oreovac na zapadu. Sićeva. a dalje prema istoku je Rinjska planina sa vrhom Kovina (1205 m). Osnova je od starih stena. Najveći deo planine izgrađen je od krečnjeka. a samo delimično niškoj opštini. Na jugu su Svrljiške planine. sa leve strane Belog Timoka. do kojeg vodi automobilski put.Babin zub. Mezozojski krečnjaci dominiraju u geološkom sastavu. veći deo planine je u Bugarskoj gde se nalazi i najviši vrh (Botev 2376 m). na nadmorskoj visini od 1758 m nalazi se jedan od najatraktivnijih vrhova Stare planine . i svrljiških sela Gulijan i Beloinje na severu. nastala je kao i sve ostale planine te grupe alpskim nabiranjem. južno od Odorovskog polja i Vidliča. Naziva se još i Balkan. Zabrđe Zabrđe je predeo jugoistočno od Pirota. Knjaževac. Najviši vrh je Guvnište 1413 m. Najviša tačka je Zeleni vrh sa visinom od 1334 metra. Ukupna površina masiva koji se prostire u Srbiji je 1802 km2 . Na zapadu završava visokim stenovitim odsekom (Lasovački kamen 1160 m). a Trgoviški Timok se nalazi na severoistoku i istoku. Stara planina spada u mlade venačne planine. Jugozapadna Srbija Bandijer Planina se nalazi na granici Srbije i Crne Gore severno od Pljevalja. Ostrovice. Pripada istočnoj zoni mlađih krečnjačkih planina i ima meridijanski pravac pružanja. Po visini se ubraja u srednje planine. Znamenitosti Svrljiških planina su Prekonoška pećina i prerast Periš. Severno je planina Projić. Najviši istoimeni vrh dostiže visinu od 1162 m. Vidlič Na istočne Srbije istočno od Pirota prostire se krečnjački greben Vidliča za kojeg postoji nedoumica da li je to posebna planina ili deo Stare planine. Smeštena je na teritoriji sledećih opština: Zaječar. a na istoku je Zaglavak i Stara planina. Prostire se pravcem severozapad-jugoistok paralelno sa Odorovskim kraškim poljem. Nalazi se na krajnjem istoku Srbije. Tresibaba Nalazi se južno od Knjaževca. po čemu je i čitavo poluostrvo na kome se planina nalazi dobilo naziv Balkansko poluostrvo. jugoistočno od Svrljiga do Sićevačke klisure i Nišave na jugu. Pirot i Dimitrovgrad. Planina koja geografski pripada teritoriji opština Svrljig i Bela Palanka. Predstavlja prirodnu granicu između Srbije i Bugarske. severno od Svrljiga. poznata je pod imenom Lasovačka planina. Šumski prekrivač Tupižnice je proređen. Gornjeg i Donjeg Rinja na istoku. severozapadno planina Javorje i Rudina. . Krupca i Moklišta na jugu. Na najvišem delu Tupižnice je televizijski relej. Dolca.Stara planina Stara planina je jedina visoka planina Istočne Srbije sa najvišom tačkom u takozvanoj užoj Srbiji. Neposredno ispod krova Srbije – Midžora (2169 m). Većim delom je bez šumske vegetacije. Svrljiške planine Nalazi se između gornjeg toka Svrljiškog Timoka. u dužini od oko 100 km. Na planinske pašnjake izgoni se stoka. severoistočno je planina Ožalj. Tupižnica Tresibaba je planina u istočnoj Srbiji. Prostor oko Zelenog vrha se naziva Gulijanskom planinom. severno od Dimitrovgrada.

Nalazi se oko 18 km severozapadno od Ivanjice. izvorima. Trijaski krečnjaci su u geološkoj građi najprisutniji. Javora i Tisovice. Gajeva planina Nalazi se na granici Srbije i Bosne i Hercegovine. veći deo jugoistoka planine izgrađen je od trijaskih krečnjaka. To je krečnjačka visoravan sa najvišim vrhom Belom stenom od 1482 metra. Najviši vrh Golije je Jankov kamen 1833 m. Budeč Zapadno je Zlatibor. Dok je najviši vrh izgrađen od jurskih. a sa severa dolinama Dubočice i Borošnice i znatno je raščlanjena dolinama njihovih pritoka. divljači. Teme planine Čemerno je znatno suženo. Od strane UNESCO-a je proglašena Rezervatom biosfre.Bič planina Između Poblaćenice na zapadu. Prostire se na obodu Pešterske visoravni i nadovezuje se na Jadovnik i Ozren na severozapadu odnosno Bihor na jugu. trijaski masivni krečnjaci i mermeri. Debela gora Nalazi se jugozapadno od Ovčar Banje. Gola brda Prostire se južno od planine Ožalj. Geološki sastav čine masivni kredni krečnjaci. južno od Zapadne Morave. Čemernica Prostire se između Mučnja. ali na pojedinim delovima grebena ima manjih ili većih travnatih proplanaka sa stočarskim kolibama. Jugozapadno su obronci Zlatibora. šumskim i lekovitim biljem i ima izvanredne terene za smučanje. Čemerno Planina Čemerno se pruža od zapada ka istoku na dužini od oko 21km. Golija Prostire se između Ivanjice na severu i Novog Pazara na jugu. Pripada starovlaško-raškim planinama. južno Kukutnica. Pored šumskog prostranstva Čemerno je poznato i po velikoj površini na kojoj raste borovnica. severno od Dragačeva. Sa juga je planina Čemerno ograničena dolinom reke Studenice. Severno je BiH i reka Lim. Geološki sastav čine paleozojski škriljci. na jugu Veliki Rzav. Na istoku je Moravica i preko nje Krstac i Golubac. Na Goliji izviru Moravica i Studenica. rečicama punim ribe. . Presječke reke i Uvca. Na istoku je reka Sutjeska i dalje planina Bič. Zapadno je planina Javorje. Nalazi se istočno od Priboja. a njen najviši vrh se nalazi na 1617 m. Najveći deo planinskog temena je pod šumom. Giljeva Giljeva je planina u Srbiji koja se nalazi južno od Sjenice prema granici sa Crnom Gorom. sa severa je obrastao šumom dok su na jugu travnate padine. zapadno od planine Ovčar. Pripada dinaridima i izgrađena je od paleozojskih škriljaca i oaza dacita i andezita. Planinu u geološkom smislu čine trijaski krečnjaci. Karakterističan greben vezuje više vrhova. istočno Gradina. Blagaja Na severu je Đetinja i Požeška kotlina. ona je jedna od najlepših i šumom najbogatijih planina u Srbiji. Lima na severu i istoku i planine Pobijenik na jugu prostire se Bič planina. a odlukom Vlade Republike Srbije. Na njoj ima i glacijalnih tragova. severno od Pljevalja. Planina je bogata četinarskim šumama. severoistočno Sedalac. U pravcu jugoistoka se nalazi visoravan Jabuka. Parkom Prirode. Raške na istoku i Sjenice na zapadu.

300 metara. Nalazi se zapadno od Sjenice. istočno je planina Projić. Jelica Planina Jelica predstavlja prirodnu granicu između Dragačeva i čačanske kotline. Prostire se u zapadnoj Srbiji nekih 15 km jugoistočno od Prijepolja. Ime nije dobila po stablima jabuka kojih ovde uopšte i nema. pretežno bukove šume. nalazi se planina Jadovnik. gde se ujedno nalazi i planinarski dom u neposrednoj blizini Sopotničkih vodopada na 990 metara nadmorske visine. na jugu su Pljevlja.Golubac Nalazi se južno od Požege i severno od Ivanjice. Gradina sa poznatim arheološkim nalazištem (849 m). Rajački vis (818 m) i Stjenik .) i Prvi balkanski rat te ukazuju na burnu istoriju ove planine. između dolina Lima. zatim tursko – srpski rat ( 1876 – 1877. Na severozapadu se nalazi planina Kovač. na jugu je pogranična planina Gradina. već po tome što su se tu borili vitezovi i "kroz prsten jabuku streljali". a na istoku su Rudine. istočno je Dragačevo. Brojni šančevi vezani za Prvi srpski ustanak. a na zapadu se graniči sa krečnjačkim masivom Murtenice. a na zapadu je Pešterska visoravan. Čini obod Pešterske visoravni. po kojima su rasute kuće sela Stranjana i stočarske pojate. Reka Vidrenjak na jugu razdvaja Jarut od Huma. Na širokom temenu planine su pašnjaci i livade. na severu je planina Javorje. Gradina Gradina ima dinarski pravac prostiranja duž granice Srbije i Crne Gore. Najviši deo planine izgrađen je od mezozjskih krečnjaka znatne debljine i čistoće. Širi pojasevi šume pružaju se po strmijim stranama prema Mileševskoj reci. Najviši vrh je Crna stena (929 m). Javorje Na krajnjem jugozapadu Srbije. Ima mnogo livada i četinarskih šuma. Duga je 12 km. Severno od nje nalazi se Gajeva planina. Geološku građu čine pretežno paleozojski sericitski škriljci. koji se pruža u pravcu-SZ-JI u dužini od 3. U pravcu severozapada na nju se nastavlja Ovčar.5 kilometara i u širini od oko 2 km. zapadno je reka Moravica. Središnji i najviši deo starovlaške planine dinarskog sistema izgrađen od trijaskih peščara i krečnjaka. Jadovnik Južno od Zlatara. Na Jabuci je u II svetskom ratu poginuo i mali bombaš Boško Buha po kome su nazvani memorijalni prostor i turističko naselje. Istočni deo Javora je blago zatalasana površ prostranih livada prošaranih šumarcima. a najviši vrh je Katunić ( 1732 m ). u pravcu jugoistoka se nalazi Troglav. Na istoku se naslanja na zapadne obronke Golije. severno od crnogorskih Pljevalja i zapadno od Priboja nalazi se planina Javorje. Javor Javor se proteže severoistočnom granicom opštine Nova Varoš u dužini od 16 km. Verinje (874 m). na visini od 1. Pripada dinarskom sistemu planina i pruža se u pravcu severozapad-jugoistok u dužini od 30 km. Mileševke i Međanske reke. Severno je Velika Ninaja. Jarut Nalazi se severno od Tutina i istočno od Novog Pazara. pa se u tom delu razvila tipična kraška hidrografija. Na planini Jadovnik nalazi se selo Sopotnica. od kojeg se duž severozapadnog podnožja odvaja put za Sjenicu i Novi Pazar. Duž jugozapadnog podnožja pored Lima vodi asfaltni put Prijepolje . Hum Nalazi se zapadno od Tutina. Severno je planina Krstac. Na jugoistoku se nalazi Bandijer. na jugu je granica sa Crnom Gorom. Severno se nalazi planina Jarut.Bijelo Polje. Visoravan Jabuka Jabuka se nalazi između Prijepolja i Pljevalja.

Nalazi se jugoistočno od Požege. na zapadu je Zlatibor. Masivni trijaski krečnjaci prisutni su u predelu Stjenika. Kukutnica Planina bogata vodom nalazi se zapadno od Ivanjice. izgrađen je od trijaskih krečnjaka. Dalje na istoku su Sopoćani i Novi Pazar. Dalje na jugu je Giljeva. Iako je po visini druga planina u Srbiji bez pokrajina (iza Stare planine. na levoj obali Lima je planina Pobijenik sa vrhom Borak (1423 m). jugoistočno od Kamene gore duž granice sa Crnom Gorom. Na severu je Pešter. duž granice sa Crnom Gorom je krečnjačka površ Kamene gore (1483 m). Nalazi se severozapadno od Nove Varoši. u pravcu severoistoka nalazi se planina Jadovnik. Preko Lima. U geološkom sastavu dominiraju trijaski krečnjaci. U geološkom sastavu dominiraju trijaski krečnjaci. Istočno se nalazi pešterski Crni vrh. Severoistočno je Dragačevo. serpentini se prema istoku često javljaju. Deo je Prokletijske grupe planina dinarskog sistema mladih venačnih planina. sa vrhom Midžor). Geološki sastav je jednostavan. a na zapadu se nalazi Pobijenik. . Najviši vrh. Izgrađena je od trijaskih krečnjaka sa probojima andezita i dacita. a južno od Priboja i planine Bič. Kamena gora Na jugozapadu regiona. a jugozapadno je planina Golubac. na severoistoku se vezuje za planinu Hum. ali i najveći deo planine izgrađen je od paleozojskih sericitskih škriljaca. na levoj obali Lima. Krstača Krstača se nalazi na granici Srbije i Crne Gore zapadno od Tutina. na severozapadu je planina Žilindar. Najviši vrh izgrađen je od tamnog efuzivnog dijabaza. Komaran Komaran je predeo koji se prostire zapadno od Brodareva. Koštan polje Kraško polje se nalazi između Jaruta na jugu i Velike Ninaje na severu. krednih krečnjaka ima na više mesta. u njenom podnožju ipak izvire više levih pritoka Lima. od Zlatara na jugu odvaja ga reka Bistrica. Mokra gora Mokra gora je planina koja se većim delom nalazi u Srbiji i manjim delom u Crnoj Gori.(789 m). između Rožaja i Ribarića. Krstac Niska planina dinarskog pravca prostiranja između Kravarićke reke na jugozapadu i reke Bjelice na severoistoku. Malič Leži zapadno od Golijske Moravice na pola puta između Arilja i Ivanjice. Kilavac Nalazi se južno od Sjenice. na zapadu je Ozren. Iako je zbog krecnjačkog sastava siromašna vodom. izgrađenim pretežno od serpentina i najvećim delom je pošumljen. Nešto severnije od ovih visoravni. Jugoistočni deo Jelice zastupljen je u okolini Kraljeva vrhom Jastrebar (796 m). mnoge druge stene uzimaju učešće u građi ove geološki raznovrsne planine. Severno od Kamene gore su travne i šumovite visoravni Jabuka i Babine (Brašansko brdo 1305 m). Kitonja Starovlaška planina se prostire južno od Zlatibora. južno je vrh Češalj (1381 m) i dalje Mučanj. Severno je Budeč. manje je poznata i planinarski zapostavljena. Prosečna visina je oko 1000 m.

Zlatarom. Vapa. Mogla bi se smatrati i delom Mokre gore. na istoku reka Grabovica. Jedan deo je pod šumom. Kao deo ove planine ponekad se smatra i deo Starog Kolašina do Kosovske Mitrovice iako se na tom prostoru mogu izdvojiti Mokra planina i Suva planina. Geološku građu viših delova čine masivni trijaski krečnjaci. Na vrhu se nalazi televiziska antena i predajnik RTS-a. na nadmorskoj visini od 1160 metara što ga čini jednim od najviših na Balkanskom poluostrvu. Pešter Pešterska visoravan (poznata i samo kao Pešter) je kraška visoravan (nadmorska visina od 1100-1250 m) u jugozapadnoj Srbiji. Šumsko i hidrografsko bogatstvo su karakteristike ove planine. Severno je planina Pobijenik.Mokra Gora se proteže uporedničkim pravcem. Na severoistoku je Sjenica. ukupno postoji 12 manastira i par crkvica koje se nalaze na putu ka Ovčaru. Zahvata površinu od 63 km². nalazi se na jugozapadu Srbije. planinom Ozren. Najviši vrh je Jerinin grad (1534 m) krečnjačkog je sastava. Na području Ovčara i Kablara nalaze se brojni manastiri. kroz koju protiče Zapadna Morava. Jadovnikom. na istoku planina Kilavac. Istočno se nalazi jezero Gazivode koje je nastalo pregrađivanjem reke Ibar. Velikog Rzava i Grabovice. Dno je prekriveno kvartarnim jezerskim i rečnim nanosima. desna pritoka Ibra. sa dužinom od 13. Kroz Peštersku visoravan protiču reke Uvac. a granica može biti i Crna reka. izvori hladne vode. Pešter je poznat po specifičnoj mikro-klimi. a širinom od 8. kraški predeo. svež vazduh. Pešterska visoravan je pogodna za ispašu ovaca (kraj je poznat po proizvodima koji dolaze od peštersko-sjeničkih ovaca. Peštersku visoravan i okolne planine karakterišu šumsko-travni pejzaži. a na jugoistoku planina Giljeva. Ozren Jugoistočni deo prijepoljskog kraja zahvata planina Ozren ( najviši vrh Revuša 1. Najviši vrh je visok 958 m. a zajedno sa planinom Kablar pravi Ovčarsko-kablarsku klisuru. poput pešterskog sira). Polje je izgrađeno od krečnjaka. Zapadno se nalazi planina Žleb (2365 m) iza prevoja preko kojeg su povezani Peć i Rožaje. na jugoistoku Čemernica se svojim obroncima uzdiže iznad Presječke reke. posebno oštroj tokom zimskog perioda. a na visoravnima postoje vrtače dubine od 10 do 15 metara i širine 33 do 50 metara. Posebno se ističe retka i zaštićena zajednica molike. Mučanj Na severu je planina Kukutnica. Okolno stanovništvo te manastire naziva Srpskom svetom gorom. Ozalj /Ožalj Nalazi se jugozapadno od Priboja i severno od Pljevalja. . od Mokre gore prema jezeru Gazivoda nalazi se Mokra planina. ali je najveći deo bezvodan. a vrh se nalazi 10. Tuzinjska i Brnjička reka predstavljaju najpoznatije ponornice u našoj zemlji. Žilindar. jugoistočno je visoravan Babine i dalje visoravan Jabuka. Ovčar Ovčar je planina u Zapadnoj Srbiji. Zapadno je planina Projić. na samoj administrativnoj granici AP Kosovo i Metohija između Ibra i Belog Drima. Mokra planina Severno i severoistočno od Mokre gore i njenog vrha Ruica (1814 m) na granici sa AP Kosovo. pravcem severozapad-jugoistok. Najviši vrh je Pogled (2155 m). Zapadni deo Mokre gore na granici Kosova i Crne Gore takođe se naziva Suva planina. Nedaleko od planine se nalazi poznata Ovčar banja. bogatstvo divljači. Reke Boroštica.5 km zapadno od centra Čačka. Jarut i Ninaja. Pešter je sa svih strana okružena planinama: Golijom. Giljeva i Žilindar. Javorom. sem krajnjeg južnog dela koje sačinjavaju serpentiniti. Geološki sastav čine pretežno serpentini. specifični kraški oblici reljefa. Peštersko polje je kraško polje u jugozapadnom delu Srbije na Pešterskoj visoravni. 693 m) koju od Jadovnika razdvaja Skudlanska rečica. Smešteno je između planina Giljeva.5 kilometara. Jablanica i Grabovica. Južna šumovita strana je strmija od severne i u donjem delu se naziva Podgor. Njen najviši vrh (Oklačka glava 1729 m) nalazi se na administrativnoj granici.

Ponikve Kraška površ Ponikve ima srednju visinu od 900-1000 m i na zapadu prelazi u planinu Taru. Dolinama pritoka tih reka raščlanjena je na dugačke kose veoma strmih strana.jugoistok (dinarskim pravcem) na levoj obali reke Lim. Pretežno je obrasla šumom. o čemu svedoče ostaci troske i drugi rudarski tragovi. sfalerit) koje su u srednjem veku eksploatisane. Snažna vulkanska aktivnost stvorila je uslove za pojavu rudnih žica (galenit. Sa zapadne i severne strane planina je obuhvaćena dolinom reke Studenice koja je odvaja od planine Čemerno.Pobijenik Nalazi se između Prijepolja i Priboja. u raznovrsnom geološkom sastavu preovlađuju metamorfne stene paleozojske starosti. Preko Rogozne je prolazio karavanski put koji je povezivao Bosnu sa Skopljem i Solunom. Rogozna se sastoji najvećim delom od vulkanskih stena andezita. Dolinama desnih pritoka Studenice i izvorišnih krakova Brvenice. Ponor čine šumoviti obronci Mokre gore iznad sela Mojstir. tamo gde Ibar naglo . Kosova i Ribarićke Klisure. gornji i srednji tok Ibra. Stari (Ibarski) Kolašin Ibarski Kolašin je oblast u dolini gornjeg Ibra između Rogozne. Pruža se pravcem jugozapad severoistok u dužini od oko 20 km. Krivača je trovrh sa vrhovima približne visine pri čemu je najistočniji vrh i najveći. mestimično znatno proredjenom. Na planini se ističe paleovulkanska kupa Jelač-grad. Ponor Nalazi se jugoistočno od Tutina. Na jugu se naslanja na Goliju. pirit. pojam Raške se odnosi na celo područje jugozapadne Srbije. Prostire se pravcem severozapad . On počinje od Ribarićke Klisure. raščlanjena je na visoke kose i veća uzvišenja: Krivaču od 1643 metra na severozapadu i Vrhove od 1533 metra nadmorske visine na jugozapadu. Smeštena je u trouglu koji sačinjavaju reka Raška. riolita i njihovih tufova. Ovo je planinski venac dužine oko 15 km pravca severoistok . Raška U užem smislu. Planina Javorje je na zapadu.jugozapad. izvijen prema jugoistoku. Projić Nalazi se jugozapadno od Priboja. Radočelo Planina je smeštena na levoj strani reke Ibar. kada je varošica Raška preuzela glavnu ulogu utovarno-istovarne stanice za robu većeg dela Noviopazarskog sandžaka. koje je u srednjem veku pripadalo Raškoj državi. koja ga odvaja od Štavice i rožajskog kraja. Najviši vrh sastavljen je od karbonskih metamorfisanih kvarcnih konglomerata. Rogozna Rogozna je planina 10-12 km jugoistočno od Novog Pazara. oko 12 km zapadno od varošice Ušće između manastira Studenica i Gradac. Crne Gore i Bosne i Hercegovine. a Ožalj na istoku. Mokre Gore. Ponor je planinski predeo između Mokre gore i Ibra na krajnjem jugu jugozapadne Srbije. Rudina Nalazi se na tromeđi Srbije. U širem smislu. Njima se navećim delom kretala trgovina sve do izgradnje ibarske železnice. Studenički mermer je u stvari radočelski mermer. severno od Pljevalja. a u severoistočnom delu od kristalastih škriljaca gornje-karbonske starosti i stena dijabaz-rožnačke formacije. leve pritoke Ibra. Ponikve se nalaze zapadno od Užica. dacita. Najveće uzvišenje je Crni vrh 1504 m. Obrasla je gustim šumama. pojam Raške se odnosi na sliv srednjeg Ibra i slivove njegovih levih pritoka Raške i Studenice.

Zvijezda se nalazi u trouglu između sela Rastište i Jagoštica i kanjonskog dela Drine (vrh Veliki kraj 1444 m). Moravički Stari Vlah (obuhvata sliv Moravice) i Zlatarski Stari Vlah (obuhvata Zlatar). Oni određuju podjelu Starog Vlaha na Zlatiborski Stari Vlah (obuhvata Zlatibor). Jaruta na jugu. posebnim Zakonom područje Tare proglasila za Nacionalni park. gospodar . kao i delove opštine Sjenice. a završava se kod sela Čabre na ušću Jagnjeničke reke. Oblast je bogata vodom. Užice. Na osnovu dugogodišnjih proučavanja i istraživanja ovog područja. Najviši delovi planine su izgrađeni od serpentina. Najviši vrh Zvijezde i čitavog područja Veliki Stolac nalazi se u Bosni. Troglav Troglav je okruglasta planinska masa između doline Ibra. kod Bogutovačke Banje i u selu Magliču. Otuda i vodi ime – vlah je bio naziv za stočara. u slivu Moravice i Uvca severno od Sjenice. Ime slovenskog boga ratnika iz prethrišćanskog perioda Troglava sačuvano je u imenu ove planine. preko prevoja Šargan vezuje se za Zlatibor na jugoistoku. velikog vojskovođe iz vremana 2000 godina p. Širina planine dostiže oko 10 km. Kom (1177 m) i drugi manji. a radi zaštite izuzetnih prirodnih vrednosti koje ono poseduje Skupština Srbije je 1981. pa je stočarstvo karakteristična delatnost. Tolišnice. koji u narodnom verovanju postoji kao bog Bak. Čajetinu. Veći deo planine je pod šumama. Na zapadu je planina Kitonja. Ponekad se naziva i Visoka Tara. Geološki sastav čine mezozojski karbonatni sedimenti probijeni magmatskim dijabazima. Stari Vlah je planinska regija. Dakle slivno područje jezera Zaovine pripada Tari (u užem smislu). dok su delovi prema Ibru i Bogutovcu siromašni šumom i odlikuju se velikim erozivnim površinama. Obuhvata oblasti severno od reke Lima i istočno od Drine. Na sever se prostire do Bajine Bašte. Arilje i Ivanjicu. Obuhvata opštine Priboj. Tikva Tikva se nalazi na prostoru Starog Vlaha. Stari Vlah je administrativno raspoređen u okvirima Zlatiborskog i Moravičkog okruga. Stojkovačka planina Nalazi se između planine Čemerno na severu i planine Radočelo na jugiistoku. Lopatnice. Novu Varoš. Konjska reka. Stari Vlah Stari Vlah je istorijska i geografska oblast na jugozapadu Srbije. Na Starom Vlahu se nalaze planine Zlatibor i Zlatar. Spada u najšumovitije planine Evrope. Prevoj Čemerišta je veza i granica između Zvijezde i Tare. južno od Kokinog Broda. Borošnice. Rača. Prijepolje. gde se oslanja na ogranke Zlatibora. Na severoistočnoj strani su Rača i Solotuša. Tara je oivičena dubokim kanjonom reke Drine. Nalazi se između Sjenice i Novog Pazara.e. Diže se severno od Nove Varoši. Najviši vrhovi su Bučje (1084 m). Ona je severozapadni nastavak Tare. Tara u užem smislu ili Ravna Tara deo je masiva sa Kaluđerskim barama i krečnjačkom visoravni između sledećih reka: Drina. Pavlovska livada (1150 m). Jako je disecirana brojnim kratkim dubodolinama i jarugama. Tara i Zvijezda Tara (1544 m) sa susednom Zvijezdom (1643 m) diže se nad Drinom. u dolini Ibra.n. Na zapadu je Ivanjica. Livadske površine su prostranije na severu u donjem delu sliva Lopatnice. Beli Rzav i Derventa (vrh Zborište 1544 m). Ime je možda dobila od Nina Belova.skreće iz severo-istočnog u jugoistočni pravac. jugozapadno od Kraljeva i predstavlja neposredno okruženje Bogutovačke banje. a u pravcu jugozapada Golija. dok se ogranci planine spuštaju ka kremanskoj dolini i dolini reke Đetinje. Ninaja (Velika Ninaja) Prostire se između Peštera na zapadu. Područje planine Tare sačinjava najzapadniju skupinu iz grupe Starovlaških planina. kao i greben koji ide od Rastišta do prevoja Čemerišta. Golije na severu i Novopazarske kotline na istoku.

Na Goču je izvorište mnogih potoka i rečica koje otiču prema Zapadnoj Moravi na severu i Rasini na jugu. zapadno i jugozapadno od Goča i istočno i jugoistočno od Stolova. Najviši vrh je Ljukten 1216 m. Zlatibor Zlatibor je najpoznatija starovlaška visoravan. Stari naziv za planinu Zlatibor je Rujno (Rujan) čije ime potiče od žbunaste biljke ruj (Rhus cotynus) kojom je čitava oblast bila veoma bogata i koja se koristila za štavljenje i bojenje kože. Kopaonička grupa Baba Baba (953 m) je planina kopaoničke grupe koja se prostire severno od Studene i Ravne planine. Pruža se pravcem severozapad-jugoistok. Vukovije Zapadno od Baljevca nalazi se Vukovije. Severno je planina Hum. Vranjača Nalazi se zapadno od Tutina na granici sa Crnom Gorom. peridotitki lakolit i jedna od najvećih serpentinskih masa u Srbiji. Na brdu Cigli kod Jablanice i danas se raspoznaje granica Srbije sa dvema carevinama . Dalje jugozapadno se nalazi Golija. a sa strane znatnim delom i od serpentina. Na zapadu se Zlatibor graniči sa Republikom Srpskom. Brezanske reke na istoku i Sokolje na severu. Hercegovine i Polimlja. Čigota (1422 m). Jedan njegov deo je .Austrougarskom i Turskom. Obuhvata predele triju opština Republike Srbije: Čajetinu. Uvca. a širok 12 km. Pruža se u pravcu zapad—istok oko 10 km. Semegnjevom i Jablanicom. hrastom kitnjakom. Užice i Novu Varoš u Zlatiborskom okrugu. javorom. To je. kao i klimatsko lečilište. Zlatibor se nalazi na severom delu oblasti Stari Vlah. Pruža se od severozapada ka jugoistoku dužinom od oko 75 km. Najviši deo je sastavljen od kristalatih škriljaca. Površina Goča obrasla je bukovom i jelovom šumom. Površ je okružena uzvišenjima: Tornik (1496 m). takođe na granici sa Crnom Gorom. granične oblasti između Raške. Murternica (1480 m) i drugim manjim sa kojima zajedno čini Zlatibor u širem smislu. brezom. Na Homaru je i najviši vrh Ninaje-Suhi krš (1462 m). Mileševke i Bistrice. Kopaonik Poznat je i kao Srebrna planina. dugačka je 30 km. Zlatar Zlatar (najviši vrh Golo brdo 1627 m) se nalazi između reka Lima. Vranjača je produžetak Krstače koja se nalazi u pravcu zapada. Dug je 22. Prostire se južno od Nove Varoši i istočno od Prijepolja. Zlatibor je oduvek imao veliki pogranični značaj. a severozapadno je Radočelo. Južna i istočna granica Zlatibora su reke Uvac i Veliki Rzav. selima Mokrom Gorom. Omeđena je tokovima Gvozdačke reke na jugu.lova. To je jedna od najprostranijih planina Srbije i prostire se istočno od Ibra. Zbog rudnog bogatstva i raznovrsnosti nazivaju ga i srpski Ural. Na nekim kartama planina se naziva Kruščica. Pripada starovlaškim planinama. Nalazi se u sklopu severnokopaoničkih planina. po biljnom svetu smatra se jednom od najbogatijih planina Srbije. Poznato je letovalište i zimovalište. Goč Planina se prostire južno od Zapadne Morave iznad Vrnjačke Banje. Ninaja je složene morfologije. Prostire se na površini od oko 300 km². a široka i do 15 km. dosežući u srednjem delu širinu od oko 40 km. nju čine i donekle izolovani grebeni Homar i Suhar. Žilindar Nalazi se na južnom obodu Pešterske visoravni i na granici Srbije i Crne Gore.

Od Stolova Studenu planinu odvaja Gvozdačka reka. sa najvišim vrhom Usovicom (1375 m) u severozapadnom delu. Na Studenoj su vrhovi: Cvetalica (1056 m). Sa svih strana je omeđen rasedima te ima karakter horsta. Jugoistočno od Suvog Rudišta greben Kopaonika je sužen i raščlanjen u niz plastastih uzvišenja: Čardak (1590 m). sada se svrstava u dinarske planine jer je njegovo granitno jezgro mlađa. Sa istočne strane Velika livada razdvaja Studenu planinu od Ravne planine. Sa severa je ograničena dolinom Brezanske reke. Zapadni obronci Stolova formiraju istočni deo Ibarske klisure. zatim se penje ka Velikoj ogledni (1359 m) i talasastim grebenom Vrata (1072 m). Željin Na desnoj strani ibarske klisure. Najviši vrh ove planine kopaoničke grupe je Crni vrh (1543 m). između Ibra. između reka Jošanice. Najviši vrh je Željin (1784 m) je kupa elipsastog oblika koja se izdiže nad gustim šumama. Većim delom je pod gustom šumom. Karaula (1352 m). završava sa Javorcem i njegovim vrhom Žurla (869 m). zapadno od Ravne planine. oko vrha Cvetalice prisutan je narcis u narodu poznat i kao kaloper. uglavnom. a na njemu se nalazi i najveći skijaški centar u Srbiji. Ranije je smatran Rodopskom. koje su dubokim dolinama raščlanile planinu na dugačke grebene i kose i dale joj u celini zvezdast oblik. Zapadna granica je reka Ibar. Žaračka planina Žaračka planina (1051 m) pripada kopaoničkoj grupi. Ribnice i Brezanske reke. Gobelja (1834 m). dok se na jugu obronci ove planine spuštaju do sela Gokčanica. Karaman (1936 m). između kojih su široke presedline. Ravna planina Prostire se između Studene planine na zapadu. Stolovi Planina se nalazi jugozapadno od Kraljeva. Kavgalija (1356 m). a na njima se nalazi i tvrđava Maglič. Goča na istoku i severu. Željina na jugu. do Gokčanice i Ibra na jugu i jugoistoku. Srednji deo je prostrana fluvijalna površ Ravni Kopaonik. Planinski greben je travnata poljana. spuštajući se strmo u Jankovu klisuru koja ga odvaja od planine Jastrebac. Ozren (956 m) je nastavak Stolova prema severu. Od Ravnog Kopaonika odvaja se njegov istočni ogranak sa spuštanjem na prevoj Mramor (1140 m). i Krš (1256 m). kao i dolinom Ribnice iz pravca Kraljeva. koja od sela Brezne postaje Brezjanska reka. Sa Stolovima se veže od vrha Karaula (904 m) prema Čikeru (1324 m) preko Erskih livada (961 m). a na severu se preko Popove reke vezuje za Studenu planinu. Glavni planinski greben je stolastog oblika dužine oko 12 km na pravcu sever-severozapad-jug-jugoistok. Ceo masiv je dobio naziv po velikom rudnom bogatstvu koje je na njemu eksploatisano još od srednjeg veka. na kome se nalazi mauzolej čuvenog srpskog prirodnjaka po kome je dobio ime. Nalazi se istočno od varošice Ušće. Šatorica (1750 m) i Oštro koplje (1789 m). a sa juga Gokčanicom. a na njegovom širem prostoru je smešten čitav niz kulturno-istorijskih spomenika iz perioda od XII do XV veka.zaštićena zona pod imenom Nacionalni park Kopaonik u okviru koga postoji 12 rezervata biljnih i životinjskih vrsta. oko koga se nalazi baza vojske Srbije. Severne strane te planinske grede su pretežno pod šumom. severno od Željina. Sa nje se u svim pravcima razilaze pritoke pomenutih reka. Do planine se stiže iz pravca Goča ili od Polumira iz doline Ibra. Pruža se. zatalasana visoravan. a severoistočno se nalazi Goč. tercijarna intruzija. Severno se . oko koje se dižu Suvo Rudište sa Pančićevim (Milanovim) vrhom (2017 m) na kome je Pančićev mauzolej. istočno od Ibra. Studena planina Nalazi se južno od Stolova. Gokčanice i Rasine nalazi se planina Željin. Njegov najviši vrh je Pančićev vrh sa 2017 m nmv. Na ogolićenim obodnim delovima planine prisutna je recentna erozija sa ekscesivnim karakterom. od zapada ka istoku na dužini od oko 15km. južne su obešumljene i tu je razvijeno stočarstvo. prostire se do Ibra na zapadu.

To je planina srednje veličine. u geološkom sastavu preovlađuju stare metamorfne i magmatske stene. Obrastao je uglavnom bukovom šumom. sredinom XX veka. u stvari. tako i po prostoru koji zauzima. Geološki sastav je raznovrstan. kupastih. strmiji. Prostire se na jugoistoku Srbije na levoj obali Južne Morave Pčinjskom i Jablaničkom okrugu. Južna Morava i Toplica. blažem. Glavni greben od Stracimira se proteže na istok preko Svetle stene. U vreme nastajanja Alpa. između Žegligova i Kosovskog Pomoravlja. (1327 m). Tako se sada . a na jugu je Kopaonik. Nastala je rasedanjem stare rodopske mase. Pogleda i Kupinjaka i spušta se u dolinu Južne Morave. Prema zapadu je ograničena rekom Veternicom. Kukavica Kukavica je planina koja se nalazi zapadno od Vladičinog Hana. a slede ga Valjovska čuka (1207 m). peskovi i gline. Geološki sastav je raznovrstan. Zmajevca i Mojsinjske planine i spušta se u sastav Južne i zapadne Morave kod Stalaća. Na severu se prostire do Končuljske klisure. Jastrebac (Veliki Jastrebac) Nalazi se južno od Kruševca i zapadno od Niša. U Srbiji se prostire duž administrativne granice Kosova. Furnište (1370 m). Južna Srbija (zapadni deo) Crna gora (Skopska) Nazivaju je i samo Crna gora. Zbog svojih pravilnih. severno od Vranja i južno od Leskovca i padine joj se protežu do ovih gradova. uzdižu se dva vrha Oblik (1310 m) i Grot (1327 m). Na zapadu je Mala Kosanica.nalazi Ravna planina kojom su spojeni Željin i Goč. na severu i istoku je Velika Kosanica. Prostire se na istok do reke Veternice preko koje je Kukavica. Tumba (1192 m). Najviši vrh je Vlajna (1442 m). severno Jablanička kotlina. Jastrebac je rodopska planina istočno od dinarskog Kopaonika. Jastrebački horst je uporednički izdužen 45 km i čine ga Veliki i Mali Jastrebac izgrađeni od škriljaca. smrčom i jelom. Zapadno je kosovska planina Prugovac. to je srednje velika planina na severu Makedonije. magmatski grandioriti i klastične sedimentne stene. vojska pošumila borom. sa dolinom Goleme reke. Nekada stočarski kraj. Venac ovih vrhova. predstavlja vododelnicu slivova ovih velikih reka. U podnožju planine nalazi se Jošanička banja. to jest između Preševa na istoku i Gnjilana na zapadu. osim u blizini Ibra gde je dosta ogoljena. delu javljaju sela. deo je bez naselja dok se na južnom. Poprečni od Stracimira se proteže na sever preko Krsta. Kukavica je imala brojna pašnjake koje je. Postojao je još u tercijaru i izdizao se iz tercijarnog mora kao veliko ostrvo. Planina je pod šumom. Karpata i Dinarida dogodile su se velike promene na njemu: izdigao se središni deo. sastavljena od stena paleozojske starosti preko kojih leže tercijarni i kvartarni sedimenti. Na severu je još i Studena planina. Zapadna Morava. preovlađuju graniti i gnajsevi. Jastrebac je vrlo stara planina. Severno od Crnog vrha pa sve do Končuljske klisure planina se naziva i Ostrovica. Bukovska čuka (1386 m) i Orlova čuka 1306 m). Južno je Kosovsko pomoravlje. deli planinu na dva dela – severni. Tikva (1405 m). kako po visini (najviši vrh Velika Đulica visok je 1491 m). a severni i južni su se spustili. iznad Vranja. Velike Đulice. Na južnom delu planine. Goljak Planina Goljak na granici uže Srbije i Kosova diže se iznad Sijarinske banje. Ova deoba je sasvim jasna istočno od Stracimira. Spada u rodopske planine. Njegov glavni greben ima pravac istok-zapad. smatraju ga jednom od najšumovitijih planina Srbije. ali zbog položaja koji zauzima u odnosu na obe Morave i njihove pritoke može se uočiti i poprečni greben koji. Kukavica je u pokrivena gustom šumom. Kravarska planina Nalazi se severno od Golaka i može se smatrati njegovim severnim ogrankom. Prostorno je nekako uokviren u trouglu koji čine reke: Rasina. preovlađuju nisko metamorfisani škriljci. oblika ova dva vrha planine Kukavice se ponekad navode kao zasebne planine.

Na vrhu planine nalazi se Astronomska opservatorija. Radan planinu u užem smislu čine Majdan planina. Nalazi se severoistočno od Kruševca. zapadno od Lebana i Leskovca. pripada rodopskim gromadnim planinama i sastavljena je od magmatskih stena. Sastavljena je pretežno od jako metamorfisanih kristalastih škriljaca. Na nekim kartama se za ovu Rodopsku planinu koristi naziv Požar. Razdvaja ih Mrljačka reka. serpentinisani peridotiti. Ravna planina i Petrova gora. Mali Jastrebac Jastrebac je prevojem Grebac podeljen na Veliki i Mali Jastrebac. Geološki sastav je raznovrstan. Pripada Rodopskim planinama. Radan Radan planina se nalazi na mestu gde se Dinaridi sučeljavaju sa Rodopima (Rodopska ili Srpskomakedonska masa). složenost geološkog sastava i tektonskih odnosa. Mojsinjska planina Mojsinjska planina se nalazi u središtu Srbije. istočno od Prolom banje i severno od Radan planine nalazi se Arbanaška planina (Vijogor 1128 m). Sastavljen je uglavnom od paleozojskih metamorfnih gnajseva koje mestimično probija granit. kojim prolazi put Prokuplje-Bojnik. Izgrađena je od starih kristalastih škriljaca. a prevoj Gajtanska vrata deli Prolomsku planinu od Radana. Na jugozapadu se nalazi Sokolovica. Vidojevica Vidojevica je planina u jugoistočnom delu Srbije u blizini Prokuplja. Lepa Gora (Požar) Prostire se između Kopaonika na zapadu. Od Pasjače je odvaja prevoj Beli kamen. Bogat biljni svet uslovljen je bogatstvom vode koje na Kukavici ima na pretek. što je od značaja za raznovrsnost njegovog reljefa. Toplice sa Prokupljem na severu. Severno od Prolom banje u pravcu Kuršumlije prostire se Sokolovica sa najvišim vrhom Radulovac (1050 m). Pod Radan planinom u širem smislu podrazumevamo i Sokolovicu. Prostor Radan planine se nalazi u južnoj Srbiji u opštinama Lebane. Prolomsku planinu (Sokolov vis 1370 m) sa severa graniči dolina Prolomske reke. na području opštine Ćićevac na nekoliko kilometara od autoputa Beograd – Niš. uglavnom bukove. Pasjača Prostire se između Vidojevice na zapadu. . Obuhvata delove gornjih delova slivova Toplice. Izdužen je pravcem SZ-JI. Pripada grupi starih rodopskih planina. Bojnik. Južno od sela Arbanaška. Izgrađena je od metamorfnih kristalastih škriljaca. prisutni su dijabazi. Zbog visine manje od 500 metara ne spada u planine. kada se krene prema Kruševcu. dok su se pašnjaci zadržali u blizini naselja.pored guste listopadne. Planina je prekrivena šumom i pašnjacima. na jugu je Žitni Potok i Pusta reka. potoka i rečica se spušta sa svih strana planine. pre svega andezita i vulkanogenih sedimenata. Mnoštvo izvora. Kuršumlija i Prokuplje. u geološkom sastavu preovlađuju kristalasti škriljci. Medveđa. Nastala je rasedanjem. Rgajska planina Jugozapadno od Vidojevice nalazi se Rgajska planina. Nalazi se jugoistočno od Kuršumlije. kristalasti škriljci i krečnjaci od kojih je izgrađen i najviši vrh. Toplice na istoku. javljaju i delovi četinarske šume. Najviš vrh je Bandera visok 1155 metara. Istočno od Grepca je Mali Jastrebac sa najvišim vrhom Kupinjak (946 m). Pripada južnom Pomoravlju u širem smislu. a južno od Prokuplja. Prolomsku planinu i Arbanašku planinu. Puste reke na istoku i jugu. Razlikujemo Radan planinu u užem smislu i Radan planinu u širem smislu. Puste reke i Jablanice. Jastrebca na severoistoku. južno od mesta na kojem se sastaju Zapadna i Južna Morava.

Bugarske i Makedonije. Kod nas se prostire između Nišave na severu. a Zaplanjska kotlina na severoistoku. Ogorelica).Južna Srbija (istočni deo) Babička Gora Babička Gora (Kriva buka 1059 m) je gromadna rodopska planina u jugoistočnoj Srbiji.5 sata. Ove doline liče na manje uvale sa nešto izraženijim bočnim stranama. a prema jugu i jugoistoku doseže do druma Niš — Pirot. Leskovačka kotlina je na jugozapadu. Berbeška kotlina odvaja Babičku goru od Seličevice. kao i permski crveni peščari. Odatle se pruža prelep pogled na . na jugozapadu dolinom Sedlara odvojena je od grebena Crnog vrha (889 m). Belava Belava (Kardašica 946 m) je planina u jugoistočnoj Srbiji i pripada Nišavskoj oblasti. a ima i olovnih ruda.318 m. Oni su više primaknuti jugozapadnoj strani i čine odseke prema dolini Sedlara. Na severu je ograničena Nišavom. Na grebenu. škriljaca prekambrijumske starosti. Severnim podnožjem prolazi put koji povezuje Bosilegrad sa dolinom Južne Morave. Od paleozojskih uglavnom učestvujuškriljci silursko-devonske i karbonske starosti. Mezozoik je predstavljen uglavnom krečnjacima jurske i kredne starosti. Besna Kobila Nalazi se istočno od Vranjske banje. odlikuje specifičnim geografskim osobinama. Oni sačinjavaju jezgro antiklinale ove planine. i Belava se. Sastavljena je uglavnom od kristalastih škriljaca. Jerme na zapadu i granice sa Bugarskom na istoku i jugu. Vodni vrtop (871 m) i drugi. Kardašica (946 m). Put je širok i do vrha se stiže za 2-2. Na južnoj padini nalazi se rudnik galenita Blagodat. Osnovnu geološku građu Belave čine paleozojske i mezozojske tvorevine. Poseban tip dolina na ovoj planini predstavljaju valoge koje su naročito karakteristične na krečnjačkoj površi Valožja (Suva planina). ali sa nižim otvorenim delom. a jedan krak prelazi u Bugarsku. granita. To je najviša planina u jugoistočnoj Srbiji. Radi jednostavne orijentacije moguće je reći da se Belava prostire između starog i novog puta Bela Palanka – Pirot. paralelnom toku Nišave. na razvođu sliva Južne Morave i sliva Strume. Izgrađena je od starih metamorfnih stena. zbog odsečenosti prema dolini Nišave i pretežno krečnjačkog sastava. od Bele Palanke do Pirota. Kao i Suva planina. Bohovska planina Najviši vrh nalazi se u Bugarskoj (1. Na severozapadu se nalazi planina Seličevica. Nazvana je po selu Bohovo u Bugarskoj. Pripada planinama Rodopskog sistema. Njen greben počinje kraj desne obale reke Jerme kod Strezimirovaca i prostire se južno desetak kilometara do Milevske planine u kom delu je Bohovska planina granična. uzdižu se nekoliko vrhova: Debeli del (916 m). a viši delovi su pod pašnjacima. a na jugoistiku Kruševica. Najviši vrh je zaobljen i visok 1923 m. u dužini oko 15 km. Čemernik Čemernik često posećuju ljudi koji dođu na Vlasinsko jezero jer je lako doći do samog vrha (Veliki Čemernik 1638 m). Doline u podnožju su pod šumom. Pruža se pravcem severozapad—jugoistok. Burel Planinski predeo u Bugarskoj i Srbiji. Čudinska planina Prostire se na tromeđi Srbije. na koju se nadovezuje. Belava je niska planina i pripada Karpatsko-Balkanskoj orogenoj zoni.

Izgrađena je od jurskih sprudnih krečnjaka. O boravku Ašana govore i toponimi na ovoj planini: Ašanske kolibe. U istočnom podnožju su najveća naselja Vlasina Rid i Crna Trava. Pripada planinama srednje visine. Mačkatica. Ašanske livade. Najviši vrh je Crnook sa 1. pokriveno livadama i na njemu se nalaze kuće sela Dukata koje leži zapadnije. ima u izobilju na ovoj planini. Najjviši vrh Peren (1326 m) nalazi se u Makedoniji. Planina se proteže uz granicu Srbije i Makedonije. južno je Dukat. Ima oblik izduženog trokraka. Preslapskom rekom je odvojena od Talambasa i Rudine. Najvisi vrh gromadne planine je Vrtop 1721m. Na severu i istoku je reka Koćurica. godine. Bilo je ogolićeno. to je tipična gromadna rodopska planina zaobljenih vrhova. Na zapadu reka Vlasina razdvaja Gramadu od Čemernika i Ostrozuba. Padine su obrasle bukvom. na jugu je Kriva reka. U najvećem delu Kozjak je sastavljen od starih prekambriskih i . severoistočno od grada Kumanova. godine. Gloška planina Zapadno od Bosilegrada nalazi se Gloška planina (1756 m). Greben planina Nalazi se južno od Pirota i istočno od reke Jerme u predelu koji se naziva Burel. Planinsko bilo Kozjaka dugo je oko 15 km. a severno Vardenik. Na Čemerniku su.881 m. poreklom iz severne Grčke. Kozjak Većim delom nalazi se u Makedoniji. na severoistoku Široka planina. koje. uz ostalo planinsko bilje. Dalje na zapadu nalaze se Valozi i Besna kobila. svoja stada napasali i Ašani ili Karakačani. na istoku German. a planina je uglavnom pošumljena smrčom i brezom koja je karakteristična za padine okrenute jezeru. Na Zapadu je Rujan. Doline rečnih tokova su šumovite. Sastavljen je od kristalastih škriljaca prve grupe. duboki kanjon kroz koji teče Jerma. Vardenik. Čemernik je dobio ime po otrovnoj biljci čemerici (Veratrum). Nalazi se na teritoriji opštine Surdulica. Pripada Rodopskom planinskom sistemu. Rudnik je zatvoren 1950. Nedaleko od Zvonačke banje. do 1941. Bilo je golo. ispočetka teče u pravcu zapad-istok zatim svija na jug. Koćura Koćuru i Zladovačku planinu na jugu deli Krinanov preslap. a na zapadnom Mlačište. a padine su delom pod šumom. Prostire se od Vlasinskog jezera do Preslapa u glavnom pravcu jugozapad-severoistok. Prostire se jugoistočno od Vranja. na zapadu je vrh Garinče (1460 m) i selo Novi Glog. jer su im ovce bile crnog runa i veoma izdržljive na vremenske uslove. Vrhovi su blago zatalasani. dugačka i na vršnom grebenu uzana predstavlja izazov za planinare. Sastavljena je od kristalastih škriljaca i granita. U novije vreme u Mačkatici je novembra 1940. Manjak i Ljutež. Njih je narod nazivao još i Crnovuncima. godine jedna nemačka firma otpočela eksplotaciju rude molibden. Kozjak se uzdiže između rečnih dolina Pčinje i Krive reke u pravcu zapad . Gramadu. Pripada balkanskim venačnim planinama.jezero i okolne planine (Strešer. nalazi se u neposrednoj blizini granice sa Bugarskom. a iznad njih se izdiže goli kameni greben sa vrhom Bežanište (1338 m).istok. Ima oblik bila koje se pruža meridijanski. Zajedno sa Vlaškom planinom gradi karakteristično Ždrelo. Ostrozub). jugozapadno od Bosilegrada i južno od Vlasinskog jezera. a severno od Vlasinskog jezera. Gramada ili Plana kako je meštani još zovu. Dukat Dukat je planina srednje visine na krajnjem jugoistoku Srbije.

Kobilska planina je naziv za ovu planinu u Bugarskoj. Poslonjska brda Između Poslonskih brda i Mojsinjske planine Južna Morava je usekla Stalaćku klisuru. isprepletana šumama i livadama. Pripada gromadnim rodopskim planinama i prostire se južno od Niške kotline. Seličevica Planina se nalazi u neposrednoj blizini Niša. Zbog visine koja je manja od 500 metara ne spada u planine. Na istoku je Leskovac i južno Pomoravlje. Kruševica Prostire se severno od Vlasotinca. Zbog velike seče u prošlosti. Istočno od brda se nalazi Bukovik. Najviši vrh izgrađen je od veoma starih metamorfnih stena. od reke Vlasine. na severu se nastavlja u Talambas. Rudina izvorska (Bosilegrad) Prostire se duž granice sa Bugarskom istočno od Bosilegrada. i erozije tla koja je usledila nakon toga danas je veći deo planine ogoljen. U geološkom sastavu dominiraju škriljci paleozojske starosti. na zapadu je Suva planina. Put do vrha je najbolje početi od mesta na kom je odvajanje sa glavnog puta (Sastav reke Brod) za Dobro polje. Cela planina je poprilično pitoma. Put vodi preko mahale Krsticeva i Dobrog polja do Pobijenog kamena (mesta na kome je i spomen plaoča nastradalima u drugom svetskom ratu) a zatim i do samog vrha Ostrozuba. Na istoku je Rudina. u kanjonu reke Pčinje nalazi se poznati manastir Prohor Pčinjski. Na jugu prelazi u susednu Makedoniju. U pravcu severozapada na nju se nastavlja planina Babička gora. I dalje prema istoku dominiraju prekambrijumski i paleozojski metamorfiti. a na severozapadu se prostire do Južne Morave i Bujanovca. . Ostrozub Ostrozub je planina koja se nalazi severno u odnosu na Čemernik sa vrhom od 1546 metara. a na istoku Južna Morava. Njen greben predstavlja granicu Srbije i Bugarske na jugoistoku Srbije i zapadu Bugarske. Milevska (Mileška) planina Proteže se pravcem sever-jug u dužini od oko 20 km južno od Strezimirovaca. prekambrijumskog gnajsa. Na srpskoj strani planine. na jugu je Babička gora. severno od Bosilegrada. neki delovi grada se nalaze na njenim obroncima. ali prema severu i zapadu ima i jurskih krečnjaka. Najviši vrh planine u Srbiji je Virovi (1 284 m) blizu kojeg prolazi državna granica. Čine je stare stene paleozojske starosti probijene mlađim dacitima. Ruj Planina pripada rodopskim gromadnim planinama i prostire se na granici Srbije i Bugarske. Rujan Rodopska planina na jugu Srbije prostire se od planine Kozjak na istoku do doline Preševske Moravice na zapadu. Istočno je Zaplanje i dalje Suva planina. severno je Ćićevac. Rudina (Crna Trava) Celim svojim grebenom se prostire duž granice Bugarske i Srbije između Ruja na severu i sela Strazimirovci na jugu.paleozojskih kristalasih stena. a njene severne padine se spustaju ka Vlasotincu. na istoku je planina Greben. istočno od Vlasinskog jezera.

a greben Asenovo kale poznat je kao gnezdilište surih orlova. Rtanj. Suva Planina Nalazi se jugoistočno od Niša. Talambas Nalazi se zapadno od Zvonačke banje i severozapadno od planine Ruj. a široka 15 km. U širem smislu Talambas možemo smatrati nastavkom planine Ruj prema severozapadu. Svakako je jedna od najlepših planina Srbije. Stolska planina Nalazi se severozapadno od Zvonačke Banje i jugoistočno od Babušnice. vrlo oštrim. Ima karakterističan oblik i potkovičasti greben Crvene reke. Tumba Između Gradske reke i Kalne na jugu i rečice Tegošnice i sela Crvena Jabuka na severu. Babičku Goru. a na severu je Talambas. Osnova je od paleozojskih škriljaca. Greben planine je sastavljen pretežno od jurskih krečnjaka. Greben sa najvišim vrhom Rnjos (1274 m) proteže se pravcem severozapad-jugoistok između Vlaške planine na istoku i Talambasa na jugozapadu. Greben se prema severozapadu lagano spušta prema Vlasini. na jugu je Gramada. sa nje se pruža izuzetan pogled na Kopaonik. na jugoistoku je Rudina. Stolsku planinu čine pretežno jurski sprudni krečnjaci. Počinje istočno od Niša. Vidojevicu. Uzvišenje Golemi stol izdiže se na 1239 m nadmorske visine iznad Lužničke kotline. padine ka Lužničkoj kotlini izgrađene su od neogenih sedimenata. nalazi se Suva planina. Ranije je nazivana Kunovica. na istoku Ruj. Na severozapadu planine nalazi se Golemi stol po kome je planina dobila ime. Kruševicom i Seličevicom. a preko njih se nalaze crveni permski peščari i mezozojski krečnjaci. Južno je Lužnička kotlina. Između sliva Vlasine na jugozapadu. Ova venačna planina balkanske zone koja pripada jugoistočnoj Srbiji predstavlja pravi vidikovac južne Srbije. planina čiji zaobljeni greben povezuje Suvu planinu na severozapadu i Ruj na jugoistoku. Nazivaju ga i „Olimp Babušnice”. Šljivovička planina Nalazi se jugoistočno od Bele Palanke. Crtavo je poznato lovište. Pasjaču… Severna strana planine je pod stenama. Suva i skaršćena duga je 45 km.Široka planina Prostire se duž granice sa Makedonijom. Ako je posebna planina u njen sastav bi trebali uvrstiti i Crni vrh koji je na ovaj način i najviši vrh planine Talambas. na zapadu planina Kozjak. Zapadno. privlačnim planinarima. preko Koritničke reke. a završava se jugozapadno od Babušnice u Lužničkoj kotlini gde protiče reka Lužnica. Staru Planinu. Ruja na jugoistoku prostire se Talambas. freeclimberima. na zapadu Kozjedolska reka. a u pravcu jugoistoka preko Zvonačke reke nalazi se Jasenov Del. severne padine čine peščari iz mlađeg paleozoika. Prevoj Kruška razdvaja Šljivovičku planinu od Stolske planine. zapadno od prevoja Samar koji razdvaja Kalnu i Crvenu Jabuku nalazi se Tumba ( 1377 m). Nišavom je odvojena od Svrljiških planina. U geološkom sastavu dominiraju jurski . Tako gledano planina se prostire od vrha Crtavo (867 m) do Crnog vrha (1463 m). Na zapadu je planina Ostrozub. Na severu je reka Pčinja i Trgovište. severno od sela Kijevac. Talambas ima blage padine obrasle šumama i pašnjacima. Nastala alpskom orogenezom krajnji je izdanak balkanskih planina i nalazi se na dodiru sa rodopskim planinama Babičkom gorom. Belava se nalaze na istoku. Jastrebac. na jugu je Makedonija i planina German. Lužničke kotline na severu. Vrhovi i greben planine izgrađeni su od mezozojskih krečnjaka. Izgrađena je od krečnjaka mezozojske starosti. alpinistima.

Pruža se pravcem severozapad-jugoistok u dužini od 6 km. Nalazi se između Besne kobile na zapadu.krečnjaci sa probojima dacita. Pruža se u dužini (sever – jug) 14 km. smeštena je Zvonačka Banja.600 m uz severne i do 1. U geološkom sastavu preovlađuju mezozojski dolomiti. a južno vrh Modra glava 1545 m nv. Kula 1621 m. južno je od Široke planine odeljena rekom Pčinjom. a mogla bi se smatrati i delom Ruja. Nedaleko od sela se nalazi pećina Vetrena dupka. osim u severozapadnom delu u kome se javlja jaka bukova šuma. Sa zapada je ograničena rekom Koćuricom.757 m. istočno je graniče reka Tripušnica i njena desna pritoka Gloška reka. Gloške planine na istoku. Sam vrh formiraju dva zaravnjena vrha spojena blagim prevojem. Planina je naziv dobila po selu Vlasi. Najviši vrh planine je Zelenčev vrh 1574 mnv. Ploča 1705 m i Pandžin grob 1664 m. rodopska planina. blizu granice sa Bugarskom. odnosno tri do četiri kilometra na jugu (izvorište Vlasine – Šundina reka).876 m. a severno je od masiva Besne Kobile odeljena brojnim pritokama Banjske reke. to se listopadne šume penju do 1. 20 km jugoistočno od Vranja. Sastavljena je mahom od kristalasih škriljaca. Predstavlja plitko udubljenje izduženog oblika. Vrtop 1721 m. Pripada Balkanskim planinama. jugozapadno od Vlasinskog jezera nalazi se ova gromadna. bez ijednog oštrog vrha. koje je naziv dobilo po množini reči vlah koja može označavati stočara. u obliku plećatog bila. Od vegetacije na njoj preovlađuju livade sa retkim šumama (mahom niskog i zakržljalog graba i hrasta).700 m uz južne strane. Tumba je prema nekim mišljenjima deo Talambasa. Valozi Planina se prostire u predelu Krajište na jugoistoku Srbije. Vardenika na severu i Dukata na jugu. nedaleko od Pirota. relativno bogat vodom i osunčan. Vlasinska visoravan ima nadmorsku visinu 1160 – 1460 m. Zladovačka planina Zladovačka planina se nalazi na jugu Srbije. Kako je Vardenik u celini zastrt glinovitim pokrivačem. Na obodu se nalaze planine rodopskog sistema širokih i zaobljenih vrhova: Veliki Čemernik 1638 m. a njen najviši vrh Panica (1443m) je smešten u njenom severozapadnom delu. Smeštena je između planinskih venaca Čemernika. . približno istih visina. severno od njega je vrh Koćurac 1568 m nv. desnom pritokom Pčinje. i Plane (Gramade) i Koluničkog Rida na istoku. Na njenim jugoistočnim obroncima. visoravan čine i uzvišenja različitih oblika i visine koja su deo planinskih kosa i grebena koji se spuštaju prema reci Vlasini. Pored ravni gde je nekad bila tresava Vlasinsko blato. Kolunički rid 1598 m. Najviši vrh Veliki Strešer ima 1. Vlaška planina Nalazi se u jugoistočnoj Srbiji. a Mali Strešer 1. na zapadu. Orografski se pruža pravcem sever-jug u dužini od oko 20 km. dok je u širini (istok – zapad) pet do sedam kilometara na severu (Polom – Dojčinovci). a nedaleko je i kanjon reke Jerme koji formiraju oštri stenjaci Vlaške i Greben planine. Vlasina Vlasina je visoravan na jugoistoku Srbije. koje je prilično zaravnjeno fluvijalnom erozijom reke Vlasine i njenih pritoka u izvorišnom delu. ali i etničku zajednicu romanskih starosedelaca na Balkanskom poluostrvu. Vardenik Između Čemernika na severu i Besne kobile na jugu.