P. 1
Fiziologija - Predavanja I Dio

Fiziologija - Predavanja I Dio

|Views: 650|Likes:
Published by Smirna Malkoč

More info:

Published by: Smirna Malkoč on May 27, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/29/2013

pdf

text

original

JUKIĆ BENJAMIN

FIZIOLOGIJA
- predavanja-

ŠUMARSKI FAKULTET U SARAJEVU

.Kompartimentalnost celijskog metabolizma Celija kao strukturna i funkcionalna. tako je DNK koncentrisana uglavnom u jedru. Svjetlosna se odvija na tilakoidima hloroplasta dok se tamne reakcije odvijaju u stromi. U celijskoj vakuoli prisutni su razliciti joni a od organskih komponenti tu su skoncentrisani seceri. danieli i ostali ustanovili su da bioloske membrane izgradjuju lipidi i proteini. U njoj se na mikroskopskom i submikroskopskom nivou mogu primjetiti i izdvojiti mnoge membranski odvojene subjedinice koje se po svojoj strukturi... Stoga se u celiji odvijaju brojni biohemijski i fizioloski prostorno neovisni procesi.. Unutar samo hloroplasta odvojeno se desavaju procesi svjetlosne i tamne faze. Prva etapa disanja-glikoliza odvija se u citoplazmi a njen krajnji produkt – pirovat totalnu oksidaciju dozivljava u mitohondrijama i na respiratornom lancu gdje se sintetisu NADPH i ATP.. Kod glioksizoma se odvija proces sinteze i β oksidacija masnih kiselina.. mitohondrije i glioksizomi). U pocetku su naucnoj spoznaji bili dostupni rezultati osnovnih hemijskih sadrzaja membrane kroz pracenja brzine prolaska pojedinih materija kroz membranu. Mnoge materije unutrasnjih sadrzaja kompartimenata u prisnoj vezi su sa membranama cime je onemogucena difuzija ili kretanje.. Takvu podvojenost unutar celije obezbjedjuju membranski sadrzaji koji predstavljaju presudan cinilac interfascikularne .. Sve se ovo desava zahvaljujuci membranskim sistemima koji vrse strogu kontrolu ulaska i izlaska materija a sve u cilju cjelovitog .. Pored antocijana u cvjetovima biljaka se pojavljuju antohlorij i flavonoidi i druge obojene materije. Kompartimenti uklopina im dozvoljavaju da na malim unutrasnjim prostorima obezbjede veliki broj direktnih i produktivnih sudara sa supstratom na koji djeluju. Zahvaljujuci kompartimentalnosti mnoge materije imaju svoju lokaciju. tako se proces disanja na svjetlosti (fotorespiracija) odvija u tri organele i citoplazmi (plastidi. Slicna situacija je i sa enzimima koji u membranama kompartimenata predstavljaju strukturno hemijski cjeline.. U mnogim od kompartimenata nezavrsava se krajnja sinteza organskog sadrzaja vec se prenosenjem medjuprodukata izmedju uklopina obezbjedjuje progresivna i specificna sinteza. U vakuoli se nalaze i nus produkti metabolizma odnosno stetne komponente. 1962 godine upucuju na cinjenicu da je unutrasnja organizacija membrane plazme kao i sbih ostalih biomembrana kompartamenata izgradjeno od slozenih globularnih micelija gdje dvije globularne micelije smjenjuje jedan protein.. kao sto je antocijan cije molekule su zarobljene u celijskoj vakuoli razlicitih organa biljke... ali koliko god pojedine komponente celije bile samostalne preko njihovih membrana se povezuje cjelovit metabolizam celije. organizaciji i biolosko hemijskoj funkciji znacajno razlikuju. Roberston.. Fotosinteticki pigmenti su koncentrisani u plastidima i strogo vezani u njima za membrane tilakoida. tako su fotosinteticki pigmenti vezani bjelancevinastim nosacem za tilakoidne membrane hloroplasta.. Dugo vremena fiziolozoma je predstavljao problem strukturna i hemijska organizacija membrane... Istrazivaci . mitohondrijama i plastidima. te nedjeljiva jedinica svih zivih biljnih bica nije strogo homogeni sistem. Uz pomoc elektronskog mikroskopa 1962 godine se uspostavlja tecni fluidni model membrane. metabolizma. aktivnosti celije i njene veze u multicelularnom biljnom organizmu. .

.Osnov strukture membrane cine lipidi u bisloju dok se proteini javljaju kroz . Bitne su cinjenice razlicitih koncentracija u vanjskoj sredini i unutrasnjoj sredini celije. evolutivno na kopno. Vodni rezim biljaka Fizioloski znacaj vode proistice iz cinjenice da je zivot na planeti Zemlji po prvi put nastao u vodi i iz vode .. Secer se takodje brzo krece. priljubljenih ili ... s tim u vezi bitna .. je razlika u osmotskom potencijalu izmedju zivog sadrazaja i okolne . zbog toga u mnogim komponentama celije nalazimo strogo specificne materije i 3) semipermeabilna koja dozvoljava prolaz tecne faze ili rastvaraca a zadrzava u rastvaracu rastvorene materije (jednostrana difuzija) Drugi tip kretanja je katalzovana difuzija gdje odredjena materija da bi usla mora biti prepoznata i prihvacena od odredjenog tipa nosaca koji bez energije prebacuje u unutrasnjost... Treci tip je aktivni transport koji zahtjeva utrosak ATP. katalzatornim.... Samo kretanje pasivnom difuzijom ne zahtjeva energiju metabolizma celije. transporta i odavanja vode. Kroz zive membrane protok materija se odredjuje: pasivnim. za ovaj proces vaze zakoni Fika koji kaze da kolicina cestica koje difuzuju preko dodirne povrsine bez zapreke proporcionalna je razliki koncentracije dvije tecnosti koje se dodiruju.... Na bazi toga se vrsi usvajanje od strane korjena. Proces aktivnog usvajanja zahtjeva specificne prolaze koje se zovu jonske pumpe.... hlora. Proces difuzije se odvija kroz tecnosti. proteina rasporednjenih i djelimicno utopljenih u lipidni kompleks i transmemranskih proteina koji armaturno povezuju bisloj lipida... Biljnu celiju karakterise pojava cvrstog celijskog zida koji je mrtav ali ima mogucnost fleksibilnosti. aktivnim transportom.. impermeabilnost membrane za odredjene tipove materija. gdje su se po prvi put drvenaste vrste kao i prave zeljaste susrele sa problemom upijanja. Zahvaljujuci prepoznavanju strukturno hemijske organizacije membrane ustanovljene su osnovne funcije membrana.... te vode i minerala. zahvaljujuci tom sistemu najkrupnije i najvisocije kormofite vodu podizu i preko 100 metara visine zahvaljujuci pritisku posebnog tkiva ksilema...... Proces difuzije je jako aktivan i brz na malim prostorima i rastojanjima.. Selektivna propustljivost biomembrana sadrzana je u regulaciji protoka kroz membranu.. Sljedeca prilagodba kopnenih biljaka u snadbjevanju vodom je izgradnja specijalnog organa za emisiju ili otpustanje vode i . S tim u vezi biljke su napravile znacajnu evolutivnu prilagodbu razvijajuci sistem za primanje odnosno posebni organ korijen koji pored uloge u fiksiranju nadzemnog izdanka prihvatio ulogu primanja vode. a njihov dijagram se krece od 60 do 100 nm a osnovna funkcija je selektivna propustljivost.. a sa tog aspekta kroz membranu kretanje moze biti izrazeno u tri stanja: 1) permeabilna membrana dozvoljava prolaz vidi i rastvorenim materijama. a voda za mnoge jone i druge mineralne materije do 10000 puta brze prolazi kroz membranu od K. P.. Druga evolutivna prilagodba biljaka usmjerena je kroz izgradju specijalnog sistema za transport i podizanje vode.. 2) impermeabilna koja nedozvoljava nikakav prolaz kroz membranu..

do 8%. Voda predstavlja najveci rastvarac na zemlji jer se u njoj daleko najveci broj materija rastvaraju puno vise nego u najjacem organskom rastvaracu. bitan za podizanje vode u kslilemskim elementima te kretanje mnogih zivotinja po vodi. Za biljke je bitna osobina vode oznacena dipolom tj osobina da se anioni i kationi vezu za razlicita naeliktrisanja hidrogenskog atoma i oksigena. Vodu odlikuje visok povrsinski napon. Osmotski potencijal predstavlja pritisak molekula i jona osmotski aktivne materije u sadrzaju celijskog soka na polupropusnu membranu celije koja molekule i jone zadrzava od daljneg sirenja i difuzije. Bitna osobina vode za biljke je njena providnost ili bezbojnost. . Bitna osobina vode je njena koheziona sposobnost da drzi na okupu bez kidanja molekule vode koje pod uticajem gravitacije teze padu. vezana sa 4-7 % i slobodna voda koja protice kroz biljni sistem sa jedne strane rashladjujuci ga (rasterecujuci ga viska toplote sunceve radijacije) a s druge strane kao element transporta mineralnih materija neophodnih za izgradnju organske materije kod organa za asimilaciju. Za razliku od tipa fotosinteze neke biljke trose za 1 kg organske materije od 300-600 l vode. Mnoge od osobina vode su bitne za fizioloske procese biljaka prevasihodno treba naglasiti da je za izgradnju 1 g suhe materije neophodno da kroz biljku prodje 500 g ili ml vode. Ova osobina vode je bitna i za list jer voda da nije providna tesko bi kvanti svjetlosti doprli do mikrolaboratorija hloroplasta u listu. ona nekada prelazi i 90% kod socnih listova i plodova dok je njen sadrzaj najmanji u ksilemu i daleko najmanji u zrelom sjemenu.Voda kao osnovna ili tecna faza u biljnim sistemima javlja se kroz dvije forme. Stoga kod biljaka u ovisnosti od tipa organizma u prosjeku nalazimo oko 85% vode. Bitna osobina vode je i njena tetrahedralna struktura leda zbog cega on pluta na povrsini vode. Osmotski pritisak je promjenjiva velicina u cirkadialnoj ili dnevno nocnoj ritmici i sezonskim variranjem uslova stanista. Razlog povecanja zapremine je sto voda najcesce ulazi u medjucelularne prostore kao sto je slicno sa celijskim zidom gdje najbrzim prenosom vode do mjesta njene potrosnje. Za razumjevanje znacaja vode za biljne sisteme bitna je osobina bubrenja. Za procese kretanja vode bitne su osobine adhezije zatim proces difuzije kao i velicina osmotskog potencijala. Sljedeca bitna osobina je njen jako sirok tecni nivo od 0-100°C sto je daleko sire od granica zivota na zemlji. Kada se radi o osmotskom pritisku mozemo reci da je to tacno determinisan nasljedni dijapazon za svaku vrstu. zahvaljujuci ovoj osobini mnoge zelene biljke su se zadrzale u vodenim ekosistemima i ovisno o providnosti vode fotosintezu mogu vrsiti i na 100 m dubine. to je fizicko hemijski proces koji predstavlja reverzibilno povecanje zapremine tjela usljed primanja vode.

Na sva tri nacina usvajanja i transporta voa se krece do zone endoderme.5% Glavni organ za primanje vode je korjen. Ksilem kod liscara predstavlja traheje i traheide. Nasuprot njemu smanjuje se osmotski pritisak. Biljke usvajaju na aktivni i pasivni nacin vodu.4%. Ligula je trepicava tvprevina pomocu koje trave uzimaju vodu. Transpiracija predstavlja izuzetno aktivan proces emisije vode kod biljaka. Na tri nacina se voda transportuje prema ksilemu: od celije do celije (najtezi i najsporiji put kretanja vode). a kroz iste prolaze kuda se voda usvaja od strane lista mogu proci i hranjivi elementi i tako se naci jako blizu mjesta gdje se biti iskoristeni u fotosintezi. intermicelarno kroz celijske zidove izmedju micelija celuloze (najbrzi put). . Taj vid ishrane nazvan je folijarna ishrana.Jednacina osmotskog stanja Biljke kao i biljne celije predstavljaju hibernetske sisteme otvorene prema okolnom prostoru. gdje je uvijek vodni potencijal zemljista visociji nego u unutrasnjosti dlake i to je pasivni nacin usvajanja vode. moze da izdrzi 25. Ulaskom vode u celijsku vakuolu ona se siri i potiskuje celijski zid do krajnjih tacaka usvajanja prema zakonu osmoze voda bi ulazila u celiju sve do izjednacavanja koncentracija. Ektodezme su vertikalni otvori u celijskom zidu pa maljavi listovi najvise primaju vodu. Odsupanje od 100% zasicenosti moze izdrzati 1. kod cetinara su prisutrne samo traheide (tisa ima i traheje). Pored toga voda ulazi u korijenovu dlacicu na bazi vodnih potencijala. Ako je osmotski potencijal veci u dlacici nego u zemljistu po zakonu osmoze usvaja se voda.60 manje dok Quercus m. primjer Quercus p. a ako bi se stalno aktivno usvajala voda potrosila bi 3. Transpiraciono koheziona teorija – biljke imaju 2 motora. kroz intercelularne prostore (brzi put). Zahvaljujuci poznavanju moguceg usvajanja vode listom u hortikuluri je razvijen sistem folijarnog zalivanja. Kriticni vodeni deficit. Aktivni znaci potrosnja energija ATP. koncentracija celijskog soka i napetost sisajuce sile. sto se ne moze desiti jer je rastegljivost ogranicena. Letalni deficit nastupa ako se biljka nadje u nedostatku vode duzi period (dolazi do poremecaja u sistemu za primanje vode). Jedno stablo platana u toku 24 h od 80 l vode. Transpiracija je proces odavanja vode iz svih zivih dijelova biljke u vidu vodene pare. 30% potreba metabolizma za vodom biljka uzima listom iz zraka. U tom svemu bitnu ulogu ima celijski zid odnosno cvrsti dio ili nezivi dio sistema celije. transporta i odavanja vode. adsorpciona zona se nalazi samo u fazi klijanja a tu zonu zamjenjuju rizomni elementi ektotrofne i endotrofne mikorize. U momentu maksimalne istezljivosti zida potencijal turgora je maksimalan (subletalan). Kroz biljke najveci dio vode permanentno prolazi zahvaljujuci visokoj organizaciji sistema za primanje i odavanje vode. donji cini adsorpcioni sistem korjena koji usvojenu vodu dise do 7 m visine. Primanje je rijeseno putem korjena ali i nadzemnog dijela. Biljke su izgradile unutrasnji transportni sistem koje je predstavljen ksilemom. Kopnene biljke izlaskom iz vode susrele su se sa strahovitim problemom usvajanja.

Transpiracija je takodje bitan faktor usvajanja vode korijenom jer sto je veca transpiracija veci su zahtjevi korijena za usvajanjem. Sto se tice raspolozivih tipova vode za usvajanje od biljaka bitne su gravitaciona i kapilarna koje stoje na raspolaganju biljci. samo vodene biljke u epidermi imaju hloroplaste. Vecina liscara odbaci listove preko zime zbog zamrzavanja ali odaju vodu preko lisnih oziljaka. mladom peridermu. Za razliku od tih higroskopna predstavlja mrtvi izvor i biljke je nemogu otrgnuti od cestica zemlje. Eksperimenti sa hormonom ABA – kada stablo ne zalivamo automatski dolazi do racionalnijeg koristenja vode. sto se u zemljistu vise nalazi koncentrovanih jona biljka mora koristiti vecu snagu i energiju ATP za usvajanje. lisnih oziljaka itd). Na propustljivost korijena za primanje vode utjecu faktori kao sto je stanje protoplazme. Na usvajanje vode moze djelovati vazan broj faktora kao sto su bolesti i bakterije. Povecana kolicina CO2 u zoni korjena moze da dovede do stvaranja ugljicne kiseline koja mjenja Ph vrijednost i dovodi do smanjenja usvajanja vode. tako pri nizim temperaturama protoplast prelazi u stanje gela i manje je propustljiv za vodu. pupoljku. Od spoljasnih faktora za usvajanje vode bitna je temperatura. . Naucnici su dosli do zakona da ako postave jedan sud veci sa 4 l vode i 4 manja sa 0. Korijen se osusi ubrzo.5 l nekoliko puta ce brze ispariti voda iz 4 manja nego iz veceg suda. transpiracija pupova. proces transpiracije. zivotna aktivnost korjena. Samo celije zatvaracice stome imaju hloroplaste. sintetisu secere. Unutrasnji su propusnost korjena za vodu. sto rezultira manjim rastom i razvojem biljke. geneticki faktor velicine listova. vodena para koja se nalazi u stominoj duplji je isparila sa celijskih zidova. Da bi se zadovoljile nadzemne potrebe izdanka za vodom absorpciona povrsina mora biti 20 puta veca od transporte povrsine listova. Izlucivanje vode transpiracijom Ili stomatarna transpiracija predstavlja najaktivniji fizioloski proces biljaka a nasuprot tome samo 5-10% predstavljaju drugi vidovi odavanja vode (kutikularna. manji je broj mikoriznih elemenata.Faktori za proces usvajanja vode Postoje dvije grupe faktora: unutrasnji i vanjski. ABA tjera K jone te se stoma zatvara (K jon ima najveci vodeni omotac). zdravstveno stanje. Otovori stoma na jednom listu zauzimaju i do 3. Permabilitet korijena baziran je na razlici potencijala rastvora zemljista i unutrasnjeg rastvora korjena. Jedan od razloga kod visoko planinskih biljaka je zamrznuta voda u tlu a drugi je povecana koncentracija zemljisnog rastvora kao sto je slucaj kod tresetista gdje se drvece putem lanticela snadbjeva zrakom. prisutnost metala koji ne dozvoljava rasvice apsorbcione zone na vrhovima i zacepljuje provodne elemente korijena. Pored listova proces transpiracije se odvija na plodu.5% ukupne povrsine lista. Halofitne vrste mogu da razviju do 200 i vise bara napetosti sisanja. Slican slucaj nedostatka kisika je kod ugazenih zemljista kao i kod tresetista jer nedostaje kisika u podlozi pa dolazi do fizioloske suse gdje biljka u podlozi zivi u izobilju vode ali je ne moze uzeti. sto je zemljiste hladnije teze je usvajanje vode.

2 ml vode po cm³ na dan. Doslo do denaturacije proteina plazme. Svi oni imaju razlicite intenzitete odavanja vode.Tako da npr. Faktori transpiracije Staroscu biljke njeni zahtjevi za vodom su veci.5-5. deksaheksanol – visi alkohol koji smanji 10-15 dana do 30%. Pored njega postoje razni herbicidi ali najbolji preparat je da se sadnice naprskaju hormonom ABA koji moze da svjezinu zelenih dijelova zastiti 2-4 mjeseca.4 ml po cm³ na dan. jer su gubitci iste takodje veci. Na transpiraciju utice i topografski polozaj lista. Neke vrste da bi smanjile toplotni efekat infracrvenog zracenja imaju mogucnost zakretanja lisne plojek te smanjenje ugla radijacije sa 90 na manje. Biljni antitranspiranti Naime ako se sve stome na biljci zatvore i ostavimo biljku na suncu njena temperatura ce se povecati 4. sto utjece negativno na proces transpiracije. Naucnici su dosli u spoznaju da se puno materija moze koristiti u tu svrhu. voskovi. Povrsina i velicina lista su takodje bitni faktori transpiracije jer od ukupne povrsine lista samo 1 – 2% opada na otvore stoma. Medjutim najveci dio unutrasnjih listova prima odbijenu ili reflektiranu svjetlost. intenzitet transpiracije kod mlade periderme hrasta tokom zime je 1. Kolicina iparene vode odredjuje se odnosom usvojene energije i toplote isparavanja vode.4-10. Samo mali broj povrsinski smjestenih listova prima direktnu suncevu svjetlost i brze se zagrijava sto ovaj proces intenzivira. Kod cvjecarskih kultura imamo dobar dio vrsta koji imaju mogucnost zakretanja lista. kineticka energija sunca podize temperaturu kod biljnog sistema a s druge strane dovodi do prevodjenja vode iz tecnog u gasovito stanje na celijskim zidovima u unutrasnjosti biljke. Na taj nacin velika kolicina energije se iskoristava u transpiraciji da bi se smanjila temperatura sistema i da ne bi prokuhao tj. zavisi od genoma.4-2. Za proces transpiracije bitan je tip stominog aparata. Isto tako bitno je za unutrasnjost krosnje kod drveca ima povecanu vlaznost vazduha sto negativno utice na transpiraciju. Nekada se javlja potreba da biljke zastitimo od prevelike transpiracije tokom transporta. Ako se konstantno snadbjeva vodom voda se pod istim uslovom u istom odnosu u kojoj usvaja suncevu energiju odaje u manjem djelu trosi u fotosintezi. najvise transpiriraju lisni oziljci 60-160 ml po cm³. . U jesen prije opadanja lista propusnost plazme za vodu je najveca sto se dovodi u vezu sa klimatericnim disanjem odnosno gubitkom vecih kolicina slobodne vode i pripremom biljke za zimsku sezonu.5 puta. Inace velicina lista je geneticki determinisana kategorija. Energetska transpiracija Tranpiracija je osnovni termoregulacioni proces biljaka.zdravstveno stanje kao parametar takodje utice na itenzitet transpiracije. Transpiracija zimskog pupoljka je 6.

Vecina virusa i gljiva utice na vecu propusnost zivih membrana za vodu te se na taj nacin transpiracija uvecava. visoku temperaturu zemljista i kao posljedica svega toga visok vodni potencijal parenhima korjena. Gutaciona tecnosti sadrzi pored vode visok procenta secera (saharoza. te bakar i cink. Tako vjetar moze da poveca transpiraciju i do 10 puta. Floralne ili cvjetne hidatode se nalaze blizu ovarijuma tucka i kroz njih se luci slatki sok koji privlaci insekte u oprasivanju. . Iskapavanje vode se odvija kroz hidatode (vodene stome) koje se nalaze po rubu lista i za razliku od pravih stoma nikada se ne zatvaraju. glukoza. Pored unutrasnjih parametara na transpiraciju djeluju: svjetlost. Povecanjem intenziteta svjetlosti ubrzava se zagrijavanje vode u celijskim zidovima i intercelularima i njeno prevodjenje u paru. Gutacija pokazuje dnevno nocnu ritmiku i najveca je ujutro kada je najveci sadrzaj vode u tlu a najmanja u podne. fosfora. veliki broj enzima (katalaze. vodene pare vazduha. Gutacija je konstatovana kod 115 familija odnosno 333 roda. fruktoza i manoza). Epitem se nalazi tacno iznad ksilema. Gutacija Pojava odavanja vode u kapima sa nadzemnih povrsina biljnih organa se naziva gutacijom. Strujanje vjetra je takodje bitan faktor transpiracije iz razloga sto vjetar sa povrsine lista odnosi vlaznost ili vlazni fil i na taj nacin omogucuje brze isisavanje vodene pare iz stomine duplje. koncetracija CO2. Drugi tip su epidermske a to su otvori na raznim pozicijama lista na epidermi. Epitemom nazivamo sraslo tkivo unutraznjosti parenhima lista sa velikim brojem intercelulara. kalcijuma. Zbog visoke vlage vazduha voda se nemoze odavati u gasovitom obliku vec istice kroz hidatode u okolni proistor te se ovaj proces smatra sigurnosni da zbog povecanog pritiska unutrasnje tecnosti ne bi doslo do raskidanja ksilema. Npr breza sa 20 000 lista na normalnoj transpiraciji trosi 30 000 l vode. kalijuma. Crvena svjetlost povecava sintezu secera i osmotski potencijal sto ima za posljedicu podizanje hidrostatickog potencijala u celijama zatvaracicama stome te duzi period drzanja stanja otvorenih stoma. aluminijuma. Ovaj proces zahtjeva posebne preduslove da bi se odvijao: povecanju vlaznost zemljista. epidermski i floralni tip. Hidatode su topografski smjestene tacno iznad provodnih elemenata nervature lista. joni azota. a sa parametrom vode i do 300 000 l za 24 sata. temperatura zemljista i zraka. osmotski potencijal zemljisnog rastvora. magnezijuma. mangana i sulfatnog sumpora. Plava svjetlost ima za posljedicu vecu proizvodnju proteina a bitan je injen odnos prema CO2 koji kada se nadje u vecim koncetracijama djeluje na zatvaranje stominog aparata sto se isto desava tokom noci kada se povecava zbog disanja koncetracija CO2. na taj nacin povecava intenzitet transpiracije. vjetar i mineralna ishrana. Vrlo je cesta kod cvjecarskih kultura. Kvalitet svjetlosti takodje djeluje na transpiraciju a najveci efekat imaju crvena i plava svjetlost. Fragarie i Potentile. peroksidaze. Svjetlost na transpiraciju utice dvojako: intenzitetom i kvalitetom. Postoje tri tipa hidatoda: epitemski. redukaze i emilaza). Gutacija je karakteristicna za mladje stadijume vecine biljnih vrsta.

Neke parkovske vrste tokom 24 stat mogu izluciti do 10 l tecnosti na mjestu povrede. regulator turgora. medjutim to je najprimitivnij nacin sinteze. amonijak i voda stvara se glutaminska kiselina a oslobadja voda. U svakom slucaju voda stvorena metabolickim putem u tkivima sukulenata moze da zadovolji sve metaboliticke potrebe date vrste. Monoenzimski tip – pri transformaciji jabucne kiseline C4H6O5 i su C4H4O4 izlucuje se molekula vode. Neke vrste kao sto su aloje do zatvaranja sistema nakon povrede mogu izluciti 800 – 900 l vode. U ovom procesu bitni su enzimi koji pri anaerobnom disanju sjedinjuju atome vodika i dovode do proizvodnje CO2. kao i ventil za otklanjanje toksicnih materija koje biljka unijela greskom. Pored ova dva pomenuta postoje neenzimski u sintezi endogene vode. Kao sto je slucaj pri sintezi glutaminske kiselini pri cemu ucestvuju alfaketoglutarna. Neki autori smatraju da je gutacija jedan od sigurnosnih ventila za odstranjivanje brojnih jona. Posto je disanje poluenzimski proces i ovaj nacin sinteze vode naziva se polienzimskim. Slican je gutacionom soku. U drugom postupku istog procesa koji se naziva anaerobno diasnje atomi vodika oduzeti enzimskim putem od strane secera i atomi vodika molekula vode oksidisu se egzogenim kisikom pri cemu se obrazuje 12 molekula vode. Ove biljke imaju razlicite nacine sinteze endogene vode. Nakon izvjesnog vremena mjesto povrede zatvara secer kaloza i na taj nacin se sistem stiti od isusivanja. Polienzimski tip – javlja se u procesu disanja gdje dolazi do obrazovanja novih molekula vode i obnavljanja starih molekula vode. Ta se voda obrazuje djelimicnom aeracijom vodika vode koja ucestvuje u prvoj fazi disanja i moguce je nazvati obnovljenom vodom. orezivanja u proljece te mehanickih povreda na floemu cak i ubodom insekata. Intenzitet zavisi od mjesta rane. Naime izlucivanje vode putem placa desava se kod dekatacije stabla. Pored ovog imamo jos cijeli niz nacina i mogucnosti sinteze endogene vode. katalazno peroksidazni tip itd. secera i sekundarnih tvorevina.5% secera te se isti koristi kao sirovina u industriji secera. Endogena – metabolicka voda Veliki broj cvjecarskih kultura karakterise mogucnost sinteze unutrasnje ili endogene vode. ima dosta mineralnih jona. Kod secernog javora sok placa sadrzi 2. . sto je blize vratu korjena to je izlucivanje soka placa intenzivnije. Drugi dio vode nastaje na racun vodika secera odnosno supstrata i kiseonika vazduha. Npr breza 30 – 35l. Pojedine vrste karakterise specijalno tkivo za cuvanje vode – hidrenhim.Rekorder u izlucivanju gutacionih kapi je tropska vrsta Colocasium atiquorum koja u 1 min izluci 192 kapi gutacionog toka. Drugi nacin odavanja vode u tecno fazi vezna je za fenomen suzenja ili placa.

. kad SO2 i SO3 se sjedini sa vodom i dospjeva na tlo i mijenja Ph adsorpcionog komleksa i biljke trpe uslove suse. Iste godine Gautheret je na hranjivu podlogu stavio kalusne celije sa tkiva rane i uspio ih uzgajati duzi period. i nakraju susenja cijelih biljaka. Problem suse predstavlja ogroman problem parkovskih gradskih prostora iz razloga sto dranaznim i kanalizacionim cijevima odvedena najveca kolicina vode iz podzemlja. kod listova do 90% zavisno od starosti. ovim metodoloskim postupkom se jako brzo i neovisno o sezoni. Ovu ideju je dobro shvatio 1902 god Haberlantd isticuci da je biljke moguce razmnozavati i reproducirati u sterilnim uslovima. pad fizioloskih procesa i vrlo cesto su podlozne patogenima. stvaranja uskih godova. Voda kroz biljku protice razlicitom brzinom. listovi. dobiva ogroman broj mladih individua istovjetnog genetickog sadrzaja. vakcina i dr. alkaloida. korjenje te najmanje ima stablo. Zbog toga sto su biljke minijaturne i sto su uzorci za razmnozavanje veoma mali i sitni. Ona je najvjerovatnije zakiseljena i iz tog razloga za biljku nepristupacna. Najveci sadrzaj imaju socni plodovi. Tvorci celularne teorije Schleiden i Schwann 1838 godine otkrili su genijalnu ideju da svaka celija ima sposobnost da proliferira ili se razvije u kompletan novi organizam biljke jer je u svom jedru sacuvala informaciju i prenjela je metodom replike. No vrlo cesto biljke susu trpe iako u nihovoj izosferi postoji visok nivo vode. Preko 95% cvjecarskih kultura i najdekorativnijih hortikulturnih biljaka proizvodi se metodom kulture in vitro. U istrazivanjima procesa rasta i razvica biljaka te u procesima genetickih transformacija u cilju dobivanja specijalnih sekundarnih metabolita (celuloze. kao zamjena pojmu kultura in vitro upotrebljava se pojam mikro razmnozavanje. Kultura in vitro In vitro predstavlja zbir metoda i postupaka uzgajanja i razmnozavanja biljaka u sterilnim uslovima. Sam naziv u prevodu znaci uzgoj biljaka u staklu. sa majke na potomstvo. U posljednje vrijeme jako puno drveca trpi uslove suse zbog kiselih kisa. Biljke koje prodju duzi susni period imaju pad imuniteta. opadanja listova. vitamina. Najmanja kolicina godisnjih padavina da bi se razvile drvenaste vrste mora biti 50 ml po m². Ukoliko susa potraje to ima za posljedicu slab rast biljaka. a najmanji je u sjemenu oko 8%. vrha stabla. Ovaj postupak predstavlja najmocnije oruzje moderne biologije i molekularne genetike. staklenim posudama. biljnih boja. Kod drveca je sadrzaj vode oko 50%. susenje grana.Osjetljivost biljaka na susu Izostatkom atmosferskih padavina. krzljavost izdanaka. pa se ovaj postupak naziva kloniranjem biljaka. Sadrzaj vode u biljci je razlicito distribuiran.). Tek 1922 godine Robbins i Kotte prvi su napravili eksperiment i pokusali da uzgoje biljke iz fragmenata organa u tecnoj hranjivoj podlozi. biljke se prilagodjavaju uslovima dobivanja vode drugim organima osim korjena. Nakon njih Vajt radi eksperiment o hranjivim zahtjevima biljaka izkazujuci njihov mineralni i ostali sastav. smanjenje fizioloske otpornosti. hormona.

aklimatizacija. On je neizbjezna u svakoj podlozi. Zn. Anorganski sadrzaj su mineralne soli koje predstavljaju makro i mikro elementi. a medju njima se najcesce koristi saharoza.Van Overbeek 1941 u podlogu za kulturu in vitro dodaje kokosovo mlijeko i dokazuje da kultura sa mlijekom bolje raste neznajuci da je pri tom otkrio hormon citokini koji utjece na brzinu podjele celija citokinezu. P. margotiranje. Laminar je komora kroz koju protice sterilan vazduh. Sterilizacija istrumenata se vrsi suhom sterilizacijom na 180°C u suhom sterilizatoru. Vegetativno razmnozavanje je klonsko razmnozavanje. ali minijaturnom biljnom organizmu je potrebno dodati vitamine. Otkrio ga je Kurosawa. Makro razmnozavanje je: kalemljenje.4-D (dihlorfenoksiocetna kiselina). nikotinska kiselina. Cu. Sterilise se i uzorak sa kojim se radi. karbohidrati. Aukseno znaci rasti. Karbohidrati predstavljaju energente u in vitro kulturi posto minijaturni biljni organizam nema intenzivnu fotosintezu. Fototrofizam je kretanje prema izvoru svjetlosti. Ono se djeli na mikro razmnozavanje i makro razmnozavanje. zatim 10% varikinom i 90% alkoholom i destilovanom vodom te se stavlja pod laminarom. Generativna metoda je kada se muska spolna celija se spaja sa zenskom te se dobija razlicita individua. Auksine je prvi otkrio Darwin. prva faza – uvodjenje u kulturu. Iamamo takodje agar koji sluzi sa ucvrscivanje podloge. Faze u in vitro razmnozavanju su: nultna faza – postupci prije kulture. Ca.8. Apscinska kiselin pripada retardantima rasta. S. retardant rasta apscisinska kiselina. iz polozenica. fruktoza. Od vitamina su najcesce dva: tiamin i piridoksin. inozitol itd. Potrebno mu je dodati razne tipove secera. Aktivni ugljen je bitna komponenta za drvenaste vrste. . Prvi hormon je izvadjen iz denaturisane sperme haringe kinetin. B. te brojni sintetski hormoni kao sto je slucaj sa 2. proizvodnja sadnica iz reznica. Mg. Od regulatora rasta idu auksini. Glavni sadrzaj su: mineralne soli. hormoni ili regulatori rasta. K. Cl. glukoza. citokinini i giberelini. manoza i mioinozitol. Podloga za kulturu in vitro se sterilise mokrom sterilizacijom u aparatu autoklav. Svi citokinini imaju slicno dejstvo na brzinu djeljenja celija. Najcesce se koristi GA3 hormon. Uzorak se prvo pere sa sapunima. druga faza – umnozavanje koje se postize primjenom hranjive podloge. To je podloga koja je najvise koristena u svim eksperimetnima u kulturi in vitro. izaziva stres. Svaka celija jednog stabla kojeg smo uzeli kao uzorak dace istu biljku. Citokinini su otkriveni u kokosovom mlijeku koji direktno djeluju na diobu celije. Na. Za biljke je karakteristicno da same sintetisu vitamine koji su jako bitni za procese rasta i razvica. Ph se krece izmedju 5. pored efekta izduzivanja celija utjece i na diobenu aktivnosti celija. treca faza – priprema kultura za prijenos biljaka u zemlju i cevrta faza – prijenos biljaka u zemlji. Giberelini se koriste samo za procese izduzivanja kod biljaka. vitamini. dokazavsi da se u vegetacijskom vrhu trave Phalaris canariensis nalazi supstanca odogovorna za usmjeravanje pravca rasta prema svjetlosti.7 i 5. Sva predvidjanja prethodnih istrazivaca dozivjeli su puni rascvat otkricem hranjive podloge koji su sastavili Murashige i Skoog 1962 godine praveci podlogu koja je sadrzavala 5-6 razlicith komponenti. sterilizacija. Od makro elemenata u podlogu ulaze: N. Drvece ispusta toksine u podlodu i da bi se to izbjeglo koristi se aktivni ugalj. a kao mikro elementi koriste se: Fe. a kasnije iz kukuruza koji se zove zeatin. organski dodaci i specificna Ph.

Zracenje iznad 800 nm duzine do 950 nm mogu koristiti jos fotosinteticke bakterije. Data energija prema Ajnstajnovoj formuli E = MC² se u prostoru kosmosa u najvecem dijelu gubi. No ovaj dio zracenja sunca najvecim dijelom biva zaustavljen na visini od 25 km iznad zemlje u ozonskom omotacu. Sto znaci 1070 kJ godisnje. Iz svega toga proazilazi da je osnov zivota na zemlji splet okolnosti koji je doveo do mogucnosti koristenja kineticke energije sunca. 800 kJ udje u atmosferu zemlje a od toga do povrsine tla stigne 565 kJ a od toga 42% utrosi se na isparavanje vode iz vodenih akvatorija.Tipovi kultura: ako je pocetna kultura aksilarni ili adventativni izdanak onda se zove aksilarna ili adventativna kultura. ako je neki meristem – kultura meristema itd. 95% zive mase planete predstavljaju zelene biljke. Najveci dio te energije. oko 270 kJ se odzraci u kosmos kao albedo efekat. a inace ovo zracenje koje u spektru sunca ide do najduzih valova mogu koristiti zivi organizmi za toplinska zagrijavanja i podizanje radne temperature zivih sistema. ako je to embrion onda je kultura embrija. To je mali tracak zone sirokog podrucja sunca izmedju UV i infracrvenog zracenja.5 * 10 na 17 kJ energije. Sunce je inace najveci rasipnik energije u kosmosu. a samo 5% zive mase otpada na zivotinje i covjeka. oko 120 miliona tona mase sunca biva pretvoren u 1 min iz hidrogena u helijum. Fotosinteza Fotobioloski proces kojim zelene biljke koristeci energiju sunca uz pomoc vode i mineralnih materija i CO2. ako je jajna celija onda je kultura zenskog haploida. Na gornjoj granici atmosfere iznad zemlje stize 2 J energije po cm² u 1 min. 49% se utrosi na razna toplinska zagrijavanja u atmosferi i gubitke. sintetisu organsku materiju i za potrebe zivota svih zivih bica na Zemlji. Prema opstoj formuli fotosinteze 6CO2 + 12 H2O + hv + mineralne materije i hlorofil => C6H12O6 + 6H2O + 6O2 + energetska dobit 2862 kJ po mol glukoze. Polazne mase atoma hidrogena u odnosu na sintetisani helijuma razlikuju su za 0. Ogromna kolicina energije sunca pripada jako kratkim valovima do 300 nm. Sunceva energija nastaje pri transformaciji 4 atoma hidrogena u 1 atom helijuma. 5 % na cisto zagrijavanje vazduha a samo 12% iskoriste biljke u procesu fotosinteze.029 masenih jedinica. x i rengenskog zracenja koji jako stetno djeluju na DNK i proteine izazivajuci brojne mutacije. te rad enzima. a to je podrucje γ. nazvan vidljivim spektrom vrijednosti od 300-810 nm koji je prepoznatlji ljudima i zivotinjama oznacava se vidljivim spektrom ili FAL (fotosinteticki aktivna radijacija). Od te kolicine energije na zemlji se napravi na kopnenim ekosistemima 10. . Taj tip energije koju sintetisu biljke pristupacan je kao izvor energije za sva ziva bica planete Zemlje. U evoluciji biljaka moment kada su prvi put sintetisane mikro labaratorije hloroplasta sa zelenim pigmentima rijesen je proces transformacije kineticke enrgije sunca u potencijalnu energiju organskih spojeva. ako je samo jedna spora onda je kultura antera ili haploida. Data energija javila se kao kompleksna odzraka ili svjetlosni bljesak koji jedino koriste fotosinteticki organizmi. ako je iz nodija onda je to kultura nodija ili internodija. no samo jedan mali dio jako sirokog spektra energije sunca.

te produzenjem vegetacija na vise od 6 mjeseci. hlorofil A i B nalazi se kod zelenih algi mahovina i svih cvjetnica. A i C meke alge. U procesu fotosinteze svaka utrosena tona karbona ima za posljedicu oslobadjanja 2.4 kg azota. Medjutim kasnijim istrazivanjima 1923 god dokazano je da zelena masa pigmenta hloroplasta krije jos brojne druge obojene komponente.46 kg fosfora. tako da biljke samo povrsinskim dijelovima krosnje iskoristavaju direktnu suncevu svjetlost.1 kg kalijum. npr voda u biljci hvata jedan infracrvenog zracenja i na taj nacin se zagrijava i prelazi u vodenu paru sto je preduslov odvijanja transpiracije. sam proces fotosinteze predstavlja znacajni elemenat odgadjanja efekta staklenika i otopljavanja polarnih podrucja. 0. na svaki 100 kg usvojenog CO2 utrosi se 3. oko 30% prolazi kroz list i gubi se. a istovremeno se oslobodi oko 500 milijardi tona kisika. Iz 690 milijardi tona CO2 i 270 milijardi tona voda nastaje oko 500 milijardi tona karbohidrata ili secera. Kljucni faktor procesa fotosinteze pored svjetlosne energije sunca su monitori ili prihvataci te energije u mikrolabaratoriji hloroplasta. Kada se CO2 nebi nadoknadjivao trenutna zelena vegetacija sav CO2 bi potrosila za oko 250 godina.Fotosintetickim procesima biljke vise organizacije kao donor elektrona koriste vodu a kao rezultat fotolize ili fotooksidacije vode doslo je do obogacivanja zemljine atmosfere te do razvoja aerobnog disanja koje dominira na zemlji. koja je u zoni umjerene klime 30-40% ukupnog suncevog zracenja. Naucnici iz Francuske su 1819 g prvi put su iz zelenog lista izdvojili ekstrakt zelene boje za kojeg su mislili da predstavlja samo jednu bojenu materiju koju su nazvali hlorofil. Na putu do zemlje mjenja se strahovito spektralni sastava sunceve svjetlosti. Molekule fotosintetickih pigmenata. jedan dio od toga pripada vidljivom a jedan infracrvenom spektru. samo hlorofil A imaju modrozelene alge. . bakteriohlorofil karakterise skupinu strukturnih bakterija. stoga se u nauci prave zahvati u cilju povecanja asimilacione povrsine lista genetickim zahvatima. Godisnje se trosi ogromna kolicina CO2 iz zemljine atmosfere. u biljkama postoji jos citav niz kompleksnih hemijskih jedinjenja koja mogu koristiti suncevu svjetlost. Sto je suncev zrak kraci to nosi vecu energiju.37 kg sumpora itd. 0. Monitori su predstavljeni kroz dva tipa jedinjenja: hlorofili i karotenoidi. Glavni problem biljaka je sto nemogu iskoristiti vise od 2% sunceve energije. Nisu samo pigmenti hloroplasta jedinjenja koja mogu da hvataju suncevu svjetlost. Sto se tice hlorofila ima oko desetak razlicitih tipova rasporedjenih prema sistematskim kategorijama.7 tona kisika. u biljci se na taj nacin dovede do zagriavanja istog. apsorbiraju po jedan kvant ili foton. A i D imaju crvene alge. posebno hlorofila. a takodje one mogu iskoristiti i difuznu ili odbijenu svjetlost od povrsine tla. 0. Vece talasne duzine suncevog spektra izazivaju samo rotacije kod odredjenih molekula i atoma. Sunceva radijacija predstavlja neiscrpan izvor energije i za daleku buducnost. Pored kruzenja kroz proces fotosinteze kisika i ugljika te vode i CO2. Svjetlosna energija koja padne na list ne usvaja se u ukunpom sadrazaju vec se 45% odbija.

daleko manje fotosinteticke aktivnosti. monociklicni i diciklicni. Zato ih susrecemo sa porastom nadmorske visine u vecim koncentracijama u biljkama. Za razliku od karotena ksantofili sadrze kisik i hidroksi. b) fotoliza ili razgradnja vode. keto ili metoksi grupi i zbog toga imaju blijedo zute nijanse. prestavlja glavni fotosinteticki pigment. hlorofil A ima CH3 skupinu na drugom pirolovom prstenu. c) obrazovanje molekularnog oksigena i d) sinteza redukcionih ekvivalenata ATP i NADPH. a zbog dugih lanaca ugljikovodika rastvorljivi u lipidima. Postoje specijalni oblici P700 i P680 koji se nalaze u centrima reakcionih fotosistema 1 i fotosistema 2. Jako bitna fizioloska uloga karotena i ksantofila je gusenje viska energije odnosno sprjecavanja fotooksidacije hlorofila A. Oni su prikupljaci energije koji sakupljenu energiju kanalisu prema reakcionom centru i jedno i drugog fotosistema. Hlrofil A ima molekulsku masu 893 i on je plavo zelene boje. zutozelene boje. . Hlorofil B ima masu 907 nm. Unutar svjetlosne faze odvijaju se 4 etape: a) adsorpcija i migracija svjetlosne energije. Hidrofobni segment molekule hlorofila. a zbog dvojake hidrofobno-filne strukture molekule oni su pravilno rasporedjeni na tilakoidnom sistemu. Terminalni dijelovi pirola karakterise prisustvo azota. Medjutim ova grupa pigmenata cini okosnicu biosinteze vitamina A u zivotinjama i covjeka. koji se koriste za prikupljanje energije sunca iz dijela plavog spektra oko 440 nm talasne duzine. te se nalazi u provitaminu vitamina A. Tamna faza se dijeli na tri etape: a) karboksilacija. Hlorofili se za tilakoidni sistem hloroplasta vezu bjelancevinastim nosacem. Pripadaju bitnim antioksidanskim materijama. Kod biljaka vise organizacije postoje samo dva hlorofila: A i B. Karotenoidi Predstavljaju drugu bitnu skupinu fotosintetickih pigmenata u mikro laboratorijam hloroplasta. Karoteni imaju narandjasto crvenu boju. b) redukcija i c) regeneracija. Zbog velikog broja dvostrukih veza su obojeni. Razlika izmedju hlorofila A i B naizgled je vrlo mala. Taj efekat se naziva maskirnim efektom. a za razliku od njih hlorofili su provitamina vitamina K. Fotosinteza kao slozeni fizioloski proces radi lakseg shvatanja dijeli se u dvije faze: svjetlosna faza i tamna ili Calvinov ciklus. Mogu biti aciklicni. pa se nazivaju lipohromi. Nihova strukturna molekula izgradjena je iz hidrofilne proteinske glave koju cine 4 pirolova prstena. Oni su prevashodno antenski pigmenti. Svi hlrofili osim onih koji se nalaze u reakcionim centrima P700 P680 prestavljaju pomocne ili anteinske pigmente. Na cetvrtom pirolovom prstonu nalazi se ostatak alkohola pirola.Hlorofili Zeleni pigmenti predstavljaju slozene estre dikarbonske kiseline u kome su 2 atoma vodonika vezana iz COOH skupine. a nalaze se pored listova jos u organima ploda. ogromne razlike izmedju njih su u funkcionalnom smislu. koji su medjusobno vezani metinskim skupinama. To su jedinjenja koja karakterise struktura 8 konstutivnih jedinica izoprena. zamjenjena sa alkoholom fitolom i metilnim alkoholom. cvjeta kao i u podzemnim stablima.

Njih svjetlost moze pogadjati razlicitim talasnim duzinama. Kako molekula hlorofila tezi ravnoteznom stanju to pri otpustanju energije da bi se vratila u ravnotezno stanje energija moze biti odata kao fluoroscencija. zato imamo hlorofile P 660. Indukovana rezonanca predstavlja proces premjestanja energije pobudjenog stanja molekule hlorofila sa jednog molekula na drugi pri cemu se energija kanalise u pravcu reakcionog centra fotosisteme. I tripletno stanje je kada elektron mjenja svoj spin pri prelasku. II singulentno. osim onog u rekcionom centru fotosistema su antenski ili pigmenti sakupljaci energije. kitohromi F. To stanje karakterise premjestanje elektrona iz zadnje ljuske molekule na veci energetski nivo. 670. . B. Hv predstavlja energiju sunca kad pogodi molekul hlorofila koji prelazi u pobudjeno stanje tj dize iz zadnje ljuske jedan ili dva elektrona koji zavisno gdje su otisli. ksantofila. kao fosforiscencija. Samo hlorofili P 700 i P 680 mogu da ukljuce energiju u fotobitske reakcije sinteze organske materije. bjelancevina sa zeljezom prenose elektrone uz promjenu valentnosti i podljezu oksidoredukciji. 680.Adsorpcija i preobracanje svjetlosne energije Jedna od najvaznijih osobina hlorofila je njegova moc interakcije sa energijom kvanta svjetlosti fotonom. Postoje dva fotosistema: fotosistem I ili pigmentni sistem I i fotosistem II ili pigmentni sistem II. kao indukovana rezonanca ili kao gubitak elektrona. U fotosintetickom aparatu te materije predstavljaju filetoksin. karotena. Akceptori ili prihvataci elektrona u reakcionim centrima fotosistema I i II su specijalna jedinjenja koja mogu mjenjati oksidoredukcijski sustav. pri cemu dolazi do sinteze molekule ATP-a i molekule NADPH+. Indukovana rezonanca – kada hv ili svjetlost pogodi reakcioni centar fotosistema sve molekule hlorofila A. Ako je elektron zadrzao isti spin onda je to I singulentno stanje. a ako ode za jos jednu ljusku onda je to II tripletno stanje. I tripletno i II tripletno stanje. Gubitak elektrona predstavlja oblik oslobadjanja energije pobudjenog stanja elektrona izbacujuci istog iz molekule i njegov prenos sa akceptora na akceptor. 700. B6 i ostali predstavljaju hemoproteine ili obojene proteine koji takodje prenose elektrone i podljezu procesu oksidoredukcije. Kada molekulu hlorofila pogodi kvant svjetlosti ona prelazi u pobudjeno ili ekscitirano stanje. Fluoroscencija je oslobadjanje energije elektrona u vidu svjetlosnog bljeska iz prvog stanja. Fosforescencija je svjetlosni bljesak odate energije elektrona pri vracanju iz tripletnog u osnovno stanje. na koju ljusku i kakav im je spin ili smjer rotacije imamo 4 razlicita stanja: I singulentno. ista stvar je sa plastocijaninom koju cini protein sa bakrom u sebi. a II singulentno stanje je kada elektron predje na sljedecu ljusku i zadrzi isti spin. Elektroni reakcionih centara mogu putovati ciklicno (ciklicna fotofosforilacija) ili po Z semi (aciklicno). tj primanjem elektrona se redukovati a otpustanjem oksidovati. plastohinom koji je hinomsko jedinjenje koje za razliku od svih ostalih akceptora moze da prenosi pored elektrona i protone uz promjenu oksidacionoredukcionog sustava.

hlorofil B a dio ovog sistema koji izgleda kao globula nazvan je LHCII kompleks. na luminarnoj strani nalazi se mjesto za vezivanje plastocijanina. 16 karotenoida sa funkcijom zastite dimera od fotooksidacije. nehemijsko gvozdje. F. Fotositem I (PS I) izgradjuje reakcioni centar P 700 koji je smjesten u tilakoidima strome a samo djelom zaobljen tilakoide granuma. Fotosistem II (PS II) predstavlja kompleks sa rekakcionim centrom hlorofila A kojeg akrivira svjetlost jacine 680 nm. Na osnovu toga doslo se do spoznaje da tih 180-300 molekula hlorofila cine jednu funkcionalnu jedinicu koja je nazvana fotosintetickom jedinicom ili kvantozonom. redukcija ferodoksina i oksidacija plastocijanina. Sami reakcioni centar izgradjuje dva molekula specijalnog oblika hlorofila A koji cine dimer koji odlikuje gubitak boje kada prime energiju svjetlosti 700 nm. a suopramolekulski kompleksi u membrani tilakoida vide se kao velike globule. odvajanje tilakoida u okviru jednog granuma. Na stromalnoj strani fotosistema I nalazi se mjesto za vezivanje ferodoksina a kao asocirani protein javlja se feredoksin NADP okidoreduktaza. Iz toga slijedi da na svaki fotosinteticki akivni molekul hlorofila dolazi jos 180-300 molekula pigmenata koje nazivamo asociranim ili pigmenti sakupljaci energije. citohrome B. Ovaj centar sadrzi 4 molekule hlorofila A a po 2 daju dimere. U ovom centru nalaze se specijalni lokusi za feofitin (hlorofil B s magnezijumom). Kvantozon (fotosinteticka jedinica) Dokazano je da se prilikom osvjetljavanja na svakih 2-3000 molekula hlorofila izluci jedan molekul O2. Pored ovih u fotosistem I ulaze jos razni oblici hlorofila. Smjesten je u granumu tilakoidnog sistema. Unutar samog centra nalazi se najmanje 6 polipeptida na koje se vezuju pomocni pigmenti. molekule βkarotina. a to znaci da 180-300 molekula hlorofila ucestvuje u jednoj fotohemijskoj transformaciji jednog kvanta svjetlosti. Stoga se smatra da je glavna funkcija fotosistema I. Uloga LHCII kompleksa je: prikupljanje energije svjetlosti. C. raspored energije izmedju dva fotosistema. . citohrom. sto znaci da biljke sjene imaju veci broj LHCII kompleksa od onih suncanih ekosistema. Cijeli kompleks ili hloro kompleks organiziran je oko jezgre fotosistema I i antena pigmenata. To znaci da je za izlucnje molekula kisika neophodno 811 kvanta energije. lokus za pirozin. Na ovaj dimer se vezuje 100 molekula hlorofiala A sa pomocnom funkciom. Kao antenski pigmenti javlja se 20-26 molekula hlorofila A. A i B i βkarotena. Te globule izgradjuju: fotosistem I. Na membrani tilakoida sa obje strane se nalaze priljubljeni ili asocirani proteini.Supramolekularna organizacija membrane tilakoida Lipidnu membranu tilakoidnog sistema odlikuje polipeptidni kompleks na koji se vezu fotosinteticki pigmenti. Velicina ovog LHCII kompleksa je odogovorna za koncentraciju pigmenata. U tom centru se nalaze dva srednja kinonska jedinjanja. fotosistem II. proteinhlorofil kompleks (bjelancevinasta veza izmedju molekule hlorofila i proteina) i sintaza adenozintrifosfata (reverzna ATP-aza).

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->