JUKIĆ BENJAMIN

FIZIOLOGIJA
- predavanja-

ŠUMARSKI FAKULTET U SARAJEVU

metabolizma. U mnogim od kompartimenata nezavrsava se krajnja sinteza organskog sadrzaja vec se prenosenjem medjuprodukata izmedju uklopina obezbjedjuje progresivna i specificna sinteza.. Slicna situacija je i sa enzimima koji u membranama kompartimenata predstavljaju strukturno hemijski cjeline.. Fotosinteticki pigmenti su koncentrisani u plastidima i strogo vezani u njima za membrane tilakoida. U vakuoli se nalaze i nus produkti metabolizma odnosno stetne komponente. aktivnosti celije i njene veze u multicelularnom biljnom organizmu... U celijskoj vakuoli prisutni su razliciti joni a od organskih komponenti tu su skoncentrisani seceri.Kompartimentalnost celijskog metabolizma Celija kao strukturna i funkcionalna. Sve se ovo desava zahvaljujuci membranskim sistemima koji vrse strogu kontrolu ulaska i izlaska materija a sve u cilju cjelovitog ...... kao sto je antocijan cije molekule su zarobljene u celijskoj vakuoli razlicitih organa biljke. mitohondrije i glioksizomi). tako je DNK koncentrisana uglavnom u jedru... Mnoge materije unutrasnjih sadrzaja kompartimenata u prisnoj vezi su sa membranama cime je onemogucena difuzija ili kretanje. Stoga se u celiji odvijaju brojni biohemijski i fizioloski prostorno neovisni procesi. organizaciji i biolosko hemijskoj funkciji znacajno razlikuju.. Dugo vremena fiziolozoma je predstavljao problem strukturna i hemijska organizacija membrane. Kompartimenti uklopina im dozvoljavaju da na malim unutrasnjim prostorima obezbjede veliki broj direktnih i produktivnih sudara sa supstratom na koji djeluju. 1962 godine upucuju na cinjenicu da je unutrasnja organizacija membrane plazme kao i sbih ostalih biomembrana kompartamenata izgradjeno od slozenih globularnih micelija gdje dvije globularne micelije smjenjuje jedan protein. U pocetku su naucnoj spoznaji bili dostupni rezultati osnovnih hemijskih sadrzaja membrane kroz pracenja brzine prolaska pojedinih materija kroz membranu. Prva etapa disanja-glikoliza odvija se u citoplazmi a njen krajnji produkt – pirovat totalnu oksidaciju dozivljava u mitohondrijama i na respiratornom lancu gdje se sintetisu NADPH i ATP. Uz pomoc elektronskog mikroskopa 1962 godine se uspostavlja tecni fluidni model membrane. U njoj se na mikroskopskom i submikroskopskom nivou mogu primjetiti i izdvojiti mnoge membranski odvojene subjedinice koje se po svojoj strukturi.. . Zahvaljujuci kompartimentalnosti mnoge materije imaju svoju lokaciju. Pored antocijana u cvjetovima biljaka se pojavljuju antohlorij i flavonoidi i druge obojene materije. Kod glioksizoma se odvija proces sinteze i β oksidacija masnih kiselina. Unutar samo hloroplasta odvojeno se desavaju procesi svjetlosne i tamne faze.. mitohondrijama i plastidima.. tako su fotosinteticki pigmenti vezani bjelancevinastim nosacem za tilakoidne membrane hloroplasta. ali koliko god pojedine komponente celije bile samostalne preko njihovih membrana se povezuje cjelovit metabolizam celije. Istrazivaci . Svjetlosna se odvija na tilakoidima hloroplasta dok se tamne reakcije odvijaju u stromi. Roberston.. te nedjeljiva jedinica svih zivih biljnih bica nije strogo homogeni sistem. Takvu podvojenost unutar celije obezbjedjuju membranski sadrzaji koji predstavljaju presudan cinilac interfascikularne . tako se proces disanja na svjetlosti (fotorespiracija) odvija u tri organele i citoplazmi (plastidi. danieli i ostali ustanovili su da bioloske membrane izgradjuju lipidi i proteini..

.. priljubljenih ili . te vode i minerala.. Treci tip je aktivni transport koji zahtjeva utrosak ATP... a njihov dijagram se krece od 60 do 100 nm a osnovna funkcija je selektivna propustljivost... Proces difuzije se odvija kroz tecnosti. s tim u vezi bitna . impermeabilnost membrane za odredjene tipove materija. za ovaj proces vaze zakoni Fika koji kaze da kolicina cestica koje difuzuju preko dodirne povrsine bez zapreke proporcionalna je razliki koncentracije dvije tecnosti koje se dodiruju.. hlora.... katalzatornim. evolutivno na kopno. Na bazi toga se vrsi usvajanje od strane korjena. a sa tog aspekta kroz membranu kretanje moze biti izrazeno u tri stanja: 1) permeabilna membrana dozvoljava prolaz vidi i rastvorenim materijama. Bitne su cinjenice razlicitih koncentracija u vanjskoj sredini i unutrasnjoj sredini celije. Proces difuzije je jako aktivan i brz na malim prostorima i rastojanjima. Biljnu celiju karakterise pojava cvrstog celijskog zida koji je mrtav ali ima mogucnost fleksibilnosti... Sljedeca prilagodba kopnenih biljaka u snadbjevanju vodom je izgradnja specijalnog organa za emisiju ili otpustanje vode i . P.. Selektivna propustljivost biomembrana sadrzana je u regulaciji protoka kroz membranu... zbog toga u mnogim komponentama celije nalazimo strogo specificne materije i 3) semipermeabilna koja dozvoljava prolaz tecne faze ili rastvaraca a zadrzava u rastvaracu rastvorene materije (jednostrana difuzija) Drugi tip kretanja je katalzovana difuzija gdje odredjena materija da bi usla mora biti prepoznata i prihvacena od odredjenog tipa nosaca koji bez energije prebacuje u unutrasnjost. Kroz zive membrane protok materija se odredjuje: pasivnim.. Samo kretanje pasivnom difuzijom ne zahtjeva energiju metabolizma celije... S tim u vezi biljke su napravile znacajnu evolutivnu prilagodbu razvijajuci sistem za primanje odnosno posebni organ korijen koji pored uloge u fiksiranju nadzemnog izdanka prihvatio ulogu primanja vode...Osnov strukture membrane cine lipidi u bisloju dok se proteini javljaju kroz . Secer se takodje brzo krece.. Druga evolutivna prilagodba biljaka usmjerena je kroz izgradju specijalnog sistema za transport i podizanje vode... zahvaljujuci tom sistemu najkrupnije i najvisocije kormofite vodu podizu i preko 100 metara visine zahvaljujuci pritisku posebnog tkiva ksilema. gdje su se po prvi put drvenaste vrste kao i prave zeljaste susrele sa problemom upijanja.... a voda za mnoge jone i druge mineralne materije do 10000 puta brze prolazi kroz membranu od K.. je razlika u osmotskom potencijalu izmedju zivog sadrazaja i okolne . Vodni rezim biljaka Fizioloski znacaj vode proistice iz cinjenice da je zivot na planeti Zemlji po prvi put nastao u vodi i iz vode . Proces aktivnog usvajanja zahtjeva specificne prolaze koje se zovu jonske pumpe. transporta i odavanja vode... 2) impermeabilna koja nedozvoljava nikakav prolaz kroz membranu.. proteina rasporednjenih i djelimicno utopljenih u lipidni kompleks i transmemranskih proteina koji armaturno povezuju bisloj lipida. aktivnim transportom.. Zahvaljujuci prepoznavanju strukturno hemijske organizacije membrane ustanovljene su osnovne funcije membrana..

zahvaljujuci ovoj osobini mnoge zelene biljke su se zadrzale u vodenim ekosistemima i ovisno o providnosti vode fotosintezu mogu vrsiti i na 100 m dubine. Sljedeca bitna osobina je njen jako sirok tecni nivo od 0-100°C sto je daleko sire od granica zivota na zemlji.Voda kao osnovna ili tecna faza u biljnim sistemima javlja se kroz dvije forme. Za razliku od tipa fotosinteze neke biljke trose za 1 kg organske materije od 300-600 l vode. Bitna osobina vode za biljke je njena providnost ili bezbojnost. vezana sa 4-7 % i slobodna voda koja protice kroz biljni sistem sa jedne strane rashladjujuci ga (rasterecujuci ga viska toplote sunceve radijacije) a s druge strane kao element transporta mineralnih materija neophodnih za izgradnju organske materije kod organa za asimilaciju. Ova osobina vode je bitna i za list jer voda da nije providna tesko bi kvanti svjetlosti doprli do mikrolaboratorija hloroplasta u listu. do 8%. Za razumjevanje znacaja vode za biljne sisteme bitna je osobina bubrenja. Bitna osobina vode je njena koheziona sposobnost da drzi na okupu bez kidanja molekule vode koje pod uticajem gravitacije teze padu. ona nekada prelazi i 90% kod socnih listova i plodova dok je njen sadrzaj najmanji u ksilemu i daleko najmanji u zrelom sjemenu. Kada se radi o osmotskom pritisku mozemo reci da je to tacno determinisan nasljedni dijapazon za svaku vrstu. Bitna osobina vode je i njena tetrahedralna struktura leda zbog cega on pluta na povrsini vode. to je fizicko hemijski proces koji predstavlja reverzibilno povecanje zapremine tjela usljed primanja vode. . Za procese kretanja vode bitne su osobine adhezije zatim proces difuzije kao i velicina osmotskog potencijala. Razlog povecanja zapremine je sto voda najcesce ulazi u medjucelularne prostore kao sto je slicno sa celijskim zidom gdje najbrzim prenosom vode do mjesta njene potrosnje. Vodu odlikuje visok povrsinski napon. Mnoge od osobina vode su bitne za fizioloske procese biljaka prevasihodno treba naglasiti da je za izgradnju 1 g suhe materije neophodno da kroz biljku prodje 500 g ili ml vode. bitan za podizanje vode u kslilemskim elementima te kretanje mnogih zivotinja po vodi. Osmotski pritisak je promjenjiva velicina u cirkadialnoj ili dnevno nocnoj ritmici i sezonskim variranjem uslova stanista. Za biljke je bitna osobina vode oznacena dipolom tj osobina da se anioni i kationi vezu za razlicita naeliktrisanja hidrogenskog atoma i oksigena. Stoga kod biljaka u ovisnosti od tipa organizma u prosjeku nalazimo oko 85% vode. Osmotski potencijal predstavlja pritisak molekula i jona osmotski aktivne materije u sadrzaju celijskog soka na polupropusnu membranu celije koja molekule i jone zadrzava od daljneg sirenja i difuzije. Voda predstavlja najveci rastvarac na zemlji jer se u njoj daleko najveci broj materija rastvaraju puno vise nego u najjacem organskom rastvaracu.

Jedno stablo platana u toku 24 h od 80 l vode. Odsupanje od 100% zasicenosti moze izdrzati 1. Ulaskom vode u celijsku vakuolu ona se siri i potiskuje celijski zid do krajnjih tacaka usvajanja prema zakonu osmoze voda bi ulazila u celiju sve do izjednacavanja koncentracija. Taj vid ishrane nazvan je folijarna ishrana. Na tri nacina se voda transportuje prema ksilemu: od celije do celije (najtezi i najsporiji put kretanja vode). a kroz iste prolaze kuda se voda usvaja od strane lista mogu proci i hranjivi elementi i tako se naci jako blizu mjesta gdje se biti iskoristeni u fotosintezi. koncentracija celijskog soka i napetost sisajuce sile. Ksilem kod liscara predstavlja traheje i traheide. Ligula je trepicava tvprevina pomocu koje trave uzimaju vodu. Pored toga voda ulazi u korijenovu dlacicu na bazi vodnih potencijala. Primanje je rijeseno putem korjena ali i nadzemnog dijela. adsorpciona zona se nalazi samo u fazi klijanja a tu zonu zamjenjuju rizomni elementi ektotrofne i endotrofne mikorize. . U momentu maksimalne istezljivosti zida potencijal turgora je maksimalan (subletalan). moze da izdrzi 25. Zahvaljujuci poznavanju moguceg usvajanja vode listom u hortikuluri je razvijen sistem folijarnog zalivanja. intermicelarno kroz celijske zidove izmedju micelija celuloze (najbrzi put). kod cetinara su prisutrne samo traheide (tisa ima i traheje). Kriticni vodeni deficit. Ako je osmotski potencijal veci u dlacici nego u zemljistu po zakonu osmoze usvaja se voda. Transpiraciono koheziona teorija – biljke imaju 2 motora. gdje je uvijek vodni potencijal zemljista visociji nego u unutrasnjosti dlake i to je pasivni nacin usvajanja vode. U tom svemu bitnu ulogu ima celijski zid odnosno cvrsti dio ili nezivi dio sistema celije. Letalni deficit nastupa ako se biljka nadje u nedostatku vode duzi period (dolazi do poremecaja u sistemu za primanje vode). primjer Quercus p.5% Glavni organ za primanje vode je korjen. transporta i odavanja vode. Aktivni znaci potrosnja energija ATP. Kopnene biljke izlaskom iz vode susrele su se sa strahovitim problemom usvajanja. sto se ne moze desiti jer je rastegljivost ogranicena. 30% potreba metabolizma za vodom biljka uzima listom iz zraka. Biljke su izgradile unutrasnji transportni sistem koje je predstavljen ksilemom.60 manje dok Quercus m. kroz intercelularne prostore (brzi put).4%. donji cini adsorpcioni sistem korjena koji usvojenu vodu dise do 7 m visine. a ako bi se stalno aktivno usvajala voda potrosila bi 3. Na sva tri nacina usvajanja i transporta voa se krece do zone endoderme. Kroz biljke najveci dio vode permanentno prolazi zahvaljujuci visokoj organizaciji sistema za primanje i odavanje vode. Nasuprot njemu smanjuje se osmotski pritisak. Transpiracija je proces odavanja vode iz svih zivih dijelova biljke u vidu vodene pare. Biljke usvajaju na aktivni i pasivni nacin vodu. Transpiracija predstavlja izuzetno aktivan proces emisije vode kod biljaka.Jednacina osmotskog stanja Biljke kao i biljne celije predstavljaju hibernetske sisteme otvorene prema okolnom prostoru. Ektodezme su vertikalni otvori u celijskom zidu pa maljavi listovi najvise primaju vodu.

Jedan od razloga kod visoko planinskih biljaka je zamrznuta voda u tlu a drugi je povecana koncentracija zemljisnog rastvora kao sto je slucaj kod tresetista gdje se drvece putem lanticela snadbjeva zrakom. Slican slucaj nedostatka kisika je kod ugazenih zemljista kao i kod tresetista jer nedostaje kisika u podlozi pa dolazi do fizioloske suse gdje biljka u podlozi zivi u izobilju vode ali je ne moze uzeti. sintetisu secere. . Transpiracija je takodje bitan faktor usvajanja vode korijenom jer sto je veca transpiracija veci su zahtjevi korijena za usvajanjem. Otovori stoma na jednom listu zauzimaju i do 3.5% ukupne povrsine lista. Samo celije zatvaracice stome imaju hloroplaste. Od spoljasnih faktora za usvajanje vode bitna je temperatura. vodena para koja se nalazi u stominoj duplji je isparila sa celijskih zidova. zdravstveno stanje. samo vodene biljke u epidermi imaju hloroplaste. sto rezultira manjim rastom i razvojem biljke. Izlucivanje vode transpiracijom Ili stomatarna transpiracija predstavlja najaktivniji fizioloski proces biljaka a nasuprot tome samo 5-10% predstavljaju drugi vidovi odavanja vode (kutikularna. prisutnost metala koji ne dozvoljava rasvice apsorbcione zone na vrhovima i zacepljuje provodne elemente korijena. sto se u zemljistu vise nalazi koncentrovanih jona biljka mora koristiti vecu snagu i energiju ATP za usvajanje. Vecina liscara odbaci listove preko zime zbog zamrzavanja ali odaju vodu preko lisnih oziljaka. lisnih oziljaka itd). manji je broj mikoriznih elemenata. Unutrasnji su propusnost korjena za vodu. Povecana kolicina CO2 u zoni korjena moze da dovede do stvaranja ugljicne kiseline koja mjenja Ph vrijednost i dovodi do smanjenja usvajanja vode. Permabilitet korijena baziran je na razlici potencijala rastvora zemljista i unutrasnjeg rastvora korjena. pupoljku. Sto se tice raspolozivih tipova vode za usvajanje od biljaka bitne su gravitaciona i kapilarna koje stoje na raspolaganju biljci.5 l nekoliko puta ce brze ispariti voda iz 4 manja nego iz veceg suda. proces transpiracije. sto je zemljiste hladnije teze je usvajanje vode. Na propustljivost korijena za primanje vode utjecu faktori kao sto je stanje protoplazme. geneticki faktor velicine listova. mladom peridermu. Eksperimenti sa hormonom ABA – kada stablo ne zalivamo automatski dolazi do racionalnijeg koristenja vode. ABA tjera K jone te se stoma zatvara (K jon ima najveci vodeni omotac). transpiracija pupova. Da bi se zadovoljile nadzemne potrebe izdanka za vodom absorpciona povrsina mora biti 20 puta veca od transporte povrsine listova. Korijen se osusi ubrzo. Za razliku od tih higroskopna predstavlja mrtvi izvor i biljke je nemogu otrgnuti od cestica zemlje. Na usvajanje vode moze djelovati vazan broj faktora kao sto su bolesti i bakterije. tako pri nizim temperaturama protoplast prelazi u stanje gela i manje je propustljiv za vodu. Pored listova proces transpiracije se odvija na plodu. Naucnici su dosli do zakona da ako postave jedan sud veci sa 4 l vode i 4 manja sa 0.Faktori za proces usvajanja vode Postoje dvije grupe faktora: unutrasnji i vanjski. zivotna aktivnost korjena. Halofitne vrste mogu da razviju do 200 i vise bara napetosti sisanja.

Tako da npr. . Ako se konstantno snadbjeva vodom voda se pod istim uslovom u istom odnosu u kojoj usvaja suncevu energiju odaje u manjem djelu trosi u fotosintezi. voskovi. zavisi od genoma. Energetska transpiracija Tranpiracija je osnovni termoregulacioni proces biljaka. U jesen prije opadanja lista propusnost plazme za vodu je najveca sto se dovodi u vezu sa klimatericnim disanjem odnosno gubitkom vecih kolicina slobodne vode i pripremom biljke za zimsku sezonu. najvise transpiriraju lisni oziljci 60-160 ml po cm³.zdravstveno stanje kao parametar takodje utice na itenzitet transpiracije. Biljni antitranspiranti Naime ako se sve stome na biljci zatvore i ostavimo biljku na suncu njena temperatura ce se povecati 4. Kod cvjecarskih kultura imamo dobar dio vrsta koji imaju mogucnost zakretanja lista. Inace velicina lista je geneticki determinisana kategorija. Na taj nacin velika kolicina energije se iskoristava u transpiraciji da bi se smanjila temperatura sistema i da ne bi prokuhao tj.4-2. Pored njega postoje razni herbicidi ali najbolji preparat je da se sadnice naprskaju hormonom ABA koji moze da svjezinu zelenih dijelova zastiti 2-4 mjeseca. intenzitet transpiracije kod mlade periderme hrasta tokom zime je 1. Naucnici su dosli u spoznaju da se puno materija moze koristiti u tu svrhu.2 ml vode po cm³ na dan. Povrsina i velicina lista su takodje bitni faktori transpiracije jer od ukupne povrsine lista samo 1 – 2% opada na otvore stoma.4 ml po cm³ na dan. Za proces transpiracije bitan je tip stominog aparata. kineticka energija sunca podize temperaturu kod biljnog sistema a s druge strane dovodi do prevodjenja vode iz tecnog u gasovito stanje na celijskim zidovima u unutrasnjosti biljke. jer su gubitci iste takodje veci. Svi oni imaju razlicite intenzitete odavanja vode.4-10. Isto tako bitno je za unutrasnjost krosnje kod drveca ima povecanu vlaznost vazduha sto negativno utice na transpiraciju. Samo mali broj povrsinski smjestenih listova prima direktnu suncevu svjetlost i brze se zagrijava sto ovaj proces intenzivira. Neke vrste da bi smanjile toplotni efekat infracrvenog zracenja imaju mogucnost zakretanja lisne plojek te smanjenje ugla radijacije sa 90 na manje. Nekada se javlja potreba da biljke zastitimo od prevelike transpiracije tokom transporta. Transpiracija zimskog pupoljka je 6. Na transpiraciju utice i topografski polozaj lista. Medjutim najveci dio unutrasnjih listova prima odbijenu ili reflektiranu svjetlost.5-5. sto utjece negativno na proces transpiracije.5 puta. Kolicina iparene vode odredjuje se odnosom usvojene energije i toplote isparavanja vode. Doslo do denaturacije proteina plazme. deksaheksanol – visi alkohol koji smanji 10-15 dana do 30%. Faktori transpiracije Staroscu biljke njeni zahtjevi za vodom su veci.

Gutacija pokazuje dnevno nocnu ritmiku i najveca je ujutro kada je najveci sadrzaj vode u tlu a najmanja u podne. Epitemom nazivamo sraslo tkivo unutraznjosti parenhima lista sa velikim brojem intercelulara. mangana i sulfatnog sumpora. epidermski i floralni tip. peroksidaze. redukaze i emilaza). magnezijuma. osmotski potencijal zemljisnog rastvora. Plava svjetlost ima za posljedicu vecu proizvodnju proteina a bitan je injen odnos prema CO2 koji kada se nadje u vecim koncetracijama djeluje na zatvaranje stominog aparata sto se isto desava tokom noci kada se povecava zbog disanja koncetracija CO2. Crvena svjetlost povecava sintezu secera i osmotski potencijal sto ima za posljedicu podizanje hidrostatickog potencijala u celijama zatvaracicama stome te duzi period drzanja stanja otvorenih stoma. vjetar i mineralna ishrana. fruktoza i manoza). temperatura zemljista i zraka. Svjetlost na transpiraciju utice dvojako: intenzitetom i kvalitetom. Tako vjetar moze da poveca transpiraciju i do 10 puta. Vrlo je cesta kod cvjecarskih kultura. Npr breza sa 20 000 lista na normalnoj transpiraciji trosi 30 000 l vode. Strujanje vjetra je takodje bitan faktor transpiracije iz razloga sto vjetar sa povrsine lista odnosi vlaznost ili vlazni fil i na taj nacin omogucuje brze isisavanje vodene pare iz stomine duplje. Gutacija je karakteristicna za mladje stadijume vecine biljnih vrsta. Zbog visoke vlage vazduha voda se nemoze odavati u gasovitom obliku vec istice kroz hidatode u okolni proistor te se ovaj proces smatra sigurnosni da zbog povecanog pritiska unutrasnje tecnosti ne bi doslo do raskidanja ksilema. vodene pare vazduha. joni azota. fosfora. veliki broj enzima (katalaze. Pored unutrasnjih parametara na transpiraciju djeluju: svjetlost. Ovaj proces zahtjeva posebne preduslove da bi se odvijao: povecanju vlaznost zemljista. Gutaciona tecnosti sadrzi pored vode visok procenta secera (saharoza. na taj nacin povecava intenzitet transpiracije. koncetracija CO2. Drugi tip su epidermske a to su otvori na raznim pozicijama lista na epidermi. Hidatode su topografski smjestene tacno iznad provodnih elemenata nervature lista. Gutacija Pojava odavanja vode u kapima sa nadzemnih povrsina biljnih organa se naziva gutacijom. glukoza. Povecanjem intenziteta svjetlosti ubrzava se zagrijavanje vode u celijskim zidovima i intercelularima i njeno prevodjenje u paru. . Epitem se nalazi tacno iznad ksilema. a sa parametrom vode i do 300 000 l za 24 sata. te bakar i cink. Floralne ili cvjetne hidatode se nalaze blizu ovarijuma tucka i kroz njih se luci slatki sok koji privlaci insekte u oprasivanju. Iskapavanje vode se odvija kroz hidatode (vodene stome) koje se nalaze po rubu lista i za razliku od pravih stoma nikada se ne zatvaraju. kalcijuma. Gutacija je konstatovana kod 115 familija odnosno 333 roda. Fragarie i Potentile. aluminijuma. Postoje tri tipa hidatoda: epitemski. Kvalitet svjetlosti takodje djeluje na transpiraciju a najveci efekat imaju crvena i plava svjetlost.Vecina virusa i gljiva utice na vecu propusnost zivih membrana za vodu te se na taj nacin transpiracija uvecava. visoku temperaturu zemljista i kao posljedica svega toga visok vodni potencijal parenhima korjena. kalijuma.

Endogena – metabolicka voda Veliki broj cvjecarskih kultura karakterise mogucnost sinteze unutrasnje ili endogene vode. Ta se voda obrazuje djelimicnom aeracijom vodika vode koja ucestvuje u prvoj fazi disanja i moguce je nazvati obnovljenom vodom. Polienzimski tip – javlja se u procesu disanja gdje dolazi do obrazovanja novih molekula vode i obnavljanja starih molekula vode. medjutim to je najprimitivnij nacin sinteze. Intenzitet zavisi od mjesta rane. orezivanja u proljece te mehanickih povreda na floemu cak i ubodom insekata. Drugi nacin odavanja vode u tecno fazi vezna je za fenomen suzenja ili placa. U drugom postupku istog procesa koji se naziva anaerobno diasnje atomi vodika oduzeti enzimskim putem od strane secera i atomi vodika molekula vode oksidisu se egzogenim kisikom pri cemu se obrazuje 12 molekula vode. Neke vrste kao sto su aloje do zatvaranja sistema nakon povrede mogu izluciti 800 – 900 l vode. Drugi dio vode nastaje na racun vodika secera odnosno supstrata i kiseonika vazduha. Kod secernog javora sok placa sadrzi 2. U svakom slucaju voda stvorena metabolickim putem u tkivima sukulenata moze da zadovolji sve metaboliticke potrebe date vrste.Rekorder u izlucivanju gutacionih kapi je tropska vrsta Colocasium atiquorum koja u 1 min izluci 192 kapi gutacionog toka. Neke parkovske vrste tokom 24 stat mogu izluciti do 10 l tecnosti na mjestu povrede. Npr breza 30 – 35l. U ovom procesu bitni su enzimi koji pri anaerobnom disanju sjedinjuju atome vodika i dovode do proizvodnje CO2. Pojedine vrste karakterise specijalno tkivo za cuvanje vode – hidrenhim. Kao sto je slucaj pri sintezi glutaminske kiselini pri cemu ucestvuju alfaketoglutarna. kao i ventil za otklanjanje toksicnih materija koje biljka unijela greskom. ima dosta mineralnih jona. Pored ovog imamo jos cijeli niz nacina i mogucnosti sinteze endogene vode. Nakon izvjesnog vremena mjesto povrede zatvara secer kaloza i na taj nacin se sistem stiti od isusivanja. Naime izlucivanje vode putem placa desava se kod dekatacije stabla. . secera i sekundarnih tvorevina. Pored ova dva pomenuta postoje neenzimski u sintezi endogene vode. Neki autori smatraju da je gutacija jedan od sigurnosnih ventila za odstranjivanje brojnih jona. Monoenzimski tip – pri transformaciji jabucne kiseline C4H6O5 i su C4H4O4 izlucuje se molekula vode. sto je blize vratu korjena to je izlucivanje soka placa intenzivnije.5% secera te se isti koristi kao sirovina u industriji secera. regulator turgora. amonijak i voda stvara se glutaminska kiselina a oslobadja voda. Slican je gutacionom soku. Ove biljke imaju razlicite nacine sinteze endogene vode. Posto je disanje poluenzimski proces i ovaj nacin sinteze vode naziva se polienzimskim. katalazno peroksidazni tip itd.

Sadrzaj vode u biljci je razlicito distribuiran.). Najmanja kolicina godisnjih padavina da bi se razvile drvenaste vrste mora biti 50 ml po m². vitamina. . Ukoliko susa potraje to ima za posljedicu slab rast biljaka. vakcina i dr. kod listova do 90% zavisno od starosti. Kod drveca je sadrzaj vode oko 50%. korjenje te najmanje ima stablo. U posljednje vrijeme jako puno drveca trpi uslove suse zbog kiselih kisa. Ovu ideju je dobro shvatio 1902 god Haberlantd isticuci da je biljke moguce razmnozavati i reproducirati u sterilnim uslovima. Iste godine Gautheret je na hranjivu podlogu stavio kalusne celije sa tkiva rane i uspio ih uzgajati duzi period. staklenim posudama. Ovaj postupak predstavlja najmocnije oruzje moderne biologije i molekularne genetike. Tek 1922 godine Robbins i Kotte prvi su napravili eksperiment i pokusali da uzgoje biljke iz fragmenata organa u tecnoj hranjivoj podlozi. Biljke koje prodju duzi susni period imaju pad imuniteta. biljnih boja. Problem suse predstavlja ogroman problem parkovskih gradskih prostora iz razloga sto dranaznim i kanalizacionim cijevima odvedena najveca kolicina vode iz podzemlja. Tvorci celularne teorije Schleiden i Schwann 1838 godine otkrili su genijalnu ideju da svaka celija ima sposobnost da proliferira ili se razvije u kompletan novi organizam biljke jer je u svom jedru sacuvala informaciju i prenjela je metodom replike. Voda kroz biljku protice razlicitom brzinom. No vrlo cesto biljke susu trpe iako u nihovoj izosferi postoji visok nivo vode. Sam naziv u prevodu znaci uzgoj biljaka u staklu. listovi. Zbog toga sto su biljke minijaturne i sto su uzorci za razmnozavanje veoma mali i sitni. i nakraju susenja cijelih biljaka. opadanja listova. krzljavost izdanaka. Nakon njih Vajt radi eksperiment o hranjivim zahtjevima biljaka izkazujuci njihov mineralni i ostali sastav. ovim metodoloskim postupkom se jako brzo i neovisno o sezoni. alkaloida. dobiva ogroman broj mladih individua istovjetnog genetickog sadrzaja. Preko 95% cvjecarskih kultura i najdekorativnijih hortikulturnih biljaka proizvodi se metodom kulture in vitro. biljke se prilagodjavaju uslovima dobivanja vode drugim organima osim korjena. hormona. sa majke na potomstvo. stvaranja uskih godova. smanjenje fizioloske otpornosti. U istrazivanjima procesa rasta i razvica biljaka te u procesima genetickih transformacija u cilju dobivanja specijalnih sekundarnih metabolita (celuloze. vrha stabla. Najveci sadrzaj imaju socni plodovi. kad SO2 i SO3 se sjedini sa vodom i dospjeva na tlo i mijenja Ph adsorpcionog komleksa i biljke trpe uslove suse. Ona je najvjerovatnije zakiseljena i iz tog razloga za biljku nepristupacna. Kultura in vitro In vitro predstavlja zbir metoda i postupaka uzgajanja i razmnozavanja biljaka u sterilnim uslovima. pa se ovaj postupak naziva kloniranjem biljaka.Osjetljivost biljaka na susu Izostatkom atmosferskih padavina. susenje grana. pad fizioloskih procesa i vrlo cesto su podlozne patogenima. a najmanji je u sjemenu oko 8%. kao zamjena pojmu kultura in vitro upotrebljava se pojam mikro razmnozavanje.

nikotinska kiselina. S. retardant rasta apscisinska kiselina. Od vitamina su najcesce dva: tiamin i piridoksin. Apscinska kiselin pripada retardantima rasta. citokinini i giberelini. aklimatizacija. P. Laminar je komora kroz koju protice sterilan vazduh.8.7 i 5. Generativna metoda je kada se muska spolna celija se spaja sa zenskom te se dobija razlicita individua. Podloga za kulturu in vitro se sterilise mokrom sterilizacijom u aparatu autoklav. . Glavni sadrzaj su: mineralne soli. a medju njima se najcesce koristi saharoza. Od regulatora rasta idu auksini. fruktoza. Iamamo takodje agar koji sluzi sa ucvrscivanje podloge. Najcesce se koristi GA3 hormon. To je podloga koja je najvise koristena u svim eksperimetnima u kulturi in vitro. Auksine je prvi otkrio Darwin. Sterilizacija istrumenata se vrsi suhom sterilizacijom na 180°C u suhom sterilizatoru. zatim 10% varikinom i 90% alkoholom i destilovanom vodom te se stavlja pod laminarom.Van Overbeek 1941 u podlogu za kulturu in vitro dodaje kokosovo mlijeko i dokazuje da kultura sa mlijekom bolje raste neznajuci da je pri tom otkrio hormon citokini koji utjece na brzinu podjele celija citokinezu. organski dodaci i specificna Ph. izaziva stres. On je neizbjezna u svakoj podlozi. Na. a kasnije iz kukuruza koji se zove zeatin. Ono se djeli na mikro razmnozavanje i makro razmnozavanje. Sva predvidjanja prethodnih istrazivaca dozivjeli su puni rascvat otkricem hranjive podloge koji su sastavili Murashige i Skoog 1962 godine praveci podlogu koja je sadrzavala 5-6 razlicith komponenti. B. Prvi hormon je izvadjen iz denaturisane sperme haringe kinetin. Aktivni ugljen je bitna komponenta za drvenaste vrste. Faze u in vitro razmnozavanju su: nultna faza – postupci prije kulture. Svi citokinini imaju slicno dejstvo na brzinu djeljenja celija. Anorganski sadrzaj su mineralne soli koje predstavljaju makro i mikro elementi. Uzorak se prvo pere sa sapunima. Cu. sterilizacija. K. pored efekta izduzivanja celija utjece i na diobenu aktivnosti celija. manoza i mioinozitol. Sterilise se i uzorak sa kojim se radi. Ph se krece izmedju 5. Potrebno mu je dodati razne tipove secera. Za biljke je karakteristicno da same sintetisu vitamine koji su jako bitni za procese rasta i razvica. margotiranje. Svaka celija jednog stabla kojeg smo uzeli kao uzorak dace istu biljku. druga faza – umnozavanje koje se postize primjenom hranjive podloge. inozitol itd. a kao mikro elementi koriste se: Fe. te brojni sintetski hormoni kao sto je slucaj sa 2. Giberelini se koriste samo za procese izduzivanja kod biljaka. Drvece ispusta toksine u podlodu i da bi se to izbjeglo koristi se aktivni ugalj. vitamini. dokazavsi da se u vegetacijskom vrhu trave Phalaris canariensis nalazi supstanca odogovorna za usmjeravanje pravca rasta prema svjetlosti. hormoni ili regulatori rasta. glukoza. prva faza – uvodjenje u kulturu. treca faza – priprema kultura za prijenos biljaka u zemlju i cevrta faza – prijenos biljaka u zemlji. Ca. Mg. Karbohidrati predstavljaju energente u in vitro kulturi posto minijaturni biljni organizam nema intenzivnu fotosintezu. Citokinini su otkriveni u kokosovom mlijeku koji direktno djeluju na diobu celije. Vegetativno razmnozavanje je klonsko razmnozavanje. Makro razmnozavanje je: kalemljenje. Zn. proizvodnja sadnica iz reznica. Otkrio ga je Kurosawa. karbohidrati. Od makro elemenata u podlogu ulaze: N. Cl. iz polozenica. ali minijaturnom biljnom organizmu je potrebno dodati vitamine. Aukseno znaci rasti.4-D (dihlorfenoksiocetna kiselina). Fototrofizam je kretanje prema izvoru svjetlosti.

Tipovi kultura: ako je pocetna kultura aksilarni ili adventativni izdanak onda se zove aksilarna ili adventativna kultura. a samo 5% zive mase otpada na zivotinje i covjeka. no samo jedan mali dio jako sirokog spektra energije sunca.5 * 10 na 17 kJ energije. ako je neki meristem – kultura meristema itd. Polazne mase atoma hidrogena u odnosu na sintetisani helijuma razlikuju su za 0. Na gornjoj granici atmosfere iznad zemlje stize 2 J energije po cm² u 1 min. Data energija prema Ajnstajnovoj formuli E = MC² se u prostoru kosmosa u najvecem dijelu gubi. Najveci dio te energije. 95% zive mase planete predstavljaju zelene biljke. 800 kJ udje u atmosferu zemlje a od toga do povrsine tla stigne 565 kJ a od toga 42% utrosi se na isparavanje vode iz vodenih akvatorija. No ovaj dio zracenja sunca najvecim dijelom biva zaustavljen na visini od 25 km iznad zemlje u ozonskom omotacu. oko 270 kJ se odzraci u kosmos kao albedo efekat. ako je to embrion onda je kultura embrija. Sto znaci 1070 kJ godisnje. Zracenje iznad 800 nm duzine do 950 nm mogu koristiti jos fotosinteticke bakterije. Sunce je inace najveci rasipnik energije u kosmosu. Sunceva energija nastaje pri transformaciji 4 atoma hidrogena u 1 atom helijuma. To je mali tracak zone sirokog podrucja sunca izmedju UV i infracrvenog zracenja. nazvan vidljivim spektrom vrijednosti od 300-810 nm koji je prepoznatlji ljudima i zivotinjama oznacava se vidljivim spektrom ili FAL (fotosinteticki aktivna radijacija). . 49% se utrosi na razna toplinska zagrijavanja u atmosferi i gubitke. Od te kolicine energije na zemlji se napravi na kopnenim ekosistemima 10. Ogromna kolicina energije sunca pripada jako kratkim valovima do 300 nm. U evoluciji biljaka moment kada su prvi put sintetisane mikro labaratorije hloroplasta sa zelenim pigmentima rijesen je proces transformacije kineticke enrgije sunca u potencijalnu energiju organskih spojeva. oko 120 miliona tona mase sunca biva pretvoren u 1 min iz hidrogena u helijum. a inace ovo zracenje koje u spektru sunca ide do najduzih valova mogu koristiti zivi organizmi za toplinska zagrijavanja i podizanje radne temperature zivih sistema. Data energija javila se kao kompleksna odzraka ili svjetlosni bljesak koji jedino koriste fotosinteticki organizmi. a to je podrucje γ. te rad enzima. x i rengenskog zracenja koji jako stetno djeluju na DNK i proteine izazivajuci brojne mutacije. Taj tip energije koju sintetisu biljke pristupacan je kao izvor energije za sva ziva bica planete Zemlje. Prema opstoj formuli fotosinteze 6CO2 + 12 H2O + hv + mineralne materije i hlorofil => C6H12O6 + 6H2O + 6O2 + energetska dobit 2862 kJ po mol glukoze. Fotosinteza Fotobioloski proces kojim zelene biljke koristeci energiju sunca uz pomoc vode i mineralnih materija i CO2. ako je samo jedna spora onda je kultura antera ili haploida. Iz svega toga proazilazi da je osnov zivota na zemlji splet okolnosti koji je doveo do mogucnosti koristenja kineticke energije sunca. ako je jajna celija onda je kultura zenskog haploida. 5 % na cisto zagrijavanje vazduha a samo 12% iskoriste biljke u procesu fotosinteze. sintetisu organsku materiju i za potrebe zivota svih zivih bica na Zemlji.029 masenih jedinica. ako je iz nodija onda je to kultura nodija ili internodija.

Godisnje se trosi ogromna kolicina CO2 iz zemljine atmosfere. samo hlorofil A imaju modrozelene alge.Fotosintetickim procesima biljke vise organizacije kao donor elektrona koriste vodu a kao rezultat fotolize ili fotooksidacije vode doslo je do obogacivanja zemljine atmosfere te do razvoja aerobnog disanja koje dominira na zemlji. Vece talasne duzine suncevog spektra izazivaju samo rotacije kod odredjenih molekula i atoma.46 kg fosfora. posebno hlorofila. 0.7 tona kisika. a istovremeno se oslobodi oko 500 milijardi tona kisika. 0. apsorbiraju po jedan kvant ili foton. Kada se CO2 nebi nadoknadjivao trenutna zelena vegetacija sav CO2 bi potrosila za oko 250 godina. Molekule fotosintetickih pigmenata. jedan dio od toga pripada vidljivom a jedan infracrvenom spektru. Sunceva radijacija predstavlja neiscrpan izvor energije i za daleku buducnost. . Svjetlosna energija koja padne na list ne usvaja se u ukunpom sadrazaju vec se 45% odbija. bakteriohlorofil karakterise skupinu strukturnih bakterija. Glavni problem biljaka je sto nemogu iskoristiti vise od 2% sunceve energije.1 kg kalijum. Iz 690 milijardi tona CO2 i 270 milijardi tona voda nastaje oko 500 milijardi tona karbohidrata ili secera. oko 30% prolazi kroz list i gubi se. A i C meke alge. tako da biljke samo povrsinskim dijelovima krosnje iskoristavaju direktnu suncevu svjetlost. na svaki 100 kg usvojenog CO2 utrosi se 3. 0. sam proces fotosinteze predstavlja znacajni elemenat odgadjanja efekta staklenika i otopljavanja polarnih podrucja. te produzenjem vegetacija na vise od 6 mjeseci. Monitori su predstavljeni kroz dva tipa jedinjenja: hlorofili i karotenoidi. A i D imaju crvene alge.4 kg azota. Sto se tice hlorofila ima oko desetak razlicitih tipova rasporedjenih prema sistematskim kategorijama. Naucnici iz Francuske su 1819 g prvi put su iz zelenog lista izdvojili ekstrakt zelene boje za kojeg su mislili da predstavlja samo jednu bojenu materiju koju su nazvali hlorofil.37 kg sumpora itd. u biljkama postoji jos citav niz kompleksnih hemijskih jedinjenja koja mogu koristiti suncevu svjetlost. Sto je suncev zrak kraci to nosi vecu energiju. Nisu samo pigmenti hloroplasta jedinjenja koja mogu da hvataju suncevu svjetlost. hlorofil A i B nalazi se kod zelenih algi mahovina i svih cvjetnica. stoga se u nauci prave zahvati u cilju povecanja asimilacione povrsine lista genetickim zahvatima. U procesu fotosinteze svaka utrosena tona karbona ima za posljedicu oslobadjanja 2. koja je u zoni umjerene klime 30-40% ukupnog suncevog zracenja. Na putu do zemlje mjenja se strahovito spektralni sastava sunceve svjetlosti. npr voda u biljci hvata jedan infracrvenog zracenja i na taj nacin se zagrijava i prelazi u vodenu paru sto je preduslov odvijanja transpiracije. Pored kruzenja kroz proces fotosinteze kisika i ugljika te vode i CO2. Medjutim kasnijim istrazivanjima 1923 god dokazano je da zelena masa pigmenta hloroplasta krije jos brojne druge obojene komponente. a takodje one mogu iskoristiti i difuznu ili odbijenu svjetlost od povrsine tla. u biljci se na taj nacin dovede do zagriavanja istog. Kljucni faktor procesa fotosinteze pored svjetlosne energije sunca su monitori ili prihvataci te energije u mikrolabaratoriji hloroplasta.

Karotenoidi Predstavljaju drugu bitnu skupinu fotosintetickih pigmenata u mikro laboratorijam hloroplasta. koji se koriste za prikupljanje energije sunca iz dijela plavog spektra oko 440 nm talasne duzine. Pripadaju bitnim antioksidanskim materijama. Karoteni imaju narandjasto crvenu boju. Zato ih susrecemo sa porastom nadmorske visine u vecim koncentracijama u biljkama. Nihova strukturna molekula izgradjena je iz hidrofilne proteinske glave koju cine 4 pirolova prstena. zutozelene boje. Postoje specijalni oblici P700 i P680 koji se nalaze u centrima reakcionih fotosistema 1 i fotosistema 2. Zbog velikog broja dvostrukih veza su obojeni. daleko manje fotosinteticke aktivnosti. cvjeta kao i u podzemnim stablima. a zbog dvojake hidrofobno-filne strukture molekule oni su pravilno rasporedjeni na tilakoidnom sistemu. a zbog dugih lanaca ugljikovodika rastvorljivi u lipidima. Hlorofil B ima masu 907 nm. Kod biljaka vise organizacije postoje samo dva hlorofila: A i B.Hlorofili Zeleni pigmenti predstavljaju slozene estre dikarbonske kiseline u kome su 2 atoma vodonika vezana iz COOH skupine. keto ili metoksi grupi i zbog toga imaju blijedo zute nijanse. zamjenjena sa alkoholom fitolom i metilnim alkoholom. Taj efekat se naziva maskirnim efektom. Hlorofili se za tilakoidni sistem hloroplasta vezu bjelancevinastim nosacem. te se nalazi u provitaminu vitamina A. Na cetvrtom pirolovom prstonu nalazi se ostatak alkohola pirola. Terminalni dijelovi pirola karakterise prisustvo azota. Unutar svjetlosne faze odvijaju se 4 etape: a) adsorpcija i migracija svjetlosne energije. b) redukcija i c) regeneracija. Oni su prikupljaci energije koji sakupljenu energiju kanalisu prema reakcionom centru i jedno i drugog fotosistema. hlorofil A ima CH3 skupinu na drugom pirolovom prstenu. a za razliku od njih hlorofili su provitamina vitamina K. Oni su prevashodno antenski pigmenti. b) fotoliza ili razgradnja vode. Svi hlrofili osim onih koji se nalaze u reakcionim centrima P700 P680 prestavljaju pomocne ili anteinske pigmente. pa se nazivaju lipohromi. prestavlja glavni fotosinteticki pigment. a nalaze se pored listova jos u organima ploda. monociklicni i diciklicni. Mogu biti aciklicni. To su jedinjenja koja karakterise struktura 8 konstutivnih jedinica izoprena. Tamna faza se dijeli na tri etape: a) karboksilacija. Hidrofobni segment molekule hlorofila. Razlika izmedju hlorofila A i B naizgled je vrlo mala. Medjutim ova grupa pigmenata cini okosnicu biosinteze vitamina A u zivotinjama i covjeka. c) obrazovanje molekularnog oksigena i d) sinteza redukcionih ekvivalenata ATP i NADPH. ogromne razlike izmedju njih su u funkcionalnom smislu. . koji su medjusobno vezani metinskim skupinama. Jako bitna fizioloska uloga karotena i ksantofila je gusenje viska energije odnosno sprjecavanja fotooksidacije hlorofila A. Fotosinteza kao slozeni fizioloski proces radi lakseg shvatanja dijeli se u dvije faze: svjetlosna faza i tamna ili Calvinov ciklus. Hlrofil A ima molekulsku masu 893 i on je plavo zelene boje. Za razliku od karotena ksantofili sadrze kisik i hidroksi.

kitohromi F. plastohinom koji je hinomsko jedinjenje koje za razliku od svih ostalih akceptora moze da prenosi pored elektrona i protone uz promjenu oksidacionoredukcionog sustava. Gubitak elektrona predstavlja oblik oslobadjanja energije pobudjenog stanja elektrona izbacujuci istog iz molekule i njegov prenos sa akceptora na akceptor. Kada molekulu hlorofila pogodi kvant svjetlosti ona prelazi u pobudjeno ili ekscitirano stanje. kao fosforiscencija. II singulentno. Fluoroscencija je oslobadjanje energije elektrona u vidu svjetlosnog bljeska iz prvog stanja. 700. I tripletno stanje je kada elektron mjenja svoj spin pri prelasku. kao indukovana rezonanca ili kao gubitak elektrona. Akceptori ili prihvataci elektrona u reakcionim centrima fotosistema I i II su specijalna jedinjenja koja mogu mjenjati oksidoredukcijski sustav. 670. Samo hlorofili P 700 i P 680 mogu da ukljuce energiju u fotobitske reakcije sinteze organske materije. karotena.Adsorpcija i preobracanje svjetlosne energije Jedna od najvaznijih osobina hlorofila je njegova moc interakcije sa energijom kvanta svjetlosti fotonom. Elektroni reakcionih centara mogu putovati ciklicno (ciklicna fotofosforilacija) ili po Z semi (aciklicno). . 680. Indukovana rezonanca predstavlja proces premjestanja energije pobudjenog stanja molekule hlorofila sa jednog molekula na drugi pri cemu se energija kanalise u pravcu reakcionog centra fotosisteme. I tripletno i II tripletno stanje. a ako ode za jos jednu ljusku onda je to II tripletno stanje. na koju ljusku i kakav im je spin ili smjer rotacije imamo 4 razlicita stanja: I singulentno. zato imamo hlorofile P 660. Njih svjetlost moze pogadjati razlicitim talasnim duzinama. Kako molekula hlorofila tezi ravnoteznom stanju to pri otpustanju energije da bi se vratila u ravnotezno stanje energija moze biti odata kao fluoroscencija. bjelancevina sa zeljezom prenose elektrone uz promjenu valentnosti i podljezu oksidoredukciji. Indukovana rezonanca – kada hv ili svjetlost pogodi reakcioni centar fotosistema sve molekule hlorofila A. Fosforescencija je svjetlosni bljesak odate energije elektrona pri vracanju iz tripletnog u osnovno stanje. To stanje karakterise premjestanje elektrona iz zadnje ljuske molekule na veci energetski nivo. a II singulentno stanje je kada elektron predje na sljedecu ljusku i zadrzi isti spin. Postoje dva fotosistema: fotosistem I ili pigmentni sistem I i fotosistem II ili pigmentni sistem II. ksantofila. B6 i ostali predstavljaju hemoproteine ili obojene proteine koji takodje prenose elektrone i podljezu procesu oksidoredukcije. pri cemu dolazi do sinteze molekule ATP-a i molekule NADPH+. U fotosintetickom aparatu te materije predstavljaju filetoksin. B. osim onog u rekcionom centru fotosistema su antenski ili pigmenti sakupljaci energije. ista stvar je sa plastocijaninom koju cini protein sa bakrom u sebi. Ako je elektron zadrzao isti spin onda je to I singulentno stanje. Hv predstavlja energiju sunca kad pogodi molekul hlorofila koji prelazi u pobudjeno stanje tj dize iz zadnje ljuske jedan ili dva elektrona koji zavisno gdje su otisli. tj primanjem elektrona se redukovati a otpustanjem oksidovati.

a to znaci da 180-300 molekula hlorofila ucestvuje u jednoj fotohemijskoj transformaciji jednog kvanta svjetlosti. Velicina ovog LHCII kompleksa je odogovorna za koncentraciju pigmenata. Uloga LHCII kompleksa je: prikupljanje energije svjetlosti. citohrome B. fotosistem II. Na osnovu toga doslo se do spoznaje da tih 180-300 molekula hlorofila cine jednu funkcionalnu jedinicu koja je nazvana fotosintetickom jedinicom ili kvantozonom. hlorofil B a dio ovog sistema koji izgleda kao globula nazvan je LHCII kompleks. A i B i βkarotena. nehemijsko gvozdje. Fotosistem II (PS II) predstavlja kompleks sa rekakcionim centrom hlorofila A kojeg akrivira svjetlost jacine 680 nm. Na stromalnoj strani fotosistema I nalazi se mjesto za vezivanje ferodoksina a kao asocirani protein javlja se feredoksin NADP okidoreduktaza. U tom centru se nalaze dva srednja kinonska jedinjanja. Na ovaj dimer se vezuje 100 molekula hlorofiala A sa pomocnom funkciom. Te globule izgradjuju: fotosistem I. raspored energije izmedju dva fotosistema.Supramolekularna organizacija membrane tilakoida Lipidnu membranu tilakoidnog sistema odlikuje polipeptidni kompleks na koji se vezu fotosinteticki pigmenti. Na membrani tilakoida sa obje strane se nalaze priljubljeni ili asocirani proteini. Smjesten je u granumu tilakoidnog sistema. Kvantozon (fotosinteticka jedinica) Dokazano je da se prilikom osvjetljavanja na svakih 2-3000 molekula hlorofila izluci jedan molekul O2. . molekule βkarotina. na luminarnoj strani nalazi se mjesto za vezivanje plastocijanina. To znaci da je za izlucnje molekula kisika neophodno 811 kvanta energije. Fotositem I (PS I) izgradjuje reakcioni centar P 700 koji je smjesten u tilakoidima strome a samo djelom zaobljen tilakoide granuma. U ovom centru nalaze se specijalni lokusi za feofitin (hlorofil B s magnezijumom). redukcija ferodoksina i oksidacija plastocijanina. a suopramolekulski kompleksi u membrani tilakoida vide se kao velike globule. Pored ovih u fotosistem I ulaze jos razni oblici hlorofila. Sami reakcioni centar izgradjuje dva molekula specijalnog oblika hlorofila A koji cine dimer koji odlikuje gubitak boje kada prime energiju svjetlosti 700 nm. Ovaj centar sadrzi 4 molekule hlorofila A a po 2 daju dimere. Unutar samog centra nalazi se najmanje 6 polipeptida na koje se vezuju pomocni pigmenti. F. Stoga se smatra da je glavna funkcija fotosistema I. Cijeli kompleks ili hloro kompleks organiziran je oko jezgre fotosistema I i antena pigmenata. proteinhlorofil kompleks (bjelancevinasta veza izmedju molekule hlorofila i proteina) i sintaza adenozintrifosfata (reverzna ATP-aza). 16 karotenoida sa funkcijom zastite dimera od fotooksidacije. Iz toga slijedi da na svaki fotosinteticki akivni molekul hlorofila dolazi jos 180-300 molekula pigmenata koje nazivamo asociranim ili pigmenti sakupljaci energije. citohrom. lokus za pirozin. C. sto znaci da biljke sjene imaju veci broj LHCII kompleksa od onih suncanih ekosistema. odvajanje tilakoida u okviru jednog granuma. Kao antenski pigmenti javlja se 20-26 molekula hlorofila A.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful